Adhyaya 113

Verse 1

सूत उवाच । ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे गतकोपा दधुर्मतिम् । यज्ञकर्मसु गार्हस्थ्ये पुत्रपौत्रसमुद्भवे

Wika ni Sūta: Pagkaraan, ang lahat ng brahmana, na napawi na ang galit, ay ibinaling ang isip sa mga gawaing yajña, sa buhay-grihastha, at sa pagpapatuloy ng lahi sa pamamagitan ng mga anak at apo.

Verse 2

एतस्मिन्नंतरे राजा स तान्प्राप्तान्द्विजोत्तमान् । श्रुत्वा भक्ति समायुक्तः प्रणामार्थमुपागतः

Samantala, ang hari, nang marinig na dumating na ang mga dakilang dvija, ay lumapit na puspos ng debosyon upang magbigay-pugay at yumukod sa kanila.

Verse 3

श्रुत्वा कोपगतां वार्तामुपशामकृतां तथा । गार्हस्थ्याप्रतिपन्नानां वाक्यैर्भार्यासमुद्भवैः

Nang marinig ang balitang sumiklab ang galit—at gayundin na ito’y napawi—sa pamamagitan ng mga salitang nagmula sa mga asawa ng mga nakatuon sa buhay-grihastha.

Verse 4

ततः प्रणम्य तान्सर्वान्साष्टांगं स महीपतिः । ततः कृतांजलिपुटः प्रोवाच विनतः स्थितः

Pagkaraan, ang hari ay nagpatirapa sa kanilang lahat sa buong pagpapatirapa (sāṣṭāṅga). Pagkatapos, nakatayo na magkasalikop ang mga palad, siya’y nagsalita nang mapagpakumbaba.

Verse 5

युष्मदीयप्रसादेन संप्राप्तं जन्मनः फलम् । मया रोगविनाशेन तस्माद्ब्रूत करोमि किम्

“Sa biyaya ninyo, natamo ko ang bunga ng aking pagsilang; sa pagkapuksa ng aking karamdaman, ako’y naibalik sa kagalingan. Kaya sabihin ninyo—ano ang dapat kong gawin bilang ganti?”

Verse 6

ब्राह्मणा ऊचुः । भार्यया तव राजेंद्र वयं सर्वत्र वासिनः । नीताः कृतार्थतां दत्त्वा रत्नानि विविधानि च

Wika ng mga brāhmaṇa: “O hari na dakila, sa pamamagitan ng iyong reyna, kami—bagaman naninirahan sa iba’t ibang dako—ay dinala sa ganap na katuparan, matapos tumanggap ng sari-saring hiyas bilang kaloob.”

Verse 7

तस्मात्पुरवरं कृत्वा क्षेत्रेऽत्रैव सुशोभने । अस्माकं देहि गार्हस्थ्यं येन सम्यक्प्रजायते

“Kaya nga, matapos itatag dito mismo sa magandang banal na pook na ito ang isang marangal na lungsod, ipagkaloob mo sa amin ang mga tahanang pangkabuhayan, upang kami’y umunlad nang wasto sa pamamagitan ng mga supling.”

Verse 8

यजामो विविधैर्यज्ञैः सदा संपूर्णदक्षिणैः । इमं लोकं परं चैव साधयामः सदास्थिताः

“Magsasagawa kami ng iba’t ibang yajña, lagi na may ganap na dakṣiṇā; at sa matatag na paninindigan, aming matatamo ang daigdig na ito at ang kabilang daigdig.”

Verse 9

तच्छ्रुत्वा पार्थिवो हृष्टस्तथेत्युक्त्वा ततः परम् । अनुकूलदिने प्राप्ते शिल्पानाहूय भूरिशः

Nang marinig ito, nagalak ang hari at nagsabi, “Gayon nga.” Pagdating ng isang mapalad na araw, ipinatawag niya ang napakaraming mga panday at manggagawa.

Verse 10

पुरं प्रकल्पयामास बहुप्राकारसंकुलम् । प्राकारपरिखायुक्तं गोपुरैः समलंकृतम्

Ipinagpagawa niya ang isang lungsod na may maraming tanggulan; may mga pader at moat, at maringal na pinalamutian ng mga tarangkahang-bayan.

Verse 11

अथाष्टषष्टिविप्राणां तत्र मध्ये नृपोत्तमः । अष्टषष्टिगृहाण्येव चकार सुबृहंति च

Pagkaraan, sa gitna ng pook na iyon, ang pinakamainam sa mga hari ay nagtayo ng eksaktong animnapu’t walong bahay para sa animnapu’t walong brāhmaṇa—mga tahanang tunay na maluluwang.

Verse 12

मत्तवारणजुष्टानि दीर्घिकासहितानि च । गृहोद्यानैः समेतानि यथा राजगृहाणि च

Ang mga tahanang iyon ay tulad ng mga tirahang maharlika: dinadalaw ng mga lasing na elepante, may mahahabang lawa o imbakan ng tubig, at may mga hardin sa loob ng bakuran, gaya ng mga bahay ng hari.

Verse 13

तथा कृत्वाऽथ रत्नौघैः पूरयित्वा तथा परैः । ददौ तेभ्यो अष्टषष्टिं च ग्रामाणां तदनंतरम्

Pagkatapos gawin iyon, lalo pa niyang pinuspos ang kanilang mga kamay ng bunton ng mga hiyas at iba pang mahahalagang yaman; at agad pagkaraan, ipinagkaloob niya sa kanila ang animnapu’t anim na nayon.

Verse 14

ततः सर्वान्समाहूय पुत्रपौत्रांस्तदग्रतः । प्रोवाच तारनादेन श्रूयतां जल्पतो मम

Pagkatapos, tinipon niya ang lahat, at inilagay sa harap niya ang kanyang mga anak at mga apo; saka nagsalita sa malinaw at tumataginting na tinig: “Makinig kayo sa aking ipahahayag.”

