Adhyaya 202

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि रामेश्वरमनुत्तमम् । मंकीशाद्दक्षिणे भागे आग्नेये तु कृतस्मरात् । पूर्वतस्तु सरस्वत्या बलभद्रप्रतिष्ठितम्

Īśvara phán: Rồi đó, ô Đại Nữ Thần, hãy đến Rāmeśvara vô song—ở phía nam Maṃkīśa, về hướng đông nam của Kṛtasmarā, và ở phía đông sông Sarasvatī—nơi do Balabhadra thiết lập.

Verse 2

यत्र मुक्तोऽभवद्देवि रामो ब्रह्मवधात्किल । पातकात्प्रतिलोमां तामगाहत सरस्वतीम्

Tại nơi ấy, hỡi Nữ Thần, Rāma quả thật được giải thoát khỏi tội sát hại Bà-la-môn; và cũng tại đó, Ngài bước vào dòng Sarasvatī chảy ngược dòng theo lộ trình linh thiêng phi thường.

Verse 3

देव्युवाच । कथं स पातकान्मुक्तः कथं पापमभूत्पुरा । कथं तत्स्थापितं लिंगं किंप्रभावं वदस्व मे

Nữ Thần thưa: “Ngài đã được giải thoát khỏi tội lỗi bằng cách nào? Tội ấy thuở trước phát sinh ra sao? Liṅga ấy được an lập thế nào, và oai lực linh thiêng của nó là gì? Xin hãy nói cho con.”

Verse 4

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि कथां पापप्रणाशिनीम् । यां श्रुत्वा मानवो देवि मुक्तः संसारसागरात् । सर्वान्कामान्स लभते सततं मनसि प्रियान्

Īśvara phán: “Hãy lắng nghe, hỡi Nữ Thần, Ta sẽ kể một câu chuyện diệt trừ tội lỗi. Ai nghe được, hỡi Nữ Thần, sẽ thoát khỏi biển cả luân hồi, và luôn đạt được mọi điều tâm trí hằng ưa nguyện.”

Verse 5

रामः पूर्वं परां प्रीतिं कृत्वा कृष्णस्य लांगली । चिन्तयामास बहुधा किं कृतं सुकृतं भवेत्

Balarāma—Đấng cầm lưỡi cày—đã từ lâu nuôi dưỡng tình thương sâu đậm đối với Kṛṣṇa, rồi suy tư nhiều bề: “Việc làm nào có thể trở thành công đức chân thật (sukṛta)?”

Verse 6

कृष्णेन हि विना नाहं यास्ये दुर्योधनान्तिकम् । पाण्डवान्वा समाश्रित्य कथं दुर्योधनं नृपम्

“Không có Kṛṣṇa, ta sẽ không đến gặp Duryodhana. Và nếu ta nương tựa nơi các Pāṇḍava, thì làm sao ta có thể đối diện với vua Duryodhana?”

Verse 7

जामातरं तथा शिष्यं घातयिष्ये नरेश्वरम् । तस्मान्न पार्थं यास्यामि नापि दुर्योधनं नृपम्

“Ta sẽ thành kẻ giết con rể và đệ tử của ta—cả hai đều là bậc quân vương. Vì vậy, ta sẽ không đến với Pārtha (Arjuna), cũng không đến với vua Duryodhana.”

Verse 8

तीर्थेष्वाप्लावयिष्यामि तावदात्मानमात्मना । कुरूणां पाण्डवानां च यावदंताय कल्पते

“Cho đến khi ngày tận cùng đến với nhà Kuru và các Pāṇḍava, ta sẽ dìm mình nơi các bến thánh (tīrtha), tự thanh tịnh bản thân bằng sự tinh cần của chính mình.”

Verse 9

इत्यादिश्य हृषीकेशं पार्थदुर्योधनावपि । जगाम द्वारकां शौरिः स्वसैन्यैश्च परीवृतः

Sau khi đã chỉ dạy Hṛṣīkeśa (Kṛṣṇa), cùng Pārtha (Arjuna) và Duryodhana, Śauri (Balarāma) lên đường về Dvārakā, được quân binh của mình vây quanh hộ tống.

