बन्धमोक्षवर्णनम् (Bondage and Liberation: The Prakṛti–Karma Wheel and Śiva as the Transcendent Cause)

Verse 1

ऋषयः ऊचुः । बंधमोक्षस्वरूपं हि ब्रूहि सर्वार्थवित्तम । सूत उवाच । बंधमोक्षं तथोपायं वक्ष्येऽहं शृणुतादरात्

Các hiền triết thưa: “Bậc thấu suốt ý nghĩa muôn sự, xin hãy nói rõ bản tánh chân thật của trói buộc và giải thoát.” Sūta đáp: “Ta sẽ thuật về trói buộc, giải thoát, cùng phương tiện để đạt đến—hãy lắng nghe với lòng cung kính.”

Verse 2

प्रकृत्याद्यष्टबंधेन बद्धो जीवः स उच्यते । प्रकृत्याद्यष्टबंधेन निर्मुक्तो मुक्त उच्यते

Jīva (linh hồn cá thể) được gọi là “bị trói buộc” khi bị cột chặt bởi tám mối ràng buộc bắt đầu từ Prakṛti. Khi hoàn toàn thoát khỏi chính tám mối ràng buộc ấy bắt đầu từ Prakṛti, thì được gọi là “mukta” (bậc giải thoát).

Verse 3

प्रकृत्यादिवशीकारो मोक्ष इत्युच्यते स्वतः । बद्धजीवस्तु निर्मुक्तो मुक्तजीवः स कथ्यते

Mokṣa, tự bản tính, được gọi là sự chế ngự Prakṛti và các yếu tố hạn cuộc khác. Linh hồn bị trói buộc khi được giải thoát hoàn toàn thì được gọi là linh hồn giải thoát.

Verse 4

प्रकृत्यग्रे ततो बुद्धिरहंकारो गुणात्मकः । पंचतन्मात्रमित्येते प्रकृत्याद्यष्टकं विदुः

Trước hết là Prakṛti; kế đến là Buddhi; rồi đến Ahaṃkāra được cấu thành bởi các guṇa. Cùng với năm Tanmātra—tất cả được biết là nhóm tám bắt đầu từ Prakṛti.

Verse 5

प्रकृट्याद्यष्टजो देहो देहजं कर्म उच्यते । पुनश्च कर्मजो देहो जन्मकर्म पुनः पुनः

Thân thể do Prakṛti và nhóm tám nguyên lý sinh ra được nói là nguồn khiến nghiệp phát khởi từ sự mang thân. Rồi lại nữa, chính nghiệp tạo ra thân—vì thế sinh và nghiệp cứ lặp đi lặp lại.

Verse 6

शरीरं त्रिविधं ज्ञेयं स्थूलं सूक्ष्मं च कारणम् । स्थूलं व्यापारदं प्रोक्तं सूक्ष्ममिंद्रि यभोगदम्

Thân được hiểu là ba loại: thô, tế và nhân (nguyên nhân). Thân thô được nói là công cụ của các hành động bên ngoài; còn thân tế là kẻ ban cho các kinh nghiệm giác quan qua các căn.

Verse 7

कारणं त्वात्मभोगार्थं जीवकर्मानुरूपतः । सुखं दुःखं पुण्यपापैः कर्मभिः फलमश्नुते

Quả thật, thân và các khí cụ của nó tồn tại để linh hồn (jīva) nếm trải kinh nghiệm, tùy theo nghiệp của mỗi hữu tình. Do các hành nghiệp phát sinh từ phước và tội, người ấy thọ nhận quả báo thành lạc và khổ.

Verse 8

तस्माद्धि कर्मरज्ज्वा हि बद्धो जीवः पुनः पुनः । शरीरत्रयकर्मभ्यां चक्रवद्भ्राम्यते सदा

Vì thế, linh hồn cá thể bị trói buộc hết lần này đến lần khác bởi sợi dây nghiệp; và do các hành động gắn với ba thân, nó luôn xoay vần như bánh xe không ngừng.

Verse 9

चक्रभ्रमनिवृत्यर्थं चक्रकर्तारमीडयेत् । प्रकृत्यादि महाचक्रं प्रकृतेः परतः शिवः

Để làm cho bánh xe luân hồi ngừng quay, nên thờ phụng Đấng tạo ra bánh xe ấy. Đại luân bắt đầu từ Prakṛti, nhưng Śiva vượt lên trên Prakṛti.

Verse 10

चक्रकर्ता महेशो हि प्रकृतेः परतोयतः । पिबति वाथ वमति जीवन्बालो जलं यथा

Chỉ riêng Mahesha là Đấng tạo nên vòng chu chuyển của vũ trụ, vì Ngài vượt lên trên Prakriti (tự nhiên vật chất). Từ cõi siêu việt ấy, Ngài thu nhiếp (vũ trụ) rồi lại phóng xuất—như đứa trẻ còn sống uống nước rồi nhổ ra.

Verse 11

शिवस्तथा प्रकृत्यादि वशीकृत्याधितिष्ठति । सर्वं वशीकृतं यस्मात्तस्माच्छिव इति स्मृतः । शिव एव हि सर्वज्ञः परिपूर्णश्च निःस्पृहः

Shiva, sau khi chế ngự Prakriti và mọi điều phát sinh từ đó, liền ngự trị và chủ trì trên tất cả. Vì muôn sự đều bị Ngài nhiếp phục và cai quản, nên Ngài được ghi nhớ là “Shiva”. Quả thật, chỉ Shiva là Đấng toàn tri—viên mãn trọn đầy và hoàn toàn vô dục.

Verse 12

सर्वज्ञता तृप्तिरनादिबोधः स्वतंत्रता नित्यमलुप्तशक्तिः । अनंतशक्तिश्च महेश्वरस्य यन्मानसैश्वर्यमवैति वेदः

Toàn tri, mãn túc viên đầy, giác tri vô thủy, tự tại tuyệt đối, năng lực không bao giờ suy giảm, và uy lực vô tận—đó là những phẩm tính của Maheshvara. Kinh Veda nhận biết điều ấy như quyền chủ tể nội tại của Đấng Chúa Tể (tối thượng quyền năng an trú trong chính thức biết của Ngài).

Verse 13

अतः शिवप्रसादेन प्रकृत्यादिवशं भवेत् । शिवप्रसादलाभार्थं शिवमेव प्रपूजयेत्

Vì thế, nhờ ân sủng của Śiva, người ta được thoát khỏi sự chi phối của Prakṛti và các yếu tố tương tự. Để đạt được ân sủng ấy của Śiva, chỉ nên thờ phụng một mình Śiva.

Verse 14

निःस्पृहस्य च पूर्णस्य तस्य पूजा कथं भवेत् । शिवोद्देशकृतं कर्म प्रसादजनकं भवेत्

Đối với Đấng vô dục và viên mãn, làm sao có thể nói đến việc thờ cúng? Nhưng bất cứ hành động nào được làm với Śiva làm mục đích, đều trở thành nhân duyên sinh khởi ân sủng (của Ngài).

Verse 15

लिंगे बेरे भक्तजने शिवमुद्दिश्य पूजयेत् । कायेन मनसा वाचा धनेनापि प्रपूजयेत्

Hướng tâm về Śiva, hãy thờ phụng Ngài nơi Liṅga, nơi tượng thánh (bera), và cả nơi hàng tín đồ. Hãy dâng sự thờ phụng trọn vẹn—bằng thân, bằng ý, bằng lời, và cả bằng tài vật.

Verse 16

पुजया तु महेशो हि प्रकृतेः परमः शिवः । प्रसादं कुरुते सत्यं पूजकस्य विशेषतः

Quả thật, nhờ sự thờ phụng, Mahesha—Śiva, Đấng tối thượng vượt ngoài Prakṛti—ban ân sủng chân thật, đặc biệt cho người thờ phụng Ngài.

Verse 17

शिवप्रसादात्कर्माद्यं क्रमेण स्ववशं भवेत् । कर्मारभ्य प्रकृत्यंतं यदासर्वं वशं भवेत्

Nhờ ân sủng của Śiva, bắt đầu từ nghiệp của chính mình, mọi sự dần dần quy phục dưới quyền tự chủ. Từ nghiệp cho đến tận Prakṛti—khi ấy quả thật, hết thảy đều được chế ngự.

Verse 18

इति श्रीशैवेमहापुराणे विद्येश्वरसंहितायां साध्यसाधनखंडे शिवलिंगमहिमावर्णनं नामाष्टादशोऽध्यायः

Như vậy, trong Thánh Đại Purāṇa của phái Śaiva, thuộc Vidyeśvara-saṃhitā và phần Sādhyasādhana-khaṇḍa, kết thúc chương thứ mười tám mang nhan đề “Mô tả vinh quang của Śiva-liṅga.”

Verse 19

तदा वै शिवलोके तु वासः सालोक्यमुच्यते । सामीप्यं याति सांबस्य तन्मात्रे च वशं गते

Bấy giờ, an trú trong chính cõi của Śiva được gọi là sālokya (ở cùng một cảnh giới). Kế đó, hành giả đạt sāmīpya—được gần kề Đức Śiva (Sāmbā), hoàn toàn quy phục và chỉ thuộc về Ngài.

Verse 20

तदा तु शिवसायुज्यमायुधाद्यैः क्रियादिभिः । महाप्रसादलाभे च बुद्धिश्चापि वशा भवेत्

Bấy giờ, nhờ các pháp hành đã được quy định—khởi đầu từ việc sử dụng các pháp khí thiêng và những kỷ luật nghi lễ khác—người ấy đạt śiva-sāyujya, tức hiệp nhất với Śiva. Và khi lãnh thọ Đại Ân (mahāprasāda) của Śiva, ngay cả trí tuệ cũng được điều phục, trở nên thuần phục và an định theo đạo Ngài.