Verse 15

एतत्पुरं मया दत्तमेभिर्ग्रामैः समन्वितम् । एतेभ्यो ब्राह्मणेंद्रेभ्यः श्रद्धापूतेन चेतसा

“Ang lungsod na ito, kasama ng mga nayong ito, ay ipinagkaloob ko sa mga pangunahing brāhmaṇa na ito, taglay ang pusong pinadalisay ng pananampalataya.”

Verse 16

तस्माद्रक्षा प्रकर्तव्या यथा न स्यात्क्षतिः क्वचित् । कष्टं वा ब्राह्मणेंद्राणां तथा चैव पराभवम्

Kaya nga, dapat tiyakin ang pag-iingat at pagprotekta upang walang pinsalang mangyari saanman—na huwag magdanas ng hirap ang mga pinakadakilang Brahmana, at huwag ding mapahiya.

Verse 17

अस्मद्वंशसमुद्भूतो यस्त्वेतांस्तोषयिष्यति । अन्यो वा भूपतिर्वृद्धिमग्र्यां नूनं स यास्यति

Maging mula sa aming angkan o ibang hari man—sinumang magpapasaya at magtataguyod sa mga Brahmanang ito ay tiyak na makakamit ang pinakadakilang kasaganaan.

Verse 18

यश्चापराधसंयुक्तानेतान्खेदं नयिष्यति । योजयिष्यति वा क्लेशैर्विविधैर्वा पराभवैः । स शत्रुभिः पराभूतो वेष्टितो विविधैर्गदैः

Ngunit sinumang, dahil sa kasalanan, magdulot ng dalamhati sa mga Brahmanang ito, o magpasailalim sa kanila sa iba’t ibang pighati at kahihiyan—siya’y matatalo ng mga kaaway at liligiran ng sari-saring karamdaman.

Verse 19

इह लोके वियोगादीन्प्राप्य क्लेशान्सुदारुणान् । रौरवादिषु रौद्रेषु नरकेषु प्रयास्यति

Sa mismong mundong ito, siya’y magdurusa ng malulupit na paghihirap—pagkawalay at iba pang pighati; at pagkaraan, mapupunta siya sa mababangis na impiyerno gaya ng Raurava.

Verse 20

एवमुक्त्वा ततः सर्वं तेषां कृत्यं महीपतिः । स्वयमेवाकरोन्नित्यं दिवारात्रमतंद्रितः

Pagkasabi nito, ang hari ay siya mismong nagsagawa ng lahat ng kailangang tungkulin para sa kanila—palagi, araw at gabi, nang walang pagpapabaya.

Verse 21

अथ ता ब्राह्मणेंद्राणां भार्याः सर्वाः द्विजोत्तमाः । दमयंत्याः समासाद्य प्रासादं स्नेहवत्सलाः

Pagkaraan, ang mga asawa ng mga pinakadakilang Brahmana—mga banal na babae ng mga dwija—na puspos ng pag-ibig at malasakit, ay lumapit sa palasyo ni Damayantī.

Verse 22

कुंकुमागरुकर्पूरैः पुष्पैर्गंधैः पृथग्विधैः । तदर्च्चा पूजयामासुः स च राजा दिनेदिने

Sa pamamagitan ng kunkuma (safron), agaru (kahoy na aloewood), kampor, mga bulaklak, at sari-saring pabango, kanilang isinagawa ang arcana at sinamba ang kagalang-galang na anyong iyon; at ang hari man ay araw-araw na nagbigay-galang.

Verse 23

अथ ताः प्रोचुरन्योन्यं तापस्यस्तत्पुरः स्थिताः । तस्यभूपस्य संतोषं जनयंत्यो द्विजोत्तमाः

Pagkatapos, ang mga babaeng tapasvī na yaon, na nakatayo sa mismong harapan niya, ay nag-usap-usap sa isa’t isa—mga dakila sa kabanalan—na nagdulot ng lubos na kasiyahan sa puso ng hari.

Verse 24

यदास्माकं गृहे वृद्धिः कदाचित्संभविष्यति । तदग्रतश्च पश्चाच्च दमयंत्याः प्रपूजनम् । करिष्यामो न संदेहः सर्वकृत्येषु सर्वदा

Tuwing sasapit ang kasaganaan sa aming tahanan, kapwa bago at pagkatapos nito, tiyak naming isasagawa ang natatanging pagsamba kay Damayantī, sa lahat ng tungkulin at sa bawat panahon, walang pag-aalinlangan.

Verse 25

एनां दृष्ट्वा कुमारी या वेदिमध्यं गमिष्यति । सा भविष्यत्यसंदेहः पत्युः प्राणसमा सदा

Sinumang dalagang, matapos siyang masilayan, ay pumasok sa gitna ng vedi (altar ng ritwal), siya—walang pag-aalinlangan—ay magiging laging kasinghalaga ng hininga ng buhay sa kanyang asawa.

Verse 26

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कन्यायज्ञ उपस्थिते । दमयंती प्रद्रष्टव्या पूजनीया प्रयत्नतः

Kaya nga, kapag nalalapit na ang ritong kanyāyajña (handog para sa dalaga), marapat na dalawin si Damayantī upang tumanggap ng darśana at sambahin siya nang buong pagsisikap at pag-iingat.

Verse 27

सूत उवाच । एवं तत्र पुरे तेन भूभुजा सुमहात्मना । अष्टषष्टिं च संस्थाप्य गोत्राणां निर्वृतिः कृता

Wika ni Sūta: Sa gayon, sa lungsod na iyon, sa pamamagitan ng haring dakila ang loob, naitatag nang wasto ang animnapu’t walong gotra, at ang mga angkan ng brāhmaṇa ay napayapa at napangalagaan.

