Adhyaya 21

Verse 1

सूत उवाच । एवं ब्रह्मर्षिणा प्रोक्तां वाणीं पीयूषसन्निभाम् । आकर्ण्य मुदितो राजा प्रांजलिः पुनरब्रवीत्

Sinabi ni Sūta: Nang marinig ng hari ang mga salitang binigkas ng brahmarṣi—na wari’y nektar—siya’y nagalak at, nakatiklop ang mga palad sa paggalang, muling nagsalita.

Verse 2

राजोवाच । अहो सत्संगमः पुंसामशेषाघप्रशोधनः । कामक्रोधनिहंता च इष्टदोग्धा जनस्य हि

Sinabi ng hari: Ah! Ang pakikisama sa mga banal ay naghuhugas ng lahat ng kasalanan ng tao. Pinupuksa nito ang pagnanasa at poot, at tunay na ipinagkakaloob ang minimithing bunga.

Verse 3

मम मायातमो नष्टं ज्ञानदृष्टिः प्रकाशिता । तव दर्शनमात्रेण प्रायोहममरोत्तमः

Ang kadiliman ng aking kamangmangan ay naglaho; ang paningin ng tunay na kaalaman ay nagliwanag. Sa iyong darśana lamang, wari ko’y naging dakila akong tulad ng mga walang-kamatayan.

Verse 4

श्रुतं च पूर्वचरितं बालयोः सम्यगेतयोः । भविष्यदपि पृच्छामि मत्पुत्राचरणं मुने

Narinig ko nang wasto ang mga nagdaang gawa ng dalawang batang ito. Ngayon ay itinatanong ko rin ang darating—ipahayag mo, O muni, ang magiging asal at landas ng aking anak.

Verse 5

अस्यायुः कति वर्षाणि भाग्यं वद च कीदृ शम् । विद्या कीर्तिश्च शक्तिश्च श्रद्धा भक्तिश्च कीदृशी

Ilang taon ang itatagal ng kaniyang buhay? Ipagbadya mo rin kung ano ang anyo ng kaniyang kapalaran—paano ang kaniyang karunungan, ang kaniyang katanyagan, ang kaniyang lakas, at paano ang kaniyang pananampalataya at debosyon?

Verse 6

एतत्सर्वमशेषेण मुने त्वं वक्तुमर्हसि । तव शिष्योस्मि भृत्योस्मि शरणं त्वां गतोस्मयहम्

Ang lahat ng ito, nang walang itinatago, nararapat mong ipahayag, O muni. Ako’y iyong alagad, ako’y iyong lingkod; sa iyo ako lumapit bilang kanlungan.

Verse 7

पराशर उवाच । अत्रावाच्यं हि यत्किंचित्कथं शक्तोस्मि शंसितुम् । यच्छ्रुत्वा धृतिमंतोपि विषादं प्राप्नुयुर्जनाः

Sinabi ni Parāśara: Dito’y may bagay na hindi dapat bigkasin—paano ko ito maipahahayag? Kapag narinig ito, kahit ang matitibay ang loob ay maaaring malugmok sa dalamhati.

Verse 8

तथापि निर्व्यलीकेन भावेन परिपृच्छतः । अवाच्यमपि वक्ष्यामि तव स्नेहान्महीपते

Gayunman, sapagkat nagtatanong ka nang may pusong walang daya, O hari, sasabihin ko maging ang mahirap bigkasin—dahil sa aking pagmamahal sa iyo.

Verse 9

अमुष्य त्वत्कुमारस्य वर्षाणि द्वादशात्ययुः । इतः परं प्रपद्येत सप्तमे दिवसे मृतिम्

Ang iyong prinsipe ay nakalampas na sa labindalawang taon ng buhay. Mula ngayon, sa ikapitong araw ay haharap siya sa kamatayan.

Verse 10

इति तस्य वचः श्रुत्वा कालकूटमिवोदितम् । मूर्च्छितः सहसा भूमौ पतितो नृपतिः शुचा

Pagkarinig sa mga salitang yaon—na wari’y lasong Kālakūṭa na nakamamatay—ang hari, nilamon ng dalamhati, ay biglang nahimatay at bumagsak sa lupa.

Verse 11

तमुत्थाप्य समाश्वास्य स मुनिः करुणार्द्रधीः । उवाच मा भैर्नृपते पुनर्वक्ष्यामि ते हितम्

Itinindig siya at inaliw; ang muni, ang isip ay nilambot ng habag, ay nagsabi: “Huwag kang matakot, O hari; muli kong ipahahayag sa iyo ang tunay na ikabubuti mo.”