Verse 10

गत्वा द्वारावतीं रामो हृष्टतुष्टजनाकुलाम् । स्वैरन्तःपुरगैः सार्धं पपौ पानं हलायुधः

Đến Dvārāvatī, nơi dân chúng hân hoan mãn nguyện tụ hội đông đúc, Rāma (Balarāma), bậc cầm vũ khí lưỡi cày, đã uống rượu cùng các bạn hữu trong nội cung của mình.

Verse 11

पीतपानो जगामाथ रैवतोद्यानमृद्धिमत् । हस्ते गृहीत्वा स गदां रेवत्यादिभिरन्वितः

Uống xong, Ngài liền đến Vườn Raivata huy hoàng thịnh vượng; tay cầm chùy, Ngài tiến bước cùng Revatī và những người khác theo hầu.

Verse 12

स्त्रीकदंबकमध्यस्थो ययौ मत्तवदास्खलन् । ददर्श च वनं वीरो रमणीयमनुत्तमम्

Ở giữa đám nữ nhân, chàng bước đi như kẻ say, loạng choạng; rồi vị anh hùng trông thấy một khu rừng tuyệt mỹ, vô song, không gì sánh kịp.

Verse 13

सर्वत्र तरुपुष्पाढ्यं शाखामृगगणाकुलम् । पुष्प पद्मवनोपेतं सपल्वलमहावनम्

Khắp nơi trong đại lâm đều dày đặc hoa trên cây, chen chúc bầy thú leo cành; lại điểm trang bởi bụi hoa nở và những lùm sen, đầy ao hồ cùng vũng lầy, đầm nước.

Verse 14

स शृण्वन्प्रीतिजनकान्वन्यान्मदकलाञ्छुभान् । श्रोत्ररम्यान्सुमधुराञ्छब्दान्खगसुखेरितान्

Chàng lắng nghe những âm điệu rừng xanh cát tường, khơi dậy hoan hỷ—những tiếng rất ngọt, êm tai, do chim muông vui sướng cất lên.

Verse 15

सर्वतः फलरत्नाढ्यान्सर्वतः कुसुमोज्ज्वलान् । अपश्यत्पादपांश्चैव विहगैरनुमोदितान्

Bốn phía chàng thấy cây cối trĩu quả như châu báu, khắp nơi rực rỡ hoa nở—những cây ấy như được chim muông ca ngợi và tán dương.

Verse 17

आम्रानाग्रातकान्भव्यान्नालिकेरान्सतिंदुकान् । आबल्वनांस्था पीतान्दाडिमान्बीजपूरकान् । पनसांल्लकुचान्मोचांस्तापांश्चापि मनोहरान् । पालेवतान्कुसंकुल्लान्नलिनानथ वेतसान्

Chàng thấy cây xoài và những cây āgrātaka tốt tươi, dừa và tinduka; lại có ābalvana, pīta, lựu và thanh yên (citron); mít, lakuca, chuối cùng bao trái đáng yêu khác; và cả cây pālevata, bụi cỏ kusa, sen và những đám sậy.

Verse 18

भल्लातकानामलकींस्तिन्दुकांश्च महाफलान् । इंगुदान्करमर्दांश्च हरीतकबिभीतकान्

Ngài còn thấy cây bhallātaka, cây āmalakī (me rừng), cây tinduka quả lớn, cây iṅguda và karamarda; lại có cả harītaka và bibhītaka nữa.

Verse 19

एतानन्यांश्च स तरून्ददर्श यदुनन्दनः । तथैवाशोकपुन्नागकेतकीबकुलांस्तथा

Những cây ấy cùng vô số cây khác, hậu duệ dòng Yadu đều được chiêm ngưỡng; lại cũng thấy cây aśoka, punnāga, ketakī và bakula nữa.