Verse 21

बुद्धिस्तु कार्यं प्रकृतेस्तत्सृष्टिरिति कथ्यते । पुनर्महाप्रसादेन प्रकृतिर्वशमेष्यति

Trí tuệ (buddhi) được nói là một tác dụng của Prakṛti—thật vậy, là sản phẩm do nàng tạo ra. Nhưng nhờ Đại Ân (mahāprasāda) của Đức Śiva, Prakṛti lại trở về dưới sự điều phục và bị chế ngự.

Verse 22

शिवस्य मानसैश्वर्यं तदाऽयत्नं भविष्यति । सार्वज्ञाद्यं शिवैश्वर्यं लब्ध्वा स्वात्मनि राजते

Khi ấy, quyền chủ tể trong tâm thức của Śiva tự nhiên hiển lộ, không cần gắng sức. Đạt được uy quyền của Śiva—khởi đầu là trí toàn tri—hành giả rạng ngời trong chính Tự Ngã của mình.

Verse 23

तत्सायुज्यमिति प्राहुर्वेदागमपरायणाः । एवं क्रमेण मुक्तिः स्याल्लिंगादौ पूजया स्वतः

Những bậc nương tựa Veda và Āgama nói rằng trạng thái ấy gọi là sāyujya—hợp nhất với Śiva. Như vậy, theo tuần tự, giải thoát tự nhiên phát sinh nhờ sự thờ phụng Liṅga và các pháp tương tự.

Verse 24

अतः शिवप्रसादार्थं क्रियाद्यैः पूजयेच्छिवम् । शिवक्रिया शिवतपः शिवमंत्रजपः सदा

Vì thế, để cầu ân sủng của Śiva, hãy thờ phụng Śiva bằng các nghi quỹ và pháp hành đã được truyền dạy. Luôn thực hành nghi lễ hướng về Śiva, khổ hạnh hướng về Śiva, và không ngừng trì tụng các chân ngôn của Śiva.

Verse 25

शिवज्ञानं शिवध्यानमुत्तरोत्तरमभ्यसेत् । आसुप्तेरामृतेः कालं नयेद्वै शिवचिंतया

Hãy càng ngày càng tu tập tri kiến về Śiva và thiền định nơi Śiva. Từ lúc thức dậy cho đến khi lâm chung, hãy để thời gian trôi qua trong sự quán niệm về Śiva.

Verse 26

सद्यादिभिश्च कुसुमैरर्चयेच्छिवमेष्यति । ऋषय ऊचुः । लिंगादौ शिवपूजाया विधानं ब्रूहि सर्वतः

Nhờ thờ phụng Śiva bằng hoa tươi mới và các phẩm vật tương tự, người ấy chắc chắn đạt đến Śiva. Các bậc Ṛṣi thưa rằng: “Xin hãy giảng dạy đầy đủ nghi thức thờ phụng Śiva, bắt đầu từ Liṅga.”

Verse 27

सूत उवाच । लिंगानां च क्रमं वक्ष्ये यथावच्छृणुत द्विजाः । तदेव लिंगं प्रथमं प्रणवं सार्वकामिकम्

Sūta nói: “Ta sẽ trình bày theo đúng thứ tự tôn ti của các Liṅga—hãy lắng nghe chăm chú, hỡi các bậc nhị sinh. Liṅga đầu tiên chính là Praṇava (Oṁ), đấng thành tựu mọi mục đích chân chính.”

Verse 28

सूक्ष्मप्रणवरूपं हि सूक्ष्मरूपं तु निष्फलम् । स्थूललिंगं हि सकलं तत्पंचाक्षरमुच्यते

Quả thật, thể vi tế mang bản tính của Praṇava (Oṁ); nhưng chỉ vi tế thôi thì không sinh ích cho sự hành trì. Còn Liṅga thô hiển chính là chỗ nương trọn vẹn (sakala) cho việc thờ phụng—đó được gọi là Pañcākṣara, thần chú năm âm: “Namaḥ Śivāya”.

Verse 29

तयोः पूजा तपः प्रोक्तं साक्षान्मोक्षप्रदे उभे । पौरुषप्रकृतिभूतानि लिंगानिसुबहूनि च

Trong hai điều ấy, sự thờ phụng và khổ hạnh được tuyên dạy—cả hai đều trực tiếp ban cho giải thoát. Lại nữa, có vô số Liṅga, hiển lộ theo hai phương diện: Puruṣa (Đấng Chủ Tể ý thức) và Prakṛti (năng lực hiển hiện của Ngài).

Verse 30

तानि विस्तरतो वक्तुं शिवो वेत्ति न चापरः । भूविकाराणि लिंगानि ज्ञातानि प्रब्रवीमि वः

Để nói rộng và đầy đủ về chúng, chỉ riêng Śiva mới biết—không ai khác. Tuy vậy, theo phần đã được biết, ta sẽ thuật cho các ngươi về những Liṅga phát sinh như các biến hóa của địa đại (đất).

Verse 31

स्वयं भूलिंगं प्रथमं बिंदुलिंगंद्वितीयकम् । प्रतिष्ठितं चरंचैव गुरुलिंगं तु पंचमम्

Liṅga tự hiển là thứ nhất; Bindu-Liṅga là thứ hai. Liṅga được an vị (pratiṣṭhita) và Liṅga di động cũng được kể vào; còn Guru-Liṅga là thứ năm.

Verse 32

देवर्षितपसा तुष्टः सान्निध्यार्थं तु तत्र वै । पृथिव्यन्तर्गतः शर्वो बीजं वै नादरूपतः

Được làm hoan hỷ bởi khổ hạnh của vị thánh hiền thiên giới, Śarva (Đức Śiva), để ban sự hiện diện tức thời ngay tại nơi ấy, đã đi vào lòng đất—quả thật như hạt giống mang hình thái Nāda, âm thanh nguyên sơ thiêng liêng.

Verse 33

स्थावरांकुरवद्भूमिमुद्भिद्य व्यक्त एव सः । स्वयंभूतं जातमिति स्वयंभूरिति तं विदुः

Như mầm non phá đất vươn lên, Ngài tự mình hiển lộ. Vì được nói là tự sinh khởi, bậc hiền trí biết Ngài với danh xưng “Svayambhū” (Đấng Tự Hữu).

Verse 34

तल्लिंगपूजया ज्ञानं स्वयमेव प्रवर्द्धते । सुवर्णरजतादौ वा पृथिव्यां स्थिंडिलेपि वा

Nhờ thờ phụng Śiva-liṅga ấy, trí tuệ chân thật tự nhiên tăng trưởng. Dù liṅga bằng vàng hay bạc, hoặc chỉ nắn trên đất thành một biểu tượng mộc mạc, quả phúc của sự lễ bái vẫn linh nghiệm về mặt tâm linh.

Verse 35

स्वहस्ताल्लिखितं लिंगं शुद्धप्रणवमंत्रकम् । यंत्रलिंगं समालिख्य प्रतिष्ठावाहनं चरेत्

Người ta nên tự tay vẽ liṅga-yantra, khắc ghi vào đó thần chú Praṇava thanh tịnh (Oṃ). Sau khi chuẩn bị yantra-liṅga đúng pháp, hãy cử hành nghi thức an vị (pratiṣṭhā) và thỉnh mời (āvāhana) để cung thỉnh sự hiện diện của Śiva nhập vào đó.

Verse 36

बिंदुनादमयं लिंगं स्थावरं जंगमं च यत् । भावनामयमेतद्धि शिवदृष्टं न संशयः

Liṅga được cấu thành bởi Bindu và Nāda; hiện hữu như cả bất động lẫn động chuyển của thế gian. Quả thật, đây là bản tính của sự quán niệm (bhāvanā), là chính kiến giải của Śiva—không còn nghi ngờ gì nữa.

Verse 37

यत्र विश्वस्य ते शंभुस्तत्र तस्मै फलप्रदः । स्वहस्ताल्लिख्यते यंत्रे स्थावरादावकृत्रिमे

Ở nơi nào Ngài—Śambhu, Chúa tể của vũ trụ—được an vị, ngay nơi ấy Ngài trở thành Đấng ban quả (phúc lạc đời và đạo) cho người sùng kính. Vì vậy, yantra nên được tự tay vẽ, trên nền tự nhiên vững chắc—như một mặt phẳng cố định—không dùng sự sắp đặt giả tạo.

Verse 38

आवाह्य पूजयेच्छंभुं षोडशैरुपचारकैः । स्वयमैश्वर्यमाप्नोति ज्ञानमभ्यासतो भवेत्

Sau khi thỉnh mời (āvāhana) Śambhu, hãy thờ phụng Ngài bằng mười sáu lễ phẩm. Nhờ sự thờ phụng ấy, theo thời gian sẽ đạt aiśvarya—uy lực thần linh; và do thực hành bền bỉ, tri kiến chân thật sẽ khởi sinh.

Verse 39

देवैश्च ऋषिभिश्चापि स्वात्मसिद्ध्यर्थमेव हि । समंत्रेणात्महस्तेन कृतं यच्छुद्धमंडले

Quả thật, điều mà chư thiên và các ṛṣi đã thực hành—chỉ nhằm thành tựu tự thân—đều được làm trong một maṇḍala thanh tịnh, kèm tụng niệm mantra, và do chính tay mình thực hiện.

Verse 40

शुद्धभावनया चैव स्थापितं लिंगमुत्तमम् । तल्लिंगं पौरुषं प्राहुस्तत्प्रतिष्ठितमुच्यते

Khi Liṅga tối thượng được an vị bằng tâm ý thanh tịnh và lòng sùng kính, Liṅga ấy được gọi là “pauruṣa” (do người thiết lập) và được xưng là “pratiṣṭhita” — đã được cử hành nghi thức hiến lập, an trí đúng pháp.