Verse 12

सर्गात्पुरा निरालोकं यदेकं निष्कलं परम् । चिदानंदमयं ज्योतिः स आद्यः केवलः शिवः

Bago pa ang paglikha, naroon ang Iisa—kataas-taasan, walang bahagi, lampas sa lahat ng pagpapakita: isang liwanag na dalisay na kamalayan at kaligayahan. Siya lamang ang unang-una, ganap na Śiva.

Verse 13

स एवादौ रजोरूपं सृष्ट्वा ब्रह्माणमात्मना । सृष्टिकर्मनियुक्ताय तस्मै वेदांश्च दत्तवान्

Siya lamang, sa pasimula, ay lumikha kay Brahmā sa anyo ng rajas sa pamamagitan ng sariling kapangyarihan; at sa kanya na itinalaga sa gawain ng paglikha, ipinagkaloob Niya ang mga Veda.

Verse 14

पुनश्च दत्तवानीश आत्मतत्त्वैकसंग्रहम् । सर्वोपनिषदां सारं रुद्राध्यायं च दत्तवान्

At muli, ipinagkaloob ng Panginoon ang Rudrādhyāya—isang walang kapantay na buod ng katotohanan ng Sarili, ang pinakadiwa ng lahat ng Upaniṣad.

Verse 15

यदेकमव्ययं साक्षाद्ब्रह्मज्योतिः सनातनम् । शिवात्मकं परं तत्त्वं रुद्राध्याये प्रतिष्ठितम्

Yaong Iisa, di-nagbabago at walang pagkasira, na tuwirang makikilala—ang walang-hanggang liwanag ng Brahman—ang kataas-taasang Katotohanang ang likas na anyo ay si Śiva, ay itinatag sa Rudrādhyāya.

Verse 16

स आत्मभूः सृजद्विश्वं चतुर्भिर्वदनैर्विराट् । ससर्ज वेदांश्चतुरो लोकानां स्थितिहेतवे

Yaong sariling-silang na Brahmā, ang kosmikong Virāṭ, ay nilikha ang sansinukob sa pamamagitan ng kaniyang apat na mukha; at upang maging matatag ang mga daigdig, iniluwal niya ang apat na Veda.

Verse 17

तत्रायं यजुषां मध्ये ब्रह्मणो दक्षिणान्मुखात् । अशेषोपनिषत्सारो रुद्राध्यायः समुद्गतः

Doon, sa loob ng Yajurveda, mula sa timog na mukha ni Brahmā, sumibol ang Rudrādhyāya na ito—ang pinakadalisay na diwa ng lahat ng Upaniṣad, na walang natitira.

Verse 18

स एष मुनिभिः सर्वैर्मरीच्यत्रिपुरोगमैः । सह देवैर्धृतस्तेभ्यस्तच्छिष्या जगृहुश्च तम्

Ang (Rudrādhyāya) na ito ay iningatan ng lahat ng mga muni—pinangungunahan nina Marīci at Atri—kasama ng mga deva; at mula sa kanila, tinanggap ito ng kanilang mga alagad bilang banal na pamana.

Verse 19

तच्छिष्यशिष्यैस्तत्पुत्रैस्तत्पुत्रैश्च क्रमागतैः । धृतो रुद्रात्मकः सोऽयं वेदसारः प्रसादितः

Sa wastong pagmamana, iningatan ito ng mga alagad ng mga alagad, ng kanilang mga anak at mga apo; kaya ang aral na may likas na anyong Rudra—ang mismong diwa ng mga Veda—ay napreserba at naipasa sa biyaya.

Verse 20

एष एव परो मन्त्र एष एव परं तपः । रुद्राध्यायजपः पुंसां परं कैवल्यसाधनम्

Ito lamang ang kataas-taasang mantra; ito lamang ang pinakadakilang tapas. Sa mga tao, ang taimtim na pag-uulit ng Rudra-adhyāya ang pangunahing daan tungo sa kaivalya, ang mapagpalayang pag-iisa.

Verse 21

महापातकिनः प्रोक्ता उपपातकिनश्च ये । रुद्राध्यायजपात्सद्यस्तेऽपि यांति परां गतिम्

Maging yaong tinawag na dakilang makasalanan, at yaong gumagawa ng maliliit na kasalanan—sa pagbigkas ng Rudra-adhyāya, sila man ay agad na umaabot sa pinakamataas na kalagayan.