Verse 20

चंपकान्सप्तपर्णांश्च कर्णिकारान्सुमालतीः । पारिजातान्कोविदारा न्मन्दारेन्दीवरांस्तथा

Ở đó có cây campaka và saptaparṇa, cây karṇikāra cùng những dây mālatī thơm ngát; lại có pārijāta và kovidāra, cùng mandāra và những đóa súng xanh—tô điểm cảnh địa linh thiêng ấy.

Verse 21

पाटलान्पुष्पितान्रम्भान्देवदारुद्रुमांस्तथा । शालांस्तालांश्च स्तमालांनिचुलान्वञ्जुलांस्तथा

Có những cây pāṭala đang nở hoa, những lùm chuối, và cả cây deodār; lại có cây śāla và cọ tāla, cây stamāla, nicula và vañjula nữa—làm cho miền thánh địa tràn đầy vẻ đẹp.

Verse 22

चकोरैः शतपत्रैश्च भृंगराजैः समावृतान् । कोकिलैः कलविंकैश्च हारीतैर्जीवजीवकैः

Khắp nơi tràn đầy chim cakora, chim śatapatra và chim bhṛṅgarāja; cùng với chim cuốc (kokila), kalaviṅka, hārīta và jīvajīva—khiến những lùm cây thánh địa vang rền sức sống.

Verse 23

प्रियपुत्रैश्चातकैश्च शुकैरन्यैर्विहंगमैः । श्रोत्ररम्यं सुमधुरं कूज द्भिश्चाप्यधिष्ठितैः

Nơi ấy có chim priyaputra, chim cātaka, vẹt và muôn loài chim khác cư ngụ; tiếng hót ngọt lành, êm tai, khiến cảnh giới càng thêm huyền diệu.

Verse 24

सरांसि च सपद्मानि मनोज्ञसलिलानि च । कुमुदैः पुण्डरीकैश्च तथा रोचनकोत्पलैः

Có những hồ sen, nước trong đẹp làm say lòng; được điểm trang bằng hoa kumuda, sen trắng puṇḍarīka, và cả những đóa súng rocanaka rực sáng.

Verse 25

कह्लारैः कमलैश्चापि चर्चितानि समंततः । कदंबैश्चक्रवाकैश्च तथैव जलकुक्कुटैः

Khắp nơi, mặt nước được điểm tô bằng hoa kahlāra và sen; lại có cây kadamba, chim cakravāka và các loài thủy cầm, làm tăng thêm vẻ huy hoàng của thánh địa.

Verse 26

कारण्डवैः प्लवैर्हंसैः कूर्मैर्मंडुभिरेव च । एतैरन्यैश्च कीर्णानि तथान्यैर्जलवा सिभिः

Các hồ ấy đầy ắp vịt kāraṇḍava, chim plava và thiên nga; lại có rùa và ếch, cùng nhiều loài thủy sinh khác rải khắp mặt nước.

Verse 27

क्रमेण संचरन्रामः प्रेक्षमाणो मनोरमम् । जगामानुगतः स्त्रीभिर्लतागृहमनुत्तमम्

Rāma thong thả bước từng bước, ngắm nhìn cảnh sắc diễm lệ; rồi Người tiếp tục đi, các phụ nữ theo sau, đến latāgṛha—giàn hoa dây tuyệt mỹ, không gì sánh kịp.

Verse 28

स ददर्श द्विजांस्तत्र वेदवेदांगपार गान् । कौशिकान्भार्गवांश्चैव भारद्वाजांश्च गौतमान्

Tại đó, Ngài thấy các Bà-la-môn—những bậc đã vượt đến bờ kia của Veda và Vedāṅga: các dòng Kauśika, Bhārgava, Bhāradvāja và Gautama.

Verse 29

विविधेषु च संभूतान्वंशेषु द्विजसत्तमान् । कथाश्रवणसोत्कण्ठानुपविष्टान्महा त्मनः

Ngài thấy những vị Bà-la-môn ưu tú, sinh từ nhiều dòng tộc khác nhau—các bậc đại tâm đang ngồi đó, khắc khoải và chuyên chú mong được nghe thánh truyện.

