Adhyaya 70: The King Confronts the Rakshasa and Restores the Brahmin’s Wife

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे औत्तममन्वन्तरे एकोनसप्ततितमोऽध्यायः । सप्ततितमोऽध्यायः- ७० । मार्कण्डेय उवाच । अथारुरोह स्वरथं प्रणिपत्य महामुनिम् । तेनाख्यातं वनं तच्च प्रययावुत्पलावतम् ॥

Như vậy, trong Thánh thư Śrī Mārkaṇḍeya Purāṇa, thuộc Auttama-manvantara, chương sáu mươi chín kết thúc; chương bảy mươi bắt đầu. Mārkaṇḍeya nói: Bấy giờ ông lên chính cỗ xe của mình; sau khi cúi lạy vị đại hiền, ông lên đường đến khu rừng mà ngài đã chỉ, tới Utpalāvataka.

Verse 2

यथाख्यातस्वरूपां च भार्यां भर्त्रा द्विजस्य ताम् । भक्षयन्तीं ददर्शाथ श्रीफलानि नरेश्वरः ॥

Rồi nhà vua thấy người vợ của vị Bà-la-môn ấy—đúng như đã được miêu tả—đang ăn những quả śrīphala.

Verse 3

पप्रच्छ च कथं भद्रे ! त्वमेतद्वनमागता । स्फुटं ब्रवीहि वैशालेरपि भार्या सुशर्मणः ॥

Ông hỏi: “Thưa hiền nương, vì sao bà đến khu rừng này? Xin nói rõ—bà có phải là vợ của Suśarman ở Vaiśālī chăng?”

Verse 4

ब्राह्मण्युवाच । सुताहमतिरात्रस्य द्विजस्य वनवासिनः । पत्नी विशालपुत्रस्य यस्य नाम त्वयोदितम् ॥

Người phụ nữ Bà-la-môn nói: “Thiếp là con gái của Atirātra, một bậc dvija (song sinh) cư ngụ trong rừng. Và thiếp là vợ của người con trai của Viśāla, đúng như danh xưng mà ngài vừa nhắc.”

Verse 5

साहं हृता बलाकेन राक्षसेन दुरात्मना । प्रसुप्ता भवनस्यान्ते भ्रातृमातृवियोजिता ॥

“Khi thiếp đang ngủ ở mép nhà, Balāka—tên rākṣasa hung ác ấy—đã bắt cóc thiếp đi, khiến thiếp lìa xa anh trai và mẹ.”

Verse 6

भस्मीभवतु तद्रक्षो येनास्म्येवं वियोजिता । मात्रा भ्रातृभिरन्यैश्च तिष्ठाम्यत्र सुदुःखिता ॥

Nguyện cho tên rākṣasa đã khiến ta bị chia lìa như thế phải hóa thành tro bụi. Bị tách khỏi mẹ, khỏi các anh em và những người khác, ta ở đây trong nỗi sầu khổ vô cùng.

Verse 7

अस्मिन्वनेऽतिगहने तेनानीयाहमुज्झिता । न वेद्मि कारणं किं तन्नोपभुङ्क्ते न खादति ॥

Trong khu rừng rậm rịt vô cùng này, hắn đã đưa ta đến rồi bỏ mặc. Ta không biết vì sao—hắn chẳng hưởng thụ (ta) mà cũng chẳng ăn thịt (ta).

Verse 8

राजोवाच अपि तज्ज्ञायते रक्षस्त्वामुत्सृज्य क्व वै गतम् । अहं भर्त्रा तवैवात्र प्रेषितो द्विजनन्दिनि ॥

Nhà vua nói: “Nàng có biết sau khi bỏ nàng, tên rākṣasa đã đi về đâu chăng? Ta được phu quân của nàng sai đến đây, hỡi người làm hoan hỷ bậc nhị sinh.”

Verse 9

ब्राह्मण्युवाच अस्यैव काननस्यान्ते स तिष्ठति निशाचरः । प्रविश्य पश्यतु भवान् न बिभेति ततो यदि ॥

Người phụ nữ Bà-la-môn nói: “Kẻ du hành trong đêm ấy đang đứng ở rìa chính khu rừng này. Xin ngài hãy vào mà xem—nếu ngài không sợ hắn thì cứ làm.”