Verse 41

तल्लिंगपूजया नित्यं पौरुषैश्वर्यमाप्नुयात् । महद्भिर्ब्राह्मणैश्चापि राजभिश्च महाधनैः

Nhờ thờ phụng Liṅga ấy mỗi ngày, người ta đạt được sức mạnh cá nhân sung mãn và phú quý uy quyền; lại còn được các bậc brāhmaṇa lỗi lạc cùng các bậc quân vương giàu có kính trọng và nâng đỡ.

Verse 42

शिल्पिनाकल्पितं लिंगं मंत्रेण स्थापितं च यत् । प्रतिष्ठितं प्राकृतं हि प्राकृतैश्वर्यभोगदम्

Liṅga do nghệ nhân tạo tác rồi được an lập bằng thần chú—khi được an vị đúng pháp—thì thật được gọi là “prākṛta” (thuộc vật chất), và ban cho chúng sinh hữu thân các hưởng thụ vật chất cùng phú quý thế gian.

Verse 43

यदूर्जितं च नित्यं च तद्धि पौरुषमुच्यते । यद्दुर्बलमनित्यं च तद्धि प्राकृतमुच्यते

Điều gì hùng lực và thường hằng thì thật được gọi là pauruṣa (nguyên lý cao, có ý thức). Còn điều gì yếu ớt và vô thường thì thật được gọi là prākṛta (thuộc Prakṛti—tự nhiên vật chất).

Verse 44

लिंगं नाभिस्तथा जिह्वा नासाग्रञ्च शिखा क्रमात् । कट्यादिषु त्रिलोकेषु लिंगमाध्यात्मिकं चरम्

Trong thân nội tại, Liṅga được hiểu tuần tự là rốn, lưỡi, chóp mũi và đỉnh đầu. Vì thế, trong ba cõi được kinh nghiệm ngay nơi tự thân (từ thắt lưng trở lên và các trung tâm thân khác), Liṅga nội tâm, mang tính linh thiêng, là nguyên lý sống động cần được chứng ngộ.

Verse 45

पर्वतं पौरुषं प्रोक्तं भूतलं प्राकृतं विदुः । वृक्षादि पौरुषं ज्ञेयं गुल्मादि प्राकृतं विदुः

Họ tuyên rằng núi thuộc trật tự ‘puruṣa’ (nguyên lý ý thức, chủ trì), còn mặt đất được biết là ‘prākṛta’ (thuộc Prakṛti, tự nhiên vật chất). Cũng vậy, cây cối và những gì tương tự nên hiểu là thuộc trật tự puruṣa, còn bụi rậm và những thứ tương tự được biết là prākṛta. Nhờ thế, Shiva Purana phân biệt nguyên lý chủ trì (Puruṣa) với trường của tự nhiên (Prakṛti), dẫn người cầu đạo nhận ra Pati (Śiva) vượt lên trên cả hai.

Verse 46

षाष्टिकं प्राकृतं ज्ञेयं शालिगोधूमपौरुषम् । ऐश्वर्यं पौरुषं विद्यादणिमाद्यष्टसिद्धिदम्

Hãy biết ‘ṣāṣṭika’ (mùa vụ sáu mươi ngày) là loại prākṛta bình thường, gồm lúa và lúa mì do công sức con người mà có. Còn ‘aiśvarya’ (uy quyền thần thánh) của sự thành tựu nơi con người, hãy hiểu là điều ban cho tám siddhi, khởi đầu bằng aṇimā.

Verse 47

सुस्त्रीधनादिविषयं प्राकृतं प्राहुरास्तिकाः । प्रथमं चरलिंगेषु रसलिंगं प्रकथ्यते

Các bậc thầy hữu thần tuyên dạy rằng phạm vi “prākṛta” (thuộc thế tục, bị giác quan ràng buộc) liên hệ đến những việc như nữ sắc và tài sản. Trong các liṅga di động (cara-liṅga), trước hết được nói đến “rasa-liṅga”, liṅga gắn với sự hưởng thụ vị giác và khoái lạc.

Verse 48

रसलिंगं ब्राह्मणानां सर्वाभीष्टप्रदं भवेत् । बाणलिंगं क्षत्रियाणां महाराज्यप्रदं शुभम्

Đối với Bà-la-môn, Rasa-liṅga trở thành đấng ban cho mọi điều mong ước. Đối với Sát-đế-lỵ, Bāṇa-liṅga là điềm lành, ban quyền uy lớn và vương quyền tối thượng.

Verse 49

स्वर्णलिंगं तु वैश्यानां महाधनपतित्वदम् । शिलालिंगं तु शूद्रा णां महाशुद्धिकरं शुभम्

Đối với Phệ-xá, liṅga bằng vàng ban địa vị giàu sang lớn và quyền làm chủ của cải. Đối với Thủ-đà-la, liṅga bằng đá là điềm lành, đem lại sự thanh tịnh lớn lao.

Verse 50

स्फाटिकं बाणलिंगं च सर्वेषांसर्वकामदम् । स्वीयाभावेऽन्यदीयं तु पूजायां न निषिद्ध्यते

Liṅga pha lê (sphaṭika) và Bāṇa-liṅga là những đấng ban mọi điều mong cầu cho tất cả người sùng kính. Và khi liṅga của chính mình không có, việc thờ cúng bằng liṅga của người khác không bị cấm trong nghi lễ.

Verse 51

स्त्रीणां तु पार्थिवं लिंगं सभर्तृणां विशेषतः । विधवानां प्रवृत्तानां स्फाटिकं परिकीर्तितम्

Đối với phụ nữ, liṅga của Śiva bằng đất sét được quy định—đặc biệt cho những người sống cùng chồng; còn đối với các góa phụ chuyên tâm trì giới và hành pháp, liṅga bằng pha lê (sphāṭika) được tuyên dạy là thích hợp.

Verse 52

विधवानां निवृत्तानां रसलिंगं विशिष्यते । बाल्येवायौवनेवापि वार्द्धकेवापि सुव्रताः

Đối với các quả phụ và những người đã lìa bỏ đời sống thế tục, việc thờ phụng Rasa-Liṅga được đặc biệt tán dương. Hỡi người giữ giới hạnh tốt, dù ở tuổi thơ, tuổi trẻ hay cả tuổi già, đó vẫn là chỗ nương tựa thù thắng cho lòng sùng kính Śiva.

Verse 53

शुद्धस्फटिकलिंगं तु स्त्रीणां तत्सर्वभोगदम् । प्रवृत्तानां पीठपूजा सर्वाभीष्टप्रदा भुवि

Đối với phụ nữ, việc thờ phụng Liṅga pha lê thanh tịnh ban cho mọi hưởng thụ và mọi sự thành tựu cát tường. Còn đối với gia chủ đang gánh vác bổn phận thế gian, việc lễ bái pīṭha—bệ thánh của Liṅga—ban mọi mục đích mong cầu ngay trên cõi đời này.

Verse 54

पात्रेणैव प्रवृत्तस्तु सर्वपूजां समाचरेत् । अभिषेकांते नैवेद्यं शाल्यन्नेन समाचरेत्

Sau khi khởi sự lễ bái bằng pháp khí đúng nghi thức, người hành lễ phải cử hành trọn vẹn mọi phần thờ phụng. Khi kết thúc abhiṣeka, hãy dâng naivedya—đặc biệt là cơm chín—làm phẩm vật cúng dường.

Verse 55

पूजांते स्थापयेल्लिंगं संपुटेषु पृथग्गृहे । करपूजानि वृत्तानां स्वभोज्यं तु निवेदयेत्

Khi kết thúc lễ bái, hãy an vị Śiva-liṅga đúng phép trong hộp thờ (casket) ở một nơi riêng biệt. Rồi tùy theo khả năng và pháp hạnh đã giữ, hãy cử hành karapūjā như nghi thức kết thúc, và dâng làm naivedya chính món ăn thích hợp cho mình dùng—trước hết hiến dâng lên Chúa Śiva.

Verse 56

निवृत्तानां परं सूक्ष्मलिंगमेव विशिष्यते । विभूत्यभ्यर्चनं कुर्याद्विभूतिं च निवेदयेत्

Đối với người đã lìa bỏ sự vướng bận thế gian (nivṛtti), điều tối thượng và thù thắng nhất chính là Liṅga vi tế mà thôi. Hãy thờ phụng Śiva bằng vibhūti (tro thánh) và cũng dâng chính vibhūti ấy với lòng sùng kính.

Verse 57

पूजां कृत्वाथ तल्लिंगं शिरसा धारयेत्सदा । विभूतिस्त्रिविधा प्रोक्ता लोकवेदशिवाग्निभिः

Sau khi đã cúng bái, người ta nên luôn kính cẩn đội Liṅga ấy trên đỉnh đầu. Vibhūti (tro thánh) được tuyên nói có ba loại: theo tục dụng thế gian, theo quy định Veda, và theo ngọn lửa đã được hiến thánh cho Śiva.

Verse 58

लोकाग्निजमथो भस्मद्र व्यशुद्ध्यर्थमावहेत् । मृद्दारुलोहरूपाणां धान्यानां च तथैव च

Kế đó, nên thỉnh lấy tro sinh từ ngọn lửa gia hộ thanh tịnh, nhằm tẩy uế các vật liệu dùng trong thờ phụng—như đồ bằng đất, bằng gỗ, bằng kim loại, và cả các loại ngũ cốc nữa.

Verse 59

तिलादीनां च द्र व्याणां वस्त्रादीनां तथैव च । तथा पर्युषितानां च भस्मना शिद्धिरिष्यते

Đối với các vật như hạt mè và những thứ tương tự, đối với đồ dùng như y phục và các vật khác, thậm chí cả những thứ đã để qua đêm trở nên cũ, việc tịnh hóa được truyền dạy là thực hiện bằng bhasma—tro thiêng.