Verse 30

कृष्णाजिनोत्तरीयेषु कूर्चेषु च वृसीषु च । सूते च तेषां मध्यस्थं कथयानं कथाः शुभाः

Khoác da linh dương đen làm áo choàng, ngồi trên chiếu cỏ kuśa và da nai, các hiền giả đặt vị Sūta ngồi giữa, để thuật lại những thánh truyện cát tường.

Verse 31

पौराणिकाः सुरर्षीणामा द्यानां चरितक्रियाः । दृष्ट्वा रामं द्विजाः सर्वे मधुपानारुणेक्षणम्

Những vị Bà-la-môn ấy, tinh thông Purāṇa và các hạnh nghiệp, nghi lễ của chư thiên cùng các bậc hiền thánh, khi thấy Rāma (Balarāma) với đôi mắt đỏ vì rượu, đều chú ý nhìn theo.

Verse 32

मत्तोऽयमिति मन्वानाः समुत्तस्थुस्त्वरान्विताः । पूजयन्तो हलधरं तमृते सूतवंशजम्

Nghĩ rằng: “Ngài ấy đang say,” họ vội đứng dậy và kính lễ, tôn thờ Haladhara (Balarāma)—chỉ trừ người thuộc dòng Sūta kia.

Verse 33

ततः क्रोधसमाविष्टो हली सूतं महाबलः । निजघान विवृत्ताक्षः क्षोभिताशेषदानवः

Bấy giờ Hālī (Balarāma) bị cơn phẫn nộ bao trùm—đại lực, mắt trợn rộng vì giận dữ, khiến bọn dạ-xoa, a-tu-la đều kinh động—liền đánh quật ngã người Sūta.

Verse 34

अन्वासिते पदं ब्राह्म्यं तस्मिन्सूते निपातिते । निष्क्रान्तास्ते द्विजाः सर्वे वनात्कृष्णाजिनांबराः

Khi người Sūta ấy—kẻ đã ngồi chiếm chỗ ngồi của bậc Bà-la-môn—bị quật ngã, tất cả các bậc lưỡng sinh, khoác da hươu đen, đều rút lui và rời khỏi khu rừng.

Verse 35

अवधूतं तथात्मानं मन्यमानो हलायुधः । चिन्तयामास सुमहन्मया पापमिदं कृतम्

Halāyudha (Balarāma), tự cho mình đã sa ngã và ô nhục, liền trầm tư sâu sắc: “Ta đã gây nên một tội lỗi rất lớn.”

Verse 36

ब्रह्मासनगतो ह्येष यः सूतो विनिपातितः । तथा ह्येते द्विजाः सर्वे मामवेक्ष्य विनिर्गताः

“Vì người Sūta mà ta đánh ngã ấy đang ngồi trên chỗ ngồi của bậc Bà-la-môn; và quả thật, tất cả các vị Bà-la-môn này thấy ta liền bỏ đi.”

Verse 37

शरीरस्य च मे गन्धो लोहस्येवासुखावहः । आत्मानं चावगच्छामि ब्रह्मघ्नमिति कुत्सितम्

“Ngay cả mùi thân thể ta cũng khó chịu như mùi sắt; và ta tự biết mình thật hèn mạt—kẻ bị mang tiếng là người sát hại một Bà-la-môn.”

Verse 38

धिङ्ममार्थं तथा मद्यं महिमानमकीर्तिदम् । येना विष्टेन सुमहन्मया पापमिदं कृतम्

Khốn thay cho lòng kiêu mạn của ta—và cho rượu (madya), thứ cướp mất uy đức chân thật và chỉ đem lại ô danh. Vì cơn say ô uế ấy, ta đã phạm tội cực lớn này.

