Adhyaya 21

Verse 1

देव्युवाच । श्रुतं सर्वमशेषेण चन्द्रस्योत्पत्ति कारणम् । चिह्नं यथाऽभवत्तस्य सांप्रतं तत्प्रकीर्त्तय

Nữ Thần nói: “Ta đã nghe trọn vẹn nguyên do sự xuất hiện của Mặt Trăng. Nay hãy thuật lại, đúng như đã xảy ra, dấu hiệu đặc biệt đã hiện trên Người.”

Verse 2

ईश्वर उवाच । ब्रह्मणस्तु पुरा देवि दक्षो नाम सुतोऽभवत् । प्रजाः सृजेति उद्दिष्टः पूर्वं दक्षः स्वयंभुवा

Đức Íśvara phán: “Thuở xa xưa, ô Nữ Thần, Phạm Thiên (Brahmā) có một người con tên là Dakṣa. Khi trước, Dakṣa đã được Svayambhū (Phạm Thiên) truyền dạy phải tạo dựng con cháu, khiến muôn loài sinh sôi.”

Verse 3

षष्टिं दक्षोऽसृजत्कन्या वैरिण्यां वै प्रजापतिः । ददौ स दश धर्माय कश्यपाय त्रयोदश

Prajāpati Dakṣa sinh được sáu mươi người con gái với Vairiṇī. Trong số ấy, ngài gả mười người cho Dharma và mười ba người cho Kaśyapa.

Verse 4

सप्त विशतिं सोमाय चतस्रोऽरिष्टनेमिने । द्वे चैव भृगुपुत्राय द्वे कृशाश्वाय धीमते

Ngài gả hai mươi bảy người cho Soma, bốn người cho Ariṣṭanemi, hai người cho con trai của Bhṛgu, và hai người cho bậc hiền trí Kṛśāśva.

Verse 5

द्वे चैवांगिरसे तद्वत्तासां नामानि विस्तरात् । शृणु त्वं देवि मातॄणां प्रजाविस्तरमादितः

Và cũng vậy, ngài gả thêm hai người cho Aṅgiras. Nay, ô Nữ Thần, hãy lắng nghe tường tận tên của các bậc Mẫu ấy, cùng sự triển nở của dòng dõi họ, bắt đầu từ thuở ban sơ.

Verse 6

मरुत्वती वसुर्जामी लंबा भानुररुन्धती । संकल्पा च मुहूर्ता च साध्या विश्वा च भामिनि

Hỡi bậc rạng ngời, (các vị ấy là) Marutvatī, Vasu, Jāmī, Lambā, Bhānu, Arundhatī; lại có Saṃkalpā, Muhūrtā, Sādhyā và Viśvā.

Verse 7

धर्म पत्न्यः समाख्याता दक्षः प्राचेतसो ददौ । अदितिर्दितिर्दनुस्तद्वदरिष्टा सुरसैव च

Như vậy, các phu nhân của Dharma đã được xưng danh. Dakṣa, con của Prācetas, cũng ban cho (các ái nữ) như Aditi, Diti, Danu; cũng như Ariṣṭā và Surasā nữa.

Verse 8

सुरभिर्विनता चैव नाम्ना क्रोधवशा त्विला । कद्रूस्त्विषा वसुस्तद्वत्तासां पुत्रान्वदामि वै

Lại có Surabhi và Vinatā; những vị khác mang danh Krodhavaśā và Tvilā; cùng Kadrū, Tviṣā và Vasu cũng vậy. Quả thật, ta sẽ kể về các người con của họ.

Verse 9

विश्वेदेवास्तु विश्वायाः साध्या साध्यानजीजनत् । मरुत्वत्यां मरुत्वंतो वसोस्तु वसवस्तथा

Từ Viśvā sinh ra các Viśvedevas; và từ Viśvā, các Sādhyas lại sinh ra các Sādhyas. Từ Marutvatī sinh ra các Maruts; và từ Vasu, các Vasus cũng xuất hiện như thế.

Verse 10

भानोस्तु भानवस्तेन मुहूर्त्तायां मुहूर्त्तकाः । लंबाया घोषनामानो नागवीथिस्तु जामिजा

Từ Bhānu sinh ra các Bhānavas; và từ Muhūrtā sinh ra các Muhūrtakas. Từ Lambā sinh ra những vị được gọi là Ghoṣanāmanas; và từ Jāmi sinh ra Nāgavīthi.

