Rig Veda 10.43.4: Mandala 10, Sukta 43, Mantra 4

Sukta 10.43

Devata: Indra (with Soma as operative power)

Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

Samhita Patha (Devanagari)

वयो न वृक्षं सुपलाशमासदन्त्सोमास इन्द्रं मन्दिनश्चमूषदः । प्रैषामनीकं शवसा दविद्युतद्विदत्स्वर्मनवे ज्योतिरार्यम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.43.4

Transliteration

váyo ná vṛkṣáṃ su-palā́śam ā́sadan sómāsa índraṃ mandínaś camū-ṣádaḥ | prá eṣām anī́kaṃ śávasā dā́vidyutad vidát svàr mánave jyótir ā́ryam ||

Translation

كما تحطّ الطيورُ على شجرةٍ غزيرةِ الأوراقِ الحسنة، كذلك استقرّت أشربةُ السُّوما المُفرِحة على إندرا، الجالسِ في وعاء العصر. وتبرقُ مقدّمتُها القويّةُ بقوّةٍ؛ فتجدُ عالمَ سُوريا (الشمس) والنورَ الآريَّ لِمانو—طالبِ البشر.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वयः: bird (lit. ‘winged one’)
• वयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वयस् (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• वृक्षम्: tree
• वृक्षम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वृक्ष (प्रातिपदिक)

• सुपलाशम्: having good/fair leaves
• सुपलाशम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: सुपलाश (प्रातिपदिक; सु- + पलाश)

• आसदन्: they sat down upon/approached
• आसदन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √सद् (सीदति) उपसर्गः आ-

• सोमासः: the Soma-drops (Soma juices)
• सोमासः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• मन्दिनः: gladdening, intoxicating
• मन्दिनः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: मन्दिन् (प्रातिपदिक)

• चमूषदः: sitting in the ladles/bowls (i.e., contained in the cups)
• चमूषदः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: चमूषद् (प्रातिपदिक; चमू + √सद् ‘sit’)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• एषाम्: of these (Soma-drops)
• एषाम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अनीकम्: face/front; troop-front, array
• अनीकम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अनीक (प्रातिपदिक)

• शवसा: with strength, by might
• शवसा: करण
• Type: Noun
• Root: शवस् (प्रातिपदिक)

• दविद्युतत्: it flashed forth, shone strongly
• दविद्युतत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √द्युत् (दीप्तौ) उपसर्गः द- (वेदिक-प्रयोगः)

• विदत्: it found/obtained
• विदत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √विद् (लभे/ज्ञाने; here ‘find, obtain’)

• स्वः: sunlight; heaven (svàr)
• स्वः: कर्म
• Type: Noun
• Root: स्वर्/स्वः (प्रातिपदिक)

• मनवे: for Manu (for mankind)
• मनवे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक)

• ज्योतिः: light
• ज्योतिः: कर्म
• Type: Noun
• Root: ज्योतिस् (प्रातिपदिक)

• आर्यम्: noble, Aryan (belonging to the Ārya)
• आर्यम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: आर्य (प्रातिपदिक)