Adhyaya 25

Verse 1

अर्जुन उवाच । देवर्षे वर्ण्यते चेयं कथा पीयूषसोदरा । पुनरेतन्मुने ब्रूहि यदा वेत्ति महेश्वरः

Sinabi ni Arjuna: “O banal na rishi, ang salaysay na ito’y parang amṛta, tunay na nektar. Ipagbadya mo muli, O muni—kailan nalaman ni Maheśvara ang bagay na ito?”

Verse 2

भगवान्स्वां सतीं भार्यां वधार्थं चापि तारकम् । सत्याश्च विरहात्तप्यन्ददाह किमसौ स्मरम्

Ang Panginoon ba—upang maganap ang pagpatay kay Tāraka, at dahil sa pagliyab ng dalamhati sa pagkawalay sa Kanyang tapat na asawang si Satī—kaya Niya sinunog si Kāma (Smara)?

Verse 3

त्वयैवोक्तं स विरहात्सत्यास्तप्यति वै तपः । हिमाद्रिमास्थितो देवस्तस्याः संगमवांछया

Ikaw mismo ang nagsabi na, dahil sa pagkawalay kay Satī, tunay ngang nagsasagawa Siya ng matinding tapa; ang Diyos na nananahan sa Himalaya ay nananabik sa muling pagsasama sa kanya.

Verse 4

नारद उवाच । सत्यमेतत्पुरा पार्थ भवस्येदं मनीषितम् । अतप्ततपसा योगो न कर्तव्यो मयाऽनया

Wika ni Nārada: Totoo ito, O prinsipe. Noong unang panahon, ito ang pasya ni Bhava (Śiva): “Hindi ko isasagawa ang pag-iisa (yoga) sa kanya hangga’t hindi natutupad ang tapa.”

Verse 5

तपो विना शुद्धदेहो न कथंचन जायते । असुद्धदेहेन समं संयोगो नैव दैहिकः

Kung walang tapa, hindi kailanman lilitaw ang dalisay na katawan; at sa maruming katawan, ang pagsasanib na pangkatawan ay hindi tunay na nararapat.

Verse 6

महत्कर्माणि यानीह तेषां मूलं सदा तपः । नातप्ततपसां सिद्धिर्महत्कर्माणि यांति वै

Anumang dakilang gawain sa daigdig na ito, ang ugat nito ay laging tapa; yaong hindi nagsagawa ng tapas ay hindi nagkakamit ng tagumpay sa malalaking gawain.

Verse 7

एतस्मात्कारणाद्देवो दर्पितं तं ददाह तु । ततो दग्धे स्मरे चापि पार्वतीमपि व्रीतिताम्

Dahil dito, sinunog ng Diyos ang mapagmataas na iyon; at nang masunog si Smara, si Pārvatī man ay napuno ng matinding hiya.

Verse 8

विहाय सगणो देवः कैलासं समपद्यत । देवी च परमोद्विग्ना प्रस्खलंती पदेपदे

Umalis ang Diyos kasama ang kaniyang mga kasama at nagbalik sa Kailāsa; at ang Diyosa, labis na nababagabag, ay natitisod sa bawat hakbang.

Verse 9

जीवितं स्वं विनिंदंती बभ्रामेतस्ततश्चसा । हिमाद्रिरपि स्वे श्रृंगे रुदतीं पृष्टवान्रतिम्

Sinisisi niya ang sarili niyang buhay at gumala rito at roon; at maging ang Himalaya, sa sariling tuktok, ay nagtanong sa umiiyak na si Rati.

Verse 10

कासि कस्यासि कल्याणि किमर्थं चापि रोदिषि । पृष्टा सा च रतिः सर्वं यथावृत्तं न्यवेदयत्

“Sino ka, at kanino ka nabibilang, O mapalad na ginang? At bakit ka umiiyak?” Nang tanungin, isinalaysay ni Rati ang lahat ayon sa tunay na nangyari.

Verse 11

निवेदिते तथा रत्या शैलः संभ्रांतमानसः । प्राप्य स्वां तनयां पाणावादायागात्स्वकं पुरम्

Nang maipahayag ni Rati ang gayon, ang Bundok (Himalaya) ay nayanig ang kalooban; hinawakan niya sa kamay ang sarili niyang anak na babae at nagbalik sa kaniyang lungsod.

Verse 12

सा तत्र पितरौ प्राह सखीनां वदनेन च । दुर्भगेन शरीरेण किमनेन हि कारणम्

Doon ay nagsalita siya sa kaniyang mga magulang—kasabay ng pag-uulit sa sinabi ng kaniyang mga kaibigan: “Ano ang saysay ng malas na katawang ito?”

Verse 13

देहवासं परित्यक्ष्ये प्राप्स्ये वाभिमतं पतिम् । असाध्यं चाप्यभीष्टं च कथं प्राप्यं तपो विना

Tatalikuran ko ang katawang ito o kaya ay makakamtan ko ang asawang aking ninanais. Paano makakamit ang mahirap at inaasam nang walang penitensya?

Verse 14

नियमैर्विविधैस्तस्माच्छोषयिष्ये कलेवरम् । अनुजानीत मां तत्र यदि वः करुणा मयि

Kaya naman, sa pamamagitan ng iba't ibang disiplina ay tutuyuin ko ang katawang ito. Payagan ninyo akong pumunta doon, kung kayo ay may habag sa akin.

Verse 15

श्रुत्वेति वचनं माता पिता च प्राह तां शुभाम् । उ मेति चपले पुत्रि न क्षमं तावकं वपुः

Nang marinig ang kanyang mga salita, ang kanyang ina at ama ay nagsalita sa banal na dalaga: 'O mapusok na anak, ang iyong katawan ay hindi angkop na tiisin ito.'

Verse 16

सोढुं क्लेशात्मरूपस्य तपसः सौम्यदर्शने । भावीन्यप्यनि वार्याणि वस्तूनि च सदैव तु

O may maamong mukha, ang penitensya ay likas na mahirap at kailangang tiisin; at sa buhay, ang mga hindi maiiwasang pangyayari ay nagaganap din.

Verse 17

भाविनोर्था भवंत्येव नरस्यानिच्छतोपि हि । तस्मान्न तपसा तेऽस्ति बाले किंचित्प्रयोजनम्

Kahit para sa taong hindi nagnanais nito, ang nakadhana ay mangyayari pa rin. Kaya naman, O anak, ang penitensya ay walang silbi para sa iyo.

Verse 18

श्रीदेव्युवाच । यदिदं भवतो वाक्यं न सम्यगिति मे मतिः । केवलं न हि दैवेन प्राप्तुमर्थो हि शक्यते

Wika ng Diyosa: “Sa aking pananaw, ang iyong sinabi ay hindi ganap na wasto. Ang isang layunin ay hindi natatamo sa kapalaran lamang.”

Verse 19

त्किंचिद्दैवाद्धठात्किंचित्किंचिदेव स्वभावतः । पुरुषः फलमाप्नोति चतुर्थं नात्र कारणम्

“May bungang mula sa tadhana, may biglang dumarating, at may nagmumula sa sariling likas na pagkatao; kaya’t ang tao’y tumatamo ng kinalabasan—walang ikaapat na sanhi rito.”

