Adhyaya 38

Verse 1

स्कंद उवाच । विवाहा ब्राह्म दैवार्षाः प्राजापत्यासुरौ तथा । गांधर्वो राक्षसश्चापि पैशाचोऽष्टम उच्यते

Skanda nói: Các hôn phối được gọi là Brāhma, Daiva, Ārṣa, cùng Prājāpatya và Āsura; lại có Gāndharva và Rākṣasa—và loại thứ tám gọi là Paiśāca.

Verse 2

स ब्राह्मो वरमाहूय यत्र कन्या स्वलंकृता । दीयते तत्सुतः पूयात्पुरुषानेकविंशतिम्

Đó gọi là hôn lễ Brāhma: khi mời chú rể đến, rồi trao cô gái đã trang sức cho chàng. Người con trai sinh từ sự kết hợp ấy thanh tịnh hai mươi mốt đời nam nhân trong dòng tộc.

Verse 3

यज्ञस्थायर्त्विजे दैवस्तज्जःपाति चतुर्दश । वरादादाय गोद्वंद्वमार्षस्तज्जः पुनाति षट्

Hôn lễ Daiva là khi trao cô dâu cho vị tư tế ṛtvij đang chủ tế lễ yajña; con trai sinh ra từ đó che chở mười bốn đời. Hôn lễ Ārṣa là khi nhận từ chú rể một đôi bò; con trai sinh ra từ đó thanh tịnh sáu đời.

Verse 4

सहोभौ चरतां धर्ममित्युक्त्वा दीयतेर्थिने । यत्र कन्या प्राजापत्यस्तज्जो वंशान्पुनाति षट्

Nơi cô gái được trao cho người cầu hôn xứng đáng, sau khi nói: “Hai người hãy cùng nhau thực hành dharma,” đó là hôn lễ Prājāpatya. Con trai sinh ra từ đó thanh tịnh sáu dòng tộc.

Verse 5

चत्वार एते विप्राणां धर्म्याः पाणिग्रहाः स्मृताः । आसुरः क्रयणाद्द्रव्यैर्गांधर्वोन्योन्य मैत्रतः

Bốn hình thức này được ghi nhớ là những cách kết hôn hợp dharma dành cho các brāhmaṇa. Hôn lễ Āsura phát sinh do mua chuộc bằng của cải, còn hôn lễ Gāndharva sinh từ tình cảm tương ái đôi bên.

Verse 6

प्रसह्यकन्याहरणाद्राक्षसो निंदितः सताम् । छलेन कन्याहरणात्पैशाचो गर्हितोऽष्टमः

Hôn lễ Rākṣasa, phát sinh từ việc cưỡng đoạt cô gái, bị bậc hiền thiện lên án. Hôn lễ Paiśāca—loại thứ tám—do bắt cóc cô gái bằng mưu mẹo, cũng bị chê trách.

Verse 7

प्रायः क्षत्रविशोरुक्ता गांधर्वासुरराक्षसाः । अष्टमस्त्वेष पापिष्ठः पापिष्ठानां च संभवेत्

Các hình thức hôn phối gọi là Gāndharva, Āsura và Rākṣasa phần nhiều được nêu cho hàng Sát-đế-lỵ và Phệ-xá; nhưng loại thứ tám này tội lỗi nhất—quả thật phát sinh nơi kẻ ác độc nhất.

Verse 8

सवर्णया करो ग्राह्यो धार्यः क्षत्रियया शरः । प्रतोदो वैश्यया धार्यो वासोंतः पज्जया तथा

Với người nữ cùng varṇa, trong lễ cưới chỉ cần nắm lấy bàn tay. Với nữ Sát-đế-lỵ thì cầm mũi tên; với nữ Phệ-xá thì cầm roi thúc (pratoda); và với nữ Thủ-đà-la thì nắm lấy vạt áo.

Verse 9

असवर्णस्त्वेष विधिः स्मृतो दृष्टश्च वेदने । सवर्णाभिस्तु सर्वाभिः पाणिर्ग्राह्यस्त्वयं विधिः

Nghi thức này được ghi nhớ trong Smṛti và cũng thấy trong lời dạy có thẩm quyền dành cho hôn phối khác varṇa. Nhưng đối với mọi phụ nữ cùng varṇa, quy tắc ở đây là chỉ nắm lấy bàn tay mà thôi.

Verse 10

धर्म्यैर्विवाहैर्जायंते धर्म्या एव शतायुषः । अधर्म्यैर्धर्मरहिता मंदभाग्यधनायुषः

Từ hôn phối hợp dharma sinh ra con cháu hợp dharma, sống thọ đến trăm năm. Từ hôn phối trái dharma sinh ra kẻ thiếu vắng dharma—ít phúc, ít của, và ít thọ mạng.

Verse 11

ऋतुकालाभिगमनं धर्मोयं गृहिणः परः । स्त्रीणां वरमनुस्मृत्य यथाकाम्यथवा भवेत्

Đến gần người vợ vào đúng thời kỳ (ṛtu-kāla) là dharma tối thượng của người gia chủ. Nhớ điều tốt đẹp nhất cho người nữ, hãy hành xử hòa hợp với sự ưng thuận theo ý muốn của nàng—bằng không thì nên kiêng giữ.

Verse 12

दिवाभिगमनं पुंसामनायुष्यं परं मतम् । श्राद्धाहः सर्वपर्वाणि यत्नात्त्याज्यानि धीमता

Sự giao hợp ban ngày đối với nam nhân được xem là vô cùng tổn hại đến thọ mạng. Người trí nên cẩn trọng tránh vào ngày śrāddha và mọi ngày lễ parvan thiêng liêng.

Verse 13

तत्र गच्छन्स्त्रियं मोहाद्धर्मात्प्रच्यवते परात्

Trong những dịp ấy, vì mê muội mà đến với người nữ thì sẽ rơi khỏi Chánh pháp tối thượng.