Verse 28

तेषामपि च चत्वारि गोत्राण्युर गजाद्भयात् । गतानि तत्र यत्र स्युस्तानि पूर्वोद्भवानि च । चतुःषष्टिः स्थिता तत्र पुरे शेषा द्विजन्मनाम्

Sa mga iyon, apat na gotra ang umalis dahil sa takot sa “ahas-na-elepante”; nagtungo sila saanman sila mapadpad—yaon ang mga angkang mas naunang pinagmulan. Ang natitirang animnapu’t apat ng mga dvija (dalawang ulit na isinilang) ay nanatili sa lungsod na iyon.

Verse 29

ऋषय ऊचुः । कीदृङनागभयं तेषां येन ते विगता विभो । परित्यज्य निजं स्थानमेतन्नो विस्तराद्वद

Wika ng mga ṛṣi: O makapangyarihan, anong uri ng takot sa Nāga ang nagpaalis sa kanila, anupa’t iniwan nila ang sarili nilang pook? Isalaysay mo sa amin nang masinsinan.

Verse 30

सूत उवाच । आनर्त्ताधिपतिः पूर्वमासीन्नाम्ना प्रभंजनः । धर्मज्ञः सुप्रतापी च परपक्षक्षयावहः

Wika ni Sūta: Noong una’y may pinuno ng Ānarta na nagngangalang Prabhañjana—isang nakakabatid ng dharma, lubhang marangal at matapang, at nagdadala ng pagkalipol sa mga kaaway.

Verse 32

ततस्तेन समाहूय दैवज्ञाञ्छास्त्रपंडितान् । तेषां निवेदितं सर्वं कालं तस्य समुद्भवम्

Pagkaraan, ipinatawag niya ang mga dalubhasa sa astrolohiya at ang mga pantas na bihasa sa mga śāstra, at sa kanila’y isinalaysay niya ang lahat—lalo na ang oras at mga pangyayaring kaugnay ng pagsilang ng batang iyon.

Verse 33

दैवज्ञा ऊचुः । एष ते पृथिवीपाल जातः पुत्रः सुगर्हित । काले ऽनिष्टप्रदे रौद्रे गंडांत त्रितयोद्भवे

Wika ng mga astrologo: “O tagapamahala ng daigdig, ang anak mong ito’y isinilang sa kalagayang lubhang kapintasan; sa marahas na panahong nagbubunga ng masamang palad, sa dugtungang gaṇḍānta na sumibol mula sa tatluhang pagsasanib.”

Verse 34

कथंचिदपि यद्येष जीवयिष्यति पार्थिव । पितृमातृपुरार्थे च देशानुत्सादयिष्यति

O hari, kung sa anumang paraan ay mabubuhay ang batang ito, kung gayon—uudyukan ng mga layunin ng ama’t ina at ng paghahangad sa mga lungsod at kapangyarihan—wawasakin niya ang mga lupain.

Verse 35

राजोवाच । अस्ति कश्चिदुपायोऽत्र दैवो वा मानुषोऽपि वा । येन संजायते क्षेमं पुत्रस्य विषयस्य च

Wika ng hari: “Mayroon bang anumang lunas dito—maging banal o makatao—na sa pamamagitan nito’y sumilang ang kaligtasan at kagalingan para sa aking anak at para sa aking kaharian?”

Verse 36

ब्राह्मणा ऊचुः । यथा समुत्थितं यंत्रं यंत्रेण प्रतिहन्यते । यथा बाणप्रहाराणां कवचं वारणं भवेत । तथा ग्रहविकाराणां शांतिर्भवति वारणम्

Wika ng mga brāhmaṇa: “Kung paanong ang makinang umandar ay napipigil ng isa pang kasangkapan, at kung paanong ang baluti’y nagiging panangga sa mga tama ng palaso, gayon din ang mga ritong śānti ay nagiging pananggalang na pumipigil sa mga kaguluhang dulot ng mga planeta.”

Verse 37

तस्मान्नित्यमनुद्विग्नः शांतिकं कुरु भूपते । येन सर्वे ग्रहाः सौम्या जायंते च शुभावहाः

Kaya nga, O hari, manatiling payapa at di nababagabag sa lahat ng panahon, at isagawa ang ritwal na pampayapa (śānti), upang ang lahat ng graha ay maging maamo at maghatid ng mapalad na bunga.

Verse 38

अनिष्टस्थानसंस्थेषु ग्रहेषु विषमेषु च । ततः स सत्वं गत्वा चमत्कारपुरं नृपः

Nang ang mga graha ay napuwesto sa di kanais-nais na mga lugar at sa masamang kalagayan, ang hari ay nagtipon ng tatag ng loob at nagtungo sa lungsod na tinatawag na Camatkārapura.

Verse 39

तत्र विप्रान्समावेश्य सर्वान्प्रोवाच सादरम् । वयं युष्मत्प्रसादेन राज्यं कुर्मः सदैव हि

Doon, tinipon niya ang lahat ng mga brāhmaṇa at magalang na nagsalita: “Tunay, sa biyaya ninyo kami namamahala sa kaharian sa lahat ng panahon.”

Verse 40

ये ऽतीता ये भविष्यंति वंशे ऽस्माकं नृपोत्तमाः । भवंतो ऽत्र गतिस्तेषां सस्यानां नीरदो यथा

Para sa mga dakilang hari sa aming angkan—yaong lumipas at yaong darating—kayo ang kanilang kanlungan dito, gaya ng ulap-ulan na siyang sandigan ng mga pananim.