Verse 60

श्वादिभिर्दूषितानां च भस्मना शुद्धिरिष्यते । सजलं निर्जलं भस्म यथायोग्यं तु योजयेत्

Đối với những vật bị chó và các loài tương tự làm ô uế, cũng được dạy rằng phải tịnh hóa bằng bhasma—tro thiêng. Hãy dùng bhasma hòa nước hoặc bhasma khô, tùy nghi thích hợp với nghi lễ.

Verse 61

वेदाग्निजं तथा भस्म तत्कर्मांतेषु धारयेत् । मंत्रेण क्रियया जन्यं कर्माग्नौ भस्मरूपधृक्

Vào lúc kết thúc các nghi lễ ấy, nên thoa bhasma—tro thiêng—được sinh từ lửa Veda. Được tạo thành nhờ thần chú và hành trì đúng pháp, nó sinh trong lửa tế tự và được mang trên thân dưới hình thức bhasma.

Verse 62

तद्भस्मधारणात्कर्म स्वात्मन्यारोपितं भवेत् । अघोरेणात्ममंत्रेण बिल्वकाष्ठं प्रदाहयेत्

Nhờ mang bhasma (tro thánh) ấy, mọi hành trì nghi lễ được an lập vào chính tự ngã—dâng hiến và cố định nơi bản thân. Rồi lấy thần chú Aghora làm ātma-mantra, hãy đốt gỗ bilva để chuẩn bị tro thiêng.

Verse 63

शिवाग्निरिति संप्रोक्तस्तेन दग्धं शिवाग्निजम् । कपिलागोमयं पूर्वं केवलं गव्यमेव वा

Ngọn lửa ấy được tuyên xưng là “lửa của Śiva”; và vật gì bị thiêu trong lửa Śiva thì trở thành bhasma—tro thánh sinh từ lửa Śiva. Trước hết, nên đốt phân của bò cái màu nâu vàng (kapilā), hoặc nếu không thì chỉ dùng phân bò tinh sạch mà thôi.

Verse 64

शम्यस्वत्थपलाशान्वा वटारम्वधबिल्वकान् । शिवाग्निना दहेच्छुद्धं तद्वै भस्म शिवाग्निजम्

Nên đốt (gỗ/lá của) śamī, aśvattha, palāśa, vaṭa, aramvadha và bilva trong ngọn lửa thiêng của Śiva. Vật được thiêu như vậy và trở nên thanh tịnh—quả thật đó là bhasma, tro thánh sinh từ lửa của Śiva.

Verse 65

दर्भाग्नौ वा दहेत्काष्ठं शिवमंत्रं समुच्चरन् । सम्यक्संशोध्य वस्त्रेण नवकुंभे निधापयेत्

Hoặc nhóm lửa bằng cỏ darbha, rồi đốt gỗ trong khi tụng niệm thần chú của Śiva. Sau đó, thanh lọc thật kỹ và lọc qua vải, rồi đặt vào một bình nước mới.

Verse 66

दीप्त्यर्थं तत्तु संग्राह्यं मन्यते पूज्यतेपि च । भस्मशब्दार्थ एवं हि शिवः पूर्वं तथाऽकरोत्

Người ta cho rằng bhasma này nên được thu gom để làm rạng ngời ánh sáng tâm linh, và cũng được xem là đáng tôn thờ. Quả thật, đó chính là ý nghĩa của từ “bhasma”; và chính Đức Śiva thuở xưa đã hành trì như vậy.

Verse 67

यथा स्वविषये राजा सारं गृह्णाति यत्करम् । यथा मनुष्याः सस्यादीन्दग्ध्वा सारं भजंति वै

Như vị vua trong cõi nước mình thu lấy phần thuế đúng mức làm phần cốt yếu; như con người đốt rơm rạ, hoa màu v.v. rồi chỉ lấy phần tinh túy; cũng vậy, bậc trí nên nắm lấy chân lý tinh yếu là Śiva, mà buông bỏ điều không cốt lõi.

Verse 68

यथा हि जाठराग्निश्च भक्ष्यादीन्विविधान्बहून् । दग्ध्वा सारतरं सारात्स्वदेहं परिपुष्यति

Giống như ngọn lửa tiêu hóa, sau khi đốt cháy nhiều loại thực phẩm, sẽ rút ra những gì tinh túy nhất từ cốt lõi của chúng để nuôi dưỡng cơ thể, ngọn lửa nội tâm của sự minh triết Shaiva cũng hấp thụ chân lý vi diệu nhất và củng cố bản thể tâm linh của người tầm đạo.

Verse 69

तथा प्रपंचकर्तापि स शिवः परमेश्वरः । स्वाधिष्ठेयप्रपंचस्य दग्ध्वा सारं गृहीतवान्

Vì vậy, Đức Parameśvara Śiva—dù là đấng sáng tạo ra vũ trụ hữu hình—đã thiêu rụi thế giới nằm trong phạm vi của Ngài, và chỉ giữ lại thực tại cốt lõi (tinh túy thực sự) của nó.

Verse 70

दग्ध्वा प्रपंचं तद्भस्म् अस्वात्मन्यारोपयच्छिवः । उद्धूलनेन व्याजेन जगत्सारं गृहीतवान्

Sau khi thiêu rụi toàn bộ thế giới hữu hình thành tro bụi, Shiva đã đặt lớp tro đó lên chính Bản thể của Ngài; và dưới danh nghĩa của việc bôi tro thánh (bhasma), Ngài đã thâu nhận chính tinh túy của vũ trụ.

Verse 71

स्वरत्नं स्थापयामास स्वकीये हि शरीरके । केशमाकाशसारेण वायुसारेण वै मुखम्

Sau đó, Ngài đặt viên ngọc rạng ngời của mình vào trong chính thân thể Ngài; Ngài tạo ra mái tóc từ tinh túy của không gian, và khuôn mặt từ tinh túy của gió.

Verse 72

हृदयं चाग्निसारेण त्वपां सारेण वैकटिम् । जानु चावनिसारेण तद्वत्सर्वं तदंगकम्

Trái tim của Ngài được cấu thành từ tinh túy của Lửa; làn da từ tinh túy của Nước; đôi gối từ tinh túy của Đất—cũng vậy, mọi chi thể của Ngài đều được tạo nên từ tinh túy của các đại.

Verse 73

ब्रह्मविष्ण्वोश्च रुद्रा णां सारं चैव त्रिपुंड्रकम् । तथा तिलकरूपेण ललाटान्ते महेश्वरः

Dấu Tripuṇḍra bằng tro thánh chính là tinh túy của Brahmā, Viṣṇu và các Rudra. Cũng vậy, nơi vệt tilaka đặt ở cuối trán, chính Mahādeva ngự tại đó.

Verse 74

भवृद्ध्या सर्वमेतद्धि मन्यते स्वयमैत्यसौ । प्रपंचसारसर्वस्वमनेनैव वशीकृतम्

Do sự tăng trưởng của hữu (bhava-vṛddhi), kẻ ấy tự cho rằng tất cả điều này là thật và tự nhiên tự lập. Chính bởi ý niệm ấy, toàn bộ tinh túy và tổng thể của thế giới hiện tượng liền chế ngự và trói buộc hắn.

Verse 75

तस्मादस्य वशीकर्ता नास्तीति स शिवः स्मृतः । यथा सर्वमृगाणां च हिंसको मृगहिंसकः

Vì thế, do không ai có thể khuất phục hay chế ngự Ngài, Ngài được tưởng niệm là Śiva. Như giữa muôn thú, kẻ sát hại là “kẻ sát thú” (sư tử), cũng vậy Ngài là Đấng vô song, không ai có thể áp đảo.

Verse 76

अस्य हिंसामृगो नास्ति तस्मात्सिंह इतीरितः । शं नित्यं सुखमानंदमिकारः पुरुषः स्मृतः

Trong Ngài không có “mãnh thú của bạo lực”; vì thế Ngài được gọi là “Siṃha” (Sư tử). “Śam” biểu thị an lạc và hỷ lạc vĩnh cửu; còn âm “mi” được ghi nhớ là Puruṣa—Đấng Chủ Tể ý thức ngự trong nội tâm.

Verse 77

वकारः शक्तिरमृतं मेलनं शिव उच्यते । तस्मादेवं स्वमात्मानं शिवं कृत्वार्चयेच्छिवम्

Chữ “Va” được tuyên dạy là Śakti, là cam lộ bất tử, là sự hiệp nhất thiêng liêng—đó chính là Śiva. Vì vậy, sau khi khiến tự thân trở thành Śiva (nhờ đồng nhất nội tâm và thanh tịnh), hãy thờ phụng Śiva.

Verse 78

तस्मादुद्धूलनं पूर्वं त्रिपुंड्रं धारयेत्परम् । पूजाकाले हि सजलं शुद्ध्यर्थं निर्जलं भवेत्

Vì vậy, trước hết hãy xoa rắc vibhūti (tro thánh), rồi mang Tripuṇḍra tối thượng. Nhưng khi hành lễ thờ phụng, nên hòa với nước; còn để giữ sự thanh tịnh, lúc khác hãy để khô.

Verse 79

दिवा वा यदि वारात्रौ नारी वाथ नरोपि वा । पूजार्थं सजलं भस्म त्रिपुंड्रेणैव धारयेत्

Dù ban ngày hay ban đêm—dù là nữ hay nam—khi khởi ý lễ bái, người ấy nên đeo bhasma (tro thánh) đã thấm nước, chỉ theo hình Tripuṇḍra mà thôi.

Verse 80

त्रिपुंड्रं सजलं भस्म धृत्वा पूजां करोति यः । शिवपूजां फलं सांगं तस्यैव हि सुनिश्चितम्

Ai thoa Tripuṇḍra bằng bhasma (tro thánh) đã thấm nước rồi mới hành lễ, người ấy chắc chắn đạt trọn vẹn, không suy giảm, quả báo đầy đủ của việc thờ phụng Śiva.