Verse 14

ऋतुकालाभिगामी यः स्वदारनिरतश्च यः । स सदा ब्रह्मचारी च विज्ञेयः सद्गृहाश्रमी

Người chỉ đến với (vợ) vào đúng thời kỳ thích hợp, và chuyên tâm với chính người phối ngẫu hợp pháp của mình—người ấy nên được biết là luôn như một brahmacārin, một gṛhastha chân chính.

Verse 15

ऋतुः षोडशयामिन्यश्चतस्रस्ता सुगर्हिताः । पुत्रास्तास्वपि या युग्मा अयुग्माः कन्यका प्रजाः

Thời kỳ ritu gồm mười sáu đêm; trong đó có bốn đêm bị chê trách nặng nề. Ngay cả trong các đêm còn lại, thụ thai vào đêm chẵn thì sinh con trai; vào đêm lẻ thì sinh con gái làm hậu duệ.

Verse 16

त्यक्त्वा चंद्रमसं दुःस्थं मघां पौष्णं विहाय च । शुचिः सन्निर्विशेत्पत्नीं पुन्नामर्क्षे विशेषतः । शुचिं पुत्रं प्रसूयेत पुरुषार्थप्रसाधकम्

Tránh ngày trăng xấu, lại gác sang một bên các nakṣatra Maghā và Pauṣṇa, người thanh tịnh nên đến với vợ—đặc biệt khi hiện diện tinh tú mang tên Punnāma. Nhờ vậy sinh ra người con trai thanh tịnh, thành tựu bốn mục đích đời người: dharma, artha, kāma và mokṣa.

Verse 17

आर्षे विवाहे गोद्वंद्वं यदुक्तं तन्न शस्यते । शुल्कमण्वपि कन्यायाः कन्या विक्रयपापकृत्

Trong hôn lễ Ārṣa, ‘một đôi bò’ được nói đến không nên xem như giá mua bán, nên không đáng tán dương như sự trao đổi thương mại. Dẫu chỉ nhận một khoản nhỏ vì cô gái cũng thành tội bán con gái mình.

Verse 18

अपत्यविक्रयी कल्पं वसेद्विट्कृमिभोजने । अतो नाण्वपि कन्याया उपजीवेत्पिता धनम्

Kẻ bán con cháu mình phải ở suốt một kiếp (kalpa) trong địa ngục nơi người ta ăn phân và giòi bọ. Vì thế, người cha chớ sống nhờ dù chỉ chút tài vật nào có được từ con gái.

Verse 19

स्त्रीधनान्युपजीवंति ये मोहादिह बांधवाः । न केवलं निरयगास्तेषामपि हि पूर्वजाः

Những thân quyến vì mê muội mà sống ở đời này bằng cách tiêu dùng tài sản của người nữ (strīdhana) thì sẽ đọa địa ngục; không chỉ họ, mà cả tổ tiên của họ cũng bị kéo xuống theo.

Verse 20

पत्या तुष्यति यत्र स्त्री तुष्येद्यत्र स्त्रिया पतिः । तत्र तुष्टा महालक्ष्मीर्निवसेद्दानवाऽरिणा

Nơi nào người vợ mãn nguyện với chồng, và nơi nào người chồng mãn nguyện nhờ vợ—nơi ấy Đức Mahālakṣmī hoan hỷ ngự trị, cùng với kẻ thù của loài Dānava (Viṣṇu).

Verse 21

वाणिज्यं नृपतेः सेवा वेदानध्यापनं तथा । कुविवाहः क्रियालोपः कुले पतनहेतवः

Buôn bán, phụng sự vua chúa, và dạy Veda để mưu sinh; cùng với hôn nhân bất chính và sự bỏ bê các nghi lễ đã định—đó là những nguyên nhân làm một dòng tộc suy vong.

Verse 22

कुर्याद्वैवाहिके वह्नौ गृह्यकर्मान्वहं गृही । पंचयज्ञक्रियां चापि पक्तिं दैनंदिनीमपि

Người gia chủ nên hằng ngày cử hành các nghi lễ gia đạo trong ngọn lửa hôn phối thiêng liêng; lại thực hành năm lễ tế hằng nhật, cùng việc nấu nướng và dâng cúng thực phẩm mỗi ngày.

Verse 23

गृहस्थाश्रमिणः पंच सूना कर्म दिने दिने । कंडनी पेषणी चुल्ली ह्युदकुंभस्तु मार्जनी

Đối với người ở bậc gia chủ, trong công việc hằng ngày vốn có năm ‘sūnā’ (sự sát hại vô tình): sàng sảy/làm sạch, giã xay, bếp lửa, chum nước, và quét dọn.

Verse 24

तासां च पंचसूनानां निराकरणहेतवः । क्रतवः पंच निर्दिष्टा गृहि श्रेयोभिवर्धनाः

Để trừ bỏ các lỗi phát sinh từ năm sūnā ấy, năm lễ tế (kratu) được chỉ dạy, làm tăng trưởng phúc lợi và thiện lành tâm linh cho người gia chủ.

Verse 25

पाठनं ब्रह्मयज्ञः स्यात्तर्पणं च पितृ क्रतुः । होमो दैवो बलिर्भौतोऽतिथ्यर्चा नृक्रतुः क्रमात्

Học tụng là Brahma-yajña; cúng rưới (tarpaṇa) là lễ tế tổ tiên; hỏa cúng (homa) là lễ tế chư thiên; dâng bali là lễ tế các loài hữu tình; và kính tiếp khách là nhân tế—theo thứ tự như vậy.