Verse 39

स्मृत्युक्तं ते करिष्यामि प्रायश्चित्तं यथाविधि । उक्तमस्त्येव मनुना प्रायश्चित्तादिकं क्रमात्

Ta sẽ thực hành prāyaścitta (pháp sám hối) đúng như nghi thức, theo lời dạy trong các Smṛti. Quả thật Manu đã thiết lập theo thứ tự các quy trình, bắt đầu từ prāyaścitta và những điều liên hệ.

Verse 41

क्षेत्रेश्वरस्य विज्ञानाद्विशुद्धिः परमा मता । शरीरस्य विशुद्धिस्तु प्रायश्चित्तैः पृथग्विधैः

Sự thanh tịnh chân thật được xem là tối thượng khi chứng ngộ Kṣetreśvara, Chúa Tể của thánh địa. Còn sự thanh tịnh của thân xác thì đạt được nhờ nhiều pháp prāyaścitta (nghi thức sám hối) khác nhau.

Verse 42

ततोऽद्यतः करिष्यामि व्रतं द्वादशवार्षिकम् । स्वकर्मख्यापनं कुर्वन्प्रायश्चित्तमनुत्तमम्

Vì thế, từ hôm nay ta sẽ thọ một lời nguyện mười hai năm—thực hành pháp sám hối vô thượng, đồng thời công khai thừa nhận chính hành vi của mình.

Verse 43

इयं विशुद्धिरज्ञानाद्धत्वा चाकामतो द्विजम् । कामतो ब्राह्मणवधे निष्कृतिर्न विधीयते

Sự thanh tẩy này áp dụng khi vì vô minh mà lỡ giết một dvija (người “hai lần sinh”) ngoài ý muốn. Còn việc cố ý sát hại một brāhmaṇa thì không hề được chế định bất cứ sự chuộc tội nào.

Verse 44

यः कामतो महापापं नरः कुर्य्नात्कथंचन । न तस्य निष्कृतिर्दृष्टा भृग्वग्निपतनादृते

Người nào cố ý phạm đại tội—dù bằng cách nào—thì không thấy có sự chuộc tội cho người ấy, trừ việc rơi vào ngọn lửa của Bhṛgu.

Verse 45

अकामतः कृते पापे प्रायश्चित्तं विदुर्बुधाः । कामकारकृतेऽप्याहुरेके श्रुतिनिदर्शनात्

Đối với tội lỗi gây ra ngoài ý muốn, bậc hiền trí biết rằng việc sám hối (prāyaścitta) là thích đáng. Một số người, dựa theo dấu chỉ trong Veda, cũng nói rằng ngay cả hành vi cố ý vẫn có thể có sự chuộc tội.

Verse 46

विधिः प्राथमिकस्तस्माद्द्वितीये द्विगुणं चरेत् । तृतीये त्रिगुणं प्रोक्तं चतुर्थे नास्ति निष्कृतिः

Vì vậy, trước hết áp dụng nghi thức theo luật ban đầu; lần thứ hai thì thực hành gấp đôi; lần thứ ba được nói là gấp ba. Đến lần thứ tư thì không còn sự chuộc tội.

Verse 47

औषधं स्नेहमाहारं ददद्गोब्राह्मणादिषु । दीयमाने विपत्तिः स्यान्न स पापेन लिप्यते

Nếu ai đem thuốc men, dầu/ghi (ghee) hay thức ăn bố thí cho bò, các brāhmaṇa và những bậc tương tự, mà trong lúc cho xảy ra sự cố, thì người ấy không bị vấy nhiễm bởi tội lỗi.

Verse 48

अकारणं तु यः कश्चिद्द्विजः प्राणान्परित्यजेत् । तस्यैव तत्र दोषः स्यान्न तु योऽस्मै ददाति तत्

Nhưng nếu có một người thuộc hàng “hai lần sinh” (dvija) vô cớ tự bỏ mạng, thì lỗi ấy chỉ thuộc về chính người đó, không thuộc về người đã trao sự trợ giúp ấy cho ông ta.