Verse 11

संकल्पायास्तु संकल्पो धर्मपुत्रा दश स्मृताः । आपो ध्रुवश्च सोमश्च धरश्चैवानलोऽनिलः

Từ Saṃkalpā sinh ra Saṃkalpa. Mười người được ghi nhớ là các con của Dharma: Āpa, Dhruva, Soma, Dhara, cùng Anala và Anila.

Verse 12

प्रत्यूषश्च प्रभासश्च वसवोष्टौ प्रकीर्तिताः । आपस्य पुत्रा वैदंड्यः श्रमः शान्तो ध्वनिस्तथा

Pratyūṣa và Prabhāsa được xưng tụng trong tám vị Vasu. Còn Āpa thì có các con được nói đến là Vaidaṇḍya, Śrama, Śānta và Dhvani.

Verse 13

ध्रुवस्य पुत्रो भगवान्कालो लोकप्रकालनः । सोमस्य भगवाञ्छर्वो ध्रुवश्च गृहबोधनः

Con của Dhruva là bậc tôn kính Kāla, đấng điều hòa những chu kỳ của thế gian. Con của Soma là bậc cát tường Śarva; và Dhruva cũng được nói là người đánh thức các gia thất.

Verse 14

हुतहव्यवहश्चैव धरस्य द्रविण स्मृतः । मनोजवोऽनिलस्यासीदविज्ञातगतिस्तथा

Hutahavyavaha được ghi nhớ là con của Dhara, và Draviṇa cũng vậy. Từ Anila sinh ra Manojava và cả Avijñātagati.

Verse 15

देवलो भगवान्योगी प्रत्यूषस्याभवन्सुताः । बृहस्पतेस्तु भगिनी भुवना ब्रह्मवादिनी

Bậc yogin phúc lành Devala sinh ra làm con của Pratyūṣa. Và Bhuvanā—em gái của Bṛhaspati—là người thuyết giảng về Brahman, bậc biết chân lý thánh.

Verse 16

प्रभासस्य तु सा भार्या वसूनामष्टमस्य च । विश्वकर्मा सुतस्तस्य शिल्पकर्त्ता प्रजापतिः

Bà ấy là hiền thê của Prabhāsa, vị thứ tám trong các Vasu. Con trai của bà là Viśvakarmā, nghệ nhân vũ trụ—Prajāpati, đấng tạo tác mọi nghề nghệ.

Verse 17

तुषितानां तु साध्यानां नामान्येतानि वच्मि ते । मनोऽनुमन्ता प्राणश्च नरोऽपानश्च वीर्यवान्

Nay ta sẽ nói cho ngươi các danh hiệu của các Sādhyas trong hàng Tuṣita: Mano, Anumantā, Prāṇa, Nara, Apāna và Vīryavān.

Verse 18

भक्तिर्भयोऽनघश्चैव हंसो नारायणस्तथा । विभुश्चैव प्रभुश्चैव साध्या द्वादश कीर्तिताः

Bhakti, Bhaya và Anagha; Haṃsa và Nārāyaṇa; Vibhu và Prabhu nữa—đó là mười hai Sādhyas được tuyên xưng.

Verse 19

कश्यपस्य प्रवक्ष्यामि सन्ततिं वरवर्णिनि । अंशो धाता भगस्त्वष्टा मित्रोऽथ वरुणो र्यमा

Hỡi phu nhân dung sắc đoan trang, ta sẽ tuyên bày dòng dõi của Kaśyapa: Aṃśa, Dhātā, Bhaga, Tvaṣṭṛ, Mitra, Varuṇa và Aryamā.

Verse 20

विवस्वान्सविता पूषा ह्यंशुमान्विष्णुरेव च । एते सहस्रकिरणा आदित्या द्वादश स्मृताः

Vivasvān, Savitṛ, Pūṣan, Aṃśumān và cả Viṣṇu nữa—những bậc ngàn tia sáng ấy được ghi nhớ là mười hai Āditya.