Verse 10

मार्कण्डेय उवाच प्रविवेश ततः सोऽथ तया वर्त्मनि दर्शिते । ददृशे परिवारॆण समवेतञ्च राक्षसम् ॥

Mārkaṇḍeya nói: “Rồi ngài bước vào, theo lối nàng chỉ, và thấy tên rākṣasa đang tụ họp cùng các tùy tùng của nó.”

Verse 11

दृष्टमात्रे ततस्तस्मिन् त्वरमाणः स राक्षसः । दूरादेव महीं मूर्ध्ना स्पृशन् पादान्तिकं ययौ ॥

Vừa trông thấy nhà vua, tên rākṣasa liền vội vã; ngay từ xa đã cúi đầu chạm đất, rồi tiến đến gần dưới chân (của vua).

Verse 12

राक्षस उवाच ममात्रागच्छता गेहं प्रसादस्ते महान् कृतः । प्रसाधि किं करोम्येष वसामि विषये तव ॥

Rākṣasa nói: “Ngài đến nơi cư trú của tôi, ấy là ân huệ lớn lao đối với tôi. Xin ngài đoái thương—tôi phải làm gì? Tôi cư ngụ trong cõi nước của ngài.”

Verse 13

अर्घञ्चेमं प्रतीच्छ त्वं स्थीयताञ्चेदमासनम् । वयं भृत्या भवान् स्वामी दृढमाज्ञापयस्व माम् ॥

“Xin nhận lễ arghya này và xin ngồi lên tòa này. Chúng tôi là kẻ hầu; ngài là chủ—xin hãy nghiêm lệnh cho tôi.”

Verse 14

राजोवाच कृतमेव त्वया सर्वं सर्वामेवातिथिक्रियाम् । किमर्थं ब्राह्मणवधूस्त्वयानीता निशाचर ॥

Nhà vua nói: “Ngươi quả đã làm đủ mọi điều—mọi phép hiếu khách. Nhưng vì mục đích gì mà ngươi đem (bắt cóc) vợ của một Bà-la-môn, hỡi kẻ du hành trong đêm?”

Verse 15

नेयं सुरूपा सन्त्यन्या भाय्र्यार्थञ्चेद् हृता त्वया । भक्ष्यार्थं चेत्कथं नात्ता त्वयैतत्कथ्यतां मम ॥

“Nàng chẳng đặc biệt xinh đẹp—còn có người khác. Nếu ngươi bắt nàng về làm vợ (sao lại là nàng?) Và nếu là để làm thức ăn, sao ngươi không ăn nàng? Hãy nói cho ta điều ấy.”

Verse 16

राक्षस उवाच न वयं मानुषाहारा अन्ये ते नृप ! राक्षसाः । सुकृतस्य फलं यत्तु तदश्नीमो वयं नृप ॥

La-sát nói: “Tâu Đại vương, chúng tôi không phải kẻ ăn thịt người—đó là những La-sát khác. Còn chúng tôi, tâu Đại vương, nuôi sống bằng bất cứ điều gì là quả của công đức (sukṛta).”

Verse 17

स्वभावञ्च मनुष्याणां योषिताञ्च विमानिताः । मानिताश्च समश्नीमो न वयं जन्तुखादकाः ॥

“Chúng tôi ‘ăn’ chính bản tính của con người—và của phụ nữ khi họ bị làm nhục; ngay cả khi họ được tôn kính, chúng tôi cũng ‘ăn’ điều ấy. Chúng tôi không phải kẻ nuốt chửng sinh linh.”

Verse 18

यदस्माभिर्नृणां क्षान्तिर्भुक्ता क्रुध्यन्ति ते तदा । भुक्ते दुष्टे स्वभावे च गुणवन्तो भवन्ति च ॥

“Khi chúng tôi đã ‘ăn’ sự nhẫn nhịn của người ta, họ liền trở nên giận dữ. Và khi khuynh hướng ác của họ đã bị ‘ăn’ mất, họ thậm chí trở nên có các đức hạnh.”

Verse 19

सन्ति नः प्रमदा भूप ! रूपेणाप्सरसां समाः । राक्षस्यस्तासु तिष्ठत्सु मानुषीषु रतिः कथम् ॥

“Tâu Đại vương, chúng tôi có những nữ nhân sắc đẹp sánh ngang các Apsaras. Khi có những nữ La-sát như thế, sao còn có dục vọng đối với phụ nữ loài người?”