Verse 26

पितृप्रीतिं प्रकुर्वाणः कुर्वीत श्राद्धमन्वहम् । अन्नोदकपयोमूलैः फलैर्वापि गृहाश्रमी

Mong làm đẹp lòng tổ tiên, người gia chủ nên cử hành śrāddha mỗi ngày—dùng cơm thức, nước, sữa, củ rễ, hoặc cả hoa quả, tùy theo khả năng.

Verse 27

गोदानेन च यत्पुण्यं पात्राय विधिपूर्वकम् । सत्कृत्य भिक्षवे भिक्षां दत्त्वा तत्फलमाप्नुयात्

Công đức nào đạt được do bố thí bò đúng pháp cho người xứng đáng, thì cũng đạt quả báo ấy khi kính trọng vị khất sĩ và cúng dường vật thực với lòng tôn kính.

Verse 28

तपोविद्यासमिद्दीप्ते हुतं विप्रास्य पावके । तारयेद्विघ्नसंघेभ्यः पापाब्धेरपि दुस्तरात्

Lễ cúng dâng vào ngọn lửa của vị Bà-la-môn rực sáng bởi khổ hạnh và minh triết thánh điển sẽ đưa người vượt qua muôn chướng ngại, thậm chí vượt biển tội lỗi khó qua.

Verse 29

अनर्चितोऽतिथिर्गेहाद्भग्नाशो यस्य गच्छति । आजन्मसंचितात्पुण्यात्क्षणात्स हि बहिर्भवेत्

Nếu vị khách không được kính tiếp mà rời nhà với niềm hy vọng tan vỡ, thì người ấy trong khoảnh khắc bị tước mất công đức tích lũy từ khi sinh ra.

Verse 30

सांत्वपूर्वाणि वाक्यानि शय्यार्थे भूस्तृणोदके । एतान्यपि प्रदेयानि सदाभ्यागत तुष्टये

Để làm vừa lòng người khách đến, nên dâng lời an ủi dịu dàng; và cho chỗ nghỉ: một chỗ trên đất, cỏ lót và nước—những điều ấy cũng phải luôn ban cho khách lữ hành.

Verse 31

गृहस्थः परपाकादी प्रेत्य तत्पशुतां व्रजेत् । श्रेयः परान्नपुष्टस्य गृह्णीयादन्नदो यतः

Người gia chủ sống bằng việc ăn đồ người khác nấu, sau khi chết sẽ rơi vào thân phận như gia súc của họ. Vì thế hãy nhận lấy điều tối thiện: trở thành người ban phát cơm ăn, chứ đừng sống nhờ bữa cơm của kẻ khác.

Verse 32

आदित्योढोऽतिथिः सायं सत्कर्तव्यः प्रयत्नतः । असत्कृतोन्यतो गच्छन्दुष्कृतं भूरि यच्छति

Vị khách đến vào buổi chiều, như được mặt trời lặn đưa tới, phải được tôn kính tiếp đãi với sự cố gắng đặc biệt. Nếu không được kính trọng mà phải đi nơi khác, người ấy sẽ đem lại nhiều ác nghiệp cho ngôi nhà ấy.

Verse 33

भुंजानोऽतिथिशेषान्नमिहायुर्धनभाग्भवेत् । प्रणोद्यातिथिमन्नाशी किल्बिषी च गृहाश्रमी

Ăn phần cơm còn lại sau khi khách đã dùng, người ta được trường thọ và phú túc ngay trong đời này. Nhưng gia chủ vừa ăn vừa xua đuổi khách thì chắc chắn bị nhiễm ô bởi tội lỗi.

Verse 34

वैश्वदेवांत संप्राप्तः सूर्योढो वातिथिः स्मृतः । न पूर्वकाल आयातो न च दृष्टचरः क्वचित्

Người đến vào lúc kết thúc nghi lễ Vaiśvadeva, như được mặt trời lặn đưa tới, được gọi là ‘vā-atithi’—vị khách tình cờ, không báo trước: không đến sớm hơn, và hạnh kiểm cũng chưa từng được biết từ trước.

Verse 35

बलिपात्रकरे विप्रे यद्यन्योतिथिरागतः । अदत्त्वा तं बलिं तस्मै यथाशक्त्यान्नमर्पयेत्

Nếu khi vị Bà-la-môn đang cầm bình lễ vật bali mà có khách khác đến, thì không nên đem phần bali ấy trao cho người đó; trái lại, hãy dâng thức ăn cho vị khách ấy tùy theo khả năng của mình.

Verse 36

कुमाराश्च स्ववासिन्यो गर्भिण्योऽतिरुजान्विताः । अतिथेरादितोप्येते भोज्या नात्र विचारणा

Trẻ nhỏ, phụ nữ trong nhà, phụ nữ mang thai, và người đang chịu bệnh nặng—tất cả những người ấy cũng phải được cho ăn trước, thậm chí trước cả khách; ở đây không có chỗ cho sự do dự.

Verse 37

पितृदेवमनुष्येभ्यो दत्त्वाश्नात्यमृतं गृही । स्वार्थं पचन्नघं भुंक्ते केवलं स्वोदरंभरिः

Người gia chủ trước hết dâng phần cơm cho Tổ tiên (Pitṛ), cho chư Thiên và cho đồng loại rồi mới thọ thực, thì như được hưởng cam lộ bất tử. Còn kẻ chỉ nấu vì tư lợi mình, thì chỉ ăn lấy tội lỗi—chỉ là kẻ lo đầy bụng mình thôi.

Verse 38

माध्याह्निकं वैश्वदेवं गृहस्थः स्वयमाचरेत् । पत्नी सायं बलिं दद्यात्सिद्धान्नैर्मंत्रवर्जितम्

Vào buổi trưa, người gia chủ nên tự mình cử hành lễ cúng Vaiśvadeva. Đến buổi chiều, người vợ nên đặt lễ bali bằng cơm thức đã nấu chín, không tụng niệm thần chú.