Verse 20

ब्रह्मणा चापि ब्रह्मत्वं प्राप्तं किलतपोबलात् । अन्यैरपि च यल्लब्धं तन्नसंख्यातुमुत्सहे

“Maging si Brahmā ay nakamit ang pagka-Brahmā, ayon sa sabi, sa lakas ng tapas (mahigpit na pag-aayuno at pagninilay). Ang natamo rin ng iba sa pamamagitan nito—hindi ko mangahas bilangin.”

Verse 21

अध्रुवेण शरीरेण यद्यभीष्टं न साध्यते । पश्चात्स शोच्यते मंदः पतितेऽस्मिञ्छरीरके

“Kung sa marupok na katawang ito ay hindi matupad ang minimithi, sa bandang huli ang mangmang ay magdadalamhati kapag bumagsak ang katawang ito.”

Verse 22

यस्य देहस्य धर्मोऽयं क्वचिज्जायेत्क्वचिन्म्रियेत् । क्वचिद्गर्भगतं नश्येज्जातमात्रं क्वचित्तथा

Ito ang likas na katangian ng katawan: sa isang dako ito’y isinisilang, sa ibang dako ito’y namamatay; sa isang dako ito’y napaparam habang nasa sinapupunan, at sa ibang dako nama’y nasisira agad pagkapanganak din.

Verse 23

बाल्ये च यौवने चापि वार्धक्येपि विनश्यति । तेन चंचलदेहेन कोऽर्थः स्वार्थो न चेद्भवेत्

Nawawasak ito sa pagkabata, gayundin sa kabataan, at maging sa katandaan. Ano ang halaga ng pabagu-bagong katawan na ito kung hindi natatamo ang tunay na layunin ng sarili?

Verse 24

इत्युक्त्वा स्वसखीयुक्ता पितृभ्यां साश्रु वीक्षिता । श्रृंगं हिमवतः पुण्यं नानाश्चर्यं जगाम सा

Pagkasabi niya nito, kasama ang kanyang mga kasamang babae, at habang tinitingnan siya ng kanyang mga magulang na may luha, nagtungo siya sa banal na tuktok ng Himavat, na hitik sa maraming kababalaghan.

Verse 25

तत्रां बराणि संत्यज्य भूषणानि च शैलजा । संवीता वल्कलैर्दिव्यैस्तपोऽतप्यत संयता

Doon, itinakwil ni Śailajā ang kanyang mga kasuotan at alahas; nabalutan ng banal na telang balat-kahoy, at sa pagpipigil-sa-sarili, isinagawa niya ang matinding tapa.

Verse 26

ईश्वरं हृदि संस्थाप्य प्रणवाभ्यसनादृता । मुनीनामप्य भून्मान्या तदानीं पार्थ पार्वती

Iniluklok niya ang Panginoon sa kanyang puso, at buong debosyon niyang sinanay ang sarili sa disiplinadong pagbigkas ng Praṇava (Oṁ). Noon, si Pārvatī ay naging karapat-dapat parangalan maging sa hanay ng mga muni, O Pārtha.

Verse 27

त्रिस्नाता पाटलापत्रभक्षकाभूच्छतं समाः । शंत च बिल्वपत्रेण शीर्णोन कृतभोजना

Tatlong ulit siyang naliligo bawat araw; sa loob ng isang daang taon nabuhay siya sa pagkain ng mga dahon ng pāṭalā. At sa isa pang daang taon, sa mga dahon ng bilva siya umasa—mga tuyong dahon, na hindi tumatanggap ng karaniwang lutong pagkain.

Verse 28

जलभक्षा शतं चाभूच्छतं वै वायुभोजना । ततो नियममादाय पादांगुष्ठस्थिताभवत्

Sa loob ng isang daang taon, tubig lamang ang kanyang ikinabuhay; sa isa pang daang taon, hangin lamang ang kanyang tinaglay. Pagkaraan, tumanggap siya ng mas mahigpit na niyama at nanatiling nakatayo sa dulo ng hinlalaki ng paa.

Verse 29

निराहारा ततस्तापं प्रापुस्तत्तपसो जनाः । ततो जगत्समालोक्य तदीयतपसोर्जितम्

Pagkaraan, tuluyan siyang nag-ayuno, walang anumang pagkain; dahil sa tindi ng kanyang tapas, ang mga tao’y napahirapan ng naglalagablab na init nito. Kaya, nang mamasdan ang daigdig na naapektuhan ng lakas ng kanyang tapas—

Verse 30

हरस्तत्राययौ साक्षाद्ब्रह्मचारिवपुर्द्धरः । वसानो वल्कलं दिव्यं रौरवाजिनसंवृतः

Noon, si Hara (Śiva) mismo ang dumating doon, taglay ang anyo ng isang brahmacārin, mag-aaral na may panatang kalinisan. Suot niya ang banal na kasuotang balat-kahoy at nababalutan ng balat ng raurava.

Verse 31

सुलक्षणाषाढधरः सद्वृत्तः प्रति भानवान् । ततस्तं पूजयामासुस्तत्सख्यो बहुमानतः

Taglay niya ang mga mapalad na tanda at suot ang kasuotang āṣāḍha; siya’y may mabuting asal at nagniningning sa talino. Pagkaraan, ang mga kasama ng dalaga ay sumamba sa kanya nang may dakilang paggalang.

Verse 32

वक्तुमिच्छुः शैलपुत्रीं सखीभिरिति चोदितः । ब्रह्मन्नियं महाभागा गृहीतनियमा शुभा

Nais niyang makipag-usap sa Anak na Babae ng Bundok, at sa udyok ng mga kasama niya, sinabi sa kanya: “O Brāhmaṇa, ang marangal at mapalad na ginang na ito ay tumanggap na ng banal na niyama.”

Verse 33

मुहूर्तपंचमात्रेण नियमोऽस्याः समाप्यते । तत्प्रतीक्षस्व तं कालं पश्चादस्मत्सखीसमम्

Sa loob lamang ng limang muhūrta, matatapos ang kanyang banal na pagtalima. Hintayin mo ang oras na iyon; pagkatapos, maaari mo siyang makaharap na kasama kami, ang kanyang mga kaibigang babae.

Verse 34

नानाविदा धर्मवार्ताः प्रकरिष्यसि ब्राह्मण । इत्युक्त्वा विजयाद्यास्ता देवीचरितवर्णनैः

Pagkasabi, “O Brāhmaṇa, maglalahad ka ng sari-saring pag-uusap tungkol sa dharma,” si Vijayā at ang iba pang kasama ay nagpalipas ng oras sa pagsasalaysay ng mga gawa at salaysay ng Diyosa.

Verse 35

अश्रुमुख्यो द्विजस्याग्रे निन्युः कालं च तं तदा । ततः काले किंचिदूने ब्रह्मचारी महामतिः

Noon, na may mga mukhang basang-luha, pinalipas nila ang oras na iyon sa harap ng Brāhmaṇa. Pagkaraan, nang kaunti na lamang ang nalalabi, ang dakilang-isip na brahmacārin ay kumilos.