Verse 41

यदत्र मत्सुतो जातो दुष्टस्थानस्थितैर्ग्रहैः । दैवज्ञैः शांतिकं प्रोक्तं तस्यानिष्टस्य शांतिदम्

Sapagkat ang aking anak na lalaki ay isinilang nang ang mga graha ay nasa di mapalad na kalagayan, sinabi ng mga astrologo na dapat isagawa ang ritwal na śānti, na nagpapawi ng gayong kasawian.

Verse 42

तस्मात्कुरुत विप्रेंद्रा यथोक्तं शांतिकं मम । न पुत्रश्च राष्ट्रं च विभवश्च विवर्धते

Kaya nga, O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, isagawa ninyo para sa akin ang ritong pampayapa (śāntika) ayon sa itinakda; sapagkat kung hindi, ni ang aking anak, ni ang aking kaharian, ni ang aking kasaganaan ay hindi uunlad.

Verse 43

ततस्ते ब्राह्मणाः प्रोचुः संमंत्र्याऽथ परस्परम् । क्षेमाय तव भूनाथ करिष्यामोऽत्र शांतिकम्

Pagkaraan, ang mga brāhmaṇa ay nag-usap-usap muna at saka nagsabi: “Para sa iyong kapayapaan at kagalingan, O panginoon ng lupa, isasagawa namin dito ang ritong śāntika.”

Verse 44

सदेव नियताः संतः शांताः षोडश ते द्विजाः । उपहाराः सदा प्रेष्यास्त्वया भक्त्या महीपते । मासांते चाभिषेकश्च ग्राह्यो रुद्रघटोद्भवः

Ang labing-anim na brāhmaṇa ay laging may disiplina—mabuti at payapa ang loob. O hari, sa debosyon ay patuloy kang magpadala sa kanila ng mga handog; at sa katapusan ng bawat buwan, nararapat mong tanggapin at isagawa ang Rudra-abhiṣeka gamit ang tubig na mula sa banal na sisidlang Rudra (Rudra-ghaṭa).

Verse 45

एवं प्रकुर्वतस्तुभ्यं पुत्रो वृद्धिं प्रयास्यति । तथा राष्ट्रं च कोशश्च यच्चान्यदपि किंचन

Kung ganyan ang iyong gagawin, tiyak na uunlad ang iyong anak; gayundin ang iyong kaharian, ang iyong kabang-yaman, at anumang iba pa na ukol sa iyong kapakanan ay sasagana.

Verse 46

ततः प्रणम्य तान्हृष्टो गत्वा निजनिवेशनम् । उत्सवं पुत्रजन्मोत्थं चक्रे तैः प्रेरितः सदा

Pagkatapos, sa galak, siya’y yumukod at nagbigay-galang sa kanila at bumalik sa sariling tahanan. Sa kanilang pag-uudyok, palagi siyang nagdaos ng mga pagdiriwang na bunsod ng pagsilang ng isang anak na lalaki.

Verse 47

संभारान्प्रेषयामास चमत्कारपुरे ततः । मासांते चाभिषेकश्च ग्राह्यो वै विधिपूर्वकम्

Pagkaraan nito, ipinadala niya ang mga kailangang handog at kagamitan sa Camatkārapura; at sa katapusan ng bawat buwan, ang ritwal na abhiṣeka ay dapat isagawa ayon sa wastong tuntunin at pamamaraan.

Verse 48

तेऽपि ब्राह्मणशार्दूलाश्चातुश्चरणसंभवाः । क्रमेण शांतिकं चक्रुर्ब्रह्मचर्यपरायणाः

Ang mga brāhmaṇa ring yaon, matapang na parang tigre—isinilang mula sa apat na sangay ng tradisyong Veda—ay sunud-sunod na nagsagawa ng mga ritwal na śāntika para sa kapayapaan, matatag sa brahmacarya.

Verse 49

मासं मासं प्रति सदा शांता दांता जितेंद्रियाः । ततो मासा वसानेऽन्ये चक्रुस्तच्छांतिकं द्विजाः

Buwan-buwan, ang mga brāhmaṇa ay laging payapa, mapagpigil, at nagwawagi sa mga pandama; isinasagawa nila ang gayong ritwal na śānti. Pagdating ng katapusan ng buwan, ibang mga brāhmaṇa naman ang nagsagawa rin ng kaparehong śānti.

Verse 50

सोऽपि राजाऽथ मासांते समागत्य सुभक्तितः । अभिषेकं समादाय पूजयित्वा द्विजोत्तमान्

Ang hari ring iyon, sa katapusan ng buwan, ay dumating na may malalim na debosyon; tinanggap niya ang ritwal na abhiṣeka at pinarangalan ang mga pinakadakilang brāhmaṇa.

Verse 51

वासोभिर्मुकुटैश्चैव गोभूदानेन केवलम् । संतर्प्यान्यांस्तथा विप्रान्स्वस्थानं याति भूमिपः

Sa pamamagitan ng mga kasuotan at mga korona, at sa pag-aalay ng kaloob na mga baka at lupa, napasiyahan ng hari ang iba pang mga brāhmaṇa; at pagkaraan ay nagbalik siya sa sarili niyang tahanan.

Verse 52

एवं प्रवर्तमाने च शांतिके तत्र भूपतेः । जगाम सुमहान्कालः क्षेमारोग्यधनागमैः

Habang nagpapatuloy para sa hari ang ritwal na śānti ng pagpapapayapa, lumipas ang napakahabang panahon na may kasiguruhan, mabuting kalusugan, at tuluy-tuloy na pagdating ng kayamanan.

Verse 53

कस्यचित्त्वथ कालस्य मासादावपि भूपतेः । प्रारब्धे शांतिके तस्मिन्महाव्याधिरजायत

Ngunit sa isang pagkakataon, maging sa pasimula pa lamang ng buwan, habang sinisimulan para sa hari ang ritwal na śānti, sumiklab ang isang matinding karamdaman.

