Sarga 23

Verse 1

प्रभातायां तु शर्वर्यां विश्वामित्रो महामुनि:।अभ्यभाषत काकुत्स्थौ शयानौ पर्णसंस्तरे।।।।

Khi đêm tàn và rạng đông vừa hé, đại hiền Viśvāmitra cất lời với hai Kakutstha (Rāma và Lakṣmaṇa) đang nằm nghỉ trên giường lá.

Verse 2

कौसल्या सुप्रजा राम पूर्वा सन्ध्या प्रवर्तते।उत्तिष्ठ नरशार्दूल कर्तव्यं दैवमाह्निकम्।।।।

Hỡi Rāma, người con phúc đức của Kausalyā, buổi sớm đã đến. Hãy thức dậy, hỡi bậc hổ trong loài người; các nghi lễ hằng ngày và cúng dường chư thiên cần phải thực hiện.

Verse 3

तस्यर्षे: परमोदारं वचश्श्रुत्वा नृपात्मजौ ।स्नात्वा कृतोदकौ वीरौ जेपतु: परमं जपम्।।।।

Nghe lời nói chí hậu của vị hiền giả ấy, hai hoàng tử liền tắm gội, làm lễ dâng nước (udaka), rồi trì tụng tối thượng thần chú—pháp japa thù thắng.

Verse 4

कृताह्निकौ महावीर्यौ विश्वामित्रं तपोधनम्।अभिवाद्याभिसंहृष्टौ गमनायाभितस्थतु:।।।।

Sau khi đã hoàn tất các nghi lễ hằng ngày, hai vương tử đại hùng lực kính lễ bậc hiền thánh Viśvāmitra—người lấy khổ hạnh làm gia tài; lòng hoan hỷ hăm hở, liền đứng sẵn sàng lên đường.

Verse 5

तौ प्रयातौ महावीर्यौ दिव्यां त्रिपथगां नदीम्।ददृशाते ततस्तत्र सरय्वास्सङ्गमे शुभे।।।।

Đi thêm một quãng, hai bậc đại anh hùng liền trông thấy dòng sông thiêng Tripathagā (Gaṅgā), tại nơi hợp lưu cát tường với sông Sarayū.

Verse 6

तत्राश्रमपदं पुण्यमृषीणामग्य्रतेजसाम् ।बहुवर्षसहस्राणि तप्यतां परमं तप:।।।।

Tại đó, họ thấy một đạo tràng-ẩn viện vô cùng thanh tịnh của các bậc ṛṣi rực sáng công đức; suốt muôn ngàn năm, các ngài đã tu hành khổ hạnh tối thượng.

Verse 7

तं दृष्ट्वा परमप्रीतौ राघवौ पुण्यमाश्रमम्।ऊचतुस्तं महात्मानं विश्वामित्रमिदं वच:।।।।

Thấy ẩn viện thánh thiện ấy, hai vị Rāghava vô cùng hoan hỷ, liền thưa với bậc đại tâm Viśvāmitra những lời này.

Verse 8

कस्यायमाश्रम: पुण्य: कोन्वस्मिन्वसते पुमान्।भगवन् श्रोतुमिच्छाव: परं कौतूहलं हि नौ।।।।

“Bạch Bhagavān, ẩn viện thanh tịnh này thuộc về ai? Và quả thật ai đang cư ngụ nơi đây? Chúng con đều muốn được nghe, vì lòng hiếu kỳ của chúng con thật lớn.”

Verse 9

तयोस्तद्वचनं श्रुत्वा प्रहस्य मुनिपुङ्गव:।अब्रवीच्छ्रूयतां राम यस्यायं पूर्व आश्रम:।। ।।

Nghe lời ấy, bậc đại thánh hiền mỉm cười hiền hòa rồi nói: “Hỡi Rāma, hãy lắng nghe—đây là tịnh thất xưa kia của vị ấy, thuở trước.”

Verse 10

कन्दर्पो मूर्तिमानासीत्काम इत्युच्यते बुधै:।तपस्यन्तमिह स्थाणुं नियमेन समाहितम्।।।।कृतोद्वाहं तु देवेशं गच्छन्तं समरुद्गगणम्।धर्षयामास दुर्मेधा हुङ्कृतश्च महात्मना।।।।

“Nơi đây, Kandarpa từng hiện thân; bậc trí gọi ngài là Kāma. Chính tại chốn này, khi Thượng Đế Sthāṇu (Śiva)—Chúa tể chư thiên—an trụ trong khổ hạnh nghiêm mật, cùng hiền phối mới kết duyên, thì Kāma, tâm ý mê muội, đã quấy nhiễu Ngài lúc Ngài đi qua cùng đoàn chúng Marut; và Đại Chúa đã phát ra tiếng rống kinh khiếp.”

Verse 11

कन्दर्पो मूर्तिमानासीत्काम इत्युच्यते बुधै:।तपस्यन्तमिह स्थाणुं नियमेन समाहितम्।।1.23.10।। कृतोद्वाहं तु देवेशं गच्छन्तं समरुद्गगणम्।धर्षयामास दुर्मेधा हुङ्कृतश्च महात्मना।।1.23.11।।

“Nơi đây, Kandarpa từng hiện thân; bậc trí gọi ngài là Kāma. Chính tại chốn này, khi Thượng Đế Sthāṇu (Śiva)—Chúa tể chư thiên—an trụ trong khổ hạnh nghiêm mật, cùng hiền phối mới kết duyên, thì Kāma, tâm ý mê muội, đã quấy nhiễu Ngài lúc Ngài đi qua cùng đoàn chúng Marut; và Đại Chúa đã phát ra tiếng rống kinh khiếp.”

