Adhyaya 3

Verse 1

सूत उवाच । इति श्रुत्वा वचो धीमानादरात्कुंभजन्मनः । प्रोवाच मधुरं वाक्यं कृष्णद्वैपायनो मुनिः

Sūta nói: Nghe như vậy lời của bậc hiền trí Agastya—đấng sinh từ chiếc bình—với lòng cung kính, hiền thánh Kṛṣṇa Dvaipāyana (Vyāsa) đã cất lời dịu ngọt.

Verse 2

व्यास उवाच । भगवन्नद्भुतमिदं तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । श्रुत्वा त्वत्तो मम मनः परमानंदमाययौ

Vyāsa thưa: Ô Đấng Thế Tôn! Nghe từ Ngài về sự linh diệu và tối thượng của thánh địa này, tâm con tràn đầy niềm an lạc tối thượng.

Verse 3

अन्यत्तीर्थवरं ब्रूहि तत्त्वेन मम शृण्वतः । न तृप्तिरस्ति मनसः शृण्वतो मम सुव्रत

Xin Ngài nói cho con, đúng theo chân lý, về một thánh địa tối thắng khác khi con đang lắng nghe; bởi tâm con chẳng hề no đủ khi được nghe—hỡi bậc giữ hạnh nguyện cao quý.

Verse 4

अगस्त्य उवाच । शृणु विप्र प्रवक्ष्यामि तीर्थमन्यदनुत्तमम् । स्वर्गद्वारमिति ख्यातं सर्वपापहरं सदा

Agastya nói: Hãy nghe, hỡi Bà-la-môn; ta sẽ thuật về một thánh địa khác vô song, được xưng danh là “Svargadvāra”, nơi luôn tiêu trừ mọi tội lỗi.

Verse 5

स्वर्गद्वारस्य माहात्म्यं विस्तराद्वक्तुमीश्वरः । नहि कश्चिदतो वत्स संक्षेपाच्छृणु सुव्रत

Maha lực của Svargadvāra, nếu nói rộng rãi, dẫu bậc Chúa Tể cũng khó mà giãi bày trọn; vì thế, con yêu, hãy nghe tóm lược—hỡi bậc giữ hạnh nguyện cao quý.

Verse 6

सहस्रधारामारभ्य पूर्वतः सरयूजले । षट्त्रिंशदधिका प्रोक्ता धनुषां षट्शती मितिः

Bắt đầu từ Sahasradhārā, về phía đông trong dòng nước sông Sarayū, kích thước được truyền dạy là sáu trăm ba mươi sáu dhanuṣ.

Verse 7

स्वर्गद्वारस्य विस्तारः पुराणज्ञैर्विशारदैः । स्वर्गद्वारसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति

Các bậc thông tuệ về Purāṇa đã trình bày tường tận sự rộng lớn của Svargadvāra; chưa từng có, và cũng sẽ không có, thánh địa (tīrtha) nào sánh bằng Svargadvāra.

Verse 8

सत्यंसत्यं पुनः सत्यं नासत्यं मम भाषितम् । स्वर्गद्वारसमं तीर्थं नास्ति ब्रह्माण्डगोलके

Thật—thật—thật nữa: lời ta nói không hề dối. Trong toàn cõi vũ trụ (brahmāṇḍa) không có tīrtha nào sánh bằng Svargadvāra.

Verse 9

हित्वा दिव्यानि भौमानि तीर्थानि सकलान्यपि । प्रातरागत्य तिष्ठन्ति तत्र संश्रित्य सुव्रत

Từ bỏ cả mọi thánh địa trên trời lẫn dưới đất, họ đến đó lúc rạng đông và lưu trú—nương tựa nơi ấy, hỡi người có thệ nguyện cao quý.

Verse 10

तस्मादत्र प्रकर्तव्यं प्रातः स्नानं विशेषतः । सर्वतीर्थावगाहस्य फलमात्मन ईप्सता

Vì thế, nên thực hành tắm gội buổi sớm tại đây, nhất là—đối với người mong cầu cho mình quả phúc của việc tắm trong mọi tīrtha.

Verse 11

त्यजंति प्राणिनः प्राणान्स्वर्गद्वारांतरे द्विज । प्रयांति परमं स्थानं विष्णोस्ते नात्र संशयः

Hỡi bậc nhị sinh (dvija), chúng sinh nào trút bỏ hơi thở sinh mệnh trong khu vực Svargadvāra sẽ tiến đến cảnh giới tối thượng của Viṣṇu—điều ấy không nghi ngờ.

