Rig Veda 8.49.2: Mandala 8, Sukta 49, Mantra 2

Sukta 8.49

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

शतानीकेव प्र जिगाति धृष्णुया हन्ति वृत्राणि दाशुषे । गिरेरिव प्र रसा अस्य पिन्विरे दत्राणि पुरुभोजसः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 8.49.2

Transliteration

śatā́nīkeva prá jigāti dhṛṣṇu-yā́ hánti vṛtrā́ṇi dāśúṣe | girériva prá rasā́ asya pinvire dátrāṇi puru-bhójasāḥ ||

Translation

Như đạo quân trăm cờ hiệu, Ngài tiến lên dũng mãnh; với sức xung kích, Ngài đánh gục các Vṛtra vì người hiến tặng. Như dòng tinh chất tuôn từ núi, các ân ban của Ngài dâng trào—Đấng dồi dào hưởng thụ và quyền lực.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• शतानीकः: the hundred-battled/with hundred hosts (Indra)
• शतानीकः: कर्तृ
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: शत-नीक (प्रातिपदिक) < नीक ‘मुख/सेना-समूह’

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: प्र

• जिगाति: goes forth / advances
• जिगाति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √गम् (गच्छति) — desiderative stem जिगा-

• धृष्णुया: with bold force / with daring power
• धृष्णुया: करण
• Type: Noun (instrumental of manner/power)
• Root: धृष्णु (प्रातिपदिक) < √धृष् ‘धर्षणे/साहसे’

• हन्ति: slays
• हन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √हन्

• वृत्राणि: Vṛtra-obstacles / obstructing foes
• वृत्राणि: कर्म
• Type: Noun
• Root: वृत्र (प्रातिपदिक) < √वृ ‘आवरणे’

• दाशुषे: for the worshipper (the pious giver)
• दाशुषे: सम्प्रदान
• Type: Noun (participle-stem used as noun)
• Root: दाशु (प्रातिपदिक) < √दाश्/√दश् ‘दान/पूजा’ (RV: ‘worshipper, giver’)

• गिरेः: of a mountain
• गिरेः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: गिरि (प्रातिपदिक)

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• प्र: forth
• प्र: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: प्र

• रसाः: juices/streams (sap, flow)
• रसाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: रस (प्रातिपदिक)

• अस्य: of him / his
• अस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पिन्विरे: have surged / have been set in motion
• पिन्विरे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √पिव्/√पिन्‍व् (RV) ‘पिन्वते—to swell, set in motion, impel’

• दत्राणि: gifts
• दत्राणि: कर्म (with implied ‘he gives’) / or विषय
• Type: Noun
• Root: दत्र (प्रातिपदिक) ‘gift’ < √दा ‘to give’

• पुरुभोजसः: of abundant bounty / richly bestowing
• पुरुभोजसः: कर्तृ (apposition to the subject, i.e., Indra)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: पुरु-भोजस् (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास; प्रातिपदिक)