Verse 81

भस्म वै शिवमंत्रेण धृत्वा ह्यत्याश्रमी भवेत् । शिवाश्रमीति संप्रोक्तः शिवैकपरमो यतः

Khi thoa bhasma bằng thần chú của Śiva, người ấy vượt lên trên mọi (giai đoạn) nếp sống thường tình. Vì thế được gọi là “Śiva-āśramī”, bởi nơi nương tựa tối thượng và duy nhất của người ấy chỉ là Śiva mà thôi.

Verse 82

शिवव्रतैकनिष्ठस्य नाशौचं न च सूतकम् । ललाटेऽग्रे सितं भस्म तिलकं धारयेन्मृदा

Người kiên định giữ giới nguyện của Śiva (Śiva-vrata) thì không mắc aśauca (uế tạp nghi lễ), cũng không vướng sūtaka (ô nhiễm do sinh hay tử). Trên phần trước của trán, nên đeo tilaka bằng tro trắng (bhasma), được chuẩn bị từ đất đã thanh tịnh.

Verse 83

स्वहस्ताद्गुरुहस्ताद्वाशिवभक्तस्य लक्षणम् । गुणान्रुंध इति प्रोक्तो गुरुशब्दस्य विग्रहः

Dấu hiệu phân biệt của người sùng kính Śiva là thánh ấn/biểu tượng ấy được thọ nhận bởi chính tay mình hoặc bởi tay của Guru. Từ “guru” được giải thích là: “đấng chế ngự (ruṃdha) các guṇa”.

Verse 84

सविकारान्राजसादीन्गुणान्रुंधे व्यपोहति । गुणातीतः परशिवो गुरुरूपं समाश्रितः

Paraśiva, đấng vượt ngoài các guṇa, nương hình tướng Guru mà chế ngự và trừ bỏ các guṇa như rajas cùng mọi biến trạng của chúng, nhờ đó dẫn dắt linh hồn bị trói buộc vượt khỏi sự chi phối ấy.

Verse 85

गुणत्रयं व्यपोह्याग्रे शिवं बोधयतीति सः । विश्वस्तानां तु शिष्याणां गुरुरित्यभिधीयते

Ngài được gọi là Guru vì trước hết loại bỏ tam guṇa khỏi sự nhận thức của đệ tử, rồi đánh thức tri kiến về Śiva. Với những đệ tử đã đặt trọn niềm tin nơi Ngài, Ngài được tôn xưng là “Guru” như vậy.

Verse 86

तस्माद्गुरुशरीरं तु गुरुलिंगं भवेद्बुधः । गुरुलिंगस्य पूजा तु गुरुशुश्रूषणं भवेत्

Vì thế, hỡi bậc trí, chính thân thể của Guru nên được xem là Guru-Liṅga. Sự thờ phụng Guru-Liṅga ấy được viên mãn bằng việc phụng sự cung kính và hầu cận Guru với tâm chuyên chú.

Verse 87

श्रुतं करोति शुश्रूषा कायेन मनसा गिरा । उक्तं यद्गुरुणा पूर्वं शक्यं वाऽशक्यमेव वा

Người ấy làm cho điều đã nghe học trở nên hiện thực nhờ phụng sự chí thành—bằng thân, bằng tâm và bằng lời. Bất cứ điều gì Guru đã dạy trước đó, dù xem ra có thể hay thậm chí không thể, người ấy vẫn đảm nhận như một bổn phận thiêng liêng.

Verse 88

करोत्येव हि पूतात्मा प्राणैरपि धनैरपि । तस्माद्वै शासने योग्यः शिष्य इत्यभिधीयते

Quả thật, người có linh hồn thanh tịnh vẫn hành động (phụng sự Guru và giáo pháp thiêng) dù bằng chính hơi thở sinh mạng và cả bằng của cải. Vì thế người ấy mới thật được gọi là “đệ tử” (śiṣya)—người xứng đáng được dẫn dắt, uốn nắn và rèn luyện trong kỷ luật của Guru.

Verse 89

शरीराद्यर्थकं सर्वं गुरोर्दत्त्वा सुशिष्यकः । अग्रपाकं निवेद्याग्रेभुंजीयाद्गुर्वनुज्ञया

Một đệ tử xứng đáng nên dâng hiến mọi điều liên quan đến thân thể và nhu cầu của nó cho Guru. Sau khi trước hết dâng phần tinh túy nhất của thức ăn đã nấu lên Guru, người ấy chỉ ăn sau đó, theo sự cho phép của Guru.

Verse 90

शिष्यः पुत्र इति प्रोक्तः सदाशिष्यत्वयोगतः । जिह्वालिंगान्मंत्रशुक्रं कर्णयोनौ निषिच्यवै

Vì mối dây đệ tử vĩnh cửu, đệ tử được gọi là “con”. Từ “liṅga của lưỡi”, Guru rót hạt giống mantra—ví như tinh dịch—vào “tử cung của tai” (của đệ tử).

Verse 91

जातः पुत्रो मंत्रपुत्रः पितरं पूजयेद्गुरुम् । निमज्जयति पुत्रं वै संसारे जनकः पिता

Người con thật sự “được sinh ra” — tức người con sinh bởi thần chú (được thức tỉnh nhờ lễ truyền pháp) — phải tôn kính cha mình như một bậc Guru. Vì trong vòng luân hồi (saṃsāra), người cha chỉ sinh thành về thân xác quả thật có thể khiến con mình chìm sâu hơn vào saṃsāra.

Verse 92

संतारयति संसाराद्गुरुर्वै बोधकः पिता । उभयोरंतरं ज्ञात्वा पितरं गुरुमर्चयेत्

Bậc Guru là người đưa ta vượt qua luân hồi (saṃsāra), còn người cha thật là kẻ đánh thức ta vào đời và vào bổn phận. Biết rõ sự khác biệt của hai bậc ấy, người ta nên tôn thờ cả cha lẫn Guru.

Verse 93

अंगशुश्रूषया चापि धनाद्यैः स्वार्जितैर्गुरुम् । पादादिकेशपर्यंतं लिंगान्यंगानि यद्गुरोः

Hãy tôn kính và hầu cận Guru bằng sự phụng sự tận tụy của thân mình, lại cũng bằng việc dâng cúng của cải và các phương tiện khác do chính mình kiếm được một cách chánh đáng. Từ bàn chân đến đỉnh đầu, hãy kính lễ những dấu hiệu thiêng và các chi phần của Guru ấy như những tướng đáng tôn thờ của Śiva.

Verse 94

धनरूपैः पादुकाद्यैः पादसंग्रणादिभिः । स्नानाभिषेकनैवेद्यैर्भोजनैश्च प्रपूजयेत्

Hãy thờ phụng Đức Chúa bằng lễ vật dưới hình thức tài vật, bằng các tặng phẩm như dép (pādukā) v.v., bằng các việc phụng sự như chăm sóc và xoa bóp bàn chân, và bằng các nghi lễ như tắm rửa và lễ quán đảnh (abhiṣeka). Lại cũng hãy tôn kính Ngài bằng lễ vật thực phẩm (naivedya) và bằng việc thết đãi, cho ăn (người mộ đạo/khách).

Verse 95

गुरुपूजैव पूजा स्याच्छिवस्य परमात्मनः । गुरुशेषं तु यत्सर्वमात्मशुद्धिकरं भवेत्

Chỉ riêng việc thờ phụng Guru đã chính là thờ phụng Śiva, Đấng Tối Thượng Ngã. Bất cứ điều gì còn lại sau khi phụng sự Guru—mọi hành vi như thế—đều trở thành nhân duyên thanh tịnh hóa nội tâm.

Verse 96

गुरोः शेषः शिवोच्छिष्टं जलमन्नादिनिर्मितम् । शिष्याणां शिवभक्तानां ग्राह्यं भोज्यं भवेद्द्विजाः

Hỡi các bậc nhị sinh! Phần còn lại do Guru để lại phải được xem như chính “uṣṭiṣṭa” của Śiva—dù là nước, thức ăn hay những vật tương tự. Đối với các đệ tử là tín đồ của Śiva, việc tiếp nhận và thọ dụng ấy là điều thích đáng.

Verse 97

गुर्वनुज्ञाविरहितं चोरवत्सकलं भवेत् । गुरोरपि विशेषज्ञं यत्नाद्गृह्णीत वै गुरुम्

Mọi pháp sự thiêng liêng làm mà không có sự cho phép của Guru thì đều bị ô nhiễm trọn vẹn—như hành vi trộm cắp. Vì thế, hãy gắng công thọ nhận một vị Guru thật sự có khả năng phân biệt, bậc tinh thông con đường đặc thù, ngay cả giữa các bậc Guru.

Verse 98

अज्ञानमोचनं साध्यं विशेषज्ञो हि मोचकः । आदौ च विघ्नशमनं कर्तव्यं कर्म पूर्तये

Mục tiêu là đoạn trừ vô minh; quả thật, người thấu triệt phương pháp chính là bậc giải thoát. Vì vậy, ngay từ ban đầu phải thực hiện việc an hòa chướng ngại, để nghi lễ được viên mãn.

Verse 99

निर्विघ्नेन कृतं सांगं कर्म वै सफलं भवेत् । तस्मात्सकलकर्मादौ विघ्नेशं पूजयेद् बुधः

Nghi lễ được cử hành không chướng ngại, đầy đủ các phần phụ trợ đúng pháp, thì quả thật sẽ sinh quả lành. Vì vậy, lúc khởi đầu mọi việc, người trí nên kính lễ Vighneśa (Gaṇeśa), Đấng Chủ Tể cai quản các chướng ngại.

Verse 100

सर्वबाधानिवृत्त्यर्थं सर्वान्देवान्यजेद्बुधः । ज्वरादिग्रंथिरोगाश्च बाधा ह्याध्यात्मिका मता

Để trừ dứt mọi thứ tai ách, người trí nên đúng pháp phụng thờ tất cả chư thiên. Vì sốt và các chứng bệnh như những “nút thắt” khác được xem là chướng ngại phát sinh từ nội tâm (adhyātmika).