Verse 12

मुक्तिद्वारमिदं पश्य स्वर्गप्राप्तिकरं नृणाम् । स्वर्गद्वारमिति ख्यातं तस्मात्तीर्थमनुत्तमम्

Hãy chiêm ngưỡng “Cửa Giải Thoát” này, nơi ban cho loài người sự đạt đến cõi trời. Nơi ấy nổi danh là “Svargadvāra”; vì vậy thánh địa (tīrtha) này vô song.

Verse 13

स्वर्गद्वारं सुदुष्प्राप्यं देवैरपि न संशयः । यद्यत्कामयते तत्र तत्तदाप्नोति मानवः

Svargadvāra cực kỳ khó được, ngay cả chư thiên cũng vậy—không nghi ngờ gì. Người nào ước nguyện điều gì tại đó, liền đạt được đúng điều ấy.

Verse 14

स्वर्गद्वारे परा सिद्धिः स्वर्गद्वारे परा गतिः । जप्तं दत्तं हुतं दृष्टं तपस्तप्तं कृतं च यत् । ध्यानमध्ययनं सर्वं दानं भवति चाक्षयम्

Tại Svargadvāra có thành tựu tối thượng; tại Svargadvāra có đích đến tối cao. Mọi điều được tụng niệm trong japa, mọi bố thí, mọi lễ cúng vào lửa, mọi lần chiêm bái và tôn kính, mọi khổ hạnh đã thực hành, mọi việc thiện đã làm—mọi thiền định, mọi học tụng, mọi sự dâng hiến đều trở nên bất hoại.

Verse 15

जन्मांतरसहस्रेण यत्पापं पूर्वसंचितम् । स्वर्गद्वारप्रविष्टस्य तत्सर्वं व्रजति क्षयम्

Bao nhiêu tội lỗi đã tích tụ qua hàng ngàn đời—đối với người bước vào Svargadvāra, tất cả đều tiêu diệt.

Verse 16

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा वै वर्णसंकराः । कृमिम्लेच्छाश्च ये चान्ये संकीर्णाः पापयोनयः

Các Bà-la-môn, Sát-đế-lỵ, Phệ-xá, Thủ-đà-la, cùng những người có nguồn gốc xã hội pha trộn; lại cả kṛmi, mleccha và các loài khác, sinh ra đa tạp trong những “dòng sinh” tội lỗi—

Verse 17

कीटाः पिपीलिकाश्चैव ये चान्ये मृगपक्षिणः । कालेन निधनं प्राप्ताः स्वर्गद्वारे शृणु द्विज

Côn trùng, kiến, cùng các loài thú và chim khác nữa—những kẻ đến lúc mạng chung tại Svargadvāra—hãy lắng nghe, hỡi bậc nhị sinh.

Verse 18

कौमोदकीकराः सर्वे पक्षिणो गरुडध्वजाः । शुभे विष्णुपुरे विष्णुर्जायते तत्र मानवाः

Tất cả đều trở thành người mang chùy Kaumodakī; loài chim cũng mang dấu ấn cờ hiệu của Garuḍa. Trong thành Viṣṇu cát tường ấy, con người sinh ra với bản tính và định mệnh thuộc về Viṣṇu.

Verse 19

अकामो वा सकामो वा अपि तीर्थगतोपि वा । स्वर्गद्वारे त्यजन्प्राणान्विष्णुलोके महीयते

Dù không ham muốn hay còn ham muốn—dẫu chỉ đơn thuần đến nơi tīrtha—ai xả bỏ mạng sống tại Svargadvāra thì được tôn vinh trong thế giới của Viṣṇu.

Verse 20

मुनयो देवताः सिद्धाः साध्या यक्षा मरुद्गणाः । यज्ञोपवीतमात्रेण विभागं चक्रिरे तु ये

Các bậc Muni, chư Thiên, các Siddha, Sādhyas, Yakṣa và đoàn Marut—những ai quả thật đã phân biệt chỉ dựa vào sợi dây thiêng yajñopavīta—

Verse 21

मध्याह्नेऽत्र प्रकुर्वंति सान्निध्यं देवतागणाः । तस्मात्तत्र प्रकुर्वंति मध्याह्ने स्नानमादरात्

Vào giờ ngọ, các đoàn chư Thiên đặc biệt hiển lộ sự hiện diện tại đây. Vì thế, hãy chí thành thực hành việc tắm gội giờ ngọ ở nơi ấy.