Verse 49

परिष्कृतो यदा विप्रो हत्वाऽत्मानं मृतो यदि । निर्गुणः सहसा क्रोधाद्गृहक्षेत्रादिकारणात्

Nếu một Bà-la-môn, sau khi đã được tẩy tịnh đúng nghi lễ, mà vẫn chết vì tự sát—bộc phát, không tự chế, do sân hận phát sinh từ những việc như nhà cửa, ruộng đất và các duyên cớ tương tự—

Verse 50

त्रिवार्षिकं व्रतं कुर्या त्प्रतिलोमां सरस्वतीम् । गच्छेद्वापि विशुद्ध्यर्थं तत्पापस्येति निश्चितम्

Nên thực hành một lời thệ nguyện trong ba năm; hoặc nếu không, hãy đến sông Sarasvatī (dòng chảy ngược/thượng lưu) để được thanh tịnh—đó là phương cách đã được xác quyết để gột rửa tội ấy.

Verse 51

उद्दिश्य कुपितो हत्वा तोषितं वासयेत्पुनः । तस्मिन्मृते न दोषोऽस्ति द्वयोरुच्छ्रावणे कृते

Nếu vì sân giận, với ý định rõ ràng, người ta đánh (thậm chí giết) một người, thì phải lại làm cho người ấy được an ủi và an cư trong sự hòa giải. Và nếu người ấy chết, cũng không thành lỗi—miễn là đã làm việc tuyên cáo nghi thức cho cả hai phía.

Verse 52

षण्ढं तु ब्राह्मणं हत्वा शूद्रहत्याव्रतं चरेत् । बहूनामेककार्याणां सर्वेषां शस्त्रधारिणाम्

Nhưng nếu giết một Bà-la-môn hoạn nhân (không trọn căn), thì phải thực hành pháp sám hối (vrata) được quy định cho tội giết một Śūdra. Và trong trường hợp nhiều người cùng dự vào một hành vi chung—khi tất cả đều mang vũ khí—(trách nhiệm được chia chung).

Verse 53

यद्येको घातयेत्तत्र सर्वे ते घातकाः स्मृताः । प्रायश्चित्ते व्यवसिते यदि कर्ता विपद्यते

Nếu trong số họ chỉ một người gây ra việc giết hại, thì tất cả vẫn được xem là kẻ sát nhân. Và nếu sau khi đã quyết định việc sám hối, người thực hành nó lại qua đời…

Verse 54

एनस्तत्प्राप्नुयादेनमिह लोके परत्र च । तदहं किं करोम्येष क्व गच्छामि दुरात्मवान्

Chính tội ấy sẽ bám lấy hắn—ngay trong đời này và cả đời sau. “Vậy ta phải làm gì? Ta sẽ đi về đâu, kẻ lòng dạ ác độc là ta?”

Verse 55

धिङ्मां च पापचरितं महादुष्कृतकर्मिणम्

Hổ thẹn cho ta—kẻ sống trong tội lỗi, kẻ gây nên những ác nghiệp lớn lao!

Verse 56

ईश्वर उवाच । इत्येवं विलपन्यावच्छोका कुलितमानसः । तावदाकाशसंभूता वागुवाचाशरीरिणी

Īśvara phán: Khi hắn đang than khóc như vậy, tâm trí bị sầu khổ phủ lấp, bấy giờ một tiếng nói vô hình, phát ra từ hư không, cất lời.

Verse 57

भोभो राम न संतापस्त्वया कार्यः कथंचन । गच्छ प्राभासिकं क्षेत्रं यत्र देवी सरस्वती

“Hỡi Rāma, chớ buồn khổ chút nào. Hãy đến thánh địa Prābhāsika, nơi có Nữ Thần Sarasvatī ngự.”

Verse 58

पञ्चस्रोताः स्थिता तत्र पञ्चपातकनाशनी । नदीनां प्रवरा सा तु ब्रह्मभूता सरस्वती

Tại đó, Ngài hiện hữu với năm dòng chảy, diệt trừ năm trọng tội. Trong các dòng sông, Ngài là bậc tối thượng—Sarasvatī, mang bản thể của Phạm (Brahman).

