Rig Veda 1.129.10: Mandala 1, Sukta 129, Mantra 10

Sukta 1.129

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

त्वं न इन्द्र राया तरूषसोग्रं चित्त्वा महिमा सक्षदवसे महे मित्रं नावसे । ओजिष्ठ त्रातरविता रथं कं चिदमर्त्य । अन्यमस्मद्रिरिषेः कं चिदद्रिवो रिरिक्षन्तं चिदद्रिवः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.129.10

Transliteration

tváṁ na indra rāyā́ tarū́ṣasográm cit tvā mahimā́ sakṣád ávase mahé mitráṁ návase | ójiṣṭha trā́tar ávittar rathaṁ káṁ cid amártya | anyám asmád riríṣeḥ káṁ cid adrivo rirí́kṣantaṁ cid adrivaḥ ||

Translation

أنتَ يا إندرا، بفيضِ رَياكَ تَغلِب؛ بل إنَّ عِظَمَكَ العنيف قادرٌ على الإغاثة—كصديقٍ عظيمٍ يهبُّ لنجدتنا. يا أشدَّهم بأسًا، يا مُخلِّصَنا وأفضلَ مُعين، أيها الخالد، أنتَ تحرسُ أيَّ قوةِ مركبةٍ كانت؛ وتَدَعُ غيرَنا ليمسَّه الضرر، أمّا نحن فتُبقي لنا السلامةَ حتى لواحدٍ بعينه، يا صاحبَ الصاعقة (أدريفو).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक)

• नः: for us / to us
• नः: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• रायाः: of wealth / with wealth
• रायाः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: राय्/रायि (प्रातिपदिक: रा॒यि- ‘wealth’)

• तरूषसः: of the overpowering (one)
• तरूषसः: सम्बन्ध
• Type: Adjective
• Root: तरूष (प्रातिपदिक; ‘overpowering/prevailing’)

• उग्रम्: mighty, fierce
• उग्रम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)

• चित्: even, indeed
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय)

• त्वा: you (as object)
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक)

• महिमा: greatness, majesty
• महिमा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: महिमन् (प्रातिपदिक)

• सक्षत्: was able / prevailed
• सक्षत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: सह्/सक्ष् (धातु; वेदिक रूप ‘सक्षत्’ = aor./inj. 3sg) অথবা √सह् ‘to be able, prevail’

• अवसे: for help, for aid
• अवसे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: अवस् (प्रातिपदिक: ‘help, protection’)

• महे: great
• महे: सम्प्रदान
• Type: Adjective
• Root: मह्/महत् (प्रातिपदिक)

• मित्रम्: friend, ally
• मित्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• अवसे: for help
• अवसे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: अवस् (प्रातिपदिक)

• ओजिष्ठ: O most powerful
• ओजिष्ठ: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: ओजिष्ठ (प्रातिपदिक; superl. of ओजस्) अथवा ‘ओजिष्ठ’ सम्बोधन

• त्रातर्: O protector
• त्रातर्: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: त्रातृ (प्रातिपदिक; agent noun from √त्रा ‘to protect’)

• अविता: O helper
• अविता: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अवितृ (प्रातिपदिक; agent noun from √अव ‘to help/protect’)

• रथम्: chariot
• रथम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• कम्: any (someone/thing)
• कम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: क (प्रातिपदिक; interrog./indef.)

• चित्: even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय)

• अमर्त्य: O immortal
• अमर्त्य: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: अमर्त्य (प्रातिपदिक)

• अन्यम्: another
• अन्यम्: कर्म
• Type: Adjective/Pronoun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)

• अस्मत्: from us / than us
• अस्मत्: अपादान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)

• रिरिषेः: you harm / you would injure
• रिरिषेः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √रिष् (धातु; ‘to harm, injure’)

• कम्: anyone
• कम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: क (प्रातिपदिक)

• चित्: even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय)

• अद्रिवः: O wielder of the stone (Indra)
• अद्रिवः: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: अद्रिवन् (प्रातिपदिक; ‘having the stone/bolt’, epithet of Indra)

• रिरिक्षन्तम्: one who is failing/neglecting (us)
• रिरिक्षन्तम्: कर्म
• Type: Participle
• Root: √रिक्ष्/√रिच् (धातु; ‘to leave, abandon, fail’ / ‘to be lacking’)—वेदिक caus./desid. nuance possible

• चित्: even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय)

• अद्रिवः: O stone-wielder
• अद्रिवः: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: अद्रिवन् (प्रातिपदिक)