Verse 22

कुर्वंत्यनशनं ये तु स्वर्गद्वारे जितेंद्रियाः । प्रयांति परमं स्थानं ये च मासोपवासिनः

Những ai tự chế ngự, thực hành nhịn ăn tại Svargadvāra—và những ai giữ trai giới suốt một tháng—đều đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 23

अन्नदानरता ते च रत्नदा भूमिदा नराः । गोवस्त्रदाश्च विप्रेभ्यो यांति ते भवनं हरेः

Những người chuyên tâm bố thí thực phẩm; những người hiến tặng châu báu và ruộng đất; và những người dâng bò cùng y phục cho các brāhmaṇa—đều đi đến ngôi nhà của Hari.

Verse 24

यत्र सिद्धा महात्मानो मुनयः पितरस्तथा । स्वर्गं प्रयांति ते सर्वे स्वर्गद्वारं ततः स्मृतम्

Nơi mà các bậc siddha, những đại hồn, các ẩn sĩ và cả các Pitṛs đều đạt đến cõi trời—vì thế nơi ấy được ghi nhớ là “Svargadvāra”, Cổng Trời.

Verse 25

चतुर्द्धा च तनुं कृत्वा देवदेवो हरिः स्वयम् । अत्र वै रमते नित्यं भ्रातृभिः सह राघवः

Hari, Đấng Thần của chư thiên, tự mình hiện thân thành bốn dạng; và chính tại đây, Rāghava hằng vui ngự cùng các huynh đệ của Ngài.

Verse 26

ब्रह्मलोकं परित्यज्य चतुर्वक्त्रः सनातनः । अत्रैव रमते नित्यं देवैः सह पितामहः

Rời bỏ cả Brahmaloka, Đấng Bốn Mặt vĩnh cửu—Pitāmaha (Brahmā)—vẫn hằng vui ngự ngay tại đây, cùng với chư thiên.

Verse 27

कैलासनिलयावासी शिवस्तत्रैव संस्थितः

Śiva, đấng ngự nơi cõi Kailāsa, cũng an trụ ngay tại nơi ấy.

Verse 28

मेरुमन्दरमात्रोऽपि राशिः पापस्य कर्मणः । स्वर्गद्वारं समासाद्य स सर्वो व्रजति क्षयम्

Dẫu nghiệp tội chất cao như Meru và Mandara, khi đến Svargadvāra thì toàn bộ đều tiêu diệt.

Verse 29

या गतिर्ज्ञानतपसां या गतिर्यज्ञयाजिनाम् । स्वर्गद्वारे मृतानां तु सा गतिर्विहिता शुभा

Đích đến phúc lành mà người chuyên tâm trí tuệ và khổ hạnh đạt được, và người hành tế lễ đạt được—chính đích đến cát tường ấy cũng được định cho người chết tại Svargadvāra.

Verse 30

ऋषिदेवासुरगणैर्जपहोमपरायणैः । यतिभिर्मोक्षकामैश्च स्वर्गद्वारो निषेव्यते

Svargadvāra được các đoàn rishi, chư thiên và cả asura—những vị chuyên tâm japa và homa—cùng các ẩn sĩ khát cầu giải thoát thường lui tới phụng sự.

Verse 31

षष्टिवर्षसहस्राणि काशीवासेषु यत्फलम् । तत्फलं निमिषार्द्धेन कलौ दाशरथीं पुरीम्

Công đức có được do sống ở Kāśī sáu vạn năm—thì trong thời Kali, chỉ trong nửa sát-na, nương tựa thành Ayodhyā của Daśaratha cũng đạt được đúng công đức ấy.

Verse 32

या गतिर्योगयुक्तानां वाराणस्यां तनुत्यजाम् । सा गतिः स्नानमात्रेण सरय्वां हरिवासरे

Cảnh giới tối thượng mà các hành giả du-già xả thân tại Vārāṇasī chứng đắc—cũng chính cảnh giới ấy được đạt chỉ nhờ tắm nơi sông Sarayū vào ngày của Hari.

Verse 33

स्वर्गद्वारे मृतः कश्चिन्नरकं नैव पश्यति । केशवानुगृहीता हि सर्वे यांति परां गतिम्

Ai chết tại “Cửa Trời” thì tuyệt nhiên chẳng thấy địa ngục; vì những người được Keśava gia hộ, thảy đều đi đến cảnh giới tối thượng.