Verse 39

एतत्सायंतनं नाम वैश्वदेवं गृहाश्रमे । सायंप्रातर्भवेदेव वैश्वदेवं प्रयत्नतः

Trong āśrama của người gia chủ, đây được gọi là “Vaiśvadeva buổi chiều”. Quả thật, phải chuyên cần thực hành Vaiśvadeva cả buổi chiều lẫn buổi sáng.

Verse 40

वैश्वदेवेन ये हीना आतिथ्येन विवर्जिताः । सर्वे ते वृषला ज्ञेयाः प्राप्तवेदा अपि द्विजाः

Những ai bỏ bê lễ Vaiśvadeva và không có hạnh atithya (tiếp đãi khách theo đạo), hãy biết tất cả đều là vṛṣala, dẫu họ là người “hai lần sinh” và dù đã học thông Veda.

Verse 41

अकृत्वा वैश्वदेवं तु भुंजते ये द्विजाधमाः । इह लोकेन्नहीनाः स्युः काकयोनिं व्रजंत्यथ

Những kẻ hèn trong hàng “hai lần sinh” mà thọ thực không làm Vaiśvadeva, thì ở đời này sẽ thiếu thốn lương thực; rồi về sau rơi vào cảnh thai sinh làm quạ.

Verse 42

वेदोदितं स्वकं कर्म नित्यं कुर्यादतंद्रितः । तद्धि कुर्वन्यथाशक्ति प्राप्नुयात्सद्गतिं पराम्

Mỗi ngày, người ta nên siêng năng thực hành bổn phận của mình như Kinh Veda đã dạy, không hề biếng nhác. Làm đúng theo khả năng, ắt đạt được sadgati tối thượng, thiện cảnh cao nhất.

Verse 43

षष्ठ्यष्टम्योर्वसेत्पापं तैले मांसे सदैव हि । पंचदश्यां चतुर्दश्यां तथैव च भगेक्षुरे

Vào ngày tithi thứ sáu và thứ tám, tội lỗi được nói là trú trong dầu và thịt. Cũng vậy vào ngày tithi thứ mười bốn và mười lăm, và cả trong sự buông mình theo dục lạc ái ân.

Verse 44

उदयं तं न चेक्षेत नास्तं यंतं न मध्यगम् । न राहुणोपसृष्टं च नांबुसंस्थं दिवाकरम्

Chớ nhìn Mặt Trời lúc mới mọc, lúc sắp lặn, hay khi ở đỉnh trời. Cũng chớ nhìn khi bị Rāhu nắm giữ (nhật thực), và chớ nhìn Mặt Trời phản chiếu trong nước.

Verse 45

न वीक्षेतात्ममनोरूपमाशुधावेन्न वर्षति । नोल्लंघयेद्वत्सतंत्रीं न नग्नो जलमाविशेत्

Chớ nhìn bóng mình với lòng luyến ái; khi không mưa chớ chạy quá nhanh. Chớ bước qua dây buộc bê con, và chớ xuống nước trong tình trạng lõa thể.

Verse 46

देवतायतनं विप्रं धेनुं मधुमृदं घृतम् । जातिवृद्धं वयोवृद्धं विद्यावृद्धं तपस्विनम्

Đền thờ chư thiên, bậc brāhmaṇa, bò, mật ong, đất sét và bơ ghee; cùng những người bậc trưởng thượng về dòng tộc, về tuổi tác, về học vấn, và các vị khổ hạnh—đều nên được kính trọng và gìn giữ cẩn trọng.

Verse 47

अश्वत्थं चैत्यवृक्षं च गुरुं जलभृतं घटम् । सिद्धान्नं दधिसिद्धार्थं गच्छन्कुर्यात्प्रदक्षिणम्

Khi đang bước đi, nên cung kính đi nhiễu (pradakṣiṇa) quanh cây aśvattha (cây bồ-đề/đa thiêng), cây thờ tại thánh tích, bậc Guru, bình nước đầy, cơm chín, sữa chua và hạt mù tạt, xem đó là những chỗ nương lành nâng đỡ Dharma.

Verse 48

रजस्वलां न सेवेत नाश्नीयात्सह भार्यया । एकवासा न भुंजीत न भुंजीतोत्कटासने

Không nên gần gũi với người nữ đang hành kinh; cũng không nên ăn chung với vợ. Không nên dùng bữa khi chỉ mặc một tấm y, và cũng không nên ăn trong tư thế ngồi chồm hổm (uṭkaṭāsana).

Verse 49

नाश्नंतीं स्त्रीं समीक्षेत तेजस्कामो द्विजोत्तमः । असंतर्प्य पितॄन्देवान्नाद्यादन्नं नवं क्वचित्

Bậc dwija tối thượng, cầu mong tejas tâm linh, không nên nhìn người nữ khi nàng đang ăn. Và nếu chưa làm lễ thỏa mãn các Pitṛ cùng chư Deva trước, thì tuyệt đối không nên dùng món ăn mới nấu vào bất cứ lúc nào.

Verse 50

पक्वान्नं चापि नो मांसं दीर्घकालं जिजीविषुः । न मूत्रं गोव्रजे कुर्यान्न वल्मीके न भस्मनि

Người mong sống lâu nên dùng thức ăn đã nấu chín và tránh thịt. Không được tiểu tiện trong chuồng bò, không trên ụ mối (valmīka), cũng không trên đống tro.

Verse 51

न गर्तेषु ससत्वेषु न तिष्ठन्न व्रजन्नपि । गोविप्रसूर्यवाय्वग्नि चंद्रर्क्षांबु गुरूनपि

Không nên đại tiểu tiện trong hố có sinh vật, dù đang đứng hay đang đi. Cũng không nên làm việc ấy khi quay mặt về phía bò, brāhmaṇa, mặt trời, gió, lửa, mặt trăng, các vì sao, nước, hay các bậc Guru và trưởng thượng.