Verse 21

अजैकपादहिर्बुध्न्यो विरूपाक्षोऽथ रैवतः । हरश्च बहुरूपश्च त्र्यंबकश्च सुरेश्वरः

Ajaikapād, Ahirbudhnya, Virūpākṣa và Raivata; Hara, Bahurūpa, Tryambaka và Sureśvara—đó là những danh hiệu được xưng tụng trong các hóa thân Rudra.

Verse 22

सावित्रश्च जयन्तश्च पिनाकी चापराजितः । एते रुद्राः समाख्याता एकादश गणेश्वराः

Sāvitra, Jayanta, Pinākī và Aparājita—đó là những Rudra được tuyên xưng, mười một bậc chúa tể của các thần chúng.

Verse 23

दितिः पुत्रद्वयं लेभे कश्यपाद्बलगर्वितम् । हिरण्यकशिपुं श्रेष्ठं हिरण्याक्षं तथानुजम्

Diti sinh hai người con với Kaśyapa, kiêu hãnh vì sức mạnh: Hiraṇyakaśipu bậc ưu việt và em trai là Hiraṇyākṣa.

Verse 24

हिरण्यकशिपोर्दैत्यैः श्लोकोगीतः पुरातनैः

Về Hiraṇyakaśipu, các Daitya thời cổ đã hát lên một bài kệ truyền tụng để tán dương.

Verse 25

राजा हिरण्यकशिपुर्यांयामाशां निरीक्षते । तस्यां तस्यां दिशि सुरा नमश्चक्रुर्महर्षिभिः । हिरण्यकशिपोः पुत्राश्चत्वारः सुमहाबलाः

Vua Hiraṇyakaśipu nhìn về phương nào, ngay tại phương ấy chư thiên—cùng các đại hiền triết—đều cúi đầu đảnh lễ. Hiraṇyakaśipu có bốn người con, sức mạnh vô cùng lớn.

Verse 26

प्रह्लादः पूर्वजस्तेषामनुह्रादस्ततः परः । ह्रादश्चैव ह्रदश्चैव पुत्राश्चैते प्रकीर्तिताः

Trong số họ, Prahlāda là con trưởng; kế đến là Anuhrāda; rồi Hrāda và Hrada—các người con ấy được kể tên như vậy.

Verse 27

उभौ सुन्दोपसुन्दौ तु ह्रदपुत्रौ बभूवतुः । ह्रादस्य पुत्रस्त्वेकोऽभून्मूक इत्यभिविश्रुतः

Hai vị Sunda và Upasunda đã sinh làm con của Hrada. Còn Hrāda chỉ có một người con, được truyền tụng rộng rãi với danh xưng Mūka.

Verse 28

मारीचः सुंदपुत्रस्तु ताडकायामजायत । दण्डके निहतः सोऽयं राघवेण वलीयसा

Mārīca, con của Sunda, đã sinh bởi Tāḍakā; và chính y đã bị Rāghava (Rāma) hùng mạnh giết tại rừng Daṇḍaka.

Verse 29

मूको विनिहतश्चापि कैराते सब्यसाचिना । संह्रादस्य तु दैत्यस्य निवातकवचाः कुले

Trong tích Kirāta cũng vậy, Mūka đã bị Savyasācī (Arjuna) hạ sát. Và trong dòng dõi của Daitya Saṃhrāda đã sinh ra các Nivātakavaca.

Verse 30

तिस्रः कोट्यस्तु विख्याता निहताः सव्यसाचिना । गवेष्ठी कालनेमिश्च जंभो वल्कल एव च

Savyasācī (Arjuna) đã diệt ba ức kẻ thù lừng danh—Gaveṣṭhī, Kālanemi, Jambha, và cả Valkala.

Verse 31

जृंभः षष्ठोनुजस्तेषां स्मृताः प्रह्रादसूनवः । शुंभश्चैव निशुंभश्च गवेष्ठिनः सुतौ स्मृतौ

Jṛmbha được ghi nhớ là người em thứ sáu trong số họ; họ được nói là các con của Prahrāda. Còn Śuṃbha và Niśuṃbha được ghi nhớ là con của Gaveṣṭhī.

Verse 32

धनुकश्चासिलोमा च शुंभपुत्रौ प्रकीर्तितौ । विरोचनस्य पुत्रस्तु बलिरेकः प्रतापवान्

Dhanuka và Asilomā được xưng tụng là hai người con của Śuṃbha. Còn Bali, con của Virocana, chỉ có một mình, dũng mãnh và đầy uy lực chiến công.