Verse 36

विलोकनमिषेणागादाश्रमोपस्थितं ह्रदम् । निपपात च तत्रासौ चुक्रोशातितरां ततः

Sa pagkukunwaring tumitingin-tingin, nagtungo siya sa lawa na malapit sa āśrama. Doon siya nahulog, at saka sumigaw nang ubod-lakas.

Verse 37

अहमत्र निमज्जामि कोऽपि मामुद्धरेत भोः । इति तारेण क्रोशंतं श्रुत्वा तं विजयादिकाः

“Nalulunod ako rito—may sinuman, iligtas ninyo ako, o mga kaibigan!” Nang marinig ang kanyang matinis na sigaw, si Vijayā at ang iba pa ay (tumugon).

Verse 38

आजग्मुस्त्वरया युक्ता ददुस्तस्मै करं च ताः । स चुक्रोश ततो गाढं दूरेदूरे पुनःपुनः

Nagmamadali silang lumapit at iniabot sa kanya ang kanilang kamay. Ngunit lalo siyang sumigaw nang mariin, paulit-ulit: “Lumayo pa, lumayo pa!”

Verse 39

नाहं स्पृशाम्यसंसिद्धां म्रिये वा नानृतं त्विदम् । ततः समाप्तनियमा पार्वती स्वयमाययौ

“Hindi ko hahawakan ang sinumang hindi pa ganap ang pagtalima sa panata; mas nanaisin ko pang mamatay—hindi ito kasinungalingan.” Pagkaraan, nang matapos ang kanyang panata, si Pārvatī mismo ang dumating doon.

Verse 40

सव्यं करं ददावस्य तं चासौ नाभ्यनन्दत । भद्रे यच्छुचि नैव स्याद्यच्चैवावज्ञया कृतम्

Iniabot niya ang kaliwang kamay, ngunit hindi iyon tinanggap. Wika niya: “O marikit at mahinahong ginang, ang hindi dalisay at ang ginawa nang may pagwawalang-galang ay hindi dapat tanggapin.”

Verse 41

सदोषेण कृतं यच्च तदादद्यान्न कर्हिचित् । सव्यं चाशुचि ते हस्तं नावलंबामि कर्हिचित्

“Ang anumang ginawa na may kapintasan ay hindi kailanman dapat tanggapin. Ang kaliwa mong kamay ay hindi dalisay; hindi ako sasandig dito—magpakailanman.”

Verse 42

इत्युक्ता पार्वती प्राह नाहं दत्तं च दक्षिणम् । ददामि कस्यचिद्विप्र देवदेवाय कल्पितम्

Nang masabihan, sinabi ni Pārvatī: “Hindi ko pa naibibigay ang aking dakṣiṇā (handog na banal). O brāhmaṇa, ibinibigay ko lamang ito sa sinuman kapag ito’y iniaalay para sa Devadeva, ang Diyos ng mga diyos (Śiva).”

Verse 43

दक्षिणं मे करं देवो ग्रहीता भव एव च । शीर्यते चोग्रतपसा सत्यमेतन्मयोदितम्

“Ang aking dakṣiṇā ay ang kanang kamay na ito—nawa’y tanggapin ito ng Panginoon; at ikaw rin, O brāhmaṇa, tanggapin mo. Nauupos ito sa mabagsik na pag-aayuno at pagtapa; ito ang katotohanang aking sinasabi.”

Verse 44

विप्र उवाच । यद्येवमवलेपस्ते गमनं केन वार्यते । यथा तव प्रतिज्ञेयं ममापीयं तथाचला

Wika ng brāhmaṇa: “Kung ganyan ang pagmamataas na nasa iyo, sino ang makapipigil sa iyong pag-alis? Ngunit kung paanong dapat tuparin ang iyong panata, gayon din dapat manatiling matatag ang aking pag-angkin—O Acalā, ang Di-Natitinag.”

Verse 45

रुद्रस्यापि वयं मान्याः कीदृशं ते तपो वद । विषमस्थं यत्र विप्रं म्रियमाणमुपेक्षसि

“Maging kay Rudra, kami’y karapat-dapat igalang. Sabihin mo—anong uri ng pagtapa ang sa iyo, na napapabayaan mo ang isang brāhmaṇa na nasa kapahamakan, namamatay sa harap mo?”

Verse 46

अवजा नासि विप्रांस्त्वं तच्छीघ्रं व्रज दर्शनात् । यदि वा मन्यसे पूज्यांस्ततोऽभ्युद्धर नान्यथा

“Kung hindi mo hinahamak ang mga brāhmaṇa, lumisan ka agad sa aming paningin. O kung tunay mong itinuturing silang karapat-dapat sambahin, iligtas mo (ako) ngayon din—wala nang ibang daan.”

Verse 47

ततो विचार्य बहुधा इति चेति च सा शुभा । विप्रस्योद्धरणं सर्वधर्मेभ्योऽमन्यताधिकम्

Pagkaraan, ang mapalad na Diyosa ay nagmuni-muni sa maraming paraan—“gayon ba, o hindi?”—at napagtanto niyang ang pagsagip sa brāhmaṇa ay higit kaysa sa lahat ng iba pang tungkuling panrelihiyon.

Verse 48

ततः सा दक्षिणं दत्त्वा करं तं प्रोज्जहार च । नरं नारी प्रोद्धरति सज्जन्तं भववारिधौ । एतत्सन्दर्शनार्थाय तथा चक्रे भवोद्भवः

Pagkaraan, ibinigay niya ang dakṣiṇā at binitiwan ang kamay na iyon. Tunay na ang isang babae ay makaaangat sa lalaking lumulubog sa karagatan ng saṃsāra; upang ipakita ito, si Bhavodbhava (Śiva) ang nag-ayos ng pangyayaring ito.

Verse 49

प्रोद्धृत्य च ततः स्नात्वा बद्ध्व योगासनं स्थिता

Matapos siyang iahon, naligo siya, saka inihugis ang sarili sa isang āsana ng yoga at nanatiling matatag.

Verse 50

ब्रह्मचारी ततः प्राह प्रहसन्किमिदं शुभे । कर्तुकामासि तन्वंगि दृढयोगासनस्थिता

Pagkatapos ay nagsalita ang brahmacārī, nakangiti: “O mapalad, ano ito? O babaeng payat ang mga biyas, ano ang nais mong gawin, na nakaupo nang matatag sa matibay na āsana ng yoga?”

Verse 51

देवी प्राह ज्वालयिष्ये शरीरं योगवह्निना । महादेवकृतमतिरुच्छिष्टाहं यतोऽभवम्

Sinabi ng Diyosa: “Susunugin ko ang katawang ito sa apoy ng yoga. Sapagkat ang aking isipan ay nahubog ni Mahādeva, kaya ako’y naging tulad ng naiwan pagkatapos Niya (di-karapat-dapat).”

Verse 52

ब्रह्मचारी ततः प्राह काश्चिद्ब्राह्मणकाम्यया । कृत्वा वार्तास्ततः स्वीयमभीष्टं कुरु पार्वति

Pagkatapos ay nagsalita ang brahmacārin: “Dahil sa isang pagnanais na may kaugnayan sa isang brāhmaṇa, matapos tayong mag-usap sandali, gawin mo ang ninanais mo mismo, O Pārvatī.”