Verse 34

भूलोके चांतरिक्षे च दिवि तीर्थानि यानि वै । अतीत्य वर्तते तानि तीर्थान्येतद्द्विजोत्तम

Mọi thánh địa (tīrtha) ở cõi đất, cõi trung giới và cõi trời—thánh địa này vượt hơn tất cả, hỡi bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh.

Verse 35

विष्णुभक्तिं समासाद्य रमन्ते तु सुनिश्चिताः । संहृत्य शक्तितः कामं विषयेषु हि संस्थितम्

Đã đạt lòng sùng kính Viṣṇu, người kiên định hoan hỷ chắc thật—thu nhiếp, tùy theo sức mình, dục vọng đang bám trụ nơi các đối tượng giác quan.

Verse 36

शक्तितः सर्वतो युक्त्वा शक्तिस्तपसि संस्थिता । न तेषां पुनरावृत्तिः कल्पकोटिशतैरपि

Gom góp sức lực mọi bề, năng lực của họ an trụ trong khổ hạnh (tapas); đối với họ không còn sự trở lại (tái sinh), dẫu trải qua hàng trăm ức kalpa.

Verse 37

हन्यमानोऽपि यो विद्वान्वसेच्छस्त्रशतैरपि । स याति परमं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति

Dẫu bậc học giả bị trăm thứ binh khí đánh chém, nếu an trú tại nơi này thì sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng; đến đó rồi không còn sầu muộn nữa.

Verse 38

स्वर्गद्वारे वियुज्येत स याति परमां गतिम् । उत्तरं दक्षिणं वापि अयनं न विकल्पयेत्

Nếu lìa thân tại Svargadvāra (Cửa Trời), người ấy đạt đến cứu cánh tối thượng. Không cần phân biệt con đường chí tuyến bắc hay chí tuyến nam làm điều kiện.

Verse 39

सर्वस्तेषां शुभः कालः स्वर्गद्वारं श्रयंति ये । स्नानमात्रेण पापानि विलयं यांति देहिनाम्

Với tất cả những ai nương tựa Svargadvāra, mọi thời khắc đều trở nên cát tường. Chỉ cần tắm gội, tội lỗi của chúng sinh mang thân liền tan biến.

Verse 40

यावत्पापानि देहेन ये कुर्वंति जनाः क्षितौ । अयोध्या परमं स्थानं तेषामीरितमादरात्

Dù con người ở đời này gây tạo bao tội lỗi bằng thân, Ayodhyā vẫn được tôn kính tuyên xưng là cảnh giới tối thượng dành cho họ.

Verse 41

ज्येष्ठे मासि सिते पक्षे पंचदश्यां विशेषतः । तस्य सांवत्सरी यात्रा देवैश्चन्द्रहरेः स्मृता

Đặc biệt vào ngày rằm (ngày thứ mười lăm) của nửa tháng sáng trong tháng Jyeṣṭha, pháp hành hương thường niên của Candrahari được tưởng niệm—điều ấy cũng được chư thiên tuyên thuyết.

Verse 42

तस्मिन्नुद्यापनं चन्द्रसहस्रं व्रतयोगिभिः । कार्यं प्रयत्नतो विप्र सर्वयज्ञफलाधिकम्

Trong dịp ấy, hỡi Bà-la-môn, những người chuyên tâm giữ giới nguyện phải siêng năng cử hành nghi thức kết lễ (udyāpana) của Candrasahasra-vrata; phước quả của nó vượt hơn quả báo của mọi tế lễ.

Verse 43

तस्मिन्कृते महापापक्षयात्स्वर्गो भवेन्नृणाम्

Khi việc ấy được cử hành đúng pháp, nhờ tiêu trừ các đại tội, cõi trời trở nên điều con người có thể đạt đến.

Verse 44

श्रीव्यास उवाच । भगवन्ब्रूहि तत्त्वेन तस्य चन्द्रहरेः शुभाम् । उत्पत्तिं च तथा चंद्रव्रतस्योद्यापने विधिम्

Śrī Vyāsa thưa rằng: Bạch Đấng Thế Tôn, xin Ngài nói cho con biết đúng như thật về nguồn gốc cát tường của Candrahari ấy, và cả nghi thức kết lễ (udyāpana) của Candra-vrata.