Verse 20

राजोवाच यद्येषा नोपभोगाय नाहाराय निशाचर । गृहं प्रविश्य विप्रस्य तत्किमेषा हृता त्वया ॥

Nhà vua nói: “Nếu nàng không phải để hưởng lạc cũng không phải làm thức ăn, hỡi kẻ du hành trong đêm, vậy vì sao—đã vào nhà một Bà-la-môn—ngươi lại bắt nàng đem đi?”

Verse 21

राक्षस उवाच मन्त्रवित् स द्विजश्रेष्ठो यज्ञे यज्ञे गतस्य मे । रक्षोघ्नमन्त्रपठनात् करोत्युच्चाटनं नृप ॥

La-sát nói: “Vị Bà-la-môn tối thượng ấy là người thông hiểu thần chú. Hễ ta đến dự tế lễ, ông liền tụng các thần chú diệt La-sát mà xua đuổi ta đi, tâu Đại vương.”

Verse 22

वयं बुभुक्षितास्तस्य मन्त्रोच्चाटनकर्मणा । क्व यामः सर्वयज्ञेषु स ऋत्विग् भवति द्विजः ॥

“Vì những lần ông dùng thần chú xua đuổi, chúng ta bị đói khát. Biết đi đâu đây? Trong mọi tế lễ, chính vị Bà-la-môn ấy đều làm tế quan chủ lễ (ṛtvij).”

Verse 23

ततोऽस्माभिरिदन्तस्य वैकल्यमुपपादितम् । पत्नीविना पुमानिज्याकर्मयोग्यो न जायते ॥

“Vì thế chúng ta đã gây cho ông sự khiếm khuyết này: người đàn ông không có vợ thì không đủ tư cách thực hành nghi lễ tế tự (ijyā-karman).”

Verse 24

मार्कण्डेय उवाच वैकल्योच्चारणात्तस्य ब्राह्मणस्य महामतेः । ततः स राजातिभृशं विषण्णः समजायत ॥

Mārkaṇḍeya nói: “Nghe tin về sự tổn hại của vị Bà-la-môn đại tâm ấy, nhà vua liền vô cùng sầu não.”

Verse 25

वैकल्यमेवं विप्रस्य वदन्मामेव निन्दति । अनर्हमर्घस्य च मां सोऽप्याह मुनिसत्तमः ॥

“Nói như thế về sự khiếm khuyết của vị Bà-la-môn, hắn còn trách cứ cả ta; và bậc hiền thánh tối thượng ấy cũng nói rằng ta không xứng đáng được dâng lễ kính (argha).”

Verse 26

वैकल्यं तस्य विप्रस्य राक्षसोऽप्याह मे यथा । अपत्नीकतया सोऽहं सङ्कटं महदास्थितः ॥

Cũng như ta đã thuật về sự khiếm khuyết nơi vị Bà-la-môn ấy, tên La-sát cũng nói với ta: “Vì ta không có vợ, nên ta đã rơi vào nỗi khốn cùng lớn lao.”

Verse 27

मार्कण्डेय उवाच एवम् चिन्तयतस्तस्य पुनरप्याह राक्षसः । प्रणामनम्रो राजानं बद्धाञ्जलिपुटो मुने ॥

Mārkaṇḍeya nói: “Khi hắn đang nghĩ như vậy, tên La-sát lại cất lời—chắp tay, cúi mình kính lễ nhà vua, hỡi bậc hiền triết.”

Verse 28

नरेन्द्राज्ञाप्रदानेन प्रसादः क्रियतां मम । भृत्यस्य प्रणतस्य त्वं युष्मद्विषयवासिनः ॥

“Xin bệ hạ ban một mệnh lệnh để tỏ lòng ân huệ cho tôi. Ngài là chúa tể đối với kẻ cư trú trong cõi nước của ngài—tôi là kẻ bề tôi, cúi mình trước ngài.”

Verse 29

राजोवाच स्वभावं वयमश्नीमस्त्वयोक्तं यन्निशाचर । तदर्थिनो वयं येन कार्येण शृणु तन्मम ॥

Nhà vua nói: “Hỡi kẻ du hành trong đêm, như ngươi đã nói, chúng ta tiếp nhận và xử lý mọi sự theo đúng bản tính của chúng. Ta cũng có một mục đích—hãy nghe việc ta yêu cầu để đổi lấy ân huệ ấy.”