Verse 101

पिशाचजंबुकादीनां वल्मीकाद्युद्भवे तथा । अकस्मादेव गोधादिजंतूनां पतनेपि च

Cũng vậy, khi quỷ dữ, chó rừng và các loài tương tự xuất hiện; khi ụ mối và những hình thành như thế bỗng nhiên mọc lên; và cả khi các loài như kỳ đà (godhā) cùng những thú khác rơi xuống bất ngờ—tất cả đều được kể là điềm chẳng lành.

Verse 102

गृहे कच्छपसर्पस्त्रीदुर्जनादर्शनेपि च । वृक्षनारीगवादीनां प्रसूतिविषयेपि च

Ngay cả trong nhà, việc thấy rùa, rắn, một người nữ, hay kẻ ác; và cũng như trong các việc liên quan đến sự sinh nở của cây cối, phụ nữ, bò và những loài tương tự—hãy hiểu các điềm báo được chỉ ra và hành xử với sự phân biệt sáng suốt.

Verse 103

भाविदुःखं समायाति तस्मात्ते भौतिका मता । अमेध्या शनिपातश्च महामारी तथैव च

Nỗi khổ về sau có thể ập đến con người; vì thế, những điều ấy được xem là các tai ách thuộc thế gian (bhūtika): sự ô uế và nhiễm bẩn, sự giáng rơi bất tường của sao Thổ (ảnh hưởng tinh tú xấu), và cả những đại dịch lớn.

Verse 104

ज्वरमारी विषूचिश्च गोमारी च मसूरिका । जन्मर्क्षग्रहसंक्रांतिग्रहयोगाः स्वराशिके

Các chứng sốt và tai dịch, bệnh tả-like, dịch bệnh nơi gia súc, và bệnh đậu mùa; lại nữa, sao túc mệnh lúc sinh, các cuộc chuyển vận của hành tinh, và các tổ hợp hành tinh trong chính cung hoàng đạo của mình—tất cả cũng được kể là những ảnh hưởng có thể làm nhiễu loạn chúng sinh hữu thân.

Verse 105

दुःस्वप्नदर्शनाद्याश्च मता वै ह्यधिदैविकाः । शवचांडालपतितस्पर्शाद्येंतर्गृहे गते

Việc thấy ác mộng và những điều tương tự quả thật được xem là thuộc loại adhidaivika (phát sinh từ các lực vô hình cao hơn). Cũng vậy, khi trong nhà xảy ra sự chạm phải tử thi, một Caṇḍāla, hay kẻ sa ngã—và các sự ô uế như thế—thì cũng nên hiểu là cùng một loại ảnh hưởng bất tường.

Verse 106

एतादृशे समुत्पन्ने भाविदुःखस्य सूचके । शांतियज्ञं तु मतिमान्कुर्यात्तद्दोषशांतये

Khi những dấu hiệu như thế xuất hiện—báo trước nỗi khổ chưa đến—người có trí nên cử hành lễ tế Śānti-yajña để làm nguôi và dập tắt lỗi chướng ấy.

Verse 107

देवालयेऽथ गोष्ठे वा चैत्ये वापि गृहांगणे । प्रादेशोन्नतधिष्ण्ये वै द्विहस्ते च स्वलंकृते

Dù ở trong đền thờ, nơi chuồng bò, tại thánh tích, hay ngay trong sân nhà mình, người ta nên chuẩn bị một bệ thờ trang nghiêm, cao chừng một gang và rộng khoảng hai gang tay.

Verse 108

भारमात्रव्रीहिधान्यं प्रस्थाप्य परिसृत्य च । मध्ये विलिख्यकमलं तथा दिक्षुविलिख्य वै

Đặt một lượng lúa gạo còn vỏ đã được đong đo, rồi rải đều khắp chung quanh; kế đó vẽ hoa sen ở giữa, và cũng vẽ các dấu hoa sen theo các phương hướng.

Verse 109

तंतुना वेष्टितं कुंभं नवगुग्गुलधूपितम् । मध्ये स्थाप्य महाकुंभं तथा दिक्ष्वपि विन्यसेत्

Quấn bình nước nghi lễ (kumbha) bằng sợi chỉ thiêng và xông hương guggulu tươi; rồi đặt đại kumbha ở giữa, và cũng bày các kumbha khác theo các phương hướng.

Verse 110

सनालाम्रककूर्चादीन्कलशांश्च तथाष्टसु । पूरयेन्मंत्रपूतेन पंचद्र व्ययुतेन हि

Người ấy nên đổ đầy và chuẩn bị các vật dụng—như bó lá xoài còn cuống và các pháp khí khác—cũng như tám bình kalaśa, bằng năm chất thánh đã được tịnh hóa bởi mantra.

Verse 111

प्रक्षिपेन्नव रत्नानि नीलादीन्क्रमशस्तथा । कर्मज्ञं च सपत्नीकमाचार्यं वरयेद्बुधः

Bấy giờ, hành giả nên an trí chín báu vật—khởi từ lam ngọc (sapphire) và các báu khác—đúng theo thứ tự. Người hiền trí cũng nên thỉnh chọn một ācārya tinh thông nghi lễ, cùng với hiền thê của vị ấy, để việc thờ phụng được cử hành trang nghiêm đúng pháp.

Verse 112

सुवर्णप्रतिमां विष्णोरिंद्रा दीनां च निक्षिपेत् । सशिरस्के मध्यकुंभे विष्णुमाबाह्य पूजयेत्

Nên đặt một tượng vàng của Viṣṇu, đồng thời đặt tượng Indra và tượng người cầu khẩn khiêm hạ. Trong chiếc bình trung tâm có nắp, hãy thỉnh Viṣṇu ngự vào và phụng thờ Ngài.

Verse 113

प्रागादिषु यथामंत्रमिंद्रा दीन्क्रमशो यजेत् । तत्तन्नाम्ना चतुर्थ्यां च नमोन्ते न यथाक्रमम्

Bắt đầu từ Indra và lần lượt theo đúng thứ tự, hành giả nên cúng lễ ở phương Đông và các phương khác theo các thần chú đã quy định. Mỗi lễ hiến dâng phải xưng danh vị thần tương ứng ở cách tặng (dative), và thần chú kết bằng “namaḥ”, đúng theo trình tự.

Verse 114

आवाहनादिकं सर्वमाचार्येणैव कारयेत् । आचार्य ऋत्विजा सार्धं तन्मात्रान्प्रजपेच्छतम्

Mọi nghi thức bắt đầu từ lễ thỉnh mời (āvāhana) đều chỉ nên được thực hiện thông qua vị ācārya (đạo sư). Vị ācārya cùng với tư tế chủ lễ (ṛtvij) phải khiến thần chú theo quy định được tụng đủ một trăm lần.

Verse 115

कुंभस्य पश्चिमे भागे जपांते होममाचरेत् । कोटिं लक्षं सहस्रं वा शतमष्टोत्तरं बुधाः

Ở phía tây của bình kumbha nghi lễ, khi kết thúc japa thì nên cử hành homa, dâng các lễ phẩm vào lửa thiêng. Bậc hiền trí quy định số lượng là một koṭi, một lakṣa, một nghìn, hoặc một trăm lẻ tám—tùy theo khả năng và sự trì giữ của mỗi người.

Verse 116

एकाहं वा नवाहं वा तथा मंडलमेव वा । यथायोग्यं प्रकुर्वीत कालदेशानुसारतः

Dù là một ngày, chín ngày, hay trọn một thời kỳ maṇḍala, hành giả cũng nên thực hành pháp tu một cách thích hợp, tùy theo thời gian và nơi chốn.

Verse 117

शमीहोमश्च शांत्यर्थे वृत्त्यर्थे च पलाशकम् । समिदन्नाज्यकैर्द्र व्यैर्नाम्ना मंत्रेण वा हुनेत्

Để đạt sự an tịnh (śānti), nên cử hành hỏa cúng bằng gỗ śamī; còn để được thịnh vượng và sinh kế đúng đắn (vṛtti), nên dùng gỗ palāśa. Với que củi tế, cơm chín, bơ sữa tinh luyện (ghee) và các lễ vật thích hợp khác, hãy dâng các oblation—hoặc xưng danh thần linh, hoặc tụng đúng thần chú.

Verse 118

प्रारंभे यत्कृतं द्र व्यं तत्क्रियांतं समाचरेत् । पुण्याहं वाचयित्वांते दिने संप्रोक्ष्ययेज्जलैः

Mọi vật liệu đã chuẩn bị từ lúc khởi sự nghi lễ phải được giữ gìn thích hợp cho đến khi nghi thức hoàn tất. Rồi vào ngày kết thúc, sau khi cho tụng lời chúc phúc cát tường “Puṇyāha”, hãy làm thanh tịnh tất cả bằng cách rảy nước đã được gia trì.

Verse 119

ब्राह्मणान्भोजयेत्पश्चाद्यावदाहुतिसंख्यया । आचार्यश्च हविष्याशीऋत्विजश्च भवेद्बुधाः

Sau đó, hãy thết đãi các bà-la-môn với số lượng tương ứng số lần dâng oblation. Người trí phải bảo đảm rằng cả ācārya và vị tư tế chủ lễ (ṛtvij) chỉ thọ dụng havis—thực phẩm nghi lễ đã được thánh hóa.

Verse 120

आदित्यादीन्ग्रहानिष्ट्वा सर्वहोमांत एव हि । ऋत्विभ्यो दक्षिणां दद्यान्नवरत्नं यथाक्रमम्

Sau khi kính lễ các thần tinh tú bắt đầu từ Thần Mặt Trời, và quả thật vào lúc kết thúc mọi hỏa cúng, hãy ban dakṣiṇā cho các tư tế chủ lễ dưới hình thức navaratna—chín loại bảo thạch—theo đúng thứ tự quy định.