Verse 52

अभिपश्यन्न कुर्वीत मलमूत्रविसर्जनम् । तिरस्कृत्यावनिं लोष्टकाष्ठपर्णतृणादिभिः

Khi có người đang nhìn, chớ phóng uế hay tiểu tiện. Hãy che kín mặt đất bằng cục đất, gỗ, lá, cỏ và những vật tương tự để làm màn chắn.

Verse 53

प्रावृत्य वाससा मौलिं मौनी विण्मूत्रमुत्सृजेत् । यथासुखमुखो रात्रौ दिनेच्छायांधकारयोः

Lấy vải che đầu và giữ im lặng, rồi mới phóng uế và tiểu tiện. Ban đêm hãy quay mặt về hướng thuận tiện; ban ngày hãy làm nơi có bóng râm hoặc chỗ tối.

Verse 54

भीतिषु प्राणबाधायां कुर्यान्मलविसर्जनम् । मुखेनोपधमेन्नाग्निं नग्नां नेक्षेत योषितम्

Chỉ khi sợ hãi hoặc khi sinh mạng bị đe dọa mới nên phóng uế. Chớ thổi lửa bằng miệng, và chớ nhìn người nữ lõa thể.

Verse 55

नांघ्री प्रतापयेदग्नौ न वस्त्वशुचि निक्षिपेत् । प्राणिहिंसां न कुर्वीत नाश्नीयात्संध्ययोर्द्वयोः

Chớ sưởi ấm chân nơi lửa, cũng chớ đặt vật gì vào chỗ ô uế. Chớ làm hại sinh linh, và chớ ăn vào hai thời sandhyā: lúc rạng đông và lúc hoàng hôn.

Verse 56

न संविशेत संध्यायां प्रत्यक्सौम्यशिरा अपि । विण्मूत्रष्ठीवनं नाप्सु कुर्याद्दीर्घजिजीविषुः

Chớ nằm nghỉ vào lúc sandhyā, dù đầu có quay về phương Bắc. Người cầu thọ mạng lâu dài chớ phóng uế, tiểu tiện hay khạc nhổ vào nước.

Verse 57

नाचक्षीत धयंतीं गां नेंद्रचापं प्रदर्शयेत् । नैकः सुप्यात्क्वचिच्छून्ये न शयानं प्रबोधयेत्

Không nên nhìn bò khi nó đang cho bê bú, cũng không nên chỉ trỏ cầu vồng. Không nên ngủ một mình nơi hoang vắng, và không nên đánh thức người đang ngủ một cách đột ngột.

Verse 58

पंथानं नैकलो यायान्न वार्यंजलिना पिबेत् । न दिवोद्भूत सारं च भक्षयेद्दधिनो निशि

Không nên đi đường một mình, cũng không nên uống nước bằng cách hứng bằng hai bàn tay chắp lại. Ban đêm không nên ăn ‘phần tinh’ nổi lên ban ngày—tức sữa chua/đồ sữa lên men hoặc lớp váng của nó.

Verse 59

स्त्रीधर्मिण्या नाभिवदेन्नाद्यादातृप्ति रात्रिषु । तौर्यत्रिक प्रियो न स्यात्कांस्ये पादौ न धावयेत्

Không nên đảnh lễ (namaskāra) người phụ nữ đang trong kỳ kinh nguyệt. Ban đêm không nên ăn đến mức quá no. Không nên say mê các cuộc vui âm nhạc—ca, múa và nhạc khí—và không nên rửa chân trong đồ đựng bằng đồng.

Verse 60

श्राद्धं कृत्वा पर श्राद्धे योऽश्नीयाज्ज्ञानवर्जितः । दातुः श्राद्धफलं नास्ति भोक्ता किल्बिषभुग्भवेत्

Sau khi làm śrāddha của mình, nếu kẻ vô tri ăn trong śrāddha của người khác, thì người cúng thí không được quả phúc của śrāddha; còn kẻ ăn trở thành kẻ thọ nhận tội lỗi.

Verse 61

न धारयेदन्यभुक्तं वासश्चो पानहावपि । न भिन्न भाजनेश्नीयान्नासीताग्न्यादि दूषिते

Không nên mặc y phục hay mang giày dép đã dùng của người khác. Không nên ăn từ đồ đựng bị sứt vỡ, và không nên ngồi nơi bị ô uế bởi lửa và các thứ tương tự (tức chỗ bất tịnh).

Verse 62

आरोहणं गवां पृष्ठे प्रेतधूमं सरित्तरम् । बालातपं दिवास्वापं द्यजेद्दीर्घं जिजीविषुः

Người cầu sống lâu nên tránh: leo lên lưng bò, hít khói từ nghi lễ tang, băng sông một cách hấp tấp, phơi mình dưới nắng gắt, và ngủ ban ngày.

Verse 63

स्नात्वा न मार्जयेद्गात्रं विसृजेन्न शिखां पथि । हस्तौ शिरो न धुनुयान्नाकर्षेदासनं पदा

Tắm xong không nên chà xát thân thể cho khô; trên đường không được thả lỏng hay buông búi tóc thiêng (śikhā). Không được vung tay trên đầu, và không được dùng chân kéo lê chỗ ngồi.

Verse 64

नोत्पाटयेल्लोमनखं दशनेन कदाचन । करजैः करजच्छेदं तृणच्छेदं विवर्जयेत्

Chớ bao giờ nhổ tóc hay cắn móng bằng răng. Hãy tránh xé móng bằng móng, và cũng tránh bứt hay bẻ cỏ.

