Rig Veda 8.21.18: Mandala 8, Sukta 21, Mantra 18

Sukta 8.21

Devata: Sarasvatī (with Parjanya as simile); possibly Indra/royal power implied

Samhita Patha (Devanagari)

चित्र इद्राजा राजका इदन्यके यके सरस्वतीमनु । पर्जन्य इव ततनद्धि वृष्ट्या सहस्रमयुता ददत् ॥

Recitation with translationRig Veda 8.21.18

Transliteration

citró id rājā́ rājakā́ id anyaké yaké sárasvatīm ánu | parjányā iva tátanad dhí vṛṣṭyā́ sahásram ayútā dádāt ||

Translation

Yeh raja kitna alag hai, aur uske chote raja bhi alag hain. Yeh sab Saraswati ke peeche chalte hain. Jaise baarish wala devta baarish barasta hai, waise hi yeh bhi deta hai. Hazaaron aur dus hazaaron logon ko deta hai, bada dhan deta hai.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• चित्रः: bright, splendid
• चित्रः: Kartā (विशेषण-रूपेण कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective
• Root: चित्र (प्रातिपदिक) < PIE *ḱei-? (variegated/bright) (lexical)

• इत्: indeed, just
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात)

• राजा: king
• राजा: Kartā
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• राजकः: a kinglet / petty king (royal one)
• राजकः: Kartā (समनाधिकरण/उपपद-विशेषणभावः ‘राजा’ इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: राजक (प्रातिपदिक)

• इत्: indeed
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात)

• अन्यके: in/among another (one), elsewhere
• अन्यके: Adhikaraṇa
• Type: Adjective
• Root: अन्यक (प्रातिपदिक; ‘अन्य’ + क)

• यके: in the Yaka (place/people-name)
• यके: Adhikaraṇa (स्थानवाचक)
• Type: Noun
• Root: यक (प्रातिपदिक/स्थानीय-शब्द; वेदिक-रूप)

• सरस्वतीम्: Sarasvatī (river/goddess)
• सरस्वतीम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सरस्वती (प्रातिपदिक)

• अनु: along, following
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• पर्जन्यः: Parjanya (rain-god)
• पर्जन्यः: Kartā (उपमान-कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: पर्जन्य (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• ततनत्: stretched/spread (out)
• ततनत्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: तन् (धातु)

• हि: for, indeed
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• वृष्ट्या: with rain, by rainfall
• वृष्ट्या: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: वृष्टि (प्रातिपदिक) < √वृष्

• सहस्रम्: a thousand
• सहस्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)

• अयुताः: ten-thousands (myriads)
• अयुताः: Karma (सहस्रम् इत्यस्य संख्याविशेषण/समुच्चय)
• Type: Noun/Adjective
• Root: अयुत (प्रातिपदिक)

• ददत्: giving, bestowing
• ददत्: Kriyā (कर्तृ-विशेषणरूपेण)
• Type: Verb (participle)
• Root: दा (धातु)