Verse 54

तत्पुत्रस्य विशेषेण तथैवांतःपुरस्य च । राष्ट्रस्य च समग्रस्य वाहनानां तथा क्षयः

Lalo na, dumating ang kapahamakan sa kanyang anak at gayundin sa mga babae sa loob ng palasyo; at sa buong kaharian ay nagkaroon ng pagkalanta—lalo na sa mga sasakyan at mga hayop na sinasakyan.

Verse 55

स ततः प्रेषयामास शांत्यर्थं तत्र सत्पुरे । सुसंभारान्विशेषेण दक्षिणाश्च विशेषतः

Pagkaraan, nagpadala siya sa marangal na lungsod na iyon para sa layuning śānti ng saganang mga kailangan sa ritwal—at lalo na ng bukas-palad na dakṣiṇā (handog na bayad sa mga pari).

Verse 56

यथायथा द्विजास्तत्र होमं कुर्वंति पावके । तथा सर्वे विशेषेण रोगा वर्धंति सर्वशः

Ngunit habang ang mga dvija (dalawang-beses-na-isinilang) na pari roon ay nagsasagawa ng homa at naghahandog sa sagradong apoy, gayon din ang mga karamdaman ay lalo pang dumarami—sa lahat ng dako at sa lahat ng paraan.

Verse 57

म्रियन्ते वाजिनस्तस्य बृहन्तो वारणास्तथा । शत्रवः सर्वकाष्ठासु विग्रहार्थमुपस्थिताः

Namatay ang kaniyang mga kabayo, gayundin ang malalaking elepante. At ang mga kaaway, mula sa bawat panig, ay nakahandang humarap—nagnanais ng labanan.

Verse 58

ततः स व्याकुलीभूतो रोगग्रस्तो महीपतिः । चमत्कारपुरं प्राप्य सर्वान्विप्रानुवाच ह

Pagkaraan, ang hari, balisa at dinapuan ng karamdaman, ay nakarating sa Camatkārapura at nagsalita sa lahat ng mga Brahmin doon.

Verse 59

युष्माभिः स्वामिभिः संस्थैरापदोऽभिभवंति माम् । तत्किमेतन्महाभागाः क्षीयन्ते मम संपदः । रोगाश्चैव विवर्धंते शत्रुसंघैः समन्विताः

“Bagaman naririto kayo, mga iginagalang kong panginoon, dinadaig pa rin ako ng mga kapahamakan. Ano ito, O mga mapalad? Nauubos ang aking yaman; dumarami ang mga karamdaman—at kasama pa ang mga pulutong ng kaaway.”

Verse 60

तस्माद्विशेषतो होमः कार्यो रोगप्रशांतये । दानानि च विशिष्टानि प्रदास्यामि द्विजन्मनाम्

“Kaya nga, dapat isagawa ang homa nang may natatanging pag-iingat upang mapayapa ang karamdaman; at magkakaloob ako ng maririkit na kaloob sa kawanggawa para sa mga dalawang-ulit na isinilang.”

Verse 61

ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे प्रत्यक्षं तस्य भूपतेः । चक्रुः समाहिता भूत्वा शांतिकं तद्धिताय च

Pagkatapos, ang lahat ng Brahmin na iyon, sa mismong harapan ng hari, ay nagtipon ng isip at nagsagawa ng ritong pampayapa (śāntika) para sa kaniyang kapakanan.

Verse 62

यथायथा प्रयुञ्जीरन्होमांते सुसमा हिताः । तथातथास्य भूपस्य वृद्धिं रोगः प्रगच्छति

Ngunit habang patuloy nilang isinasagawa ang ritwal—maingat na inihanda—sa pagtatapos ng homa, gayon din ang sakit ng hari ay lalo pang umunlad at lumubha.

Verse 63

एतस्मिन्नंतरे क्रुद्धास्ते सर्वे द्विजसत्तमाः । ग्रहानुद्दिश्य सूर्यादीञ्छापाय कृतनिश्चयाः

Samantala, nagalit ang lahat ng pinakadakilang Brahmin; itinuon ang layon sa mga graha sa langit, mula sa Araw, at nagpasiyang sumpain ang mga ito.

Verse 65

एवं ते निश्चयं कृत्वा शुचीभूय समाहिताः । यावद्यच्छंति तच्छापं ग्रहेभ्यः क्रोधमूर्छिताः

Sa gayon, matapos magpasiya nang matatag, nagpakalinis at nagtipon ng isip; ngunit dahil sa galit na sumaklaw, ang mga Brahmin ay halos ihagis ang sumpa laban sa mga graha.

Verse 66

तावद्वह्निरुवाचेदं मूर्तो भूत्वा द्विजोत्तमान् । मा प्रयच्छत विप्रेंद्राः शापं कोपात्कथंचन

Noon din, ang Apoy (Agni), na nagkatawang-nakikita, ay nagsalita sa mga pinakadakilang Brahmin: “O mga pangulo ng mga dalawang-bes na isinilang, huwag kayong magbigkas ng sumpa dahil sa galit, sa anumang paraan.”

Verse 67

ग्रहेभ्यो दोषमुक्तेभ्यः श्रूयतां वचनं मम । मासिमासि प्रकुर्वंति होमं ते षोडश द्विजाः

“Pakinggan ninyo ang aking salita tungkol sa mga graha na walang sala: buwan-buwan, ang labing-anim na Brahmin na iyon ay nagsasagawa ng homa.”

