Home›Rig Veda›Mandala 10›Sukta 111›Mantra 3
←Previous Mantra
Next Mantra→

Rig Veda 10.111.3: Mandala 10, Sukta 111, Mantra 3

Sukta 10.111

Devata: Indra (path-maker for Sūrya)
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires pada-count verification)
Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रः किल श्रुत्या अस्य वेद स हि जिष्णुः पथिकृत्सूर्याय । आन्मेनां कृण्वन्नच्युतो भुवद्गोः पतिर्दिवः सनजा अप्रतीतः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.111.3
Transliteration

índraḥ kíla śrutyā́ asyá véda sá hí jiṣṇúḥ pathikṛ́t sū́ryāya | ā́n ménāṃ kṛṇván ácyuto bhúvad góḥ pátir diváḥ sanajā́ ápratītaḥ ||

Translation

إنَّ إندرا ليعلمُ هذا بسماعِ الروح؛ فهو الظافرُ، صانعُ الطريقِ للشمسِ سوريَا. وإذ يجعلُ مينā له، يصيرُ غيرَ متزعزعٍ سيِّدَ الشعاع؛ مولودًا منذ القِدَم، لا يُقاوَم—مُثبِّتًا سيادةَ النورِ في الأعالي.

Word by Word
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
किलindeed, surely
किल:
—
TypeIndeclinable
Rootकिल (निपात)
श्रुत्याःfrom hearing / of hearing (tradition)
श्रुत्याः:
अपादान (पञ्चमी-पाठे) / सम्बन्ध (षष्ठी-पाठे)
TypeNoun
Rootश्रुति (प्रातिपदिक; श्रु- ‘to hear’ से)
अस्यof him/this
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वेदknows
वेद:
क्रिया
TypeVerb
Rootविद् (धातु) → वेद (परिपूर्ण/परस्मैपद-रूप, परोक्षार्थे वर्तमानवत्)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिfor, indeed
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
जिष्णुःvictorious, conquering
जिष्णुः:
कर्तृ (सः इति सह विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootजिष्णु (प्रातिपदिक; √जि ‘to conquer’ से)
पथिकृत्path-maker, opener of the way
पथिकृत्:
कर्तृ (सः इति सह)
TypeNoun/Adjective
Rootपथि-कृत् (समास; पथि ‘path’ + √कृ ‘to make’ → कृत्)
सूर्यायfor the Sun
सूर्याय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
आtowards, unto
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
अमेनाम्the blameless/harmless (one)
अमेनाम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअमेना (प्रातिपदिक; नकारार्थ/निषेध-भावयुक्त)
कृण्वन्making, doing
कृण्वन्:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeVerb (participle)
Root√कृ (धातु) → कृण्वन् (वर्तमान कृदन्त)
अच्युतःunfailing, unshaken
अच्युतः:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअच्युत (प्रातिपदिक; a- + √च्युत ‘to fall’)
भुवत्being, becoming
भुवत्:
कर्तृ (कृण्वन्/अच्युतः इत्यादिभिः सह)
TypeVerb (participle)
Root√भू (धातु) → भुवत् (वर्तमान कृदन्त)
गोःof the cow; of cattle
गोः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
पतिःlord
पतिः:
कर्तृ (इन्द्रः इति)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
दिवःof heaven, of the sky
दिवः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)
सनजाfrom ancient times, of old
सनजा:
—
TypeIndeclinable (Vedic) / Adverbial
Rootसनज (अव्यय/विशेषण; ‘from of old’)
अप्रतीतःunopposed, unapproached (by foes)
अप्रतीतः:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअप्रतीत (प्रातिपदिक; a- + √प्र-इ ‘to go/approach’ → प्रतीत ‘approached/recognized’)
←Previous Mantra
Next Mantra→

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

App StoreGoogle Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
App StoreGoogle Play