Rig Veda 2.11.7: Mandala 2, Sukta 11, Mantra 7

Sukta 2.11

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

हरी नु त इन्द्र वाजयन्ता घृतश्चुतं स्वारमस्वार्ष्टाम् । वि समना भूमिरप्रथिष्टारंस्त पर्वतश्चित्सरिष्यन् ॥

Recitation with translationRig Veda 2.11.7

Transliteration

hárī nu te indra vājáyantā ghṛta-ścútaṃ svā́ram asvārṣṭām | ví samanā́ bhū́mir aprathiṣṭā́raṃsta párvataś cit sariṣyán ||

Translation

الآن إنَّ جوادَيْكَ الأشقرَيْن (harī)، يا إندرا، الظافِرَيْن بالوفرة، قد أطلقا صرخةَ النورِ المُقَطِّرةِ للسَّمْن (ghṛta). فانبسَطتِ الأرضُ المستويةُ واتَّسعت، وحتى الجبلُ تحرّك كأنّه يَسيل—حين جعلتَ قوّتُكَ العالَمَ في حركة.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• हरी: the two bay horses
• हरी: कर्तृ (as subject of the verb ‘अस्वार्ष्टाम्’)
• Type: Noun
• Root: हरि- (प्रातिपदिक) < √हृ (हरति) ‘to take/carry’ (etym.)

• नु: now; indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात)

• ते: your
• ते: सम्बन्ध (genitival relation)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्द्र- (प्रातिपदिक)

• वाजयन्ता: prize-winning; bringing victory
• वाजयन्ता: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective/Participle
• Root: वाजयन्त- (कृदन्त/प्रातिपदिक) < √वज्/वाज् (वाजयति) ‘to make win/bring prize’

• घृतश्चुतम्: ghee-dripping (soma/oblation)
• घृतश्चुतम्: कर्म
• Type: Adjective (compound)
• Root: घृत- + श्चुत- (कृदन्त) < √च्युत्/√च्यु (च्यवते/च्युत) ‘to drip, flow’

• स्वारम्: the song/chant; sound
• स्वारम्: कर्म (co-object with घृतश्चुतम्)
• Type: Noun
• Root: स्वर- (प्रातिपदिक)

• अस्वार्ष्टाम्: (the two horses) have let loose / have set in motion
• अस्वार्ष्टाम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √सृज्/√सर्ज्? (Vedic aorist caus./intensive sense) OR √वृज्/√वर्ज्? (traditional RV parsing: aorist 3rd dual) — form used with dual subject ‘हरी’

• वि: apart; widely
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• समाना: level; even; uniform
• समाना: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: समाना- (प्रातिपदिक)

• भूमिः: the earth/ground
• भूमिः: कर्तृ (of अप्रथिष्ट)
• Type: Noun
• Root: भूमि- (प्रातिपदिक)

• अप्रथिष्ट: spread out; became wide
• अप्रथिष्ट: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √प्रथ् (प्रथते) ‘to spread, become broad’ + अ- (neg/privative) OR aorist injunctive with augmentless form

• आरंस्त: they stood; they came to rest
• आरंस्त: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √रम् (रमते) ‘to rest, stop; be still’ (Vedic: ‘to stand/come to rest’)

• पर्वतः: the mountain
• पर्वतः: कर्तृ (co-subject with ‘चित्’)
• Type: Noun
• Root: पर्वत- (प्रातिपदिक)

• चित्: even; indeed
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• सरिष्यन्: about to move/flow; intending to rush
• सरिष्यन्: कर्तृ-विशेषण
• Type: Participle
• Root: √सृ (सरति) ‘to flow, run, move’ (future/intentive participle)