Rig Veda 8.21.18: Mandala 8, Sukta 21, Mantra 18

Sukta 8.21

Devata: Sarasvatī (with Parjanya as simile); possibly Indra/royal power implied

Samhita Patha (Devanagari)

चित्र इद्राजा राजका इदन्यके यके सरस्वतीमनु । पर्जन्य इव ततनद्धि वृष्ट्या सहस्रमयुता ददत् ॥

Transliteration

citró id rājā́ rājakā́ id anyaké yaké sárasvatīm ánu | parjányā iva tátanad dhí vṛṣṭyā́ sahásram ayútā dádāt ||

Translation

Wondrous indeed is the king, and wondrous the lesser kings—those others who follow after Sarasvatī. For like Parjanya he has stretched forth with the rain; he gives the thousand, the ten-thousand: the overflowing plenitudes.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• चित्रः: bright, splendid
• चित्रः: Kartā (विशेषण-रूपेण कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective
• Root: चित्र (प्रातिपदिक) < PIE *ḱei-? (variegated/bright) (lexical)

• इत्: indeed, just
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात)

• राजा: king
• राजा: Kartā
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• राजकः: a kinglet / petty king (royal one)
• राजकः: Kartā (समनाधिकरण/उपपद-विशेषणभावः ‘राजा’ इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: राजक (प्रातिपदिक)

• इत्: indeed
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात)

• अन्यके: in/among another (one), elsewhere
• अन्यके: Adhikaraṇa
• Type: Adjective
• Root: अन्यक (प्रातिपदिक; ‘अन्य’ + क)

• यके: in the Yaka (place/people-name)
• यके: Adhikaraṇa (स्थानवाचक)
• Type: Noun
• Root: यक (प्रातिपदिक/स्थानीय-शब्द; वेदिक-रूप)

• सरस्वतीम्: Sarasvatī (river/goddess)
• सरस्वतीम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सरस्वती (प्रातिपदिक)

• अनु: along, following
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• पर्जन्यः: Parjanya (rain-god)
• पर्जन्यः: Kartā (उपमान-कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: पर्जन्य (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• ततनत्: stretched/spread (out)
• ततनत्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: तन् (धातु)

• हि: for, indeed
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• वृष्ट्या: with rain, by rainfall
• वृष्ट्या: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: वृष्टि (प्रातिपदिक) < √वृष्

• सहस्रम्: a thousand
• सहस्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)

• अयुताः: ten-thousands (myriads)
• अयुताः: Karma (सहस्रम् इत्यस्य संख्याविशेषण/समुच्चय)
• Type: Noun/Adjective
• Root: अयुत (प्रातिपदिक)

• ददत्: giving, bestowing
• ददत्: Kriyā (कर्तृ-विशेषणरूपेण)
• Type: Verb (participle)
• Root: दा (धातु)