Rig Veda 10.44.2: Mandala 10, Sukta 44, Mantra 2

Sukta 10.44

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable; needs metrical confirmation)

Samhita Patha (Devanagari)

सुष्ठामा रथः सुयमा हरी ते मिम्यक्ष वज्रो नृपते गभस्तौ । शीभं राजन्त्सुपथा याह्यर्वाङ्वर्धाम ते पपुषो वृष्ण्यानि ॥

Recitation with translationRig Veda 10.44.2

Transliteration

suṣṭhāmā́ ráthaḥ su-yámā hárī te mimyákṣa vájro nṛpate gábhastau | śībháṃ rājann su-páthā yāhy arvā́ṅ vardhā́ma te papúṣo vṛ́ṣṇyāni ||

Translation

راسخٌ مَرْكَبُكَ، حَسَنُ القِيادَةِ فَرَساكَ؛ وصاعِقَتُكَ (ڤَجْرا) مُثَبَّتَةٌ في قَبْضَتِكَ، يا سَيِّدَ الرجال. أَقْبِلْ سريعًا، أيها الملك، في السُّبُلِ الحَسَنَةِ نحونا؛ فنحن نزيدُ قُوَاكَ البَطولِيّةَ وأنتَ تَشْرَبُ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सु॒ष्ठामा॒: well-standing, firmly set
• सु॒ष्ठामा॒: Kartā (रथः-सम्बद्धः)
• Type: Adjective
• Root: सु- + स्थामन् (प्रातिपदिक) < √स्था

• रथः: the chariot
• रथः: Kartā
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• सु॒यमा॒: well-reined, well-controlled
• सु॒यमा॒: Kartā (हरी-सम्बद्धः)
• Type: Adjective
• Root: सु- + यम (प्रातिपदिक) < √यम्

• हरी: the two bay steeds
• हरी: Kartā
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)

• ते: of you / your
• ते: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• मिम्यक्ष: has become ready/has been set (in place)
• मिम्यक्ष: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √म्यक्स्/म्यच् (वेदिक; ‘to be fixed/firm, to be set in motion/ready’)

• वज्रः: the thunderbolt
• वज्रः: Kartā (मिम्यक्ष इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक)

• नृपते: O lord of men
• नृपते: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: नृपति (प्रातिपदिक)

• गभस्तौ: in the hand/grasp
• गभस्तौ: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: गभस्ति (प्रातिपदिक)

• शीभम्: swiftly
• शीभम्: Kriyā-viśeṣaṇa
• Type: Adverb (indeclinable use of neut. acc.)
• Root: शीभ (प्रातिपदिक)

• राजन्: O king
• राजन्: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• सुपथा: by a good path
• सुपथा: Karaṇa
• Type: Adverbial (instr.)
• Root: सु- + पथ (प्रातिपदिक)

• याहि: go
• याहि: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √या

• अर्वाङ्: hither, toward us
• अर्वाङ्: Kriyā-viśeṣaṇa
• Type: Indeclinable/Adverb
• Root: अर्वाञ्च् (प्रातिपदिक)

• वर्धाम: may I increase / strengthen
• वर्धाम: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √वृध्

• ते: for you
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• पपुषः: of you who have drunk (Soma)
• पपुषः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Participle (perfect) used adjectivally
• Root: √पा (पिबति) → पपुष् (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• वृष्ण्यानि: manly powers, heroic strengths
• वृष्ण्यानि: Karma
• Type: Noun
• Root: वृष्ण्य (प्रातिपदिक) < वृषन्