Verse 68

तेषां मध्यस्थितश्चैकस्त्रिजातो ब्राह्मणाधमः । तेन तद्दूषितं द्रव्यं समग्रं होमसंभवम्

Sa gitna nila ay may isang nakatayo—isang “tatlong-ulit na isinilang” (maling naitalaga), hamak sa hanay ng mga Brahmin. Dahil sa kanya, ang buong handog na nagmula para sa homa ay nadungisan.

Verse 69

ब्राह्मणा ऊचुः । पूजिता अपि सद्भक्त्या विधानेन तथा ग्रहाः । पीडयंति पुरं राज्ञः सपुत्रपशुबांधवम्

Wika ng mga Brahmin: “Bagaman ang mga graha (mga planeta) ay sinamba nang may tapat na debosyon at ayon sa wastong pamamaraan, patuloy pa rin nilang pinahihirapan ang lungsod ng hari—kasama ang kanyang mga anak, mga alagang hayop, at mga kamag-anak.”

Verse 70

तस्मादेनं परित्यज्य होमं कुरुत मा चिरम् । येन प्रीतिं परां यांति ग्रहाः सर्वेऽर्कपूर्वकाः

Kaya’t iwanan ang taong ito at isagawa ang homa nang walang pagkaantala; sa gayon, ang lahat ng graha, mula sa Araw, ay magkakamit ng sukdulang kasiyahan.

Verse 71

आरोग्यश्च भवेद्राजा गतशत्रुः सुतान्वितः । सततं सुखमभ्येति मच्छांतिकप्रभावतः

Ang hari ay magiging malusog, mawawalan ng mga kaaway, at pagpapalain ng mga anak; at palagi niyang matatamo ang ligaya—sa bisa ng ritwal na pampayapa (śāntika) na inialay para sa akin.

Verse 72

एवमुक्त्वा स भगवान्वह्निश्चादर्शनं गतः । तेऽपि विप्रा विषण्णास्या लज्जया परया वृताः

Pagkasabi nito, ang mapalad na Apoy, si Agni, ay naglaho sa paningin. Ang mga Brahmin na iyon ay yumuko ang mukha, nabalot ng matinding kahihiyan.

Verse 73

ततस्तं पावकं भूयः स्तुवंतस्तत्र च स्थिताः । प्रोचुर्वैश्वानरं ब्रूहि त्रिजातो योऽत्र च द्विजः

Pagkaraan, nanatili sila roon at muling nagpuri sa banal na Apoy at nagsabi: “O Vaiśvānara, ipahayag mo sa amin ang tungkol sa ‘tatlong-beses na isinilang’ na lalaking ito rito na nag-aangking katayuang ‘dalawang-beses na isinilang’.”

Verse 74

येन तं संपरित्यज्य कुर्मः कर्म प्रशांतये । निःशेषमेव दोषाणां भूपस्यास्य महात्मनः

“Upang, sa pagtalikod sa kanya, maisagawa namin ang ritwal ng pagpapayapa—at tuluyang mapawi ang lahat ng kapintasan na dumadapo sa dakilang-loob na haring ito.”

Verse 75

वह्निरुवाच । नाहं दोषं द्विजेद्राणां जानन्नपि कथंचन । ब्रवीमि ब्राह्मणा वन्द्या मम सर्वे धरातले

Wika ni Agni: “Kahit pa nalalaman ko ang isang pagkukulang, hindi ko kailanman ipahahayag ang kapintasan ng pinakadakila sa mga dalawang-beses na isinilang. Sapagkat sa akin, ang lahat ng brāhmaṇa sa ibabaw ng lupa ay karapat-dapat sambahin at igalang.”

Verse 76

ब्राह्मणा ऊचुः । यदि तं ब्राह्मणं वह्ने नास्माकं कीर्तयिष्यसि । तत्ते शापं प्रदास्यामस्तस्माच्छीघ्रं वदस्व नः

Sinabi ng mga brāhmaṇa: “Kung hindi mo ituturo sa amin, O Agni, ang brāhmaṇang iyon, ipapataw namin sa iyo ang isang sumpa. Kaya’t magsalita ka agad sa amin.”

Verse 77

सूत उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा वह्निर्भयसमन्वितः । चिरं विचिंतयामास कुर्वेऽतः किं शुभावहम्

Sinabi ni Sūta: Nang marinig ang kanilang mga salita, si Agni, nabalot ng takot, ay nagmuni-muni nang matagal: “Ano ang dapat kong gawin dito upang magbunga ng pinakamasaganang kabutihan?”

Verse 78

ब्राह्मणं दूषयिष्यामि यदि तावच्च पातकम् । भविष्यति न संदेहः शापश्चापि तदुद्भवः

“Kung aking lalapastanganin ang isang brāhmaṇa, gayon ding kasalanan ang tiyak na lilitaw—walang alinlangan—at may sumpang isisilang mula roon.”

Verse 79

कीर्तयिष्यामि वा नैव विद्यमानं द्विजोत्तमम् । शपिष्यति न संदेहः क्रुद्धा आशीविषोपमाः

“Ngunit kung hindi ko kikilalanin ang dakilang brāhmaṇa na naririto, kung gayon—walang alinlangan—ang mga brāhmaṇa, nagngangalit na tila makamandag na ahas, ay susumpa sa akin.”

Verse 80

एवं चिंतयतस्तस्य गात्रे स्वेदोऽभवन्महान् । येन तत्पूरितं कुण्डं होमार्थं यत्प्रकल्पितम्

Habang siya’y nagmumuni nang gayon, bumukal ang matinding pawis sa kanyang katawan; at dahil dito, napuno ang kuṇḍa na inihanda para sa homa.

