Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 126

Devanagari script

कथमीश्वरवाक्यार्थस्तस्मादन्यत्र मुच्यते । असंशयं विमुढास्ते पश्चात्तापः पुरा महान्

Transliteration

kathamīśvaravākyārthastasmādanyatra mucyate | asaṃśayaṃ vimuḍhāste paścāttāpaḥ purā mahān

Translation

Paano maitatabi sa ibang dako ang diwa ng mga salita ng Panginoon? Walang alinlangan, ang mga naliligaw na iyon ay napasailalim sa malaking pagsisisi pagkaraan.

Word by Word

• कथम्: how
• कथम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: प्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)

• ईश्वरवाक्यार्थः: the meaning of the Lord’s statement
• ईश्वरवाक्यार्थः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर + वाक्य + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; बहु-षष्ठी-तत्पुरुष-समासः (ईश्वरस्य वाक्यस्य अर्थः)

• तस्मात्: from that/from it
• तस्मात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसक, पञ्चमी (5th case), एकवचन

• अन्यत्र: elsewhere
• अन्यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• मुच्यते: is released/let go
• मुच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)

• असंशयम्: without doubt
• असंशयम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: असंशय (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणवत् नपुंसक-द्वितीया-एकवचन (adverbial accusative)

• विमूढाः: deluded
• विमूढाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि+मूढ (प्रातिपदिक; मूढ from मुह् धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; विशेषण (ते)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन

• पश्चात्तापः: regret/repentance
• पश्चात्तापः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पश्चात्ताप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन

• पुरा: formerly/earlier
• पुरा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• महान्: great
• महान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; विशेषण (पश्चात्तापः)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) narrating to the sages

Visual Art Cues

Scene: A reflective moment: the narrator questions how the Lord’s meaning could be set aside; daityas shown later with downcast faces, hands on heads, embodying remorse.

Characters & Entities

• Īśvara (Lord)
• Daityas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Lord’s decree is inescapable; ignoring dharma leads first to delusion and finally to regret.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is referenced; the verse emphasizes divine authority and moral causality.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.