Verse 53

नोपहन्यां कदाचिद्वि साधुभिर्विप्रकामना । धर्ममेनं मन्यसे चेन्मुहूर्तं ब्रूहि पार्वति

“Kailanma’y hindi ako mananakit—ako na hinahanap ng mga sadhu at ng mga brāhmaṇa. Kung itinuturing mong ito’y dharma, magsalita ka sandali, O Pārvatī.”

Verse 54

देवी प्राह ब्रूहि विप्र मुहूर्तं संस्थिता त्वहम् । ततः स्वयं व्रती प्राह देवीं तां स्वसखीयुताम्

Sinabi ng Diyosa: “Magsalita ka, O brāhmaṇa; narito ako at nakatayo sandali.” Pagkaraan, ang nagsasagawa ng panata ay siya mismong nagsalita sa Diyosa na kasama ang kaniyang mga kasamahan.

Verse 55

किमर्थमिति रम्भोरु नवे वयसि दुश्चरम् । तपस्त्वया समारब्धं नानुरूपं विभाति मे

“Sa anong dahilan, O babaeng may marikit na mga hita, sa kasariwaan ng kabataan ay sinimulan mo ang ganitong mahirap na pag-aayuno at pagninilay? Ang tapas na iyong pinasimulan ay tila hindi angkop sa aking paningin.”

Verse 56

दुर्लभं प्राप्य मानुष्यं गिरिराजगृहेऽधुना । भोगांश्च दुर्लभान्देवि त्यक्त्वा किं क्लिश्यते वपुः

“Yamang natamo mo ang bihirang pagkatao at ngayo’y naninirahan sa tahanan ng Hari ng mga Bundok, O Diyosa—bakit pinahihirapan ang iyong katawan, tinalikuran pa maging ang mga bihirang ligaya?”

Verse 57

अतीव दूये वीक्ष्य त्वां सुकुमारतराकृतिम् । अत्युग्रतपसा क्लिष्टा पद्मिनीव हिमर्दिता

“Lubha akong nagdadalamhati sa pagtanaw sa iyo—napakalambot at maselan ng anyo—na pinahihirapan ng napakabangis na tapas, na wari’y halamang lotus na binayo ng hamog na nagyeyelo.”

Verse 58

इदं चान्यत्त्व शुभे शिरसो रोगदं मम । यद्देहं त्यक्तुकामा त्वं प्रबुद्धा नासि बालिके

At may isa pang bagay, O mapalad, na nagpapasakit sa aking ulo: ikaw, na nagnanais iwan ang iyong katawan, ay hindi pa nagigising sa sarili mong ikabubuti, O dalaga.

Verse 59

वामः कामो मनुष्येषु सत्यमेतद्वचो यतः । स्पृहणीयासि सर्वेषामेवं पीडयसे वपुः

Ang pagnanasa sa mga tao ay baluktot—tunay ang salitang ito. Sapagkat bagaman ikaw ay minimithi ng lahat, pinahihirapan mo pa rin ang iyong katawan nang ganito.

Verse 60

अविज्ञातान्वयो नग्नः शूली भूतगणाधिपः । श्मशाननिलयो भस्मोद्धूलनो वृषवाहनः

(Siya ay) may lahing di-kilala; walang saplot; may tangan na may trident; panginoon ng mga pangkat ng espiritu; nananahan sa libingan at pook ng pagsusunog; nababalutan ng abo; at may toro bilang sasakyan.

Verse 61

गजाजिनो द्विजिह्वाद्यलंकृतांगो जटाधरः । विरूपाक्षः कथंकारं निर्गुणः स्यात्तवोचितः

Nakasuot ng balat ng elepante, ang katawan ay pinalamutian ng mga ahas at iba pa, may buhol-buhol na buhok, at may mga matang kakaiba—paano magiging angkop sa iyo ang tinatawag na “walang katangian” na iyon?

Verse 62

गुणा ये कुलशीलाद्य वराणामुदिता बुधैः । तेषामेकोऽपि नैवास्ति तस्मिंस्तन्नोचितः स ते

Ang mga kabutihang pinupuri ng mga pantas bilang tanda ng isang marangal na mapapangasawa—marangal na angkan, mabuting asal, at iba pa—ni isa ay wala sa kanya. Kaya hindi siya angkop para sa iyo.

Verse 63

शोचनीयतमा पूर्वमासीत्पार्वति कौमुदी । त्वं संवृत्ता द्वितीयासि तस्यास्तत्संगमाशया

O Pārvatī, noon si Kaumudī ang pinakakaawa-awa; ngayon ikaw ang naging pangalawa—sapagkat umaasa kang makipag-isa sa kanya.

Verse 64

तपोधनाः सर्वसमा वयं यद्यपि पार्वति । दुनोत्येव तवारंभः शूलायां यूपसत्क्रिया

O Pārvatī, bagama’t kaming mga asceta ay pantay ang loob sa lahat, ang iyong sinimulan ay gumugulo pa rin sa amin—ang ‘pagpupugay sa haliging handog’ na nasa ibabaw ng trident.

Verse 65

वृषभारोहणं वासः श्मशाने पाणिसंग्रहः । सव्यालपाणिना क्षौमगजत्वग्बंधनः कथम्

Paano magkakaroon ng pag-aasawa sa kanya na ang sinasakyan ay toro, ang tirahan ay libingan ng abo, ang kamay ay hinahawakan habang may dalang ahas, at ang katawan ay nabibigkis ng telang linen at balat ng elepante?

Verse 66

जनहास्यकरं सर्वं त्वयारब्धमसांप्रतम् । स्त्रीभावाद्भूतिसंपर्क्कः कथं चाभिमतस्तव

Lahat ng iyong sinimulan ay wala sa panahon at nagiging sanhi ng pagtawa ng madla. At ikaw na nasa kalagayang babae, paano mo nanaisin ang pagdikit sa banal na abo (bhasma)?

Verse 67

निवर्तय मनस्तस्मादस्मात्सर्वविरोधिनः । मृगाक्षि मदनारातेर्मर्कटाक्षस्य प्रार्थनात्

O may matang-gasela, ilihis mo ang iyong isip mula sa kanya—na salungat sa lahat. Itigil mo ang paghingi sa may matang-unggoy, kaaway ni Kāma (Pag-ibig).

Verse 68

विरुद्धवादिनं चैवं ब्रह्मचारिणमीश्वरम् । निशम्य कुपिता देवी प्राह वाचा सगद्गदम्

Nang marinig ng Diyosa ang Panginoon—na nag-anyong brahmacārin—na nagsasalita nang salungat, siya’y nagalit at nagsalita, nanginginig ang tinig sa tindi ng damdamin.

Verse 69

मा मा ब्राह्मण भाषिष्ठा विरुद्धमिति शंकरे । महत्तमो याति पुमान्देवदेवस्य निंदया

Huwag, huwag, O brāhmaṇa; huwag mong tawaging ‘di nararapat’ o ‘salungat’ si Śaṅkara. Ang naninirang-puri sa Diyos ng mga diyos ay mahuhulog sa matinding kadiliman.