Verse 33

हिरण्याक्षसुताः पंच विक्रांताः सुमहाबलाः । अन्धकः शकुनिश्चैव कालनाभस्तथैव च

Năm người con của Hiraṇyākṣa đều dũng mãnh, sức mạnh lớn lao: Andhaka, Śakuni, và cả Kālanābha nữa.

Verse 34

महानाभश्च विक्रांतो भूतसंतापनस्तथा । शतं शतसहस्राणि निहतास्तारकामये

Mahānābha, bậc dũng mãnh, và Bhūtasaṃtāpana cũng ở trong số ấy. Trong cuộc chiến vì Tārakā, hàng trăm nghìn người đã bị sát hại.

Verse 35

इति संक्षपतः प्रोक्ता कश्यपान्वयसंततिः । यया व्याप्तं जगत्सर्वं सदेवासुरमानुषम्

Như vậy, tóm lược, dòng dõi của Kaśyapa đã được thuật lại—dòng ấy lan trùm khắp thế gian, cùng chư thiên, a-tu-la và loài người.

Verse 36

अथ याः कन्यका दत्ताः सप्तविंशतिरिंदवे । तासां मध्ये महादेवि प्रिया तस्य च रोहिणी

Nay, trong hai mươi bảy thiếu nữ được gả cho Mặt Trăng—trong số ấy, ôi Đại Nữ Thần, Rohiṇī là người được Ngài yêu mến nhất.

Verse 37

अथ नक्षत्रनाथस्य तासां मध्येतिवल्लभा । बभूव रोहिणी देवी प्राणेभ्योऽपि गरीयसी

Bấy giờ, giữa các nàng ấy, nữ thần Rohiṇī trở nên vô cùng được Chúa tể các Nakṣatra (tức Mặt Trăng) yêu quý—còn quý hơn cả hơi thở sinh mệnh của chính Ngài.

Verse 38

सर्वास्ताः संपरित्यज्य रोहिण्या सहितो रहः । रेमे कामपरीतात्मा वनेषूपवनेषु च । रमणीयेषु देशेषु कन्दरेषु गुहासु च

Bỏ mặc tất cả các nàng khác, Ngài ở riêng cùng Rohiṇī, tâm trí bị dục vọng chi phối mà vui hưởng—trong rừng và lùm cây, nơi phong cảnh mỹ lệ, trong khe núi và trong hang động.

Verse 39

अथ ता दुःखसंपन्नाः पत्न्यः शेषा यशस्विनि । जग्मुश्च शरणं दक्षं वचनं चेदमब्रुवन्

Bấy giờ, các người vợ còn lại, chìm trong sầu khổ, hỡi bậc hiển vinh, đã đến nương tựa nơi Dakṣa và thưa những lời này.

Verse 40

सोमः सर्वा तिक्रम्य रोहिण्या सह मोदते । संवत्सरसहस्रं तु क्रीडमानो यथासुखम्

Soma (Mặt Trăng), bỏ qua tất cả những nàng khác, chỉ vui hưởng cùng Rohiṇī—đùa vui theo ý thích suốt một ngàn năm.

Verse 41

अवशिष्टास्तु षड्विंशन्मलिना विगतश्रियः । पाणिग्रहणमारभ्य रोहिण्या सह चंद्रमाः

Nhưng hai mươi sáu nàng còn lại trở nên hoen ố và mất hết vẻ huy hoàng; ngay từ lúc cử hành lễ thành hôn, Mặt Trăng chỉ ở với Rohiṇī mà thôi.

Verse 42

संवत्सरसहस्रं तु जानात्येकां स शर्वरीम् । परित्यक्ता वयं तात शशिना दोषवर्जिताः

Suốt ngàn năm, chàng chỉ biết một đêm duy nhất (với chúng con); thưa phụ vương kính yêu, chúng con bị Nguyệt thần bỏ rơi, dù chúng con không hề có lỗi.

Verse 43

स रेमे सह रोहिण्या अस्माकमसुखप्रदः । अस्माकं दुःखदग्धानां श्रेयोऽतो मरणं भवेत्

Chàng vui đùa cùng Rohiṇī, chỉ đem khổ não cho chúng con; với chúng con bị lửa sầu thiêu đốt, thà chết còn hơn thế này.