Verse 45

अगस्त्य उवाच । अयोध्यानिलयं विष्णुं नत्वा शीतांशुरुत्सुकः । आगच्छत्तीर्थमाहात्म्यं साक्षात्कर्तुं सुधानिधिः । अत्रागत्य च चन्द्रोऽथ तीर्थयात्रां चकार सः

Agastya nói: Khát khao được tận mắt chứng kiến sự vĩ đại của các thánh địa, Mặt Trăng—kho tàng cam lộ—đã đảnh lễ Viṣṇu ngự tại Ayodhyā rồi đến nơi này. Đến đây, Candra liền thực hiện cuộc hành hương qua các tīrtha.

Verse 46

क्रमेण विधिपूर्वं च नानाश्चर्यसमन्वितः । समाराध्य ततो विष्णुं तपसा दुश्चरेण वै

Rồi theo thứ tự, đúng nghi pháp—giữa bao điều kỳ diệu—Ngài phụng thờ Viṣṇu và thật sự thực hành khổ hạnh (tapas) vô cùng khó nhọc.

Verse 47

तत्प्रसादं समासाद्य स्वाभिधानपुरस्सरम् । हरिं संस्थापयामास तेन चंद्रहरिः स्मृतः

Nhờ được ân sủng của Ngài, ông đã an vị Hari, lấy chính danh xưng của mình đặt lên trước; vì thế vị thần ấy được tưởng niệm là Candrahari.

Verse 48

वासुदेवप्रसादेन तत्स्थानं जातमद्भुतम् । तद्धि गुह्यतमं स्थानं वासुदेवस्य सुव्रत

Nhờ ân phúc của Vāsudeva, nơi ấy quả thật trở nên kỳ diệu; vì đó là chốn thâm mật nhất và tối thượng linh thiêng của Vāsudeva, hỡi người giữ đại nguyện thanh tịnh.

Verse 49

सर्वेषामिव भूतानां भर्तुर्मोक्षस्य सर्वदा । अस्मिन्सिद्धाः सदा विप्र गोविंदव्रतमास्थिताः

Tại đây, hỡi brāhmaṇa, các bậc Siddha hằng an trú, luôn nương theo Govinda-vrata—Govinda, Đấng Chủ Tể của giải thoát, như vì hết thảy hữu tình.

Verse 50

नानालिंगधरा नित्यं विष्णुलोकाभिकांक्षिणः । अभ्यस्यंति परं योगं मुक्तात्मानो जितेंद्रियाः

Mang nhiều dấu hiệu và phép hạnh khác nhau, hằng khát ngưỡng cõi Viṣṇu, những bậc tâm linh đã giải thoát, chế ngự các căn, không ngừng tu tập Yoga tối thượng.

Verse 51

यथा धर्ममवाप्नोति अन्यत्र न तथा क्वचित् । दानं व्रतं तथा होमः सर्वमक्षयतां व्रजेत

Như người đạt được Dharma tại đây, thì không nơi nào khác đạt được như vậy. Bố thí, trì giới-nguyện và tế hỏa (homa)—mọi việc làm tại đây đều trở thành công đức bất hoại (akṣaya).

Verse 52

सर्वकामफलप्राप्तिर्जायते प्राणिनां सदा । तस्मादत्र विधातव्यं प्राणिभिर्यत्नतः क्रमात् । दानादिकं विप्रपूजा दंपत्योश्च विशेषतः

Tại nơi đây, quả báo của mọi ước nguyện chân chánh luôn phát sinh cho muôn loài. Vì thế, chúng sinh nên siêng năng thực hành theo đúng thứ tự các hạnh như bố thí, và nhất là lễ kính cúng dường các Bà-la-môn—đặc biệt hơn cả là vợ chồng cùng nhau phụng hành.

Verse 53

सर्वयज्ञाधिकफलं सर्वतीर्थावगाहनम् । सर्वदेवावलोकस्य यत्पुण्यं जायते नृणाम्

Quả báo thù thắng hơn mọi tế lễ, công đức của việc tắm gội nơi tất cả các bến thánh, và công đức phát sinh cho con người do được chiêm bái hết thảy chư thiên—

Verse 54

तत्सर्वं जायते पुण्यं प्राणिनामस्य दर्शनात् । तस्मादेतन्महाक्षेत्रं पुराणादिषु गीयते

Tất cả công đức ấy đều phát sinh cho muôn loài chỉ nhờ được darśana (chiêm bái) nơi thánh địa này. Vì vậy, trong các Purāṇa và những kinh điển khác, nơi đây được ca ngợi là một đại thánh địa (mahā-kṣetra).