Verse 81

ततः प्रोवाच तान्विप्रान्कृतांजलिपुटः स्थितः । वेपमानो भयत्रस्तःकुण्डान्निष्क्रम्य पावकः

Pagkaraan, si Pāvaka (Agni), paglabas mula sa kuṇḍa, ay tumindig na nakatiklop ang mga kamay at nagsalita sa mga brāhmaṇa—nanginginig at balisang sa takot.

Verse 83

अत्र स्वेद जले विप्रा ये स्थिताः षोडश द्विजाः । ते स्नानमद्य कुर्वंतु प्रविशुद्ध्यर्थमात्मनः

“O mga brāhmaṇa, ang labing-anim na dalawang-ulit-na-ipinanganak na nakatayo rito, maligo kayo ngayon sa tubig ng pawis na ito, upang ganap na luminis ang inyong sarili.”

Verse 84

एतेषां मध्यगो यश्च त्रिजातः स भविष्यति । तस्य विस्फोटकैर्युक्तं स्नातस्यांगं भविष्यति

At sinumang nasa gitna nila ang tumayo, siya ang magiging tatlong-ulit na isinilang. Sa kanyang katawan, matapos maligo, lilitaw ang mga pigsa at pamamaga.

Verse 85

ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे क्रमात्तत्र निमज्जनम् । चक्रुः शुद्धिं गताश्चापि मुक्त्वैकं ब्राह्मणं तदा

Pagkaraan, ang lahat ng mga brāhmaṇa ay sunud-sunod na lumubog doon. Nakamit din nila ang paglilinis—ngunit noon ay may isang brāhmaṇa na iniwan nilang bukod.

Verse 86

हाहाकारस्ततो जज्ञे महांस्तत्र जनोद्भवः । दृष्ट्वा विस्फोटकैर्युक्तमकस्मात्तं द्विजोत्तमम्

Pagkatapos, sumiklab ang malaking sigaw ng pagdadalamhati sa mga tao roon, nang bigla nilang makita ang pinakadakilang dvija na pinahirapan ng mga pigsa at pamamaga.

Verse 87

सोऽपि लज्जान्वितो विप्रः कृत्वाऽधो वदनं ततः । निष्क्रांतोऽथ सभामध्यात्स्थानाद्विप्रसमुद्भवात्

Ang brāhmaṇa ring iyon, nababalot ng hiya, ay ibinaba ang kanyang mukha. Pagkaraan, umalis siya mula sa gitna ng kapulungan, mula sa luklukan ng mga brāhmaṇa.

Verse 88

वह्निरुवाच । एतद्वः साधितं कृत्यं मया पूर्वं द्विजोत्तमाः । तस्माद्यास्ये निजं स्थानं भवद्भिः पारमापितः

Nagsalita ang Apoy: “O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, natupad ko na noon pa ang gawaing ito para sa inyo. Kaya ngayon ay babalik ako sa aking sariling tahanan, sapagkat sa inyo ito’y ganap na naisakatuparan.”

Verse 89

न वृथा दर्शनं मे स्यादपि स्वप्रे द्विजोत्तमाः । तस्मात्सम्प्रार्थ्यतां किंचिदभीष्टं हृदि संस्थितम्

O mga pinakadakilang brāhmaṇa, nawa’y hindi maging walang saysay ang aking pagpapakita, kahit sa panaginip lamang. Kaya’t hilingin ninyo sa akin ang biyayang ninanais na nananahan sa inyong puso.

Verse 90

ब्राह्मणा ऊचुः । एतत्तव जलं वह्ने स्वेदजं सर्वदैव तु । स्थिरं भवतु चात्रैव विशुद्ध्यर्थं द्विजन्मनाम्

Wika ng mga brāhmaṇa: “O Apoy na banal, nawa’y ang tubig na ito—isinilang mula sa iyong pawis—ay manatiling nakatatag dito magpakailanman, para sa paglilinis ng mga dwija.”

Verse 91

अन्यजातो नरो योऽत्र प्रकरोति निमज्जनम् । तस्य चिह्नं त्वया कार्यं विस्फोटकसमुद्भवम्

Sinumang tao na mula sa ibang uri ng kapanganakan na lumubog sa tubig dito, sa kanya’y gawin mo ang isang tanda: ang pagsiklab ng mga pigsa at paltos na pumuputok.

Verse 92

नाहं स्वजिह्वया दोषं ब्राह्मणस्य समुद्भवम् । कथञ्चित्कीर्तयिष्यामि तस्माच्छृण्वन्तु भो द्विजाः

Hindi ko ipahahayag sa sarili kong dila ang kasalanang sumibol sa isang brāhmaṇa. Gayunman, babanggitin ko ito sa ilang paraan; kaya makinig kayo, O mga dwija.

Verse 93

अद्यप्रभृति सर्वेषां ब्राह्मणानां समुद्भवम् । शुद्धिरत्र प्रकर्तव्या पितृमातृसमुद्द्भवा

Mula sa araw na ito, para sa lahat ng brāhmaṇa, ang paglilinis ay dapat ganapin dito—ang paglilinis na may kaugnayan sa nagmumula sa ama at ina (angkan at kapanganakan).

Verse 94

चमत्कारपुरोत्थो यः कश्चिद्विप्रः प्रकीर्तितः । सोऽत्र स्नातो विशुद्धश्च विज्ञेयः कुलपुत्रकः

Sinumang brāhmaṇa na tinatawag na “isinilang mula sa Camatkārapura,” kapag naligo rito ay nagiging dalisay, at dapat kilalaning tunay na anak ng marangal na angkan.

Verse 95

तस्मै कन्या प्रदातव्या स श्राद्धार्हो भविष्यति धर्मकृत्येषु सर्वेषु योजनीयः स एव हि

Sa kanya dapat ipagkaloob ang isang dalaga (sa pag-aasawa). Siya’y magiging karapat-dapat tumanggap ng handog na śrāddha, at tunay na siya lamang ang dapat italaga sa lahat ng gawang-dharma.

