Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 124

Devanagari script

हुंकारेणैव ते दैत्याः स्वमेव नगरं गताः । विस्मृतं सकलं तेषां स्वयंवरमुखं च तत्

Transliteration

huṃkāreṇaiva te daityāḥ svameva nagaraṃ gatāḥ | vismṛtaṃ sakalaṃ teṣāṃ svayaṃvaramukhaṃ ca tat

Translation

Sa mismong isang “huṃ” na iyon, ang mga Daitya ay nagbalik sa sarili nilang lungsod. Nalipol sa alaala nila ang lahat, pati ang layon ng svayaṃvara.

Word by Word

• हुंकारेण: by the huṃkāra (roar/utterance)
• हुंकारेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: हुंकार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (करण/3rd case), एकवचन

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• ते: those
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन

• दैत्याः: demons (Daityas)
• दैत्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन

• स्वम्: their own
• स्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; विशेषण (नगरम्)

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• नगरम्: city
• नगरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नगर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन

• गताः: went/returned
• गताः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त (past passive participle), परस्मैपद-भावार्थ; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्रियाविशेषणवत् (finite sense: 'went')

• विस्मृतम्: was forgotten
• विस्मृतम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि+स्मृ (धातु)
• Form: क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (predicate)

• सकलम्: entire/all
• सकलम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सकल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (विस्मृतम्)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), बहुवचन

• स्वयंवरमुखम्: the beginning/face of the svayaṃvara
• स्वयंवरमुखम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वयंवर + मुख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वयंवरस्य मुखम्)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• तत्: that (event/thing)
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देश (demonstrative)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) narrating to the sages

Skanda Dialogue

Listener: Phālguna (Arjuna)

Visual Art Cues

Scene: A single, thunder-like ‘huṃ’ emanates; daityas turn back as if spellbound, their faces blank with sudden forgetfulness, retreating toward their city gates.

Characters & Entities

• Daityas
• huṃkāra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Lord’s śakti can dissolve hostile intent instantly; when adharma confronts divinity, even memory and resolve can be stripped away.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is indicated; the verse is narrative and doctrinal about divine power.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the emphasis is on the spontaneous efficacy of divine sound.