Verse 55

उद्यापनविधिश्चात्र नृभिर्द्विजपुरस्सरम् । अग्रे चंद्रहरेश्चन्द्र सहस्रव्रतसंज्ञकः

Tại đây cũng truyền dạy nghi thức udyāpana, tức lễ kết thúc lời nguyện (vrata), để người đời thực hành với các Bà-la-môn được tôn đặt ở hàng đầu. Trước hết là pháp hành mang danh “Candra-sahasra Vrata”, kính dâng lên Chúa tể Mặt Trăng.

Verse 56

गते वर्षद्वये सार्द्धे पंचपक्षे दिनद्वये । दिवसस्याऽष्टमे भागे पतत्येकोऽधिमासकः

Khi hai năm rưỡi đã trôi qua—lại thêm năm nửa tháng (pakṣa) và hai ngày—thì vào phần thứ tám của một ngày, sẽ phát sinh một tháng nhuận (adhimāsa).

Verse 57

त्र्यधिके वा अशीत्यब्दे चतुर्मासयुते ततः । भवेच्चन्द्रसहस्रं तु तावज्जीवति यो नरः । उद्यापनं प्रकर्त्तव्यं तेन यात्रा प्रयत्नतः

Hoặc nữa, sau tám mươi ba năm cùng thêm bốn tháng, pháp «ngàn trăng» được viên mãn—nếu người ấy sống đến chừng ấy. Khi ấy, người ấy nên chí thành cử hành lễ udyāpana, và gắng sức thực hiện cuộc hành hương.

Verse 58

यत्पुण्यं परमं प्रोक्तं सततं यज्ञयाजिनाम् । सत्यवादिषु यत्पुण्यं यत्पुण्यं हेमदायिनि । तत्पुण्यं लभते विप्र सहस्राब्दस्य जीविभिः

Phước đức tối thượng được nói là luôn thuộc về những người thường hành tế lễ; phước đức của người nói lời chân thật; và phước đức của người bố thí vàng—chính phước ấy, hỡi Bà-la-môn, được những ai sống trọn theo lượng «sahasrābda» (ngàn năm/ngàn trăng) thọ nhận.

Verse 59

सर्वसौख्यप्रदं तादृक्पुण्यव्रतमिहोच्यते

Vì thế, nơi đây tuyên nói rằng: lời nguyện công đức ấy là bậc ban cho mọi an lạc.

Verse 60

चतुर्दश्यां शुचिः स्नात्वा दन्तधावनपूर्वकम् । चरितब्रह्मचर्य्यश्च जितवाक्कायमानसः । पौर्णमास्यां तथा कृत्वा चंद्रपूजां च कारयेत्

Vào ngày mười bốn âm lịch, người hành trì phải thanh tịnh, tắm gội—trước đó súc rửa răng miệng—giữ phạm hạnh (brahmacarya) và chế ngự lời nói, thân và ý. Rồi đến ngày rằm cũng làm như vậy, và sắp đặt việc lễ bái Mặt Trăng (Chandra-pūjā).

Verse 61

पूर्वं च मातरः पूज्या गौर्यादिकक्रमेण च । ऋत्विजः पूजयेद्भक्त्या वृद्धिश्राद्धपुरस्सरम्

Trước hết, các Thánh Mẫu phải được lễ bái theo đúng thứ tự, bắt đầu từ Gaurī và các vị khác. Kế đó, với lòng sùng kính, hãy tôn kính các vị tế sư (ṛtvij), sau khi đã cử hành nghi thức vṛddhi-śrāddha làm phần mở đầu.

Verse 62

प्रयतैः प्रतिमा कार्या चंद्रमंडलसन्निभा । सहस्रसंख्या ह्यथवा तदर्द्धं वा तदर्द्धकम् । निजवित्तानुमानेन तदर्धेन तदर्द्धिकम्

Với sự thanh tịnh và chuẩn bị cẩn trọng, nên tạo tượng hình như vầng nguyệt. Số lượng nên là một nghìn; hoặc một nửa, hoặc lại một nửa nữa, tùy theo khả năng tài lực của mình; nếu cần, còn có thể giảm thêm cho hợp với của cải sẵn có.