Verse 44

तासां तद्वचनं श्रुत्वा दुःखार्तानां प्रजापतिः । ब्रह्मतेजः समायुक्तः पुत्रीस्नेहेन कर्षितः । जगाम यत्र ऋक्षेशो वचनं चेदमब्रवीत्

Nghe lời các ái nữ đang khổ não, Prajāpati (Dakṣa)—rạng ngời brahma-tejas và bị tình thương con kéo níu—đi đến nơi Chúa tể tinh tú ngự và nói lời này.

Verse 45

समं वर्त्तस्व कन्यासु मामकासु निशाकर । अन्यथा दोषभागी त्वं भविष्यसि न संशयः

“Hỡi Đấng làm nên đêm tối, Nguyệt thần, hãy đối xử công bằng với các con gái của ta; bằng không, ngươi chắc chắn sẽ cùng gánh lỗi—không nghi ngờ gì.”

Verse 46

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा लज्जयावनतः स्थितः । बाढमित्येव ऋक्षेंद्रो दक्षस्य पुरतोऽब्रवीत्

Nghe lời ấy, Chúa tể tinh tú đứng cúi đầu vì hổ thẹn; trước mặt Dakṣa, ngài đáp: “Xin vâng, sẽ như vậy.”

Verse 47

अद्यप्रभृति विप्रर्षे समं वर्त्तयितास्म्यहम् । पुत्रीभिस्तव सत्यं वै शपेऽहं शपथेन ते

Từ hôm nay trở đi, hỡi bậc hiền triết Bà-la-môn, ta sẽ đối xử bình đẳng với các ái nữ của ngài. Quả thật, ta xin thề với ngài bằng lời thệ nguyện.

Verse 48

एवं प्रतिज्ञासंयुक्ते निशानाथे तदांबिके । सर्वा रूपेण संयुक्तास्तस्य कन्या निवेदिताः

Vì thế, khi Chúa tể của đêm—Nguyệt thần—đã bị ràng buộc bởi lời thệ ước, hỡi Mẫu thân Ambikā, tất cả các thiếu nữ ấy được dâng trình lên Ngài, lại được đầy đủ sắc đẹp và hào quang.

Verse 49

दक्षः स्वभवनं गत्वा निर्वृतिं परमां गतः । चन्द्रोऽपि पूर्ववद्देवि रोहिण्यां निरतोऽभवत्

Dakṣa trở về tư dinh của mình và đạt được niềm an lạc tối thượng. Nhưng Nguyệt thần, hỡi Nữ thần, như thuở trước vẫn một lòng gắn bó với Rohiṇī.

Verse 50

संपरित्यज्य ताः सर्वाः कामोपहतमानसः । अथ भूयस्तु ताः सर्वा दक्षं वचनमब्रुवन्

Bỏ mặc tất cả những người còn lại, tâm trí bị dục vọng chi phối, Nguyệt thần quay lưng. Rồi tất cả họ lại nói lời với Dakṣa.

Verse 51

मलिनास्ताः कृशांग्यश्च दीनाः सर्वा विचेतसः । ततो दृष्ट्वा तथारूपं दक्षो मोहमुपागतः

Họ trở nên nhơ nhuốc, thân hình gầy guộc, khốn khổ, và tất cả đều rối bời trong ưu não. Thấy họ như vậy, Dakṣa rơi vào cơn mê muội.

Verse 52

लब्धसंज्ञः पुनः सोऽपि क्रोधोद्भूततनूरुहः । उवाच सर्वाः स्वाः पुत्रीः किमित्थं मलिनांबराः । किमिदं निष्प्रभाः सर्वाः कथयध्वं ममानघाः

Tỉnh lại, ông nổi giận đến nỗi lông tóc dựng đứng, rồi nói với tất cả các con gái: “Vì sao các con mặc y phục nhơ bẩn như vậy? Vì sao các con đều mất vẻ rạng ngời? Hãy thưa cho ta biết, hỡi những người vô tội.”