Verse 30

अस्यास्त्वयाद्य ब्राह्मण्या दौःशील्यमुपभुज्यताम् । येन त्वयात्तदौःशील्या तद्विनीता भवेदियम् ॥

“Hôm nay, hãy tiêu trừ (nuốt bỏ) hạnh xấu của người phụ nữ Bà-la-môn này—để khi hạnh xấu ấy được ngươi lấy đi, nàng trở nên có kỷ luật và được rèn luyện thuần thục.”

Verse 31

नीयतां यस्य भार्येयं तस्य वेश्म निशाचर । अस्मिन् कृते कृतं सर्वं गृहमभ्यागतस्य मे ॥

“Hỡi kẻ du hành trong đêm, hãy đưa nàng về nhà người đàn ông mà nàng là vợ. Khi việc ấy được làm xong, mọi sự đối với ta—kẻ khách đã đến nhà này—đều được thành tựu.”

Verse 32

मार्कण्डेय उवाच ततः स राक्षसस्तस्याः प्रविश्यान्तः स्वमायया । भक्षयामास दौःशील्यं निजशक्त्या नृपाज्ञया ॥

Mārkaṇḍeya nói: “Bấy giờ, con rākṣasa ấy, nhờ chính māyā của mình, nhập vào trong nàng và, bằng quyền lực của nó, đã nuốt tiêu hạnh xấu của nàng, đúng theo mệnh lệnh của nhà vua.”

Verse 33

दौःशील्येनातिरौद्रेण पत्नी तस्य द्विजन्मनः । तेन सा संपरित्यक्ता तमाह जगतीपतिम् ॥

“Vì hạnh xấu cực kỳ hung bạo của nàng, người vợ của vị ‘nhị sinh’ ấy đã bị chồng ruồng bỏ; bị xua đuổi rồi, nàng bèn thưa với chúa tể của xứ sở, tức nhà vua.”

Verse 34

स्वकर्मफलपाकेन भर्तुस्तस्य महात्मनः । वियोजिताहं तद्धेतुरयमासीन् निशाचरः ॥

“Do quả báo của chính nghiệp ta đã chín muồi, ta bị lìa xa người chồng đại tâm ấy. Nguyên nhân của sự chia lìa đó chính là kẻ du hành trong đêm này (rākṣasa).”

Verse 35

नास्य दोषो न वा तस्य मम भर्तुर्महात्मनः । ममैव दोषो नान्यस्य सुकृतं ह्युपभुज्यते ॥

“Người ấy không có lỗi—và người chồng đại tâm của ta cũng không có lỗi. Lỗi chỉ thuộc về ta, không thuộc về ai khác; vì công đức (và quả của nó) quả thật do chính kẻ đã làm mà thọ hưởng.”

Verse 36

अन्यजन्मनि कस्यापि विप्रयोगः कृतो मया । सोऽयं ममाप्युपगतः को दोषोऽस्य महात्मनः ॥

“Trong một đời khác, ta đã gây nên sự chia lìa của người khác. Quả báo nghiệp ấy nay cũng giáng xuống chính ta. Vị đại nhân này có lỗi gì đâu?”

Verse 37

राक्षस उवाच प्रापयामि तवादेशादिमां भर्तृगृहं प्रभो । यदन्यत्करणीयन्ते तदाज्ञापय पार्थिव ॥

Rākṣasa nói: “Theo lệnh của ngài, thưa chúa thượng, ta sẽ đưa người nữ này về nhà chồng. Còn điều gì cần làm nữa, xin bệ hạ cũng hãy truyền.”

Verse 38

राजोवाच अस्मिन् कृते कृतं सर्वं त्वया मे रजनीचर । आगन्तव्यञ्च ते वीर कार्यकाले स्मृतेन मे ॥

Nhà vua nói: “Khi việc này xong, thì đối với ta, mọi sự đã được ngươi hoàn tất, hỡi kẻ du hành trong đêm. Còn ngươi, hỡi dũng sĩ, khi có việc—hễ ta nhớ đến và triệu gọi—thì phải đến.”

Verse 39

नाथेत्युक्त्वा तु तद्रक्षस्तामादाय द्विजाङ्गनाम् । निन्ये भर्तृगृहं शुद्धां दौःशील्यापगमात्तदा ॥

Mārkaṇḍeya nói: Nói rằng “Xin vâng, thưa chúa thượng,” rākṣasa ấy bồng đưa người phụ nữ Bà-la-môn đến nhà chồng nàng; rồi nàng trở nên thanh tịnh, vì vết nhơ của tiếng xấu đã lìa khỏi.