Verse 63

ततः श्रद्धानुमानाद्वा कार्या वित्तानुमानतः । अथवा षोडश शुभा विधातव्याः प्रयत्नतः

Sau đó, hãy tiến hành tùy theo mức độ tín tâm hoặc tùy theo mức độ tài lực. Hoặc, với sự tinh cần, hãy sắp đặt mười sáu pháp cát tường (tượng/đồ cúng) đúng như quy định.

Verse 64

चंद्रपूजां ततः कुर्यादागमोक्तविधानतः । माषैः षोडशभिः कार्या प्रत्येकं प्रतिमा शुभा

Rồi hãy cử hành lễ thờ phụng Mặt Trăng theo nghi thức được dạy trong các Āgama. Mỗi tượng cát tường phải được làm bằng mười sáu māṣa (đơn vị lượng/khối lượng quy định).

Verse 65

सोममंत्रेण होमस्तु कार्यो वित्तानुमानतः । प्रतिमास्थापनं कुर्यात्सोममंत्रमुदीरयेत्

Nghi lễ hỏa cúng (homa) phải được thực hiện với Soma-mantra, tùy theo khả năng tài lực. Rồi hãy an vị tượng, và khi an vị thì tụng xướng Soma-mantra.

Verse 66

सोमोत्पत्तिं सोमसूक्तं पाठयेच्च प्रयत्नतः । चंद्रपूजां ततः कुर्यादागमोक्तविधानतः

Với sự chuyên cần, hãy cho tụng đọc sự tích nguồn gốc của Soma và bài Soma-sūkta. Rồi hãy cử hành lễ thờ phụng Mặt Trăng theo nghi thức được tuyên dạy trong các Āgama.

Verse 67

चंद्रन्यासं कलान्यासं कारयेन्मंडले जलम् । एकादशेंद्रियन्यासं तथैव विधिपूर्वकम्

Nên thực hành nyāsa dâng lên Candra và nyāsa cho các kalā (các phần của trăng), rồi gia trì nước trong maṇḍala. Cũng vậy, hãy thực hành nyāsa cho mười một căn (indriya) theo đúng nghi quỹ và thứ tự lễ nghi.

Verse 68

चंद्रबिंबनिभं कार्य्यं मंडलं शुभतंडुलैः । मध्ये च कलशः स्थाप्यो गव्येन पयसाप्लुतः

Hãy tạo một maṇḍala giống như đĩa trăng, bằng những hạt gạo cát tường. Ở giữa đặt một bình kalaśa, đổ đầy sữa bò.

Verse 69

चतुरस्रेषु संपूर्णान्कलशान्स्थापयेद्बहिः । मंडले चंद्रपूजा च कर्तव्या नामभिः क्रमात्

Bên ngoài, tại bốn góc, hãy đặt các bình lễ đã được đổ đầy. Rồi trong maṇḍala, hãy cử hành việc thờ phụng Candra theo thứ tự, xưng niệm các danh hiệu của Ngài đúng nghi thức.

Verse 70

चंद्राय विधवे नित्यं नमः कुमुदबंधवे

Luôn luôn kính lễ Candra—Đấng an bài—và kính lễ Bằng hữu của hoa kumuda.

Verse 71

सुधांशवे च सोमाय ओषधीशाय वै नमः । नमोऽब्जाय मृगांकाय कलानां निधये नमः

Kính lễ vầng Trăng có tia sáng như cam lộ; kính lễ Soma, chúa tể của các dược thảo chữa lành. Kính lễ Đấng như hoa sen sinh ra (mát lành và thanh tịnh), kính lễ vị thần mang dấu mṛgāṅka, kho tàng của các kalā (các phần trăng).

Verse 72

नमो नक्षत्रनाथाय शर्वरीपतये नमः । जैवातृकाय सततं द्विजराजाय वै नमः

Kính lễ Đấng Chúa tể các chòm sao; kính lễ Đấng Chủ của đêm. Con hằng cúi đầu đảnh lễ Jaivātṛka, bậc ban sinh lực, và đảnh lễ Chandra—‘vua của hàng nhị sinh’ (Mặt Trăng).

Verse 73

एवं षोडशभिश्चंद्रः स्तोतव्यो नामभिः क्रमात्

Vì vậy, Chandra (Mặt Trăng) nên được tán dương theo thứ tự bằng mười sáu danh xưng.

Verse 74

ततो वै प्रयतो दद्याद्विधिवन्मंत्रपूर्वकम् । शंखतोयं समादाय सपुष्पं फलचंदनम्

Rồi, người tự chế nên dâng cúng đúng pháp, có thần chú dẫn trước—lấy nước trong vỏ ốc, cùng với hoa, quả và hương bột đàn hương.