Verse 53

असुरान्सानुगांश्चैव ये चान्ये सुरसत्तमाः । अद्य शापहतान्पुत्र्यः करिष्यामि न संशयः

“Dẫu là bọn A-tu-la cùng bè đảng của chúng—và cả những kẻ khác nữa, hỡi bậc tối thượng trong hàng chư thiên—hôm nay, các con gái của ta, ta nhất định sẽ giáng họa bằng lời nguyền; không còn nghi ngờ gì.”

Verse 54

एवमुक्तास्तु दक्षेण सर्वास्ताः समुदैरयन्

Được Dakṣa nói như thế, tất cả họ liền đồng thanh thưa lên.

Verse 55

न चास्माकं निशानाथ ऋतुमात्रमपि प्रभो । प्रयच्छति पुनस्तेन युष्मत्पार्श्वं समागताः

“Và Chúa tể của đêm tối cũng không ban cho chúng con, bạch Ngài, dù chỉ một phần của một mùa được ở gần Người; vì thế chúng con lại trở về bên Ngài.”

Verse 56

अनादृत्य तु ते वाक्यं रोहिण्यां निरतो रहः । रेमे कामपरीतात्मा अस्माकं शोकवर्द्धनः

“Bỏ ngoài tai lời dạy của Ngài, Người âm thầm chuyên tâm với Rohiṇī; lòng bị dục vọng bao phủ, Người vui chơi—chỉ làm nỗi sầu của chúng con thêm lớn.”

Verse 57

तासां तद्वचनं श्रुत्वा दक्षः कोपमुपागतः । गत्वा चंद्रं महादेवि शशाप प्रमुखे स्थितम्

Nghe lời họ nói, Dakṣa liền bừng bừng phẫn nộ. Hỡi Đại Nữ Thần, ông đến trước Mặt Trăng và ngay trước mặt, khi Ngài đứng đó, ông đã thốt lời nguyền rủa.

Verse 58

अनादृत्य हि मे वाक्यं यस्मात्त्वं रोहिणीरतः । संत्यज्य पुत्रीश्चास्माकं शेषा दोषेण वर्जिताः । तस्माद्यक्ष्मा शरीरं ते ग्रसिष्यति न संशयः

“Vì ngươi đã khinh thường lời ta và chỉ quyến luyến Rohiṇī, bỏ mặc các con gái khác của ta vốn không hề có lỗi; bởi thế chứng Yakṣmā sẽ bám lấy thân ngươi, điều ấy không còn nghi ngờ.”

Verse 59

एतस्मिन्नेव काले तु यक्ष्मा पर्वतपुत्रिके । दक्षेण तु समादिष्टस्तस्य कायं समाविशत्

Ngay lúc ấy, hỡi ái nữ của Núi, chứng Yakṣmā—do mệnh lệnh của Dakṣa mà khởi động—đã nhập vào thân thể của Ngài.

Verse 60

यक्ष्मणा ग्रस्तकायोऽसौ क्षयं याति दिनेदिने

Bị Yakṣmā nắm giữ thân xác, Ngài suy kiệt dần từng ngày, hao mòn không ngừng.

Verse 61

एवं सोमस्तु दक्षेण कृतशापो गतप्रभः । पपात वसुधां देवि निश्चेष्टो रोहिणीयुतः

Vì thế Soma, bị Dakṣa nguyền rủa và mất hết quang huy, hỡi Nữ Thần, đã ngã xuống mặt đất—bất động—với Rohiṇī ở bên cạnh.

Verse 62

लब्ध्वसंज्ञो मुहूर्तेन रोहिणीवाक्य मब्रवीत्

Tỉnh lại sau chốc lát, chàng cất lời nói với Rohiṇī.

Verse 63

देवि कार्यं किमधुना त्वत्पित्रा शापितो ह्यहम् । क्षयकुष्ठेन संयुक्तः किं करोम्यधुना प्रिये

“Ôi Nữ Thần, nay phải làm gì? Vì quả thật ta đã bị phụ thân nàng nguyền rủa. Bị chứng hao mòn và bệnh phong cùi hành hạ, hỡi người yêu dấu, giờ ta biết làm sao?”

Verse 64

एवमुक्ता रोहिणी तु बाष्पव्याकुललोचना । दक्षशापहतं दृष्ट्वा सोमं वचनमब्रवीत्

Được hỏi như vậy, Rohiṇī—đôi mắt ngấn lệ—thấy Soma bị lời nguyền của Dakṣa giáng xuống, liền nói những lời này.

