Rig Veda 3.53.12: Mandala 3, Sukta 53, Mantra 12
Sukta 3.53
Rishi: Viśvāmitra (Kauśika)
Devata: Indra (and Brahman as operative power)
Chandas: Gāyatrī-like cadence is possible here due to shorter pādas; however hymn context is predominantly Triṣṭubh—meter classification uncertain without full syllable count audit
Samhita Patha (Devanagari)
य इमे रोदसी उभे अहमिन्द्रमतुष्टवम् । विश्वामित्रस्य रक्षति ब्रह्मेदं भारतं जनम् ॥
Transliteration
yá imé rodasī ubhé ahám índram átūṣṭavam | viśvā́mitrasya rakṣati bráhmédáṃ bhā́rataṃ jánam ||
Translation
هو الذي يسند هذين العالَمَين—لقد قوّيتُ إندرا بمديحي. هذا البراهمن (قوّةُ المانترا) يحمي شعبَ بهاراتا لِفيشفاميترا.
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
सम्बन्ध/विशेषण (यः = ‘who/which’, relative) तथा कर्तृ-सूचक
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इमेthese (two)
इमे:
विशेषण
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रोदसीthe two worlds (Heaven and Earth)
रोदसी:
कर्म (स्तुत्य-विषयः) / उद्देश्यम्
TypeNoun
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावापृथिव्यौ)
उभेboth
उभे:
विशेषण
TypeAdjective
Rootउभ (सर्व/विशेषण-प्रातिपदिक)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (स्तुत्यः) / उद्देश्यम्
TypeNoun
Rootइन्द्र (देवनाम-प्रातिपदिक)
अतुष्टवम्I praised / I have lauded
अतुष्टवम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootस्तु (धातु) + अ (अग्मेण augment) + तुष्टव (परस्मैपद-लुङ्/अोरिस्ट-रूप)
विश्वामित्रस्यof Viśvāmitra
विश्वामित्रस्य:
सम्बन्ध (genitive: ‘of’)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (ऋषिनाम-प्रातिपदिक)
रक्षतिprotects
रक्षति:
क्रिया
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
ब्रह्मthe sacred formulation / prayer (brahman)
ब्रह्म:
कर्तृ (रक्षति इत्यस्य) / साधन-भावः (स्तुति-शक्ति) संदर्भे
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
विशेषण
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भारतम्Bhārata (of the Bharatas)
भारतम्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootभारत (प्रातिपदिक; भरत-सम्बद्ध)
जनम्people, tribe
जनम्:
कर्म (रक्षति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक) / जन (समूह)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