Verse 121

दशदानं ततः कुर्याद्भूरिदानं ततः परम् । बालानामुपनीतानां गृहिणां वनिनां धनम्

Kế đó, hãy thực hành ‘mười loại bố thí’; và hơn nữa, hãy làm việc bố thí dồi dào. Sự cho tặng ấy nên hướng đến những thiếu niên đã thọ lễ upānayana, các gia chủ và những người sống nơi rừng—ban cho họ phương tiện nương sống.

Verse 122

कन्यानां च सभर्तृणां विधवानां ततः परम् । तंत्रोपकरणं सर्वमाचार्याय निवेदयेत्

Đối với thiếu nữ, phụ nữ có chồng và cả quả phụ, sau đó nên kính cẩn dâng trình toàn bộ pháp cụ của nghi lễ Mật giáo (Tantra) lên vị Ācārya, bậc thầy truyền pháp.

Verse 123

उत्पातानां च मारीणां दुःखस्वामी यमः स्मृतः । तस्माद्यमस्य प्रीत्यर्थं कालदानं प्रदापयेत्

Yama được ghi nhớ là vị chúa tể cai quản những khổ đau phát sinh từ điềm dữ và dịch bệnh. Vì vậy, để làm đẹp lòng Yama, cần cúng thí đúng nghi thức lễ vật gọi là kāla-dāna.

Verse 124

शतनिष्केण वा कुर्याद्दशनिष्केण वा पुनः । पाशांकुशधरं कालं कुर्यात्पुरुषरूपिणम्

Với lễ vật trị giá một trăm niṣka—hoặc lại chỉ mười niṣka—nên cho tạc Kāla theo hình người, tay cầm thòng lọng và móc thúc (goad).

Verse 125

तत्स्वर्णप्रतिमादानं कुर्याद्दक्षिणया सह । तिलदानं ततः कुर्यात्पूर्णायुष्यप्रसिद्धये

Bấy giờ, nên cúng dường một tượng vàng, kèm theo dakṣiṇā (lễ vật tạ ơn) xứng đáng. Sau đó, nên bố thí hạt mè để đạt thọ mạng viên mãn và danh tiếng tốt đẹp, vững bền.

Verse 126

आज्यावेक्षणदानं च कुर्याद्व्याधिनिवृत्तये । सहस्रं भोजयेद्विप्रान्दरिद्र ः शतमेव वा

Để dứt trừ bệnh tật, nên làm bố thí liên hệ đến ājya (bơ sữa tinh khiết) và nghi thức quán sát của nó. Nên thết đãi một nghìn vị Bà-la-môn; nếu nghèo, chỉ một trăm vị cũng đủ.

Verse 127

वित्ताभावे दरिद्र स्तु यथाशक्ति समाचरेत् । भैरवस्य महापूजां कुर्याद्भूतादिशांतये

Nếu vì thiếu tài vật mà trở nên nghèo khó, người ấy vẫn nên cử hành thờ phụng tùy theo sức mình. Để an hòa, trấn tĩnh các loài linh thể và những lực quấy nhiễu khác, nên thực hiện đại lễ cúng dường Bhairava.

Verse 128

महाभिषेकं नैवेद्यं शिवस्यान्ते तुकारयेत् । ब्राह्मणान्भोजयेत्पश्चाद्भूरिभोजनरूपतः

Khi kết thúc việc thờ phụng Đức Śiva, nên cử hành đại lễ tắm rưới (mahābhiṣeka) và dâng phẩm thực (naivedya) lên Ngài. Sau đó, nên thỉnh đãi các Brāhmaṇa bằng bữa ăn dồi dào, để hoàn mãn nghi lễ.

Verse 129

एवं कृतेन यज्ञेन दोषशांतिमवाप्नुयात् । शांतियज्ञमिमं कुर्याद्वर्षे वर्षे तु फाल्गुने

Nhờ cử hành tế lễ như vậy, người ta đạt được sự tiêu trừ các doṣa—những lỗi hại và ảnh hưởng bất lợi. Vì thế, nên thực hiện Śānti-yajña này mỗi năm một lần, vào tháng Phālguna, để cầu hòa an và cát tường.

Verse 130

दुर्दर्शनादौ सद्यो वै मासमात्रे समाचरेत् । महापापादिसंप्राप्तौ कुर्याद्भैरवपूजनम्

Nếu bị ám bởi những cảnh tượng bất tường và các điềm dữ tương tự, hãy lập tức thực hành pháp tu đã được quy định trọn một tháng. Và khi đã sa vào đại tội cùng những điều như thế, hãy cử hành lễ thờ phụng Bhairava.

Verse 131

महाव्याधिसमुत्पत्तौ संकल्पं पुनराचरेत् । सर्वभावे दरिद्र स्तु दीपदानमथाचरेत्

Khi bệnh trọng phát sinh, hãy làm mới lời phát nguyện thiêng (saṅkalpa) cho việc thờ phụng Śiva. Và nếu nghèo túng mọi bề, bấy giờ hãy thực hành dâng tặng ngọn đèn (dīpa-dāna) như lễ vật chí thành.

Verse 132

तदप्यशक्तः स्नात्वा वै यत्किंचिद्दानमाचरेत् । दिवाकरं नमस्कुर्यान्मन्त्रेणाष्टोत्तरं शतम्

Ngay cả khi không thể làm được điều đó, người ta nên tắm rửa và thực hiện bất kỳ việc từ thiện nào có thể. Sau đó, với một câu thần chú, người ta nên cúi chào Mặt trời (Divākara) một trăm linh tám lần.

Verse 133

सहस्रमयुतं लक्षं कोटिं वा कारयेद् बुधः । नमस्कारात्मयज्ञेन तुष्टाः स्युः सर्वदेवताः

Dù bậc hiền trí thực hành một nghìn, mười nghìn, một trăm nghìn, hay đến một ức lần phụng thờ, nhờ tế lễ mà cốt tủy là lễ bái cúi lạy (namaskāra), hết thảy chư thiên đều hoan hỷ.

Verse 134

त्वत्स्वरूपेर्पिता बुद्धिर्नतेऽशून्ये च रोचति । या चास्त्यस्मदहंतेति त्वयि दृष्टे विवर्जिता

Khi trí tuệ được hiến dâng vào chính bản thể của Ngài, nó không còn ưa thích cái “phi-không” (bất cứ chỗ nương tựa đối tượng nào). Và ý niệm “ta là cái này” (ngã chấp) còn tồn trong chúng ta sẽ bị từ bỏ khi thật sự thấy Ngài.

Verse 135

नम्रोऽहं हि स्वदेहेन भो महांस्त्वमसि प्रभो । न शून्यो मत्स्वरूपो वै तव दासोऽस्मि सांप्रतम्

“Lạy Chúa Tể, con cúi mình với chính thân này. Quả thật Ngài là Đấng Vĩ Đại, ôi Bậc Chủ. Con không phải là hư vô hay không hiện hữu; con thật có tự tánh của mình—nhưng hiện nay con là kẻ tôi tớ của Ngài.”

Verse 136

यथायोग्यं स्वात्मयज्ञं नमस्कारं प्रकल्पयेत् । अथात्र शिवनैवेद्यं दत्त्वा तांबूलमाहरेत्

Rồi, tùy theo phép tắc, hành giả nên đúng nghi mà thực hiện tự-tế (hiến dâng nội tâm) và lễ bái cúi lạy. Sau đó, dâng phẩm thực thiêng làm naivedya của Śiva, và cũng kính dâng tāmbūla (trầu cau).

Verse 137

शिवप्रदक्षिणं कुर्यात्स्वयमष्टोत्तरं शतम् । सहस्रमयुतं लक्षं कोटिमन्येन कारयेत्

Người hành giả nên tự thân đi nhiễu (pradakṣiṇā) quanh Đức Śiva đủ một trăm lẻ tám vòng. Còn một nghìn, một vạn, một trăm nghìn hay một koṭi vòng, có thể nhờ người khác thực hiện thay mặt mình.

Verse 138

शिवप्रदक्षिणात्सर्वं पातकं नश्यति क्षणात् । दुःखस्य मूलं व्याधिर्हि व्याधेर्मूलं हि पातकम्

Nhờ đi nhiễu quanh Đức Śiva, mọi tội lỗi đều tiêu tan trong khoảnh khắc. Vì bệnh tật là gốc của khổ đau, và tội lỗi chính là gốc của bệnh tật.

Verse 139

धर्मेणैव हि पापानामपनोदनमीरितम् । शिवोद्देशकृतो धर्मः क्षमः पापविनोदने

Quả thật, người ta tuyên dạy rằng tội lỗi chỉ được trừ diệt nhờ dharma. Và dharma được thực hành với ý hướng và sự hiến dâng trọn vẹn lên Đức Śiva thì đủ năng lực xua tan tội lỗi.

Verse 140

अध्यक्षं शिवधर्मेषु प्रदक्षिणमितीरितम् । क्रियया जपरूपं हि प्रणवं तु प्रदक्षिणम्

Trong các pháp môn của Śiva, “pradakṣiṇā” được tuyên dạy là hành vi lấy Đức Chúa làm trung tâm chủ trì. Trong thực hành, đó chính là một dạng japa; quả thật, sự trì tụng Praṇava (Oṁ) tự thân đã là pradakṣiṇā.

Verse 141

जननं मरणं द्वंद्वं मायाचक्रमितीरितम् । शिवस्य मायाचक्रं हि बलिपीठं तदुच्यते

Sinh và tử, cùng các cặp đối đãi, được gọi là bánh xe của Māyā. Quả thật, chính bánh xe Māyā thuộc về Đức Śiva ấy được gọi là bali-pīṭha—bàn thờ nơi cái ngã và sự trói buộc được tượng trưng dâng hiến (buông xả, quy phục).