Verse 70

न सम्यगभिजानासि तस्य देवस्य चेष्टितम् । श्रृणु ब्राह्मण त्वं पापाद्यथास्मात्परिमुच्यसे

Hindi mo pa lubos na nauunawaan ang mga gawa at lila ng Diyos na iyon. Makinig ka, O brāhmaṇa, upang ikaw ay mapalaya sa kasalanang ito.

Verse 71

स आदिः सर्वजगतां कोस्य वेदान्वयं ततः । सर्वं जगद्यस्य रूपं दिग्वासाः कीर्त्यते ततः

Siya ang pasimula ng lahat ng daigdig—kaya anong ‘angkan ng Veda’ pa ang maiaangkop sa Kanya? Yamang ang buong sansinukob ay Kanyang anyo, kaya Siya’y pinupuri bilang ‘Digambara’, yaong nabibihisan ng mga dako.

Verse 72

गुणत्रयमयं शूलं शूली यस्माद्बिभार्ते सः । अबद्धाः सर्वतो मुक्ता भूता एव च तत्पतिः

Sapagkat taglay Niya ang trisula na binubuo ng tatlong guṇa, Siya’y tinatawag na Śūlī, ang Tagapagdala ng Trisula. At yamang ang mga nilalang (bhūta) sa katotohanan ay di nakagapos at malaya sa lahat ng panig, Siya rin ang kanilang Panginoon.

Verse 73

श्मशानं चापि संसारस्तद्वासी कृपयार्थिनाम् । भूतयः कथिता भूतिस्तां बिभर्ति स भूतिभृत्

Ang gumagalang sanlibutang ito ay tila mismong libingan ng pagsusunog; doon nananahan ang Panginoon para sa mga humihingi ng habag. Ang “Bhūti” ay sinasabing mga pangkat ng nilalang; taglay Niya ang bhūti, kaya Siya’y tinatawag na Bhūtibhṛt, Tagapagdala ng Bhūti.

Verse 74

वृषो धर्म इति प्रोक्तस्तमारूढस्ततो वृषी । सर्पाश्च दोषाः क्रोधाद्यास्तान्बिभर्ति जगन्मयः

Ipinahayag na “ang toro ay Dharma”; sapagkat Siya’y nakasakay dito, kaya Siya’y tinatawag na Vṛṣī. At ang mga ahas ay mga kapintasan—galit at iba pa; ang Panginoong lumalaganap sa buong sansinukob ay taglay maging ang mga iyon.

Verse 75

नानाविधाः कर्मयोगा जटारूपा बिभर्ति सः । वेदत्रयी त्रिनेत्राणि त्रिपुरं त्रिगुणं वपुः

Taglay Niya ang sari-saring landas ng karma-yoga na wari’y Kaniyang mga buhol-buhol na buhok. Ang tatlong Veda ang Kaniyang tatlong mata; ang Tripura ang Kaniyang tatluhang lungsod; at ang mismong anyo Niya ay ang tatlong guṇa.

Verse 76

भस्मीकरोति तद्देवस्त्रिपुरध्नस्ततः स्मृतः । एवंविध महादेवं विदुर्ये सूक्ष्मदर्शिनः

Ginagawa ng Diyos na iyon na maging abo ang lahat; kaya Siya’y inaalala bilang Tripuradhna, ang Tagapagpuksa ng Tripura. Yaong may maselang paningin ang nakauunawa na si Mahādeva ay ganyan ang likas na kalagayan.

Verse 77

कथंकारं हि ते नाम भजंते नैव तं हरम् । अथ वा भीतसंसाराः सर्वे विप्र यतो जनाः

Paano nila sinasamba ang “pawang salita” at hindi ang Hara na iyon? O sa halip—yamang ang lahat ng tao’y natatakot sa pag-iral sa sansara, O brāhmaṇa, nararapat silang bumaling sa Kaniya.

Verse 78

विमृश्य कुर्वते सर्वं विमृश्यैतन्मया कृतम् । शुभं वाप्यशुभं वास्तु त्वमप्येनं प्रपूजय

Pagkatapos ng masusing pagninilay, ginagawa nila ang lahat; matapos ding pagnilayan, ginawa ko ito. Maging mapalad man o di-mapalad, ikaw man ay dapat sumamba at magpugay sa Kanya nang wagas.

Verse 79

इति ब्रुवंत्यां तस्यां तु किंचित्प्रस्फुरिताधरम् । विज्ञाय तां सखीमाह किमप्येष विवक्षुकः

Habang sinasabi niya iyon, bahagyang nanginig ang mga labi niya. Nang mapansin iyon, sinabi ng kanyang kasama: “Parang may nais siyang sabihin.”

Verse 80

वार्यतामिति विप्रोऽयं महद्दूषणबाषकः । न केवलं पापभागी श्रोता वै स्यान्न संशयः

“Pigilan siya!”—ang brahmanang ito’y bumibigkas ng malaking paninirang-puri. Hindi lamang ang nagsasalita, kundi maging ang nakikinig ay tiyak na makikibahagi sa kasalanan—walang pag-aalinlangan.

Verse 81

अथ वा किं च नः कार्यं वादेन सह ब्राह्मणैः । कर्णौ पिधाय यास्यामो यथा यः स्यात्ततास्तु सः

O kaya, ano ang kailangan nating makipagtalo sa mga brahmana? Umalis tayo na nakatakip ang dalawang tainga; anuman ang mangyari, hayaan itong mangyari.

Verse 82

इत्युक्त्वोत्थाय गच्छंत्यां पिधाय श्रवणावुभौ । स्वरूपं समुपाश्रित्य जगृहे वसनं हरः

Pagkasabi nito, tumindig siya at umalis na nakatakip ang dalawang tainga. Si Hara’y tinakpan din ang dalawang tainga; saka bumalik sa tunay niyang anyo at kinuha ang kanyang kasuotan.

Verse 83

ततो निरीक्ष्य तं देवं संभ्रांता परमेश्वरी । प्रणिपत्य महेशानं तुष्टावावनता उमा

Pagkaraan, nang masdan niya ang Diyos na iyon, ang Kataas-taasang Diyosa ay napuno ng paggalang; nagpatirapa siya kay Maheśāna, at si Uma, nakayukong mababa, ay nagpuri sa Kanya.

Verse 84

प्राह तां च महादेवो दासोऽस्मि तव शोभने । तपोद्रव्येण क्रीतश्च समादिश यथेप्सितम्

Sinabi ni Mahādeva sa kanya: “O marikit, ako’y iyong lingkod; ako’y tila ‘nabibili’ ng kayamanan ng iyong pag-aayuno at pagninilay. Ipag-utos mo sa akin ang iyong ninanais.”

Verse 85

देव्युवाच । मनसस्त्वं प्रभुः शंभो दत्तं तच्च मया तव । वपुषः पितरावीशौ तौ सम्मानयितुमर्हसि

Wika ng Diyosa: “O Śambhu, ikaw ang Panginoon ng aking isipan, at ang isip na iyon ay inialay ko na sa iyo. Ngunit ang aking katawan ay may mga magulang—yaong dalawang kagalang-galang; nararapat mo silang parangalan.”

