HomeRig VedaMandala 8Sukta 21Mantra 18
Previous Mantra

Mantra 18

Sukta 8.21

Devata: Sarasvatī (with Parjanya as simile); possibly Indra/royal power implied

चित्र इद्राजा राजका इदन्यके यके सरस्वतीमनु । पर्जन्य इव ततनद्धि वृष्ट्या सहस्रमयुता ददत् ॥

चित्र॒ इद्राजा॑ राज॒का इद॑न्य॒के य॒के सर॑स्वती॒मनु॑ । प॒र्जन्य॑ इव त॒तन॒द्धि वृ॒ष्ट्या स॒हस्र॑म॒युता॒ दद॑त् ॥

citró id rājā́ rājakā́ id anyaké yaké sárasvatīm ánu | parjányā iva tátanad dhí vṛṣṭyā́ sahásram ayútā dádāt ||

Wondrous indeed is the king, and wondrous the lesser kings—those others who follow after Sarasvatī. For like Parjanya he has stretched forth with the rain; he gives the thousand, the ten-thousand: the overflowing plenitudes.

चित्रः॑ । इत् । राजा॑ । रा॒ज॒काः । इत् । अ॒न्य॒के । य॒के । सर॑स्वतीम् । अनु॑ । प॒र्जन्यः॑ऽइव । त॒तन॑त् । हि । वृ॒ष्ट्या । स॒हस्र॑म् । अ॒युता॑ । दद॑त् ॥चित्रः । इत् । राजा । राजकाः । इत् । अन्यके । यके । सरस्वतीम् । अनु । पर्जन्यःइव । ततनत् । हि । वृष्ट्या । सहस्रम् । अयुता । ददत् ॥citraḥ | it | rājā | rājakāḥ | it | anyake | yake | sarasvatīm | anu | parjanyaḥ-iva | tatanat | hi | vṛṣṭyā | sahasram | ayutā | dadat

चित्रःbright, splendid
चित्रः:
Kartā (विशेषण-रूपेण कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक) < PIE *ḱei-? (variegated/bright) (lexical)
इत्indeed, just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
राजाking
राजा:
Kartā
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
राजकःa kinglet / petty king (royal one)
राजकः:
Kartā (समनाधिकरण/उपपद-विशेषणभावः ‘राजा’ इत्यस्य)
TypeNoun
Rootराजक (प्रातिपदिक)
इत्indeed
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
अन्यकेin/among another (one), elsewhere
अन्यके:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootअन्यक (प्रातिपदिक; ‘अन्य’ + क)
यकेin the Yaka (place/people-name)
यके:
Adhikaraṇa (स्थानवाचक)
TypeNoun
Rootयक (प्रातिपदिक/स्थानीय-शब्द; वेदिक-रूप)
सरस्वतीम्Sarasvatī (river/goddess)
सरस्वतीम्:
Karma
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
अनुalong, following
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
पर्जन्यःParjanya (rain-god)
पर्जन्यः:
Kartā (उपमान-कर्तृ)
TypeNoun
Rootपर्जन्य (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
ततनत्stretched/spread (out)
ततनत्:
Kriyā
TypeVerb
Rootतन् (धातु)
हिfor, indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
वृष्ट्याwith rain, by rainfall
वृष्ट्या:
Karaṇa
TypeNoun
Rootवृष्टि (प्रातिपदिक) < √वृष्
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
अयुताःten-thousands (myriads)
अयुताः:
Karma (सहस्रम् इत्यस्य संख्याविशेषण/समुच्चय)
TypeNoun/Adjective
Rootअयुत (प्रातिपदिक)
ददत्giving, bestowing
ददत्:
Kriyā (कर्तृ-विशेषणरूपेण)
TypeVerb (participle)
Rootदा (धातु)