Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 22

Devanagari script

कुर्वंत्यनशनं ये तु स्वर्गद्वारे जितेंद्रियाः । प्रयांति परमं स्थानं ये च मासोपवासिनः

Transliteration

kurvaṃtyanaśanaṃ ye tu svargadvāre jiteṃdriyāḥ | prayāṃti paramaṃ sthānaṃ ye ca māsopavāsinaḥ

Translation

Những ai tự chế ngự, thực hành nhịn ăn tại Svargadvāra—và những ai giữ trai giới suốt một tháng—đều đạt đến cảnh giới tối thượng.

Word by Word

• कुर्वन्ति: they do/perform
• कुर्वन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन

• अनशनम्: fasting (not eating)
• अनशनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अनशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मपद

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle), विरोध/विशेषार्थ

• स्वर्गद्वारे: at the gate to heaven
• स्वर्गद्वारे: Adhikarana (Place/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक) + द्वार (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; स्थानाधिकरण

• जितेन्द्रियाः: self-controlled (having conquered the senses)
• जितेन्द्रियाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: जित (कृदन्त; √जि धातु, क्त) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; बहुव्रीहिः—'जितानि इन्द्रियाणि येषाम्'

• प्रयान्ति: they go/attain
• प्रयान्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + या (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन

• परमम्: supreme
• परमम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (of स्थानम्)

• स्थानम्: abode, place
• स्थानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मपद

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक निपात (conjunction)

• मासोपवासिनः: those who fast for a month
• मासोपवासिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मास (प्रातिपदिक) + उपवासिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; 'मासे उपवासः येषाम्/मासं उपवसन्ति'

Speaker

Brahmā (deduced; Vaiṣṇavakhaṇḍa narrative voice)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Svargadvāra

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Ascetic pilgrims at Svargadvāra: some standing in prayer, others seated in meditation, visibly self-controlled; a calendar-like passage of days suggests month-long fasting; a luminous ‘supreme abode’ motif appears above as reward.

Characters & Entities

• Svargadvāra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Self-mastery expressed through fasting becomes especially fruitful when practiced at a sanctified tīrtha.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Svargadvāra in Ayodhyā, praised as a place where austerities quickly bear transcendent results.

What ritualistic prescription is mentioned?

Anaśana (fasting) and māsopavāsa (a month-long fast), undertaken with sense-restraint.