Verse 86

महादेव उवाच । पित्रा हि ते परिज्ञातं दृष्ट्वा त्वां रूपशालिनीम् । बालां स्वयंवरं पुत्री महं दास्यामि नान्यथा

Sumagot si Mahādeva: “Tunay, naunawaan na ito ng iyong ama nang makita ka niyang maningning sa kagandahan. Ibibigay niya ang kanyang batang anak na babae sa isang svayaṃvara; gayon lamang, at hindi iba.”

Verse 87

तत्तस्य सर्वमेवास्तु वचनं त्वं हिमाचलम् । स्वयंवरार्थं सुश्रोणि प्रेरय त्वां वृणे ततः

“Mangyari nawa ang lahat ayon sa kanyang sinabi. O may magandang balakang, iparating mo kay Himācala ang tungkol sa svayaṃvara; at sa pagtitipong iyon, ikaw ang pipiliin ko.”

Verse 88

इत्युक्त्वा तां महादेवः शुचिः शुचिषदो विभुः । जगामेष्टं तदा देशं स्वपुरं प्रययौ च सा

Pagkasabi nito sa kanya, si Mahādeva—ang dalisay na Panginoon na nananahan sa gitna ng mga dalisay—ay nagtungo sa pook na Kanyang pinili; at siya man ay umalis patungo sa sarili niyang lungsod.

Verse 89

दृष्ट्वा देवीं तदा हृष्टो मेनया सहितोऽचलः

Nang makita noon ang Diyosa, si Acala (Himālaya), kasama si Menā, ay napuspos ng galak.

Verse 90

आलिंग्याघ्राय पप्रच्छ सर्वं सा च न्यवेदयत् । दुहितुर्देवदेवेन आज्ञप्तं तु हिमाचलः

Yumakap siya sa kanya at inamoy ang tuktok ng ulo niya, saka nagtanong ng lahat; at isinalaysay niya ang lahat. Pagkaraan, si Himācala, ayon sa utos ng Diyos ng mga diyos hinggil sa kanyang anak na babae, ay naghanda upang kumilos.

Verse 91

स्वयंवरं प्रमुदितः सर्वलोकेष्वघोषयत् । अश्विनो द्वादशादित्या गन्धर्वरुडोरगाः

Sa kagalakan, ipinahayag ni Himācala ang svayaṃvara sa lahat ng daigdig—inaanyayahan ang dalawang Aśvin, ang labindalawang Āditya, ang mga Gandharva, mga Garuḍa, at mga Nāga.

Verse 92

यक्षाः सिद्धास्तथा साध्या दैत्याः किंपुरुषा नगाः । समुद्राद्याश्च ये केचित्त्रैलोक्यप्रवरास्च ये

Ang mga Yakṣa, Siddha at Sādhya; ang mga Daitya, Kiṃpuruṣa at mga Nāga—kasama ang mga karagatan at lahat ng iba pang dakilang nilalang sa tatlong daigdig—ay nagtipon para sa kataas-taasang pagdiriwang na iyon.

Verse 93

त्रयस्त्रिंशत्सहस्राणि त्रयस्त्रिंशच्छतानि च । त्रयस्त्रिंशच्च ये देवास्त्रयस्त्रिंशच्च कोटयः

May tatlumpu’t tatlong libo, at tatlumpu’t tatlong daan; naroon din ang tatlumpu’t tatlong mga deva—at bukod pa roon ay tatlumpu’t tatlong koṭi pa.

Verse 94

जग्मुर्गिरीन्द्रपुत्र्यास्तु स्वयंवरमनुत्तमम् । आमंत्रितस्तथा विष्णुर्मेरुमाह हसन्निव

Sila’y nagtungo sa walang kapantay na svayaṃvara ng anak na babae ng Hari ng Bundok. At si Viṣṇu rin, na inanyayahan, ay nagsalita kay Meru na wari’y nakangiti.

Verse 95

तातास्माकं च सा देवी मेरो गच्छ नमामि ताम् । अथ शैलसुता देवी हैममारुह्य शोभनम्

“O ama, ang Diyosa na ya ay tunay na atin; Meru, humayo ka—ako’y yumuyuk at sumasamba sa Kanya.” Pagkaraan, ang Diyosa, anak ng bundok, ay sumakay sa maringal na sasakyang ginto.

Verse 96

विमानं सर्वतोभद्रं सर्वरत्नैरलंकृतम् । अप्सरोभिः प्रनृत्यद्भिः सर्वाभरणभूषिता

Isang vimāna na maringal at mapalad sa lahat ng panig, pinalamutian ng bawat hiyas; napapaligiran ng nagsasayaw na mga Apsaras, siya’y nakatindig na nabibihisan ng lahat ng banal na alahas.

Verse 97

गंधर्वसंघैर्विविधैः किंनरैश्च सुशोभनैः । बंदिभिः स्तूयमाना च वीरकांस्यधरा स्थिता

Napapaligiran ng sari-saring pangkat ng mga Gandharva at ng maririkit na Kiṃnara, at pinupuri ng mga bardong panghukuman, siya’y nakatindig doon na may matapang at umuugong na tugtugin ng tansong instrumento.

Verse 98

सितातपत्ररत्नांशुमिश्रितं चावहत्तदा । शालिनी नाम पार्वत्याः संध्यापूर्णेदुमंडला

Pagkaraan, ang isang nagngangalang Śālinī—nagniningning na parang kabilugan ng buwan sa dapithapon—ay nagtaas ng puting payong na nahahalo sa sinag na tila mga hiyas, para kay Pārvatī.

Verse 99

चामरासक्तहस्ताभिर्दिव्यस्त्रीभिश्च संवृता । मालां प्रगृह्य सा तस्थौ सुरद्रुमसमुद्भवाम्

Napapalibutan ng mga diwata na may hawak na pamaypay na buntot-yak (cāmara), siya’y tumindig na tangan ang kuwintas ng bulaklak na nagmula sa punong-katuparan ng hangarin sa langit.

Verse 100

एवं तस्यां स्थितायां तु स्थिते लोकत्रये तदा । शिशुर्भूत्वा महादेवः क्रीडार्थं वृषभध्वजः

Kaya nga, habang siya’y nakatayo roon at ang tatlong daigdig ay nakatitig na may paggalang, si Mahādeva, ang Panginoong may watawat ng toro, ay naging isang sanggol alang-alang sa banal na paglalaro.

Verse 101

उत्संगतलसंगुप्तो बभूव भगवान्भवः । जयेति यत्पदं ख्यातं तस्य सत्यार्थमीश्वरम्

Si Bhagavān Bhava (Śiva) ay nakubli sa ibabaw ng kandungan. At ginawa ng Panginoon na maging ganap ang kahulugan ng bantog na salitang “Jaya—Tagumpay!”

Verse 102

अथ दृष्ट्वा शिशुं देवास्तस्य उत्संगवर्तिनः । कोयमत्रेति संमंत्र्य चुक्रुशुर्भृशरोषिताः

Nang magkagayon, nang makita ng mga diyos ang sanggol na nakaupo sa kanyang kandungan, sila’y nag-usap-usap at sumigaw, “Sino ito rito?”—na may matinding poot.

