Rig Veda 10.92.2: Mandala 10, Sukta 92, Mantra 2

Sukta 10.92

Devata: Agni (including Tanūnapāt aspect)

Samhita Patha (Devanagari)

इममञ्जस्पामुभये अकृण्वत धर्माणमग्निं विदथस्य साधनम् । अक्तुं न यह्वमुषसः पुरोहितं तनूनपातमरुषस्य निंसते ॥

Recitation with translationRig Veda 10.92.2

Transliteration

imám añjaspā́m ubháye akṛṇvata dharmā́ṇam agníṃ vidáthasya sā́dhanam | aktúṃ na yahvám uṣásaḥ puróhitaṃ tanūnapātam aruṣásya niṃsate ||

Translation

هذا هو أغني، السريعُ إلى مسحِ البهاء؛ قد جعلَه الجانبانِ مُقيمَ الدَّرما، مُنجِزَ مجلسِ القُربان (vidatha). وكشعلةِ الليلِ يُوضَعُ المتوثّبُ في المقدّمةِ على يدِ الأُشَس (الفجرات)؛ وتانُونَپات، ذو الصلةِ بالأحمرِ القاني، يُثبَّتُ ويُقام.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इमम्: this (one)
• इमम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अञ्जस्पा: straightforward/protecting the straight (i.e., direct, true)
• अञ्जस्पा: Karma
• Type: Adjective
• Root: अञ्जस् (अव्यय/नाम ‘straight, direct’) + पा (प्रातिपदिक ‘protector/keeper’)

• उभये: both (two)
• उभये: Kartā
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: उभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अकृण्वत: they made
• अकृण्वत: —
• Type: Verb
• Root: कृ (करणे)

• धर्माणम्: (as) law/ordinance; established order
• धर्माणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: धर्मन् (प्रातिपदिक)

• अग्निम्: Agni (Fire)
• अग्निम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• विदथस्य: of the assembly/ritual gathering
• विदथस्य: Sambandha (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: विदथ (प्रातिपदिक)

• साधनम्: accomplisher; means of accomplishment
• साधनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: साधन (प्रातिपदिक; from √साध ‘to accomplish’)

• अक्तुम्: night; darkness
• अक्तुम्: Upamāna (in simile, with न)
• Type: Noun
• Root: अक्तु (प्रातिपदिक)

• न: like/as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• यह्वम्: mighty; impetuous
• यह्वम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: यह्व (प्रातिपदिक)

• उषसः: of Dawn
• उषसः: Sambandha (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• पुरोहितम्: placed in front; household priest
• पुरोहितम्: Karma
• Type: Noun/Adjective
• Root: पुरोहित (प्रातिपदिक)

• तनूनपातम्: Tanūnapāt (Agni as ‘offspring of himself/embodied’)
• तनूनपातम्: Karma
• Type: Noun
• Root: तनूनपात् (प्रातिपदिक; epithet of Agni)

• अरुषस्य: of the ruddy one; of the red (steed/flame)
• अरुषस्य: Sambandha (genitive relation)
• Type: Adjective/Noun
• Root: अरुष (प्रातिपदिक)

• निंसते: is set/installed; is assigned (as)
• निंसते: —
• Type: Verb
• Root: निस् + √अंस्/अञ्ज् (वेद. ‘to set/put, install, assign’; class uncertain in Vedic usage)