Verse 22

भूयोपि ब्रह्मणा सृष्टाः सदसन्मिश्रयोनयः । देवतिर्यङ्मनुष्याद्यास्ततः संपूरितं जगत्

Muli, nilikha ni Brahmā ang mga sinapupunang halong pag-iral at di-pag-iral. Bilang mga deva, hayop, tao, at iba pa, lumitaw sila; kaya napuno ang daigdig.

Verse 23

तेषां कर्माणि सृष्टानि स्वजन्मानुगुणानि च । लोकास्तेषु प्रवर्तंते भुंजते चैव तत्फलम्

Para sa kanila, itinakda ang mga gawaing angkop sa kani-kanilang kapanganakan. Sa mga landasing iyon kumikilos ang mga nilalang, at tunay na tinatamasa ang bungang nagmumula roon.

Verse 24

लोकसृष्टिप्रवाहार्थं स्वयमेव प्रजापतिः । धर्माधर्मौ ससर्जाग्रे स्ववक्षःपृष्ठभागतः

Upang magpatuloy ang agos ng paglikha sa daigdig, si Prajāpati mismo, sa pasimula, ay lumikha ng Dharma at Adharma mula sa bahagi ng kaniyang dibdib at likod.

Verse 25

धर्ममेवानुतिष्ठंतः पुण्यं विंदंति तत्फलम् । अधर्ममनुतिष्ठंतस्ते पापफलभोगिनः

Yaong tapat na nagsasagawa ng Dharma lamang ay nakakamtan ang kabanalan at ang bunga nito; datapwat yaong sumusunod sa Adharma ay nagiging tagaranas ng bunga ng kasalanan.

Verse 26

पुण्यकर्मफल स्वर्गो नरकस्तद्विपर्ययः । तयोर्द्वावधिपौ धात्रा कृतौ शतमखांतकौ

Ang Svarga (langit) ay bunga ng mga gawaing may kabutihan; ang Naraka (impiyerno) ay kabaligtaran nito. Sa dalawang ito, ang Lumikha ay nagtalaga ng dalawang pinuno—ang mga “tagapagwasak ng sandaang yajña.”

Verse 27

कामः क्रोधश्च लोभश्च मदमानादयः परे । अधर्मस्य सुता आसन्सर्वे नरकनायकाः

Pagnanasa, galit, kasakiman, at iba pa gaya ng pagkalango at kapalaluan—lahat ng ito’y mga anak ng Adharma; silang lahat ay naging mga pinunò ng Naraka.

Verse 28

गुरुतल्पः सुरापानं तथान्यः पुल्कसीगमः । कामस्य तनया ह्येते प्रधानाः परिकीर्तिताः

Ang paglapastangan sa higaan ng guro, ang pag-inom ng nakalalasing, at ang pakikipagsama sa isang babaeng Pulkasī—ito ang ipinahahayag na pangunahing mga anak ni Kāma (Pagnanasa).

Verse 29

क्रोधात्पितृवधो जातस्तथा मातृवधः परः । ब्रह्महत्या च कन्यैका क्रोधस्य तनया अमी

Mula sa Galit ay sumibol ang pagpatay sa ama, gayundin ang pagpatay sa ina; at ang pagpatay sa isang Brahmana—ito ang sinasabing mga anak ni Krodha (Galit).

Verse 30

देवस्वहरणश्चैव ब्रह्मस्वहरणस्तथा । स्वर्णस्तेय इति त्वेते लोभस्य तनयाः स्मृताः

“Ang pagnanakaw sa pag-aari ng mga deva, ang pagnanakaw sa pag-aari ng mga Brahmin, at ang pagnanakaw ng ginto”—ang tatlong ito’y inaalala bilang mga anak na isinilang mula sa Kasakiman (Lobha).

Verse 31

एतानाहूय चांडालान्यमः पातकनायकान् । नरकस्य विवृद्ध्यर्थमाधिपत्यं चकार ह

Tinawag ni Yama ang mga itinakwil na yaon at mga pinunò ng kasalanan; at upang mapalawak at mapamahalaan ang impiyerno, ipinagkaloob niya sa kanila ang kapangyarihan bilang mga “pinunò ng pātaka.”

Verse 32

ते यमेन समादिष्टा नव पातकनायकाः । ते सर्वे संगता भूयो घोराः पातकनायकाः

Ang siyam na “pinunò ng kasalanan” na inatasan ni Yama ay muling nagtipon—kakila-kilabot nga ang mga pātaka-nāyaka na yaon.