Verse 103

वज्रमाहारयत्तस्य बाहुमुद्यम्य वृत्रहा । स बाहुरुद्यतस्तस्य तथैव समतिष्ठत

Itinaas ni Vṛtrahā (Indra) ang kanyang bisig at inilabas ang vajra; datapwat ang bisig na nakataas ay nanatiling nakapirmi, nakatindig nang gayon din.

Verse 104

स्तंभितः शिशुरूपेण देवदेवेन लीलया । वज्रं क्षेप्तुं न शक्नोति बाहुं चालयितुं तदा

Nang maparalisa siya ng Panginoon ng mga diyos, na naglalaro sa anyo ng sanggol, hindi niya noon maihagis ang vajra ni maikilos man ang kanyang bisig.

Verse 105

वह्निः शक्तिं तदा क्षेप्तुं न शशाक तथोत्थितः । यमोऽपि दंडं खड्गं च निरृतिस्तं शिशुं प्रति

Si Agni, bagaman tumindig, ay hindi noon nakapaghagis ng śakti (sibat). Si Yama man ay itinaas ang kanyang tungkod at tabak, at si Nirṛti’y itinuro ang mga sandata sa sanggol na iyon.

Verse 106

पाशं च वरुणो राजा ध्वजयष्टिं समीरणः । सोमो गुडं धनेशश्च गदां सुमहतीं दृढाम्

Si Haring Varuṇa ay humawak ng pāśa (lambat); si Samīraṇa (Vāyu) ng tungkod ng watawat; si Soma ng isang pamalo; at si Dhaneśa (Kubera) ng isang napakalaki at matibay na bunggol.

Verse 107

नानायुधानि चादित्या मुसलं वसवस्तथा । महाघोराणि शस्त्राणि तारकाद्याश्च दानवाः

Ang mga Āditya man ay humawak ng sari-saring sandata, at ang mga Vasu ng musala (pamukpok). Ang mga Dānava, pangunahin si Tāraka, ay nagwasiwas ng lubhang kakila-kilabot na mga armas.

Verse 108

स्तंभिता देवदेवेन तथान्ये भुवनेषु ये । पूषा दंतान्दशन्दंर्बालमैक्षत मोहितः

Kaya nito, sila at ang iba pa sa mga daigdig ay naparalisa ng Diyos ng mga diyos. Si Pūṣan, nagngangalit ang mga ngipin, ay tumitig sa bata sa pagkalito at pagkahumaling.

Verse 109

तस्यापि दशनाः पेतुर्दृष्टमात्रस्य शंभुना । भगश्च नेत्रे विकृते चकार स्फुटिते च ते

Maging ang kanyang mga ngipin ay nalaglag sa isang sulyap lamang ni Śambhu. At ang mga mata ni Bhaga ay napilipit—tunay ngang nabiyak at napunit.

Verse 110

बलं तेजश्च योगांश्च सर्वेषां जगृहे प्रभुः । अथ तेषु स्थितेष्वेव मन्युमत्सु सुरेष्वपि

Inalis ng Panginoon ang lakas, ningning, at mga kapangyarihang yogiko ng lahat. At habang ang mga diyos ay nakatayo pa roon, bagaman nag-aalab sa poot,

Verse 111

ब्रह्मा ध्यानमुपाश्रित्य बुबोध हरचेष्टितम् । सोऽभिगम्य महादेवं तुष्टाव प्रयतो विधिः

Si Brahmā, sa pagdulog sa pagninilay, ay naunawaan na ito’y gawa ni Hara. Pagkaraan, ang Lumikha (Vidhi), na may paggalang na lumapit kay Mahādeva, ay nagpuri sa Kanya.

Verse 112

पौराणैः सामसंगीतैर्वेदिकैर्गुह्यनामभिः । नमस्तुभ्यं महादेव महादेव्यै नमोनमः

Sa mga himnong Purāṇa, sa mga himig ng pag-awit na Sāman, sa mga papuring Veda, at sa mga lihim na banal na pangalan, kami’y yumuyuko sa Iyo, O Mahādeva; at muli’t muli kaming yumuyuko kay Mahādevī, ang Dakilang Diyosa.

Verse 113

प्रसादात्तव बुद्ध्यादिर्जगदेतत्प्रवर्तते । मूढाश्च देवताः सर्वा नैनं बुध्यत शंकरम्

Sa biyaya Mo, maging ang talino at iba pang kakayahan ay nagpapakilos sa sanlibutang ito. Ngunit ang lahat ng mga diyos, nalinlang, ay hindi nakilala Siya—si Śaṅkara.

Verse 114

महादेवमिहायातं सर्वदेवनमस्कृतम् । गच्छध्वं शरणं शीघ्रं यदि जीवितुमिच्छत

Dumating na rito si Mahādeva—Siya na sinasamba at pinupugayan ng lahat ng mga diyos. Magmadali kayong lumapit at sumilong, kung ibig ninyong mabuhay.

Verse 115

ततः संभ्रम संपन्नास्तुष्टुवुः प्रणताः सुराः । नमोनमो महादेव पाहिपाहि जगत्पते

Pagkaraan, ang mga diyos na puno ng pagkamangha at nakayukod ay nagpuri: “Pagpupugay, pagpupugay, O Mahādeva—ingatan Mo kami, ingatan Mo kami, O Panginoon ng daigdig!”

Verse 116

दुराचारान्भवानस्मानात्मद्रोहपरायणान् । अहो पश्यत नो मौढ्यं जानंतस्तव भाविनीम्

“Kami’y masasama ang asal, at nakatuon pa sa pagtataksil sa sarili. Ay, masdan ang aming kamangmangan: bagaman alam namin ang itinadhanang kabiyak Mo (Umā), gayon pa man ay kumilos kami nang ganyan.”

Verse 117

भार्यामुमां महादेवीं तथाप्यत्र समागताः । युक्तमेतद्यदस्माकं राज्यं गृह्येत चासुरैः

“Bagaman si Umā, ang Mahādevī, ay Iyong sariling asawa, nagpunta pa rin kami rito (na wari’y makikipagpaligsahan). Kaya nararapat lamang na ang aming paghahari ay maagaw ng mga Asura.”

Verse 118

येषामेवंविधाबुद्धिरस्माभिः किं कृतं त्विदम् । अथ वा नो न दोषोऽस्ति पशवो हि वयं यतः

Para sa mga may ganitong pag-unawa, ano nga ba ang tunay na “nagawa” namin? O kaya—marahil wala kaming kasalanan, sapagkat sa huli kami’y mga hayop lamang, na itinutulak ng likas na udyok.

Verse 119

त्वयैव पतिना सर्वे प्रेरिताः कुर्महे विभो । ईश्वरः सर्व भूतानां पतिस्त्वं परमेश्वरः

Ikaw lamang—bilang aming Panginoon at Guro—ang siyang nagtutulak sa aming lahat; kaya kami kumikilos, O Makapangyarihan. Ikaw ang tagapamahala ng lahat ng nilalang; Ikaw ang Panginoon, ang Kataas-taasang Īśvara.