Verse 65

येन शापस्तु ते दत्तस्तमेव शरणं व्रज । स ते शापाभिभूतस्य नूनं श्रेयो विधास्यति

“Hãy đến nương tựa chính nơi người đã ban lời nguyền cho chàng. Chắc chắn người ấy sẽ sắp đặt điều tốt lành nhất cho chàng, kẻ đang bị lời nguyền chế ngự.”

Verse 66

लप्स्यसे तत्प्रसादात्त्वं प्रभां पूर्वोचितां शुभाम्

“Nhờ ân điển của người ấy, chàng sẽ lấy lại hào quang cát tường—vẻ rực rỡ vốn thuộc về chàng thuở trước.”

Verse 67

रोहिण्या वचनं श्रुत्वा गतो दक्षसमीपतः । चंद्रः प्रोवाच विनयाद्वाष्प व्याकुललोचनः

Nghe lời của Rohiṇī, Chandra đến gần Dakṣa và, với lòng khiêm cung—đôi mắt xao động vì lệ—cất lời thưa.

Verse 69

त्वया क्रोधपरीतेन कारणे वाप्यकारणे । अनुकंपां च मे कृत्वा कार्यं शापस्य मोक्षणम्

“Dù có nguyên do hay không, khi bị cơn giận che lấp, ngài đã giáng lời nguyền lên tôi. Nay xin thương xót, hãy khiến tôi được giải thoát khỏi lời nguyền ấy.”

Verse 70

विदितं तु महाभाग शप्तोहं येन कर्मणा । कुरुष्वानुग्रहं दक्ष मम दीनस्य याचतः

Ô bậc đại phúc, tôi biết rõ vì nghiệp nào mà mình bị nguyền rủa. Ôi Dakṣa, xin ban ân—thương xót kẻ khốn cùng đang khẩn cầu này.

Verse 71

एवं विलपमानस्य सोमस्य तु महात्मनः । अनुग्रहे मतिं कृत्वा इदं वचनमब्रवीत्

Khi Soma, bậc đại hồn, than khóc như thế, (Dakṣa) khởi tâm thương xót và nói những lời này.

Verse 72

दक्ष उवाच । मया शापहतः सोम त्रातुं शक्यो न दैवतैः । यद्यद्ब्रवीम्यहं सोम तत्तथेति न संशयः

Dakṣa nói: “Hỡi Soma, đã bị lời nguyền của ta giáng xuống, ngươi không thể được cứu thoát, dẫu bởi chư thiên. Nhưng hỡi Soma, điều gì ta bảo, ắt sẽ đúng như vậy; không chút nghi ngờ.”

Verse 73

आयुः कर्म च वित्तं च विद्या निधनमेव च । पूर्वसृष्टानि यान्येव संभवंति हि तानि वै

Thọ mạng, nghiệp, tài sản, học vấn, và cả cái chết nữa—những gì đã được an bài từ trước, chính những điều ấy quả thật sẽ xảy đến.

Verse 74

असुराश्च सुराश्चैव ये चान्ये यक्षराक्षसाः । सर्वेपि शक्ता न त्रातुं वर्जयित्वा महेश्वरम्

Dù là A-tu-la hay chư Thiên, cùng các loài khác—Dạ-xoa và La-sát—không ai có thể cứu độ ngươi, ngoại trừ Maheśvara.

Verse 75

एषां शापो मया दत्तोऽनुग्रहीष्य ति शंकरः । नान्यस्त्रातुं भवेच्छक्तो विना पशुपतिं भवम् । तत्त्वं शीघ्रतरं गच्छ समाराधय शंकर

Lời nguyền này trên họ do ta ban xuống; Śaṅkara sẽ rủ lòng gia hộ. Ngoài Bhava—Paśupati, Chúa tể muôn loài—không ai có thể cứu độ. Vậy hãy đi ngay, đi thật mau, và chí thành phụng thờ Śaṅkara.

Verse 76

न शक्तोऽन्यः पुनश्चंद्रः कर्तुं त्वां निर्मलं पुनः । वर्जयित्वा महादेवं शितिकंठमुमापतिम्

Hỡi Candra, không ai khác có thể làm ngươi trở nên thanh tịnh lại—ngoại trừ Mahādeva, đấng cổ xanh (Śitikanṭha), phu quân của Umā.

