Ramayana — Bala Kanda, Sarga 23, Shloka 15

कामाश्रम

प्रवेशः / Entry into Kāma’s Hermitage at the Sarayū–Gaṅgā Confluence

Devanagari script

तस्यायमाश्रम: पुण्यस्तस्येमे मुनय: पुरा।शिष्या धर्मपरा नित्यं तेषां पापं न विद्यते।।।।

Transliteration

tasyāyam āśramaḥ puṇyas tasyeme munayaḥ purā |

śiṣyā dharmaparā nityaṃ teṣāṃ pāpaṃ na vidyate ||

Translation

Đây là đạo tràng thanh tịnh của ngài; và những vị hiền triết này xưa kia là đệ tử của ngài. Họ luôn chuyên tâm nơi Dharma, nên nơi họ không có tội lỗi tích tụ.

Word by Word

• तस्य: of him/that
• तस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: षष्ठी, एकवचन, सर्वनाम

• अयम्: this
• अयम्: कर्ता
• Type: Noun
• Root: इदम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन, सर्वनाम

• आश्रमः: hermitage
• आश्रमः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: आश्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पुण्यः: holy
• पुण्यः: कर्ता (as qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (qualifies 'āśramaḥ')

• तस्य: of him/that
• तस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: षष्ठी, एकवचन

• इमे: these
• इमे: कर्ता (as qualifier)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (qualifies 'munayaḥ')

• मुनयः: sages
• मुनयः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• पुरा: formerly
• पुरा: अधिकरण (time)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (formerly)

• शिष्याः: disciples
• शिष्याः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: शिष्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समानाधिकरण (in apposition to 'munayaḥ')

• धर्मपराः: devoted to righteousness
• धर्मपराः: कर्ता (as qualifier)
• Type: Adjective
• Root: धर्म (प्रातिपदिक) + पर (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (dharma-para: devoted to dharma), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (qualifies 'śiṣyāḥ/munayaḥ')

• नित्यम्: always
• नित्यम्: क्रिया-विशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: always)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: षष्ठी, बहुवचन, सर्वनाम

• पापम्: sin
• पापम्: कर्ता
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• न: not
• न: वाक्य-निषेध
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• विद्यते: exists; is found
• विद्यते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; भावे-प्रयोग (exists/occurs)

Context

This holy hermitage belongs to Kama. These ascetics are his disciples. They are always righteous and are free from sin.

Characters & Entities

• Āśrama (hermitage)
• Munis (ascetics)
• Kāma (as the referent of 'tasya' per given tradition)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Steady commitment to Dharma purifies conduct; disciplined spiritual life prevents the accumulation of pāpa (harmful moral residue).

What is the narrative situation?

Viśvāmitra identifies the hermitage and introduces the resident sages as disciplined disciples devoted to righteousness.

Which character virtue is emphasized?

Dharmaniṣṭhā (steadfastness in righteousness) and śauca (purity) as embodied by the munis.