Verse 120

भ्रामयस्यखिलं विश्वं यन्त्रारूढं स्वमायया । येन विभ्रामिता मूढाः समायाताः स्वयंवरम्

Sa pamamagitan ng sarili Mong māyā, pinaiikot Mo ang buong sansinukob na wari’y makinang pinaandar. Sa kapangyarihang iyon din, kaming mga nalilinlang ay nabulag sa katotohanan at naparito sa svayaṃvara na ito.

Verse 121

तस्मै पशुनां पतये नमस्तुभ्यं प्रसीद नः । अथ तेषां प्रसन्नऽभूद्देवदेवास्त्रियंबकः

Sa Kanya—si Paśupati, Panginoon ng mga nilalang—kami’y nagpupugay; mahabag Ka sa amin. Pagkaraan, si Triyambaka, ang Diyos ng mga diyos, ay nalugod sa kanila.

Verse 122

यथापूर्वं चकारैतान्संस्तवाद्ब्रह्मणः प्रभुः । तारकप्रमुखा दैत्याः संक्रुद्धास्तत्र प्रोचिरे

Pagkaraan, ang Panginoon, bilang tugon sa himno ng papuri ni Brahmā, ay pinangyari na magpatuloy ang lahat gaya ng dati. Ngunit ang mga Dānava na pinamumunuan ni Tāraka, sa tindi ng galit, ay nagsalita roon at noon din.

Verse 123

कोयमंग महादेवो न मन्यामो वयं च तम् । ततः प्रहस्य बालोऽसौ हुंकारं लीलया व्यधात्

“Sino ba ang ‘Mahādeva’ na ito? Hindi namin siya kinikilala!” Pagkaraan, ang banal na Batang iyon ay ngumiti at, na wari’y naglalaro, bumigkas ng isang “huṃ”.

Verse 124

हुंकारेणैव ते दैत्याः स्वमेव नगरं गताः । विस्मृतं सकलं तेषां स्वयंवरमुखं च तत्

Sa mismong isang “huṃ” na iyon, ang mga Daitya ay nagbalik sa sarili nilang lungsod. Nalipol sa alaala nila ang lahat, pati ang layon ng svayaṃvara.

Verse 125

महादेवप्रभावेन दैत्यानां घोरकर्मणाम् । एवं यस्य प्रभावो हि देवदैत्येषु फाल्गुन

Sa bisa at kaluwalhatian ni Mahādeva, maging ang mga Daitya na gumagawa ng kakila-kilabot na gawa ay napasuko nang gayon. Ganyan nga ang kapangyarihan niya sa mga Deva at Daitya, O Phālguna.

Verse 126

कथमीश्वरवाक्यार्थस्तस्मादन्यत्र मुच्यते । असंशयं विमुढास्ते पश्चात्तापः पुरा महान्

Paano maitatabi sa ibang dako ang diwa ng mga salita ng Panginoon? Walang alinlangan, ang mga naliligaw na iyon ay napasailalim sa malaking pagsisisi pagkaraan.

Verse 127

ईश्वरं भुवनस्यास्य ये भजंते न त्र्यंबकम् । ततः संस्तूयमानः स सुरैः पद्मभुवादिभिः

Yaong sumasamba sa Panginoon ng sanlibutang ito ngunit hindi sumasamba kay Tryambaka—sila’y napalalayo sa tunay na kanlungan. Pagkaraan, siya’y pinuri ng mga diyos, pangunahin ni Padmabhū (Brahmā).

Verse 128

वपुश्चकार देवेशस्त्र्यंबकः परमाद्भुतम् । तेजसा तस्य देवास्ते सेंद्रचंद्रदिवाकराः

Si Tryambaka, Panginoon ng mga diyos, ay nag-anyong lubhang kagila-gilalas. Sa ningning ng anyong iyon, ang mga diyos—kasama si Indra, ang Buwan, at ang Araw—ay napuspos at nalupig ng liwanag.

Verse 129

सब्रह्मकाः ससाध्याश्च वसुर्विश्वे च देवताः । सयमाश्च सरुद्राश्च चक्षुरप्रार्थयन्प्रभुम्

Kasama si Brahmā, ang mga Sādhya, ang mga Vasu at ang mga Viśvedevas, pati si Yama at ang mga Rudra, ang mga diyos ay nanalangin sa Panginoon na pagkalooban sila ng banal na paningin.

Verse 130

तेभ्यः परतमं चक्षुः स्ववपुर्द्रष्टुमुत्तमम् । ददावम्बापतिः शर्वो भवान्याश्चालस्य च

Ipinagkaloob ni Śarva—Panginoon ni Ambā—sa kanila ang kataas-taasang banal na paningin, upang mamasdan nila ang sarili Niyang anyo, at gayundin ang anyo ni Bhavānī, ang Kanyang kabiyak.

Verse 131

लब्ध्वा रुद्रप्रसादेन दिव्यं चक्षुरनुत्तमम् । सब्रह्यकास्तदा देवास्तमपश्यन्महेश्वरम्

Nang matamo, sa biyaya ni Rudra, ang walang kapantay na banal na paningin, ang mga diyos—kasama si Brahmā—ay noon ay namasdan si Maheśvara.

Verse 132

ततो जगुश्च मुनयः पुष्पवृष्टिं च खेचराः । मुमुचुश्च तदा नेदुर्देवदुंदुभयो भृशम्

Pagkaraan, ang mga muni ay umawit ng papuri; ang mga nilalang sa kalangitan ay nagpaulan ng mga bulaklak, at noon ding sandali’y umalingawngaw nang malakas ang mga banal na tambol.

Verse 133

जगुगधर्वमुख्याश्च ननृतुश्चाप्सरोगणाः । मुमुदुर्गणपाः सर्वे मुमोदांबा च पार्वती

Umawit ang mga pangunahing Gandharva, at sumayaw ang mga pangkat ng Apsara. Nagalak ang lahat ng mga Gaṇa, at si Inang Pārvatī man ay napuspos ng tuwa.

Verse 134

ब्रह्माद्या मेनिरे पूर्णां भवानीं च गिरीश्वरम् । तस्य देवी ततो हृष्टा समक्षं त्रिदिवौकसाम्

Nakilala ni Brahmā at ng iba pang mga diyos na sina Bhavānī at Girīśvara ay ganap na nagningning sa kaluwalhatian. Pagkaraan, ang Diyosa, sa kagalakan, ay tumindig sa harap ng mga naninirahan sa langit.

Verse 135

पादयोः स्थापयामास मालां दिव्यां सुगंधिनीम् । सादुसाध्विति संप्रोच्य तया तं तत्र चर्चितम्

Inilagay niya sa paanan niya ang isang banal at mabangong kuwintas ng bulaklak; at nagsabi, “Napakabuti, napakabuti,” saka niya siya pinarangalan doon sa pamamagitan ng papuri.

Verse 136

सह देव्या नमश्चक्रुः शिरोभिर्भूतलाश्रितैः । सर्वे सब्रह्मका देवा जयेति च मुदा जगुः

Kasama ng Diyosa, sila’y yumukod, ang mga ulo’y dumampi sa lupa. Ang lahat ng mga diyos, kasama si Brahmā, ay masayang sumigaw: “Tagumpay!”