Verse 96

अष्टषष्टिषु गोत्रेषु मिलितेषु यथाक्रमम् । तत्प्रत्यक्षं विशुद्धो यः स शुद्धः पंक्तिपावनः

Kapag ang animnapu’t walong angkan ay nagtipon ayon sa wastong ayos, ang sinumang hayagang mapatunayang dalisay—siya ang tunay na dalisay, tagapagpadalisay ng buong hanay ng kainan.

Verse 97

अपवादाश्च ये केचिद्ब्रह्महत्यादिकाः स्थिताः । अन्येऽपि दुर्जनैः प्रोक्ता धर्मसन्देहकारकाः

At anumang paratang na mayroon—gaya ng sakdal na pagpatay sa brāhmaṇa at iba pa—gayundin ang iba pang bintang na binibigkas ng masasamang tao na nagbubunga ng pag-aalinlangan sa dharma—

Verse 98

ते सर्वेऽत्र विशुद्धाः स्युर्विज्ञेयाः कुलपुत्रकाः । अपवादास्तथा चान्ये नाशं यास्यंति चाखिलाः

Silang lahat ng iyon ay dapat maunawaang ganap nang nalinis dito, bilang mga anak na karapat-dapat ng marangal na angkan; at ang gayong mga paratang, pati iba pang paninirang-puri, ay lubusang maglalaho.

Verse 99

यावन्नात्र कृतं स्नानं प्रत्यक्षं च द्विजन्मनाम् । सर्वेषां तावदेवाऽत्र न स विप्रो भवेत्स्फुटम्

Hangga’t hindi pa nagaganap dito ang lantad at tuwirang paliligo ng mga dwija (dalawang-ulit na isinilang), hanggang doon—para sa kanilang lahat sa bagay na ito—hindi pa siya tunay na nagiging isang brāhmaṇa sa ganap at malinaw na diwa.

Verse 100

सूत उवाच । एवं ते समयं कृत्वा चमत्कारपुरोद्भवाः । ब्राह्मणाः शांतिकं चक्रुर्हितार्थं तस्य भूपतेः

Sinabi ni Sūta: Nang magkasundo sila nang gayon, ang mga brāhmaṇa na nagmula sa kamangha-manghang lungsod ay nagsagawa ng mga ritong pampayapa (śāntika) para sa kapakinabangan at ikabubuti ng haring iyon.

Verse 101

तस्मिन्कुण्डे ततः स्नानं कृतं सर्वैर्महात्मभिः । भयत्रस्तैर्विशुद्ध्यर्थं शेषैरपि महात्मभिः

Pagkaraan, sa sagradong lawa (kuṇḍa) na iyon, naligo ang lahat ng may dakilang diwa; at ang iba pang dakilang kaluluwa rin—na nanginginig sa takot—ay naligo roon alang-alang sa paglilinis.

Verse 102

ततो नीरोगतां प्राप्तः स भूपस्तत्क्षणाद्विजाः । यस्तत्र कुरुते स्नानमद्यापि द्विजसत्तमाः

Pagkaraan, O mga dwija, ang haring iyon ay agad na nakamtan ang kalusugang walang karamdaman sa mismong sandaling iyon. Maging hanggang ngayon, O pinakamainam sa mga dwija, sinumang naliligo roon—

Verse 103

कार्तिक्यां परदारोत्थैः स विमुच्येत पातकैः । एषां युगत्रये शुद्धिरासीत्तत्र द्विजन्मनाम्

Sa buwan ng Kārttika, siya’y mapapalaya sa mga kasalanang nagmumula sa asawa ng iba (pangangalunya). Para sa mga dwija na ito, sa tatlong yuga, naroon ang kadalisayan sa tīrtha na iyon.

Verse 104

कुलशीलविहीनानामन्येषामपि पाप्मनाम् । मत्वा कलियुगं घोरं परदारसुरंजितम् । तत्र शुद्धिस्ततः सर्वैः कृता विप्रैश्च वाचिका

Isinasaalang-alang ang kakila-kilabot na panahon ng Kali—na puno ng 'demonyo' ng pangangalunya—at nakikita ang mga taong walang disiplina sa pamilya at mabuting asal, at iba pang mga makasalanan, kaya't ang pagdadalisay doon ay itinatag ng lahat, at gayundin ang pandiwang pagdadalisay ng mga brahmana.

Verse 106

अद्यापि कुरुते तत्र यः स्नानं द्विजसत्तमाः । त्रिजातो दह्यते तत्र वह्निना स न संशयः

Kahit ngayon, O pinakamahusay sa mga ipinanganak nang dalawang beses, sinumang maligo doon—sinumang ipinanganak nang tatlong beses (may taglay na tatlong banal na katayuan) ay sinusunog upang maging malinis doon ng apoy (ng pagdadalisay); tungkol dito ay walang pag-aalinlangan.

Verse 113

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेवरक्षेत्रमाहात्म्ये दमयन्त्युपाख्याने त्रिजातकविशुद्धयेऽग्निकुंडमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रयोदशोत्तरशततमोऽध्यायः

Kaya, sa banal na Skanda Mahāpurāṇa—sa loob ng walumpu't isang libong taludtod na kompilasyon, sa ika-anim na aklat, ang Nāgara Khaṇḍa—sa loob ng pagluwalhati sa Tīrtha ng sagradong rehiyon ng Hāṭakeśvara, sa kabanata tungkol kay Damayantī, ay nagtatapos ang ika-isang daan at labintatlong kabanata, na pinamagatang “Ang Paglalarawan ng Kadakilaan ng Agnikuṇḍa (Hukay ng Apoy), para sa pagdadalisay ni Trijāta.”