Verse 65

शुभायन यदायत्यां त्यजेत्तत्कर्म यत्नतः । अद्वारेण न गंतव्यं स्ववेश्मपरवेश्मनोः

Khi thời khắc cát tường sắp đến, hãy cẩn trọng tránh những việc làm khiến điềm lành hư hoại. Chớ vào nhà mình hay nhà người bằng lối không phải cửa.

Verse 66

क्रीडेन्नाक्षैः सहासीत न धर्मघ्नैर्न रोगिभिः । न शयीत क्वचिन्नग्नः पाणौ भुंजीत नैव च

Chớ chơi xúc xắc; chớ kết giao với kẻ hủy hoại dharma hay với người bệnh. Chớ ngủ ở đâu trong tình trạng lõa thể, và chớ ăn bốc từ tay khi không có vật đựng thích hợp.

Verse 67

आर्द्रपादकरास्योश्नन्दीर्घकालं च जीवति । संविशेन्नार्द्रचरणो नोच्छिष्टः क्वचिदाव्रजेत्

Người ăn khi chân, tay và miệng còn ướt được nói là sống lâu. Nhưng chớ nằm với bàn chân còn ẩm, và tuyệt đối đừng đi đâu khi đang ở trạng thái ucciṣṭa, tức sự bất tịnh do dư thực phẩm.

Verse 68

शयनस्थो न चाश्नीयान्नपिबेन्न जपेद्द्विजः । सोपानत्कश्चनाचामेन्न तिष्ठन्धारया पिबेत्

Người dvija không nên ăn, uống hay trì tụng japa khi đang nằm. Cũng không ai nên làm ācamanā khi còn mang giày dép; và không nên đứng mà uống nước bằng cách hớp liên tục như dòng chảy.

Verse 69

सर्वं तिलमयं नाद्यात्सायं शर्माभिलाषुकः । न निरीक्षेत विण्मूत्रे नोच्छिष्टः संस्पृशेच्छिरः

Người cầu an lạc chớ ăn món hoàn toàn làm từ mè vào buổi chiều tối. Chớ nhìn phân và nước tiểu; và khi đang ở trạng thái ucciṣṭa thì chớ chạm vào đầu mình.

Verse 70

नाधितिष्ठेत्तुषांगार भस्मकेशकपालिकाः । पतितैः सह संवासः पतनायैव जायते

Chớ giẫm lên vỏ trấu, than hồng, tro, tóc, hay bát làm từ sọ người. Sống gần gũi với kẻ patita (sa ngã khỏi dharma) chỉ đưa đến sự sa đọa của chính mình.

Verse 71

श्रावयेद्वैदिकं मंत्रं न शूद्राय कदाचन । ब्राह्मण्याद्धीयते विप्रः शूद्रो धर्माच्च हीयते

Tuyệt đối không tụng đọc hay truyền dạy thần chú Veda để cho người Śūdra được nghe. Do hành vi ấy, vị vipra suy giảm khỏi phẩm vị brāhmaṇa, và người Śūdra cũng bị nói là lìa xa dharma.

Verse 72

धर्मोपदेशः शूद्राणां स्वश्रेयः प्रतिघातयेत् । द्विजशुश्रूषणं धर्मः शूद्राणां हि परो मतः

Ở đây nói rằng việc dạy (một số) pháp dharma cho người Śūdra được xem là làm trở ngại chính phúc lợi của họ. Đối với Śūdra, phụng sự và hầu cận với lòng kính trọng đối với hàng dvija (nhị sinh) được coi là dharma tối thượng.

Verse 73

कंडूयनं हि शिरसः पाणिभ्यां न शुभं मतम् । आताडनं कराभ्यां च क्रोशनं केशलुंचनम्

Gãi đầu bằng tay không được xem là cát tường; cũng vậy, tự đánh mình bằng tay, kêu khóc thảm thiết lớn tiếng, hay giật nhổ tóc đều không cát tường.

Verse 74

अशास्त्रवर्तिनो भूपाल्लुब्धात्कृत्वा प्रतिग्रहम् । ब्राह्मणः सान्वयो याति नरकानेकविंशतिम्

Nếu một brāhmaṇa nhận lễ vật (pratigraha) từ vị vua tham lam, kẻ không hành xử theo śāstra, thì người ấy—cùng với dòng tộc—sẽ rơi vào hai mươi mốt địa ngục.

Verse 75

अकालविद्युत्स्तनिते वर्षर्तौ पांसुवर्षणे । महावातध्वनौ रात्रावनध्यायाः प्रकीर्तिताः

Khi có chớp sét và sấm rền trái thời, vào mùa mưa, lúc bụi bay như mưa, và ban đêm giữa tiếng gầm của gió lớn—những thời điểm ấy được tuyên là anadhyāya (tạm ngưng việc học tụng Veda).

Verse 76

उल्कापाते च भूकंपे दिग्दाहे मध्यरात्रिषु । संध्ययोर्वृषलोपांते राज्ञोराहोश्च सूतके

Trong lúc sao băng rơi, động đất, hỏa hoạn bùng lên khắp các phương; vào nửa đêm; trong các thời khắc sandhyā (giao thời); khi cơn náo loạn chấm dứt; và trong thời kỳ sūtaka (ô uế nghi lễ) do vua băng hà hoặc do Rāhu—những lúc ấy cũng được xem là thời anadhyāya/thời phải kiêng giữ nghi lễ.

Verse 77

दर्शाष्टकासु भूतायां श्राद्धिकं प्रतिगृह्य च । प्रतिपद्यपि पूर्णायां गजोष्ट्राभ्यां कृतांतरे

Vào các ngày Darśā và Aṣṭakā, vào ngày Bhūtā (bất tường), sau khi đã thọ nhận lễ vật dành cho Śrāddha, và cả ngày Pratipadā sau rằm—khi khoảng thời gian bị quấy nhiễu bởi voi và lạc đà—thì phải xem đó là kỳ anadhyāya, tức thời khắc cấm học kinh thánh.