Verse 33

नरकान्पालयामासुः स्वभृत्यैश्चोपपातकैः । रुद्राध्याये भुवि प्राप्ते साक्षात्कैवल्यसाधने

Binantayan nila ang mga impiyerno kasama ng sarili nilang mga alipin—ang mga kasalanang pangalawa. Ngunit nang lumaganap sa daigdig ang Rudrādhyāya, ang tuwirang paraan tungo sa kalayaan…

Verse 34

भीताः प्रदुद्रुवुः सर्वे तेऽमी पातकनायकाः । यमं विज्ञापयामासुः सहान्यैरुपपातकैः

Sa matinding takot, tumakas silang lahat—ang mga pinunò ng kasalanan; at kasama ang iba pang maliliit na kasalanan, nagtungo sila upang magsumbong kay Yama.

Verse 35

जय देव महाराज वयं हि तव किंकराः । नरकस्य विवृद्ध्यर्थं साधिकाराः कृतास्त्वया

Tagumpay sa iyo, O banal na dakilang hari! Kami’y tunay na iyong mga alipin. Upang lumawak ang sakop ng impiyerno, kami’y itinalaga mong may kapangyarihan.

Verse 36

अधुना वर्तितुं लोके न शक्ताः स्मो वयं प्रभो । रुद्राध्यायानुभावेन निर्दग्धाश्चैव विद्रुताः

Ngayon, O Panginoon, hindi na kami makakilos sa daigdig; sa bisa ng Rudrādhyāya kami’y napaso at napalayas.

Verse 37

ग्रामेग्रामे नदीकूले पुण्येष्वायतनेषु च । रुद्रजाप्ये तु पर्याप्ते कथं लोके चरेमहि

Kapag ang Rudra-japa ay lumaganap—sa bawat nayon, sa pampang ng mga ilog, at sa mga banal na dambana—paano pa kami makalilibot sa daigdig?

Verse 38

प्रायश्चित्तसहस्रं वै गणयामो न किंचन । रुद्रजाप्याक्षराण्येव सोढुं बत न शक्नुमः

Libu-libong pag-aayuno at pagtubos ay binibilang naming wala lamang; ngunit ang mismong mga pantig ng Rudra-japa—hindi namin matiis.

Verse 39

महापातकमुख्यानामस्माकं लोकघातिनाम् । रुद्रजाप्यं भयं घोरं रुद्रजाप्यं महद्विषम्

Para sa amin—na pangunahin sa malalaking kasalanan, mga tagapuksa ng daigdig—ang Rudra-japa ay kakila-kilabot na sindak; ang Rudra-japa ay matinding lason (para sa amin).

Verse 40

अतो दुर्विषहं घोरमस्माक व्यसनं महत् । रुद्रजाप्येन संप्राप्तमपनेतुं त्वमर्हसि

Kaya’t ang aming matinding kapahamakan—kakila-kilabot at di-matiis—ay dumating dahil sa japa kay Rudra; nararapat na ikaw ang mag-alis nito.

Verse 41

इति विज्ञापितः साक्षाद्यमः पातकनायकैः । ब्रह्मणोंऽतिकमासाद्य तस्मै सर्वं न्यवेदयत्

Sa gayon, nang tuwirang mapakiusapan ng mga pinuno ng kasalanan, si Yama ay lumapit kay Brahmā at isinalaysay sa kanya ang lahat.

Verse 42

देवदेव जगन्नाथ त्वामेव शरणं गतः । त्वया नियुक्तो मर्त्यानां निग्रहे पापकारिणाम्

O Diyos ng mga diyos, Panginoon ng sanlibutan, sa iyo lamang ako kumupkop. Itinalaga mo ako upang supilin ang mga mortal na gumagawa ng kasalanan.

Verse 43

अधुना पापिनो मर्त्या न संति पृथिवीतले । रुद्राध्यायेन निहतं पातकानां महत्कुलम्

Ngayon, wala nang makasalanang mortal sa ibabaw ng lupa; sapagkat sa pag-aaral ng Rudra (Rudrādhyāya) ay napuksa ang dakilang angkan ng mga kasalanan.

Verse 44

पातकानां कुले नष्टे नरकाः शून्यतां गताः । नरके शून्यतां याते मम राज्यं हि निष्फलम्

Kapag naglaho ang angkan ng mga kasalanan, ang mga impiyerno’y nagiging walang laman. At kapag ang impiyerno’y walang laman, ang aking kaharian ay tunay na nawawalan ng saysay.