Verse 142

बलिपीठं समारभ्य प्रादक्षिण्यक्रमेण वै । पदे पदांतरं गत्वा बलिपीठं समाविशेत्

Bắt đầu từ bali-pīṭha, hành giả nên nhiễu quanh theo thứ tự cát tường, thuận chiều kim đồng hồ. Đi từng bước sang vị trí kế tiếp, rồi sau đó trở vào (trở về) bali-pīṭha.

Verse 143

नमस्कारं ततः कुर्यात्प्रदक्षिणमितीरितम् । निर्गमाज्जननं प्राप्तं नमस्त्वात्मसमर्पणम्

Rồi sau đó, hành giả nên đảnh lễ (namaskāra) và cũng thực hành nghi thức gọi là nhiễu quanh (pradakṣiṇa). Đã ra khỏi thai mẹ và đạt được sự sinh ra, hãy dâng lời “namas”—vì “namas” ấy chính là sự hiến dâng tự ngã (ātman) của mình cho Śiva.

Verse 144

जननं मरणं द्वंद्वं शिवमायासमर्पितम् । शिवमायार्पितद्वंद्वो न पुनस्त्वात्मभाग्भवेत्

Sinh và tử—cặp đối đãi—đều được phó thác cho māyā của Śiva. Nhưng người ký thác các nhị nguyên ấy vào māyā của Śiva thì không còn trở lại làm kẻ chấp thủ ngã tính nơi thân; người ấy không tái sinh nữa.

Verse 145

यावद्देहं क्रियाधीनः सजीवो बद्ध उच्यते । देहत्रयवशीकारे मोक्ष इत्युच्यते बुधैः

Chừng nào linh hồn còn nương vào các hành động của thân, thì gọi là “bị trói buộc”. Nhưng khi làm chủ được ba thân (thô–vi tế–nhân), bậc trí tuyên rằng đó là “giải thoát”.

Verse 146

मायाचक्रप्रणेता हि शिवः परमकारणम् । शिवमायार्पितद्वंद्वं शिवस्तु परिमार्जति

Chính Śiva là đấng tạo nên bánh xe của Māyā và là Nguyên Nhân Tối Thượng. Thế nhưng, chính Śiva lại gột sạch các cặp đối đãi do Māyā của Ngài áp đặt.

Verse 147

शिवेन कल्पितं द्वंद्वं तस्मिन्नेव समर्पयेत् । शिवस्यातिप्रियं विद्यात्प्रदक्षिणं नमो बुधाः

Mọi cặp đối đãi do Śiva tạo lập—lạc và khổ, được và mất—hãy dâng trả lại chính Ngài mà thôi. Hãy biết rằng pradakṣiṇā, đi nhiễu vòng bên phải, là điều tối mực được Śiva yêu quý. Kính lễ, hỡi các bậc trí giả.

Verse 148

प्रदक्षिणनमस्काराः शिवस्य परमात्मनः । षोडशैरुपचारैश्च कृतपूजा फलप्रदा

Những vòng nhiễu (pradakṣiṇā) và lễ phủ phục (namaskāra) dâng lên Śiva, Đấng Tối Thượng Ngã, cùng sự thờ phụng được cử hành với mười sáu lễ phẩm truyền thống (ṣoḍaśopacāra)—sự cúng thờ ấy ban cho quả phúc tâm linh.

Verse 149

प्रदक्षिणाऽविनाश्यं हि पातकं नास्ति भूतले । तस्मात्प्रदक्षिणेनैव सर्वपापं विनाशयेत्

Trên cõi đất này, không có tội lỗi nào mà không thể bị tiêu trừ bởi việc nhiễu quanh (pradakṣiṇā). Vì vậy, chỉ bằng nhiễu quanh thôi, người ta nên diệt trừ mọi tội lỗi.

Verse 150

शिवपूजापरो मौनी सत्यादिगुणसंयुतः । क्रियातपोजपज्ञानध्यानेष्वेकैकमाचरेत्

Người chuyên tâm thờ phụng Śiva, giữ im lặng (mounī), và đầy đủ các đức hạnh bắt đầu từ chân thật, nên bền bỉ thực hành—lần lượt từng pháp—nghi lễ (kriyā), khổ hạnh (tapas), trì tụng thần chú (japa), trí tuệ (jñāna) và thiền định (dhyāna).

Verse 151

ऐश्वर्यं दिव्यदेहश्च ज्ञानमज्ञानसंशयः । शिवसान्निध्यमित्येते क्रियादीनां फलं भवेत्

Phúc lạc quyền năng (aiśvarya), thân thể thanh tịnh như thần linh, trí tuệ chân thật dứt vô minh và nghi hoặc, cùng sự cận kề Thượng Đế Śiva—đó được nói là quả báo của các pháp hành như nghi lễ và những thực hành tương trợ.

Verse 152

करणेन फलं याति तमसः परिहापनात् । जन्मनः परिमार्जित्वाज्ज्ञबुद्ध्या जनितानि च

Nhờ thực hành đúng đắn kỷ luật của Śiva, hành giả đạt được quả, vì bóng tối (tamas) bị xua tan. Khi đã gột sạch những vết nhơ mang từ khi sinh ra, cùng những vết nhơ do trí hiểu mê lầm tạo nên, người cầu đạo trở nên xứng hợp với ân sủng và giải thoát của Śiva.

Verse 153

यथादेशं यथाकालं यथादेहं यथाधनम् । यथायोग्यं प्रकुर्वीत क्रियादीञ्छिवभक्तिमान्

Người sùng kính Śiva nên thực hiện các nghi lễ và mọi bổn phận liên hệ một cách thích đáng—tùy theo nơi chốn, tùy theo thời điểm, tùy theo sức lực thân thể, và tùy theo phương tiện của mình—làm mỗi pháp đúng như điều thật sự xứng hợp.

Verse 154

न्यायार्जितसुवित्तेन वसेत्प्राज्ञः शिवस्थले । जीवहिंसादिरहितमतिक्लेशविवर्जितम्

Người trí nên cư trú nơi thánh địa của Śiva, nương vào của cải kiếm được bằng phương cách chính đáng. Hãy sống không làm hại sinh linh và các tội lỗi tương tự, đồng thời tránh những khổ hạnh quá mức.

Verse 155

पंचाक्षरेण जप्तं च तोयमन्नं विदुः सुखम् । अथवाऽहुर्दरिद्र स्य भिक्षान्नंज्ञानदं भवेत्

Nước và thức ăn được trì tụng Pañcākṣara “Om Namaḥ Śivāya” được biết là trở thành nguồn an lạc và thư thái nội tâm. Hơn nữa, người ta nói rằng ngay cả thức ăn xin của kẻ nghèo, khi được thánh hóa, cũng có thể trở thành kẻ ban tri kiến tâm linh.

Verse 156

शिवभक्तस्य भिक्षान्नंशिवभक्तिविवर्धनम् । शंभुसत्रमिति प्राहुर्भिक्षान्नंशिवयोगिनः

Đối với người sùng kính Śiva, thức ăn nhận từ bố thí trở thành điều làm tăng trưởng bhakti đối với Śiva. Các Śiva-yogin gọi thứ thực phẩm bố thí ấy là “Śambhu-satra” — một bữa cúng dường thiêng liêng dâng lên Śambhu (Đức Śiva).

Verse 157

येन केनाप्युपायेन यत्र कुत्रापि भूतले । शुद्धान्नभुक्सदा मौनीरहस्यं न प्रकाशयेत्

Dù bằng cách nào và ở bất cứ nơi đâu trên cõi đất, người tu nên luôn dùng thực phẩm thanh tịnh, giữ lời nói tiết chế, và không bao giờ tiết lộ bí mật thiêng liêng (về thờ phụng và thần chú của Śiva) cho kẻ không xứng đáng.

Verse 158

प्रकाशयेत्तु भक्तानां शिवमाहात्म्यमेव हि । रहस्यं शिवमंत्रस्य शिवो जानाति नापरः

Nhưng đối với người có lòng sùng kính, hãy truyền bày chính vinh quang của Śiva. Bởi bí mật thẳm sâu của thần chú Śiva chỉ Śiva mới biết—không ai khác.

Verse 159

शिवभक्तो वसेन्नित्यं शिवलिंगं समाश्रितः । स्थाणुलिंगाश्रयेणैव स्थाणुर्भवति भूसुराः

Người sùng kính Śiva nên luôn nương tựa nơi Śiva-liṅga mà an trú. Chỉ nhờ nương nơi Sthāṇu-liṅga ấy, người ấy trở nên kiên định như Sthāṇu—chính Śiva, hỡi bậc tối thắng trong hàng lưỡng sinh.

Verse 160

पूजया चरलिंगस्य क्रमान्मुक्तो भवेद्ध्रुवम् । सर्वमुक्तं समासेन साध्यसाधनमुत्तमम्

Nhờ thờ phụng cara-liṅga, tức Liṅga di động, theo đúng thứ lớp và nghi pháp, người ấy chắc chắn dần dần đạt giải thoát. Vậy, nói gọn, mọi điều đã được trình bày: phương tiện tối thượng và mục đích tối thượng.

Verse 161

व्यासेन यत्पुराप्रोक्तं यच्छ्रुतं हि मया पुरा । भद्र मस्तु हि वोऽस्माकं शिवभक्तिर्दृढाऽस्तुसा

Điều xưa kia Vyāsa đã thuyết, và chính ta đã nghe từ thuở trước—nguyện điềm lành phủ khắp các ngươi và cả chúng ta; nguyện lòng sùng kính đối với Chúa Śiva được kiên cố, không lay chuyển.

Verse 162

य इमं पठतेऽध्यायं यः शृणोति नरः सदा । शिवज्ञानं स लभतेशिवस्य कृपया बुधाः

Hỡi các bậc hiền trí, người nào thường xuyên tụng đọc chương này, hoặc luôn lắng nghe, người ấy sẽ đạt được tri kiến chân thật về Śiva—nhờ ân điển của chính Śiva.