Verse 78

खरोष्ट्रक्रोष्ट्र विरुते समवाये रुदत्यपि । उपाकर्मणि चोत्सर्गे नाविमार्गे तरौ जले

Khi nghe tiếng kêu của lừa và lạc đà, khi có cảnh ồn ào náo động và cả tiếng khóc than, vào lúc cử hành lễ Upākarman và Utsarga, và khi đang ở lộ trình thuyền bè, ở trên cây hay ở trong nước—đó đều là những lúc phải đình chỉ việc học kinh thánh.

Verse 79

आरण्यकमधीत्यापि बाणसाम्नोरपि ध्वनौ । अनध्यायेषु चैतेषु नाधीयीत द्विजः क्वचित्

Dẫu đang học các Āraṇyaka, nhưng khi nghe tiếng tên bay và tiếng tụng ca Sāman, và trong mọi cảnh huống anadhyāya như thế, người dvija tuyệt đối không được học ở bất cứ nơi đâu.

Verse 80

कृतांतरायो न पठेद्भेकाखु श्वाहि बभ्रुभिः । भूताष्टम्योः पंचदश्योर्ब्रह्मचारी सदा भवेत्

Khi khoảng thời gian bị xáo trộn, chớ tụng đọc giữa bầy ếch, chuột, chó, rắn và chồn. Vào ngày Bhūtā và Aṣṭamī, cùng ngày tithi thứ mười lăm, người brahmacārī phải luôn kiên định trong hạnh brahmacarya.

Verse 81

अनायुष्यकरं चैव परदारोपसर्पणम् । तस्मात्तद्दूरतस्त्याज्यं वैरिणां चोपसेवनम्

Tiến gần vợ của người khác khiến tổn giảm thọ mạng; vì thế phải từ xa mà dứt bỏ—và việc giao du với kẻ thù cũng nên tránh xa.

Verse 82

पूर्वर्द्धिभिः परित्यक्तमात्मानं नावमानयेत् । सदोद्यमवतां यस्माच्छ्रियो विद्या न दुर्लभाः

Dẫu phú quý xưa đã rời xa, chớ khinh rẻ chính mình; vì với người luôn tinh tấn, phúc lộc của Śrī-Lakṣmī và học vấn không khó đạt được.

Verse 83

सत्यं ब्रूयात्प्रियं ब्रूयान्नब्रूयात्सत्यमप्रियम् । प्रियं च नानृतं ब्रूयादेष धर्मो घटोद्भव

Hãy nói lời chân thật, hãy nói lời êm dịu; chớ nói sự thật mà cay nghiệt. Và cũng chớ nói điều giả dối dù nghe ưa tai. Đó là Dharma, hỡi Đấng sinh từ chiếc bình.

Verse 84

भद्रमेव वदेन्नित्यं भद्रमेव विचिंतयेत् । भद्रैरेवेह संसर्गो नाभद्रैश्च कदाचन

Luôn chỉ nói điều cát tường, luôn chỉ nghĩ điều cát tường. Ở đời hãy kết giao với bậc hiền thiện, chớ bao giờ giao du với kẻ tiểu nhân.

Verse 85

रूपवित्तकुलैर्हीनान्सुधीर्नाधिक्षिपेन्नरान् । पुप्पवंतौ न चेक्षेत त्वशुचिर्ज्योतिषां गणम्

Bậc trí không nên sỉ nhục người thiếu nhan sắc, tài sản hay dòng tộc. Và khi thân còn bất tịnh, chớ nhìn đôi lứa đang vui cuộc ái ân, cũng chớ ngước nhìn quần tinh—đoàn thể các vì sao.

Verse 86

वाचोवेगं मनोवेगं जिह्वावेगं च वर्जयेत् । उत्कोच द्यूत दौत्यार्त द्रव्यं दूरात्परित्यजेत्

Hãy chế ngự sự bốc đồng của lời nói, sự bốc đồng của tâm ý, và sự buông lung của lưỡi. Và hãy tránh xa của cải do hối lộ, cờ bạc, làm kẻ môi giới, hay do khổ bức và cưỡng ép mà có.

Verse 87

गोब्राह्मणाग्नीनुच्छिष्ट पाणिना नैव संस्पृशेत् । न स्पृशेदनिमित्ते नखानि स्वानि त्वनातुरः

Với bàn tay đã ô uế vì đồ ăn thừa, chớ bao giờ chạm vào bò, Bà-la-môn hay ngọn lửa thiêng. Và nếu không có lý do chính đáng, người khỏe mạnh không nên sờ mó hay bứt gỡ móng tay của mình.

Verse 88

गुह्यजान्यपि लोमानि तत्स्पर्शादशुचिर्भवेत् । पादधौतोदकं मूत्रमुच्छिष्टान्नोदकानि च

Ngay cả lông mọc ở chỗ kín; chạm vào cũng khiến người ta ô uế. Cũng vậy, nước rửa chân, nước tiểu, và các thứ nước dính líu đến đồ ăn thừa đều là bất tịnh.

Verse 89

निष्ठीवनं च श्लेष्माणं गृहाद्दूरं विनिक्षिपेत् । अहर्निशं श्रुतेर्जाप्याच्छौचाचारनिषेवणात् । अद्रोहवत्या बुद्ध्या च पूर्वं जन्म स्मरेद्द्विजः

Hãy bỏ nước bọt và đờm dãi thật xa khỏi nhà. Ngày đêm, nhờ tụng niệm giáo huấn Śruti (Veda), nhờ thực hành thanh tịnh và chánh hạnh, và giữ tâm không thù nghịch, người dvija có thể nhớ lại các đời trước.