Verse 12

अवदग्धस्य रौद्रेण चक्षुषा रघुनन्दन।व्यशीर्यन्त शरीरात्स्वात्सर्वगात्राणि दुर्मते:।।।।

Hỡi hậu duệ nhà Raghu, bị thiêu đốt bởi con mắt dữ dội ấy, các chi thể của Kāma—kẻ tâm địa tà vạy—đã rời khỏi thân mình và bị tiêu diệt.

Verse 13

तस्य गात्रं हतं तत्र निर्दग्थस्य महात्मना।अशरीर: कृत: काम: क्रोधाद्देवेश्वरेण हि।।।।

Tại đó, bậc Đại Hồn đã thiêu đốt đến tận cùng; thân xác của Kāma bị hủy diệt. Quả thật, do cơn phẫn nộ, Đấng Chúa tể chư thiên đã khiến Kāma trở thành vô thân.

Verse 14

अनङ्ग इति विख्यातस्तदाप्रभृति राघव।स चाङ्गविषयश्श्रीमान्यत्राङ्गं प्रमुमोच ह।।।।

Hỡi Rāghava, từ đó về sau, hắn được biết đến với danh xưng ‘Anaṅga’—kẻ vô thân. Và miền đất tươi đẹp nơi hắn trút bỏ thân xác được gọi là Aṅgaviṣaya.

Verse 15

तस्यायमाश्रम: पुण्यस्तस्येमे मुनय: पुरा।शिष्या धर्मपरा नित्यं तेषां पापं न विद्यते।।।।

Đây là đạo tràng thanh tịnh của ngài; và những vị hiền triết này xưa kia là đệ tử của ngài. Họ luôn chuyên tâm nơi Dharma, nên nơi họ không có tội lỗi tích tụ.

Verse 16

इहाद्य रजनीं राम वसेम शुभदर्शन।पुण्ययोस्सरितोर्मध्ये श्वस्तरिष्यामहे वयम्।।।।

Hỡi Rāma dung mạo cát tường, hôm nay chúng ta hãy nghỉ lại đêm nay nơi đây, giữa hai dòng sông thiêng; ngày mai chúng ta sẽ vượt qua.

Verse 17

अभिगच्छामहे सर्वे शुचय: पुण्यमाश्रमम्।स्नाताश्च कृतजप्याश्च हुतहव्या नरोत्तम।।।।

Hỡi bậc tối thượng trong loài người, khi tất cả chúng ta đã thanh tịnh—tắm gội, trì tụng japa, và dâng lễ vật vào lửa tế—chúng ta sẽ vào đạo tràng thánh thiện này.

Verse 18

तेषां संवदतां तत्र तपोदीर्घेण चक्षुषा।विज्ञाय परमप्रीता मुनयो हर्षमागमन्।।।।

Khi họ đang đàm đạo nơi ấy, các bậc hiền thánh—nhờ nhãn lực xa rộng do khổ hạnh hun đúc—nhận ra các ngài, lòng hoan hỷ vô biên liền dâng trào.

Verse 19

अर्घ्यं पाद्यं तथाऽतिथ्यं निवेद्य कुशिकात्मजे।रामलक्ष्मणयो: पश्चादकुर्वन्नतिथिक्रियाम्।।।।

Sau khi dâng arghya, nước rửa chân (pādya) và lễ tiếp đãi đúng phép lên hiền giả—con của Kuśika (Viśvāmitra)—các vị ấy lại cử hành nghi lễ nghênh tiếp Rāma và Lakṣmaṇa.

Verse 20

सत्कारं समनुप्राप्य कथाभिरभिरञ्जयन्।यथार्हमजपन् सन्ध्यामृषयस्ते समाहिता:।।।।

Được tôn kính đúng lễ và vui lòng bởi những lời chuyện trò, các bậc hiền thánh ấy—tâm ý an định—tụng niệm kinh nguyện Sandhyā theo đúng phép.

Verse 21

तत्र वासिभिरानीता मुनिभिस्सुव्रतै: सह।न्यवसन् सुसुखं तत्र कामाश्रमपदे तदा।।।।

Tại đó, được những người cư trú nơi ấy đón rước, cùng các ẩn sĩ giữ giới hạnh thanh tịnh, họ an trú rất an lạc tại nơi ấy—chốn nền tịnh thất của Kāma khi bấy giờ.

Verse 22

कथाभिरभिरामाभिरभिरामौ नृपात्मजौ।रमयामास धर्मात्मा कौशिको मुनिपुङ्गव:।।।।

Bậc đại thánh hiền Kauśika (Viśvāmitra), tâm hồn chính trực theo Dharma, đã dùng những câu chuyện êm đẹp làm hoan hỷ hai hoàng tử tuấn tú.

Verse 23

Đi thêm một quãng, hai bậc đại anh hùng liền trông thấy dòng sông thiêng Tripathagā (Gaṅgā), tại nơi hợp lưu cát tường với sông Sarayū.