Verse 45

तस्मात्त्वयैव भगवन्नुपायः परिचिन्त्यताम् । यथा मे न विहन्येत स्वामित्वं मर्त्यदेहिनाम्

Kaya, O Mapalad na Panginoon, ikaw mismo ang mag-isip ng isang paraan, upang ang aking kapangyarihan sa mga mortal na may katawan ay hindi mawasak.

Verse 46

इति विज्ञापितो धाता यमेन परिखिद्यता । रुद्रजाप्यविघातार्थमुपायं पर्यकल्पयत्

Nang sa gayon ay maipabatid ni Yama, na lubhang nababagabag, ang Lumikha (Dhātā) ay nagbalangkas ng isang paraan upang hadlangan ang Rudra-japa.

Verse 47

अश्रद्धां चैव दुर्मेधामविद्यायाः सुते उभे । श्रद्धामेधाविघातिन्यौ मर्त्येषु पर्यचोदयत्

At isinugo niya sa daigdig ng mga mortal ang dalawa—si Aśraddhā (Kawalan ng Pananampalataya) at si Durmedhā (Baluktot na Isip), kapwa anak ni Avidyā—na sumisira sa pananampalataya at wastong pag-unawa sa mga tao.

Verse 48

ताभ्यां विमोहिते लोके रुद्राध्यायपराङ्मुखे । यमः स्वस्थानमासाद्य कृतार्थ इव सोऽभवत्

Nang malinlang ang daigdig dahil sa dalawang iyon at tumalikod sa pag-aaral ng Rudra-adhyāya, si Yama ay nagbalik sa kanyang sariling tahanan at waring natupad na ang kanyang layon.

Verse 49

पूर्वजन्मकृतैः पापैर्जायंतेऽल्पायुषो जनाः । तानि पापानि नश्यंति रुद्रं जप्तवतां नृणाम्

Dahil sa mga kasalanang nagawa sa mga naunang kapanganakan, ang mga tao’y isinisilang na maikli ang buhay; ngunit ang mga kasalanang iyon ay napapawi sa mga taong nagbigkas ng Rudra.

Verse 50

क्षीणेषु सर्वपापेषु दीर्घमायुर्बलं धृतिः । आरोग्यं ज्ञानमैश्वर्यं वर्धते सर्वदेहिनाम्

Kapag napawi na ang lahat ng kasalanan, lumalago ang mahabang buhay, lakas, at katatagan; gayundin ang kalusugan, tunay na kaalaman, at kasaganaan para sa lahat ng may katawan.

Verse 51

रुद्राध्यायेन ये देवं स्नापयंति महेश्वरम् । तज्जलैः कुर्वतः स्नानं ते मृत्युं संतरंति च

Yaong mga nagpapaligo sa Diyos na si Mahēśvara sa pagbigkas ng Rudrādhyāya, at yaong naliligo rin sa banal na tubig na iyon—sila’y tumatawid lampas sa kamatayan.

Verse 52

रुद्राध्यायाभिजप्तेन स्नानं कुर्वंति येंऽभसा । तेषां मृत्युभयं नास्ति शिवलो के महीयते

Yaong naliligo sa tubig na binigkasan nang wasto ng Rudrādhyāya ay walang takot sa kamatayan; sila’y pinararangalan sa daigdig ni Śiva.

Verse 53

शतरुद्राभिषेकेण शतायुर्जायते नरः । अशेषपापनिर्मुक्तः शिवस्य दयितो भवेत्

Sa pagsasagawa ng Śatarudra abhiṣeka, ang tao’y nagkakamit ng sandaang taong buhay; napalaya sa lahat ng kasalanan, siya’y nagiging minamahal ni Śiva.

Verse 55

अव्याहतबलैश्वर्यो हतशत्रुर्निरामयः । निर्धूताखिलपापौघः शास्ता राज्यमकंटकम्

Taglay ang di-napipinsalang lakas at kapangyarihan, napuksa ang mga kaaway at walang karamdaman ang katawan; nayugyog na ang baha ng kasalanan, namumuno siya sa kahariang walang tinik—walang sagabal at pighati.

Verse 56

विप्रा वेदविदः शांताः कृतिनः शंसितव्रताः । ज्ञानयज्ञतपोनिष्ठाः शिवभक्तिपरायणाः

Sila’y mga brāhmaṇa—mga nakaaalam ng Veda, payapa ang isip, ganap at kilala sa mga panata—matatag sa kaalaman, yajña at tapas, at lubos na nakatalaga sa Śiva-bhakti.

