Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 51

Devanagari script

वासोभिर्मुकुटैश्चैव गोभूदानेन केवलम् । संतर्प्यान्यांस्तथा विप्रान्स्वस्थानं याति भूमिपः

Transliteration

vāsobhirmukuṭaiścaiva gobhūdānena kevalam | saṃtarpyānyāṃstathā viprānsvasthānaṃ yāti bhūmipaḥ

Translation

Sa pamamagitan ng mga kasuotan at mga korona, at sa pag-aalay ng kaloob na mga baka at lupa, napasiyahan ng hari ang iba pang mga brāhmaṇa; at pagkaraan ay nagbalik siya sa sarili niyang tahanan.

Word by Word

• वासोभिः: with garments
• वासोभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वासस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), बहुवचनम्

• मुकुटैः: with crowns
• मुकुटैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मुकुट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction: and)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्ययम् (emphatic particle: indeed/just)

• गोभूदानेन: by gifts of cows and land
• गोभूदानेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक) + भू (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; इतरेतर-द्वन्द्वः (गोदान + भूदाने) समाहार-द्वन्द्ववत् प्रयोगः

• केवलम्: only, merely
• केवलम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: केवल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया/प्रथमा-एकवचनरूपम्; क्रियाविशेषणत्वेन (adverbial: only/merely)

• संतर्प्य: having satisfied
• संतर्प्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + तृप् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (absolutive), ‘having satisfied/feasted’

• अन्यान्: others
• अन्यान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), बहुवचनम्

• तथा: likewise
• तथा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्ययम् (thus/likewise)

• विप्रान्: Brahmins
• विप्रान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• स्वस्थानम्: his own place
• स्वस्थानम्: Karma (Goal as object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (स्वस्य स्थानम्)

• याति: goes
• याति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• भूमिपः: the king
• भूमिपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भूमिप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Narrator within Nāgarakhaṇḍa

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The king distributes garments and crowns, and grants cows and land to brāhmaṇas; recipients bless him; the scene ends with the king departing to his palace.

Characters & Entities

• King (bhūmipa)
• Brāhmaṇas (viprāḥ)
• Gifts: cows, land, garments, crowns

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worship is completed by generosity—especially supporting learned brāhmaṇas through dāna—so that devotion becomes social dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse focuses on dāna following ritual observance within the Nāgarakhaṇḍa tīrtha narrative, not on a separate site description.

What ritualistic prescription is mentioned?

Charitable gifts—garments, crowns, cows, and land—given to brāhmaṇas as part of the month-end religious observance.