Verse 77

दक्षस्य च वचः श्रुत्वा कृतांजलिपुटः स्थितः । प्रत्युवाच तदा सोमः प्रहष्टेनांतरात्मना

Nghe lời Dakṣa, Soma đứng chắp tay cung kính; rồi Soma đáp lại, lòng thầm hoan hỷ.

Verse 78

भगवन्यदि तुष्टोसि मम भक्तस्य सुव्रत । अनुग्रहे कृता बुद्धिस्तदाचक्ष्व कुतः शिवः

Lạy Đấng Thế Tôn, nếu Ngài hài lòng với con—kẻ sùng kính của Ngài—hỡi bậc giữ thệ nguyện cao quý; vì tâm Ngài đã hướng về ban ân, xin hãy chỉ dạy: Śiva ở đâu để con được đến gần?

Verse 79

कस्मिन्स्थाने मया दक्ष द्रष्टव्योऽसौ महेश्वरः । तत्स्थानानि चरिष्यामि यानि तानि वदस्व मे

Hỡi Dakṣa, bậc thông tuệ, con phải được thấy Maheśvara ấy ở nơi nào? Xin nói cho con những chốn ấy; con sẽ lần lượt hành hương qua tất cả—xin hãy tuyên bày cho con.

Verse 80

दक्ष उवाच । शृणु सोम प्रयत्नेन श्रुत्वा चैवावधारय । वारुणीं दिशमाश्रित्य सागरानूपसन्निधौ

Dakṣa nói: “Hỡi Soma, hãy lắng nghe với sự chuyên cần; nghe rồi thì ghi khắc vững trong tâm. Hãy hướng về phương Varuṇa (phương Tây), gần biển cả và những vùng đầm lầy ven bờ…”

Verse 81

कृतस्मरस्यापरतो धन्वंतरशतत्रये । लिंगं महाप्रभावं च स्वयंभूतं व्यवस्थितम्

Vượt qua nơi gọi là Kṛtasmarā, cách ba trăm dhanvantara, có một Liṅga tự hiện (svayambhū) uy lực lớn lao, sừng sững an trụ tại đó.

Verse 82

सूर्य्यबिंबसमप्रख्यं सर्प मेखलमंडितम् । कुक्कुटांडकमानं तद्भूमिमध्ये व्यवस्थितम्

Nó rực sáng như vầng nhật luân, được trang sức bằng rắn làm đai; kích thước chừng một quả trứng gà, an trụ vững vàng ngay giữa lòng đất.

Verse 83

स्पर्शलिंगं हि तद्विद्धि तद्भक्त्या ज्ञास्यते भवान् । तत्र संनिहितो देवः शंकरः परमेश्वरः

Hãy biết đó chính là “Sparśa-liṅga” (Liṅga được chứng ngộ bằng sự chạm thiêng). Nhờ lòng sùng kính đối với Ngài, chính ngươi sẽ thật sự hiểu biết; vì tại đó, Thần Śaṅkara—Đấng Tối Thượng (Parameśvara)—hiện diện viên mãn.

Verse 85

प्रशस्य देवदेवेशमात्मानं निर्मलं कुरु । यस्याशु वरदानेन प्राप्स्यसे रूपमुत्तमम्

Hãy ca ngợi Đấng Chúa của chư thiên, và tự thanh tịnh chính mình. Nhờ sự ban ân nhanh chóng của Ngài, ngươi sẽ đạt được hình tướng tối thắng.

Verse 94

गच्छ त्वं तपसोग्रेण आराधय सुरेश्वरम्

Hãy đi đi, và với khổ hạnh mãnh liệt, hãy thờ phụng Đấng Chúa của chư thiên.

Verse 168

कुरुष्वानुग्रहं दक्ष प्रसन्नेनांतरात्मना । कोपं त्यज महर्षे त्वं ममोपरि दयां कुरु

Xin ban ân cho tôi, hỡi Dakṣa, với nội tâm an hòa và hoan hỷ. Hỡi bậc đại hiền, xin bỏ cơn giận; xin rủ lòng từ mẫn đối với tôi.