Rig Veda 10.39.2: Mandala 10, Sukta 39, Mantra 2

Sukta 10.39

Devata: Aśvins (Nāsatyā)

Chandas: Jagati (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

चोदयतं सूनृताः पिन्वतं धिय उत्पुरंधीरीरयतं तदुश्मसि । यशसं भागं कृणुतं नो अश्विना सोमं न चारुं मघवत्सु नस्कृतम् ॥

Transliteration

codáyataṃ sūnṛ́tāḥ pínvataṃ dhíya út puram-dhīr īrayataṃ tád uśmasi | yaśásaṃ bhāgáṃ kṛṇutaṃ no aśvinā sómaṃ ná cā́ruṃ maghávat-su naḥ kṛtám ||

Translation

حرِّكا قوى الحقيقة المضيئة، وقوِّيا أفكارَنا؛ وارفعا وأطلقا فيضَ الذكاء المُلهَم—ذلك ما نبتغيه. واصنعا لنا، يا أشفين، نصيبًا ذا مجد، كسوما بهيٍّ معصورٍ بين أهل العطاء من نورٍ وبأس.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• चोदयतम्: impel, set in motion (you two)!
• चोदयतम्: (मुख्य क्रिया; कर्ता = अश्विनौ)
• Type: Verb
• Root: चुद् (प्रेरणे)

• सूनृताः: truthful/pleasant utterances
• सूनृताः: कर्म (चोदयतम्) / (प्रेर्य-वस्तु)
• Type: Noun
• Root: सूनृता (प्रातिपदिक)

• पिन्वतम्: make swell, strengthen (you two)!
• पिन्वतम्: (मुख्य क्रिया; कर्ता = अश्विनौ)
• Type: Verb
• Root: पिव्/पिन् (प्रीणने/वर्धने) → पिन्व्

• धियः: thoughts, inspirations
• धियः: कर्म (पिन्वतम्)
• Type: Noun
• Root: धि (प्रातिपदिक: धिय्/धी)

• उत्: up, forth
• उत्: (क्रियाविशेषण; ‘उत्-’ = ऊपर/उद्-भावे)
• Type: Indeclinable
• Root: उत्

• पुरंधीः: bounties, liberality (generous gifts)
• पुरंधीः: कर्म (ईरयतम्)
• Type: Noun
• Root: पुरंधि (प्रातिपदिक)

• ईरयतम्: raise, set in motion (you two)!
• ईरयतम्: (मुख्य क्रिया; कर्ता = अश्विनौ)
• Type: Verb
• Root: ईर् (गतौ/प्रेरणे)

• तत्: that
• तत्: कर्म (उश्मसि)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• उश्मसि: we desire, we wish
• उश्मसि: (मुख्य क्रिया; कर्ता = वयम्)
• Type: Verb
• Root: वश्/उश् (कामे) → उश्मसि

• यशसम्: glorious, fame-bringing
• यशसम्: विशेषण (भागम्)
• Type: Adjective
• Root: यशस् (प्रातिपदिक)

• भागम्: share, portion
• भागम्: कर्म (कृणुतम्)
• Type: Noun
• Root: भाग (प्रातिपदिक)

• कृणुतम्: make, grant (you two)!
• कृणुतम्: (मुख्य क्रिया; कर्ता = अश्विनौ)
• Type: Verb
• Root: कृ (करणे)

• नः: for us / of us
• नः: सम्प्रदान (हिते) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• अश्विना: O Aśvins (you two)
• अश्विना: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• सोमम्: Soma (the pressed drink)
• सोमम्: कर्म (नस्कृतम्/कृणुतम्—प्राप्त्यर्थे)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: (उपमा-सूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: न

• चारुम्: lovely, pleasing
• चारुम्: विशेषण (सोमम्)
• Type: Adjective
• Root: चारु (प्रातिपदिक)

• मघवत्सु: among the bountiful (patrons)
• मघवत्सु: अधिकरण (मध्ये/सत्सु)
• Type: Noun/Adjective
• Root: मघवत् (प्रातिपदिक)

• नस्कृतम्: duly prepared/served (with reverence), made ready
• नस्कृतम्: विशेषण (सोमम्) / कर्मणि-भाव
• Type: Kṛdanta (Past Passive Participle)
• Root: नस्-कृ (धातुसमास: ‘नस्’ + कृ, ‘नमस्कारे/उपसर्पणे’ भावे) अथवा ‘नस्कृ’ (वेदिक)