Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 63

Devanagari script

एतस्मिन्नंतरे क्रुद्धास्ते सर्वे द्विजसत्तमाः । ग्रहानुद्दिश्य सूर्यादीञ्छापाय कृतनिश्चयाः

Transliteration

etasminnaṃtare kruddhāste sarve dvijasattamāḥ | grahānuddiśya sūryādīñchāpāya kṛtaniścayāḥ

Translation

Samantala, nagalit ang lahat ng pinakadakilang Brahmin; itinuon ang layon sa mga graha sa langit, mula sa Araw, at nagpasiyang sumpain ang mga ito.

Word by Word

• एतस्मिन्: in this
• एतस्मिन्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; सर्वनाम-शब्दः

• अन्तरे: in the interval
• अन्तरे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्

• क्रुद्धाः: angered
• क्रुद्धाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: क्रुध् (धातु) → क्रुद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः भूतकर्मणि/भूतभावे (past participle)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्; सर्वनाम-शब्दः

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्

• द्विजसत्तमाः: best of the twice-born (brahmins)
• द्विजसत्तमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज + सत्तम (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्विजानां सत्तमाः)

• ग्रहान्: the planets
• ग्रहान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), बहुवचनम्

• उद्दिश्य: aiming at / addressing
• उद्दिश्य: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: उद् + दिश् (धातु) → उद्दिश्य (क्त्वान्त/ल्यप्)
• Form: अव्ययभावः; ल्यप्-प्रत्ययान्तः (gerund/absolutive)

• सूर्यादीन्: Sun and others
• सूर्यादीन्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सूर्य + आदि (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), बहुवचनम्; समाहार/समुच्चयार्थे ‘आदि’-तत्पुरुषः (सूर्यं आदिं कृत्वा)

• शापाय: for a curse
• शापाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: शाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः (Dative/4th), एकवचनम्

• कृतनिश्चयाः: having made a decision / resolved
• कृतनिश्चयाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कृत (कृदन्त, क्त) + निश्चय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्; कर्मधारय/तत्पुरुषार्थः ‘कृतः निश्चयः येषाम्’ (बहुव्रीह्यर्थे प्रयोगः)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Nāgarakhaṇḍa; exact speaker not explicit in snippet)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A circle of austere Brahmins, faces tense with anger, hands poised in a curse-gesture, gaze lifted toward the sky where the Sun and other grahas are envisioned as radiant orbs.

Characters & Entities

• dvijasattama (eminent Brahmins)
• grahas (planets)
• Sūrya (Sun)
• curse (śāpa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇas portray cosmic forces (grahas) as responsive to dharma and adharma, and emphasize the formidable spiritual potency—both protective and punitive—of realized Brahmins.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; it introduces a graha-related turn within the tīrthamāhātmya narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; the verse indicates a decision to invoke a śāpa against grahas, implying the need for graha-śānti or dharmic reconciliation in the larger context.