Verse 57

रुद्राध्याय जपं सम्यक्कुर्वंतु विमलाशयाः । तेषां जपानुभावेन सद्यः श्रेयो भविष्यति

Nawa’y ang may malilinis na puso ay magsagawa nang wasto ng japa ng Rudrādhyāya; sa bisa ng pag-uulit na iyon, agad lilitaw ang kanilang pinakamataas na kabutihan.

Verse 58

इत्युक्तवंतं नृपतिर्महामुनिं तमेव वव्रे प्रथमं क्रियागुरुम् । अथापरांस्त्यक्तधनाशयान्मुनीनावाहयामास सहस्रशः क्षणात्

Pagkasabi nito, pinili ng hari ang dakilang muni na iyon bilang unang guro ng mga ritwal; at pagdaka, sa isang kisap, ipinatawag niya ang libu-libong iba pang mga muni na tinalikdan na ang pagnanasa sa yaman.

Verse 59

ते विप्राः शांतमनसः सहस्रपरिसंमिताः । कलशानां शतं स्थाप्य पुण्य वृक्षरसैर्युतम्

Ang mga brāhmaṇang iyon, payapa ang kalooban at humigit-kumulang isang libo ang bilang, ay naglatag ng sandaang kalasha, na puno ng katas ng mga punong banal.

Verse 60

रुद्राध्यायेन संस्नाप्य तमुर्वीपतिपुत्रकम् । विधिवत्स्नापयामासुः संप्राप्ते सप्तमे दिने

Sa pamamagitan ng Rudrādhyāya ay pinaliguan nila ang prinsipe, anak ng panginoon ng lupa; at nang dumating ang ikapitong araw, ayon sa ritwal ay isinagawa nila ang kanyang banal na pagligo.

Verse 61

स्नाप्यमानो मुनिजनैः स राजन्यकुमारकः । अकस्मादेव संत्रस्तः क्षणं मूर्च्छामवाप ह

Habang pinaliliguan ng mga pantas ang batang prinsipe, bigla siyang kinilabutan at saglit na nawalan ng malay.

Verse 62

सहसैव प्रबुद्धोऽसौ मुनिभिः कृतरक्षणः । प्रोवाच कश्चित्पुरुषो दंडहस्तः समागतः

Bigla siyang nagkamalay, iniingatan ng mga muni, at nagsabi: “May isang lalaking dumating na may hawak na tungkod.”

Verse 63

मां प्रहर्तुं कृतमतिर्भीमदण्डो भयानकः । सोऽपि चान्यैर्महावीरै पुरुषैरभिताडितः

“Nakatakda siyang hampasin ako—nakapanghihilakbot, may mabagsik na tungkod; ngunit siya man ay napaurong, binugbog ng ibang dakilang bayani.”

Verse 64

बद्ध्वा पाशेन महता दूरं नीत इवाभवत् । एतावदहमद्राक्षं भवद्भिः कृतरक्षणः

“Itinali sa isang malaking lubid at waring dinala palayo. Ito lamang ang aking nakita, sapagkat kayo ang nag-ingat sa akin.”

Verse 65

इत्युक्तवंतं नृपतेस्तनूजं द्विजसत्तमाः । आशीर्भिः पूजयामासुर्भयं राज्ञे न्यवेदयन्

Pagkasabi nito ng anak ng hari, pinarangalan siya ng mga pinakadakilang brahmana sa pamamagitan ng mga pagpapala, at ipinaalam sa hari ang panganib.

Verse 66

अथ सर्वानृषीञ्छ्रेष्ठान्दक्षिणाभिर्नृपोत्तमः । पूजयित्वा वरान्नेन भोजयित्वा च भक्तितः

Pagkaraan, pinarangalan ng dakilang hari ang lahat ng pinakadakilang rishi sa pamamagitan ng mga dakṣiṇā na handog; at sa taimtim na debosyon ay pinakain niya sila ng piling pagkain.

Verse 67

प्रतिगृह्याशिषस्तेषां मुनीनां ब्रह्मवादि नाम् । भक्त्या बंधुजनैः सार्धं सभायां समुपाविशत्

Tinanggap niya ang mga pagpapala ng mga muning yaon—mga tagapagsalita ng Brahman—at sa debosyon, kasama ang kanyang mga kamag-anak, ay umupo siya sa bulwagan ng kapulungan.

