Rig Veda 4.39.5: Mandala 4, Sukta 39, Mantra 5

Sukta 4.39

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Mitra-Varuṇa as bestowers; Dadhikrāvan as the gifted power; Indra as comparison-model

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रमिवेदुभये वि ह्वयन्त उदीराणा यज्ञमुपप्रयन्तः । दधिक्रामु सूदनं मर्त्याय ददथुर्मित्रावरुणा नो अश्वम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 4.39.5

Transliteration

índram ivéd ubháye ví hvayanta udī́rāṇā yajñám upaprayántaḥ | dadhikrā́m u sū́danaṃ mártyāya dadáthur mitrā́varuṇā no aśvám ||

Translation

Như thể đang gọi Indra, cả hai phía cùng cất lời khẩn thỉnh, trỗi dậy và tiến về lễ tế. Hỡi Mitra và Varuṇa, hai ngài đã ban cho chúng con, cho cuộc hành trình của kẻ phàm, Dadhikrāvan—tuấn mã thúc giục, đẩy ta đến chiến thắng.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रम्: Indra (as object of calling)
• इन्द्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• इद्: indeed, just
• इद्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इद् (निपात)

• उभये: both (of you two)
• उभये: कर्तृ
• Type: Adjective/Pronoun
• Root: उभय (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वि: apart, forth (intensifier with verb)
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• ह्वयन्ते: they call/invoke
• ह्वयन्ते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √ह्वा (ह्वयति)

• उदीराणाः: raising/uttering (aloud)
• उदीराणाः: कर्तृ (ह्वयन्ते-कर्तृविशेषण)
• Type: Participle
• Root: उद् + √ईर् (ईरयति/ईरते) → उदीराण (कृदन्त)

• यज्ञम्: the sacrifice
• यज्ञम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• उप: towards, near
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/अव्यय)

• प्रयन्तः: going forth/approaching
• प्रयन्तः: कर्तृ (ह्वयन्ते-कर्तृविशेषण)
• Type: Participle
• Root: प्र + √इ (एति) → प्रयन्त् (कृदन्त)

• दधिक्राम्: Dadhikrāvan (the divine steed)
• दधिक्राम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: दधिक्रावन् (प्रातिपदिक; अश्वदेवता)

• सूदनम्: victorious/impelling, winning
• सूदनम्: कर्म (विशेष्य-समन्वयात्)
• Type: Adjective
• Root: सूदन (प्रातिपदिक; √सू/सूद् ‘to drive/impel, to win’ से)

• मर्त्याय: for the mortal
• मर्त्याय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)

• ददथुः: you two have given
• ददथुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √दा (ददाति)

• मित्रावरुणा: Mitra and Varuṇa
• मित्रावरुणा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मित्र + वरुण (द्वन्द्व-समास प्रातिपदिक)

• नः: our, to us
• नः: सम्बन्ध (स्वाम्य/सम्बन्ध)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• अश्वम्: a horse
• अश्वम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)