Verse 75

नमस्ते मासमासांते जायमान पुनःपुनः । गृहाणार्घ्यं शशांक त्वं रोहिण्या सहितो मम

Kính lễ Ngài, Đấng ‘tái sinh’ hết lần này đến lần khác vào cuối mỗi tháng. Ôi Śaśāṅka, cùng với Rohiṇī, xin nhận lễ arghya này của con.

Verse 76

एवं संपूज्य विधिवच्छशिनं प्रणतो भवेत् । षोडशान्ये च कलशा दुग्धपूर्णाः सरत्नकाः

Sau khi đã thờ phụng Mặt Trăng đúng pháp như vậy, người ấy nên cúi lạy. Lại nữa, mười sáu bình khác, đầy sữa và được trang sức bằng châu báu, cũng nên được chuẩn bị.

Verse 77

सवस्त्राच्छादनाः शांत्यै दातव्यास्ते द्विजन्मने । अभिषेकं ततः कुर्यात्पायसेन जलेन तु

Những bình ấy được phủ bằng vải và y phục, nên đem dâng cho vị Bà-la-môn nhị sinh để cầu an. Sau đó, hãy cử hành lễ abhiṣeka, tắm rưới bằng pāyasa (cháo sữa ngọt) và nước.

Verse 78

ऋत्विजां मनसस्तुष्टिः कार्या वित्तानुमानतः । ब्राह्मणं भोजयेत्तत्र सकुटुंबं विशेषतः

Hãy làm cho các vị tư tế (ṛtvij) được mãn ý tùy theo khả năng tài lực của mình. Tại đó, đặc biệt nên thỉnh và đãi các Bà-la-môn cùng với gia quyến của họ.

Verse 79

पूजनीयौ प्रयत्नेन वस्त्रैश्च द्विजदंपती । कर्तव्यं च ततो भूरिदक्षिणादानमुत्तमम्

Hãy hết lòng tôn kính đôi vợ chồng Bà-la-môn, và dâng y phục để kính lễ. Sau đó, nên bố thí dakṣiṇā thật dồi dào và thù thắng.

Verse 80

प्रतिमाश्च प्रदातव्या द्विजेभ्यो धेनुपूर्विकाः । सुवर्णं रजतं वस्त्रं तथान्नं च विशेषतः । दातव्यं चंद्रसुप्रीत्यै हर्षादेवं द्विजन्मने

Cũng nên bố thí các tượng thờ (pratimā) cho các Bà-la-môn, trước hết là dâng tặng một con bò. Vàng, bạc, y phục, và nhất là thực phẩm, đều nên đem cúng thí. Như vậy, với niềm hoan hỷ, hãy dâng các lễ vật ấy cho bậc nhị sinh để làm Candra (Thần Nguyệt) vô cùng hoan hỷ.

Verse 81

उपवासविधानेन दिनशेषं नयेत्सुधीः । अनंतरे च दिवसे कुर्याद्भगवदर्चनम् । बांधवैः सह भुञ्जीत नियमं च विसर्ज्जयेत्

Người hiền trí nên trải phần còn lại của ngày theo phép tắc trai giới. Sang ngày kế tiếp, hãy cử hành việc thờ phụng Đức Thế Tôn; rồi cùng thân quyến thọ thực và chính thức kết thúc (xả) sự trì giới ấy.

Verse 82

एवं च कुरुते चंद्रसहस्रं व्रतमुत्तमम् । ब्रह्मघ्नोऽपि सुरापोऽपि स्तेयी च गुरुतल्पगः । व्रतेनानेन शुद्धात्मा चंद्रलोकं व्रजेन्नरः

Như vậy, người ta thực hành đại thệ nguyện tối thượng mang tên “Candrasahasra”. Nhờ thệ nguyện này, dù là kẻ sát hại Bà-la-môn, kẻ uống rượu, kẻ trộm cắp, hay kẻ phạm đến giường của thầy—cũng được thanh tịnh tâm linh và có thể đến cõi Nguyệt.

Verse 83

यादृशश्च भवेद्विप्र प्रियो नारायणस्य च । एवं करोति नियतं कृतकृत्यो भवेन्नरः

Hỡi Bà-la-môn, dù một người là ai, nếu được Nārāyaṇa thương mến và thực hành pháp tu này một cách kiên định, đều trở thành người đã viên mãn mục đích đời mình.