Verse 68

तस्मिन्समागते वीरे मुनिभिः सह पार्थिवे । आजगाम महायोगी देवर्षिर्नारदः स्वयम्

Nang ang bayaning hari ay nagkatipon na roon kasama ng mga muni, dumating ang dakilang yogi—ang devarshi na si Nārada mismo.

Verse 69

तमागतं प्रेक्ष्य गुरुं मुनीनां सार्धं सदस्यैरखिलैर्मुनींद्रैः । प्रणम्य भक्त्या विनिवेश्य पीठे कृतोपचारं नृपतिर्बभाषे

Nang makita niyang dumating ang gurong tagapagturo ng mga muni, kasama ang lahat ng naroroon na mga panginoon ng mga rishi, yumukod ang hari nang may debosyon; pinaupo niya siya sa trono, naghandog ng nararapat na paggalang, at saka nagsalita.

Verse 70

राजोवाच । दृष्टं किमस्ति ते ब्रह्मस्त्रिलोक्यां किंचिदद्भुतम् । तन्नो ब्रूहि वयं सर्वे त्वद्वाक्यामृतलालसाः

Sinabi ng hari: “O Brahmana, may nakita ka bang anumang kababalaghan sa tatlong daigdig? Ipagbadya mo sa amin, sapagkat kaming lahat ay sabik sa nektar ng iyong mga salita.”

Verse 71

नारद उवाच । अद्य चित्रं महद्दृष्टं व्योम्नोवतरता मया । तच्छृणुष्व महाराज सहैभिर्मुनिपुंगवैः

Sinabi ni Nārada: “Ngayong araw, sa aking pagbaba mula sa kalangitan, nasaksihan ko ang isang kahanga-hanga at dakilang pangyayari. O dakilang Hari, pakinggan mo ito—kasama ng mga pinunong pantas na ito.”

Verse 72

अद्य मृत्युरिहायातो निहंतुं तव पुत्रकम् । दंडहस्तो दुराधर्षो लोकमुद्बाधयन्सदा

“Ngayong araw, dumating dito si Kamatayan upang patayin ang iyong anak—may hawak na tungkod, mahirap labanan, at laging gumugulo sa mga daigdig.”

Verse 73

ईश्वरोपि विदित्वैनं त्वत्पुत्रं हंतुमागतम् । सहैव पार्षदैः कंचिद्वीरभद्रमचोदयत्

“Maging ang Panginoon, nang malaman na siya’y dumating upang patayin ang iyong anak, ay agad na inutusan si Vīrabhadra—kasama ang kanyang mga tagasunod.”

Verse 74

स आगत्य हठान्मृत्युं त्वत्पुत्रं हंतुमागतम् । गृहीत्वा सुदृढं बद्ध्वा दंडेनाभ्यहनद्रुषा

“Siya’y dumating at, sa lakas, sinunggaban si Kamatayan na dumating upang patayin ang iyong anak; mahigpit na iginapos, at sa galit ay hinampas ng tungkod.”

Verse 75

तं नीयमानं जगदीशसन्निधिं शीघ्रं विदित्वा भगवान्यमः स्वयम् । कृतांजलिर्देव जयेत्युदीरयन्प्रणम्य मूर्ध्ना निजगाद शूलिनम्

Nang agad niyang maunawaan na siya’y dinadala sa harap ng Panginoon ng sansinukob, ang pinagpalang si Yama mismo—magkapatong ang mga palad—ay sumigaw, “Tagumpay sa Iyo, O Diyos!” at yumukod, saka nagsalita sa Panginoong may Trisula.

Verse 76

यम उवाच । देवदेव महारुद्र वीरभद्र नमोऽस्तु ते । निरागसि कथं मृत्यौ कोपस्तव समुत्थितः

Sinabi ni Yama: “O Diyos ng mga diyos, Mahārudra—O Vīrabhadra, pagpupugay sa iyo. Walang sala si Kamatayan; bakit sumiklab ang iyong poot laban kay Mṛtyu?”

Verse 77

निजकर्मानुबंधेन राजपुत्रं गतायुषम् । प्रहर्तुमुद्यते मृत्यौ कोपराधो वद प्रभो

“Sa bigkis ng sariling karma, handa si Kamatayan na hampasin ang prinsipe na nagwakas na ang itinakdang buhay. Sabihin mo, O Panginoon—ano ang kasalanang pinagmulan ng iyong poot?”