Verse 90

वृद्धान्प्रयत्नाद्वंदेत दद्यात्तेषां स्वमासनम् । विनम्रधमनिस्तस्मादनुयायात्ततश्च तान्

Hãy cung kính đảnh lễ các bậc cao niên và nhường cho họ chỗ ngồi của mình. Với dáng vẻ khiêm cung, lại nên theo hầu, đồng hành cùng họ về sau để tỏ lòng kính trọng.

Verse 91

श्रुति भूदेव देवानां नृप साधु तपस्विनाम् । पतिव्रतानां नारीणां निंदां कुर्यान्न कर्हिचित्

Chớ bao giờ nói lời phỉ báng Śruti-Veda, các Bà-la-môn (bhūdeva), chư thiên, các bậc quân vương, các bậc thánh hiền và khổ hạnh, cùng những người nữ pativratā trọn lòng với phu quân.

Verse 92

न मनुष्यस्तुतिं कुर्यान्नात्मानमपमानयेत् । अभ्युद्यतं न प्रणुदेत्परमर्माणि नोच्चरेत्

Chớ ca tụng người đời, cũng chớ tự hạ nhục mình. Ai đến với lòng kính trọng thì đừng xua đuổi, và đừng thốt ra những bí mật mong manh của kẻ khác.

Verse 93

अधर्मादेधते पूर्वं विद्वेष्टॄनपि संजयेत् । सर्वतोभद्रमाप्यापि ततो नश्येच्च सान्वयः

Từ phi pháp, ban đầu dường như hưng thịnh, thậm chí khuất phục cả kẻ oán ghét. Nhưng dù đạt ‘phúc lành bốn bề’, rốt cuộc cũng diệt vong cùng cả dòng tộc.

Verse 94

उद्धृत्य पंच मृत्पिंडान्स्नायात्परजलाशये । अनुद्धृत्य च तत्कर्तुरेनसः स्यात्तुरीयभाक्

Hãy vớt lên năm cục đất khỏi mặt nước rồi mới được tắm ở ao hay hồ chứa của người khác. Nếu tắm mà không làm vậy, người tắm sẽ gánh một phần tư tội lỗi của kẻ đã gây nên sự ô uế ấy.

Verse 95

श्रद्धया पात्रमासाद्य यत्किंचिद्दीयते वसु । देशे काले च विधिना तदानंत्याय कल्पते

Bất cứ của cải nào—dù rất ít—nếu đem dâng với lòng tín kính cho người xứng đáng, đúng pháp, đúng nơi và đúng thời, thì trở thành bố thí đưa đến công đức vô tận.

Verse 96

भूप्रदो मंडलाधीशः सर्वत्रसुखिनोन्नदाः । तोयदाता सदा तृप्तो रूपवान्रूप्यदो भवेत्

Ai bố thí đất đai sẽ thành bậc chủ của một cõi, đem an lạc và phúc lợi khắp nơi. Ai bố thí nước luôn được mãn nguyện. Ai dâng vật làm tăng vẻ đẹp sẽ trở nên dung mạo đoan nghiêm; và ai bố thí bạc sẽ được giàu sang.

Verse 97

प्रदीपदो निर्मलाक्षो गोदाताऽर्यमलोकभाक् । स्वर्णदाता च दीर्घायुस्तिलदः स्यात्तु सुप्रजाः

Người cúng dâng ngọn đèn sẽ được thị kiến trong sạch, sáng tỏ. Người bố thí bò đạt đến cõi của Yama. Người bố thí vàng được trường thọ; và người bố thí mè (vừng) được phúc lành con cháu ưu tú.

Verse 98

वेश्मदो ऽत्युच्चसौधेशो वस्त्रदश्चंद्रलो कभाक् । हयप्रदो दिव्ययानो लक्ष्मीवान्वृषभप्रदः

Người bố thí nhà cửa sẽ làm chủ một dinh thự cao sang. Người bố thí y phục đạt đến cõi Trăng. Người bố thí ngựa được xe cộ thần diệu; và người bố thí bò đực được đầy đủ phúc tài của Lakṣmī.

Verse 99

सुभार्यः शिबिका दाता सुपर्यंक प्रदोपि च । धान्यैः समृद्धिमान्नित्यमभयप्रद ईशिता

Người bố thí kiệu sẽ được người vợ hiền đức; người bố thí giường tốt cũng vậy, được an lạc và danh dự. Bố thí thóc gạo khiến người ấy luôn sung túc; và người ban “vô úy” (abhaya) đạt quyền uy và địa vị chủ tể.

Verse 100

ब्रह्मदो ब्रह्मलोकेज्यो ब्रह्मदः सर्वदो मतः । उपायेनापि यो ब्रह्म दापयेत्सोपि तत्समः

Người bố thí Brahma-vidyā (minh triết thánh) được tôn kính nơi cõi Phạm Thiên; quả thật, người bố thí Brahman được xem là người bố thí mọi sự. Dẫu ai dùng phương tiện nào khiến việc bố thí Brahman được thành tựu, người ấy cũng ngang bằng với vị thí chủ kia.

Verse 110

सा च वाराणसी लभ्या सदाचारवता सदा । मनसापि सदाचारमतो विद्वान्न लंघयेत्

Vārāṇasī ấy thật sự được chứng đắc bởi người luôn an trú trong sadācāra (chánh hạnh). Vì vậy, bậc trí giả chớ vượt phạm sadācāra dù chỉ trong ý niệm.

Verse 115

इति श्रुत्वा वचः स्कंदो मैत्रावरुणिभाषितम् । अविमुक्तस्य माहात्म्यं वक्तुं समुपचक्रमे

Nghe xong lời do Maitrāvaruṇi thốt ra như vậy, Skanda liền bắt đầu thuật lại đại vinh quang (māhātmya) của Avimukta.