Verse 59

एकतः सर्वतीर्थानि ब्रह्माण्डे सचराचरे । गंगादीनि नरश्रेष्ठ तेषां पुण्या सरस्वती

Một bên là tất cả các bến thánh (tīrtha) trong toàn cõi vũ trụ, hữu tình và vô tình—kể cả sông Gaṅgā và các dòng khác, hỡi bậc tối thắng trong loài người; nhưng giữa chúng, Sarasvatī là bậc chí thánh, tối linh.

Verse 60

तावद्गर्जंति पापानि ब्रह्महत्यादिकानि च । यावन्न दृश्यते देवी प्रभासस्था सर स्वती

Các tội lỗi—khởi từ tội brahma-hatyā (sát hại Bà-la-môn) và những tội khác—chỉ gầm thét chừng nào người ta chưa được thấy (chưa đến gần) Nữ Thần Sarasvatī đang ngự tại Prabhāsa.

Verse 61

तस्मात्तत्रैव गच्छ त्वं यत्र देवी सरस्वती । नान्यैस्तीर्थैः सहस्रैस्त्वं कर्तुं शक्यो विकल्मषः

Vì thế, hãy đến chính nơi ấy—nơi Nữ Thần Sarasvatī hiện diện. Dẫu có ngàn bến thánh khác, ngươi cũng không thể dễ dàng trở nên vô cấu (thoát tội) như tại đó.

Verse 62

तन्मा कार्षीर्विलंबं त्वं गच्छ तीरं महोदधेः । प्राभासिके महादेवीं प्रतिलोमां विगाहय

Chớ chần chừ. Hãy đến bờ của đại dương; tại Prabhāsa, hãy nhập mình (tắm) trong Đại Nữ Thần—dòng thánh—bằng cách đi theo chiều nghịch (pratiloma).

Verse 63

तत्रैवाराधय विभुं लिंगरूपिणमीश्वरम् । प्रतिष्ठाप्य महापापाच्छारी रात्त्वं विमोक्ष्यसि

Ngay tại đó, hãy phụng thờ Đấng Toàn Năng, Chúa Tể Īśvara trong hình tướng Liṅga. Khi đã an vị (thiết lập) Liṅga, ngươi sẽ được giải thoát khỏi đại tội và khỏi sự ràng buộc của thân xác.

Verse 64

इति श्रुत्वा वचो रामः परमानंदपूरितः । प्रभासक्षेत्रगमने मतिं चक्रे महामनाः

Nghe những lời ấy, Rāma—tràn đầy niềm hỷ lạc tối thượng—bậc đại tâm liền quyết định lên đường đến Prabhāsakṣetra.

Verse 65

ततः स्वसैन्यसंयुक्तो द्रव्योपस्करसंयुतः । आजगाम महाक्षेत्रं प्रभासमिति विश्रुतम्

Rồi sau đó, cùng với quân đội của mình và đầy đủ lương thảo, vật dụng cần thiết, Ngài đến miền thánh địa rộng lớn, nổi danh là Prabhāsa.

Verse 66

दृष्ट्वा मनोरम तीर्थं सरस्वत्यब्धिसंगमे । चकार हृदि संकल्पं प्रति लोमावगाहने

Thấy bến tắm thiêng đẹp đẽ nơi sông Sarasvatī hòa vào biển cả, Ngài khởi trong lòng một lời nguyện trang nghiêm để thực hành nghi thức tắm “pratiloma”.

Verse 67

आहूय ब्राह्मणांस्तत्र प्रभासक्षेत्रवासिनः । सम्यग्यात्राविधानेन यात्रां तत्राकरोद्विभुः

Triệu thỉnh các brāhmaṇa cư ngụ tại Prabhāsakṣetra đến đó, bậc hùng lực đã cử hành cuộc hành hương đúng theo nghi quỹ yātrā.