Verse 78

वीरभद्र उवाच । दशवर्षसहस्रायुः स राजतनयः कथम् । विपत्तिमंतरायाति रुद्रस्नानहताशुभः

Sinabi ni Vīrabhadra: “Ang prinsipe ay itinakdang mabuhay ng sampung libong taon—paano siya maaabot ng kapahamakan, kung ang kanyang karumihan ay napawi ng paliligo kay Rudra?”

Verse 79

अस्ति चेत्तव संदेहो मद्वाक्येऽप्यनिवारिते । चित्रगुप्तं समाहूय प्रष्टव्योऽद्यैव मा चिरम्

“Kung may alinlangan ka pa, kahit hindi dapat isantabi ang aking salita, ipatawag si Citragupta at tanungin siya ngayong araw din; huwag magtagal.”

Verse 80

नारद उवाच । अथाहूतश्चित्रगुप्तो यमेन सहसागतः । आयुःप्रमाण त्वत्सूनोः परिपृष्टः स चाब्रवीत्

Sinabi ni Nārada: “Kaya si Citragupta, na ipinatawag ni Yama, ay agad na dumating. Nang tanungin tungkol sa sukat ng buhay ng iyong anak, siya’y sumagot.”

Verse 81

द्वादशाब्दं च तस्यायुरित्युक्त्वाथ विमृश्य च । पुनर्लेख्यगतं प्राह स वर्षायुतजीवितम्

Pagkasabi niya, “Labindalawang taon ang kaniyang buhay,” muli siyang nagmuni-muni; at muling sinangguni ang nasusulat na talaan, saka ipinahayag, “Mabubuhay siya ng sampung libong taon.”

Verse 82

अथ भीतो यमो राजा वीरभद्रं प्रणम्य च । कथंचिन्मोचयामास मृत्युं दुर्वारबंधनात्

Pagkatapos, ang Haring Yama, sa matinding takot, ay yumukod kay Vīrabhadra; at sa paanong paraan ay napalaya niya si Kamatayan mula sa di-matakas na pagkakagapos.

Verse 83

वीरभद्रेण मुक्तोऽथ यमोऽगान्निजमंदिरम् । वीरभद्रश्च कैलासमहं प्राप्तस्तवांतिकम्

Nang mapalaya ni Vīrabhadra, si Yama ay nagtungo sa sarili niyang tahanan; at si Vīrabhadra nama’y dumating sa Kailāsa—tunay ngang narito na ako sa iyong harapan.

Verse 84

अतस्तव कुमारोऽयं रुद्रजाप्यानुभावतः । मृत्योर्भयं समुत्तीर्य सुखी जातोऽयुतं समाः

Kaya ang anak mong ito, sa bisa ng Rudra-japa, ay nakatawid lampas sa takot kay Kamatayan at naging mapalad—sa loob ng sampung libong taon.

Verse 85

इत्युक्त्वा नृपमामंत्र्य नारदे त्रिदिवं गते । विप्राः सर्वे प्रमुदिताः स्वस्वजग्मुरथाश्रमम्

Pagkasabi nito at matapos magpaalam sa hari, nang si Nārada ay tumungo sa langit, ang lahat ng mga brāhmaṇa, nagagalak, ay umalis at nagtungo sa kani-kaniyang āśrama.

Verse 86

इत्थं काश्मीरनृपती रुद्राध्यायप्रभावतः । निस्तीर्याशेषदुः खानि कृतार्थोभूत्सपुत्रकः

Sa gayon, ang hari ng Kāśmīra, sa bisa ng kabanata ni Rudra, ay natawid ang lahat ng dalamhati at naging ganap—kasama ang kanyang anak.

Verse 87

ये कीर्तयंति मनुजाः परमेश्वरस्य माहात्म्यमेतदथ कर्णपुटैः पिबंति । ते जन्मकोटिकृतपापगणैर्विमुक्ताः शांताः प्रयांति परमं पदमिंदुमौलेः

Yaong mga taong umaawit ng kadakilaan ng Kataas-taasang Panginoon at iniinom ito sa mga sisidlan ng kanilang mga tainga—pinalaya sa bunton ng kasalanang naipon sa milyun-milyong kapanganakan—ay payapang dumarating sa pinakamataas na kalagayan ng Panginoong may koronang buwan (Śiva).

Verse 94

एष रुद्रायुतस्नानं करोतु तव पुत्रकः । दशवर्षसहस्राणि मोदते भुवि शक्रवत्

Ipagawa mo sa iyong anak ang ‘Rudra-ayuta’ na paliligo; sa loob ng sampung libong taon ay magagalak siya sa lupa na gaya ni Śakra (Indra).