Verse 68

यानि प्राभासिके क्षेत्रे तीर्थानि विविधानि तु । रवियोजनसंस्थानि तेषु यात्रां चकार सः

Bao nhiêu tīrtha đa dạng trong vùng Prābhāsa—trải rộng theo khoảng đo gọi là “ravi-yojana”—Ngài đều lần lượt hành hương đến hết.

Verse 69

प्रत्येकं च ददौ तेषु दानानि विविधानि तु । तथाऽधः स्थाप यामास सरस्वत्यब्धिसंगमे

Tại mỗi thánh địa (tīrtha), Ngài dâng cúng nhiều loại bố thí. Cũng vậy, nơi hợp lưu giữa sông Sarasvatī và đại dương, Ngài tiến hành thiết lập sự an vị linh thiêng tại đó.

Verse 70

पूर्वभागे महालिंगं कृत्वा यज्ञविधिक्रियाम् । एवं कृते महादेवि विमुक्तः पातकैरभूत्

Ở phương đông, Ngài lập một Đại Liṅga và cử hành nghi lễ đúng theo pháp thức tế tự. Khi việc ấy hoàn tất, ôi Mahādevī, Ngài được giải thoát khỏi mọi tội lỗi.

Verse 71

निर्मर्लांगस्ततो देवि दिनानि दश संस्थितः । ततस्तां चैव स स्नात्वा प्रतिलोमां क्रमाद्ययौ । प्लक्षावहरणं यावत्समुद्राच्च हिमाह्वयम्

Rồi, ô Nữ Thần, khi đã sạch mọi vết nhơ, Ngài lưu lại đó mười ngày. Sau khi tắm tại nơi ấy, Ngài lần lượt đi theo thứ tự ngược—từ đại dương lên đến Hi-mã-lạp-sơn, cho tới vùng gọi là Plakṣāvaharaṇa.

Verse 72

एवं मुक्तः स पापौघै रामोऽभूत्प्रथितः प्रिये । तस्य लिंगस्य माहात्म्यात्सरस्वत्याः प्रसादतः

Như vậy, được giải thoát khỏi dòng lũ tội lỗi, Rāma trở nên lừng danh, hỡi người yêu dấu—nhờ uy lực của Liṅga ấy và nhờ ân phúc từ Sarasvatī.

Verse 73

यस्तत्पूजयते देवि लिंगं पापभयापहम् । रामेश्वरेति कथितं सोऽपि मुच्येत पातकात्

Ai thờ phụng Liṅga ấy, ô Nữ Thần—đấng xua tan tội lỗi và sợ hãi—được gọi là “Rāmeśvara”, người ấy cũng được giải thoát khỏi mọi lỗi lầm.

Verse 74

अष्टम्यां च विशेषेण ब्रह्मकूर्चविधानतः । यस्तत्र कुरुते देवि सोऽश्वमेधफलं लभेत्

Đặc biệt vào ngày Aṣṭamī (mùng tám âm lịch), ai tại đó cử hành nghi thức theo pháp Brahma-kūrca, hỡi Nữ Thần, sẽ đạt được phúc quả như lễ tế Aśvamedha.

Verse 75

स्नात्वा तत्र वरारोहे सरस्वत्यब्धिसंगमे । रामेश्वरेतिनामानं ततः संपूज्य शंकरम् । गोदानं तत्र देयं तु सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः

Hỡi người đẹp thắt lưng, sau khi tắm tại nơi hợp lưu giữa sông Sarasvatī và biển cả, rồi thành kính phụng thờ Śaṅkara với danh hiệu “Rāmeśvara”, những ai cầu trọn vẹn quả báo của cuộc hành hương nên bố thí một con bò tại đó.

Verse 76

इत्येवं कथितं देवि रामेश्वरमहोदयम् । यच्छ्रुत्वा मानवः सम्यक्छ्रद्धावान्प्राप्नुयाद्दिवम्

Như vậy, hỡi Nữ Thần, đại vinh quang của Rāmeśvara đã được thuật bày; ai lắng nghe đúng pháp với lòng tín thành sẽ đạt đến cõi trời.