Adhyaya 52

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे एकपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः सूत उवाच नद्यश् च बहवः प्रोक्ताः सदा बहुजलाः शुभाः सरोवरेभ्यः सम्भूतास् त्व् असंख्याता द्विजोत्तमाः

Sa gayon, sa Śrī Liṅga Mahāpurāṇa, sa Pūrvabhāga, nagwakas ang ikalimampu’t isang kabanata. Wika ni Sūta: “Maraming ilog ang nabanggit—laging sagana sa tubig at mapalad. Ipinanganak mula sa mga banal na lawa, tunay na di-mabilang ang mga ito, O pinakamainam sa mga dvija.”

Verse 2

प्राङ्मुखा दक्षिणास्यास्तु चोत्तरप्रभवाः शुभाः पश्चिमाग्राः पवित्राश् च प्रतिवर्षं प्रकीर्तिताः

Ang mga ilog na nakaharap sa silangan ay sinasabing, sa bisa ng kanilang gampanin, ay tila nakaharap sa timog; ang mga nagmumula sa hilaga ay mapalad; ang mga ang dulo’y patungong kanluran ay nagpapadalisay—ganyan ang ipinahahayag taon-taon.

Verse 3

आकाशांभोनिधिर् यो ऽसौ सोम इत्यभिधीयते आधारः सर्वभूतानां देवानाममृताकरः

Yaong gaya ng karagatan ng mga tubig sa kalangitan ay tinatawag na “Soma”; siya ang saligan ng lahat ng nilalang at pinagmumulan ng amṛta, ang kawalang-kamatayan para sa mga Deva.

Verse 4

अस्मात्प्रवृत्ता पुण्योदा नदी त्वाकाशगामिनी सप्तमेनानिलपथा प्रवृत्ता चामृतोदका

Mula sa banal na pinagmulan na ito sumibol ang sagradong ilog na Puṇyodā, na dumadaloy sa kalangitan. Sa ikapitong landas ng hangin siya’y umaagos, taglay ang tubig na tila amṛta.

Verse 5

सा ज्योतींष्यनुवर्तन्ती ज्योतिर्गणनिषेविता ताराकोटिसहस्राणां नभसश् च समायुता

Siya’y umaagos na kaayon ng mga liwanag sa langit, at pinaglilingkuran ng mga pangkat ng mga nilalang na maningning. Kasama rin niya ang kalangitan na hitik sa di-mabilang na bituin, sampu-sampung libong krore.

Verse 6

परिवर्तत्यहरहो यथा सोमस्तथैव सा चत्वार्यशीतिश् च तथा सहस्राणां समुच्छ्रितः

Gaya ng Buwan na araw-araw ay lumalaki at lumiit, gayon din ang sukat na ito’y patuloy na umiikot. Ito’y binibilang na walumpu’t apat at umaabot sa libu-libo—tanda ng maayos na mga siklo ng kāla sa ilalim ng Pati, ang Panginoon na namamahala sa lahat ng pagbabago.

Verse 7

योजनानां महामेरुः श्रीकण्ठाक्रीडकोमलः तत्रासीनो यतः शर्वः साम्बः सह गणेश्वरैः

Ang Mahāmeru, na sinusukat sa mga yojana, ay marahang pook-laruan ni Śrīkaṇṭha, ang Panginoong bughaw ang lalamunan. Doon nakaupo si Śarva—si Śiva na kaisa ni Śakti (Sāmba)—kasama ang mga panginoon ng kanyang mga gaṇa.

Verse 8

क्रीडते सुचिरं कालं तस्मात्पुण्यजला शिवा गिरिं मेरुं नदी पुण्या सा प्रयाति प्रदक्षिणम्

Matagal siyang naglalaro roon; kaya ang mapalad na ilog na Śivā—banal dahil sa tubig na may kabutihang-loob—ay umiikot sa Bundok Meru sa pradakṣiṇa, sa pag-ikot na pakanan.

Verse 9

विभज्यमानसलिला सा जवेनानिलेन च मेरोरन्तरकूटेषु निपपात चतुर्ष्वपि

Ang bugso ng tubig na iyon, nahati at itinulak pasulong ng lakas ng hangin, ay bumagsak sa apat na panloob na tuktok ng Bundok Meru, at sa gayon ay naipamahagi sa apat na dako.

Verse 10

समन्तात्समतिक्रम्य सर्वाद्रीन्प्रविभागशः नियोगाद्देवदेवस्य प्रविष्टा सा महार्णवम्

Kumalat sa lahat ng panig at lumampas sa lahat ng kabundukan ayon sa kani-kanilang bahagi, siya—sa utos ng Diyos ng mga diyos—ay pumasok sa dakilang karagatan.

Verse 11

अस्या विनिर्गता नद्यः शतशो ऽथ सहस्रशः सर्वद्वीपाद्रिवर्षेषु बहवः परिकीर्तिताः

Mula sa kanya, lumitaw ang mga ilog—daan-daan at maging libu-libo—na marami sa mga ito ay pinupuri at binabanggit sa lahat ng dvīpa, kabundukan, at mga rehiyon (varṣa).

Verse 12

क्षुद्रनद्यस्त्वसंख्याता गङ्गा यद्गाङ्गताम्बरात् केतुमाले नराः कालाः सर्वे पनसभोजनाः

Di-mabilang ang maliliit na ilog; at ang Ilog Gaṅgā—na nagmumula sa makalangit na dako ng Gaṅgā—ay umaagos. Sa Ketumāla, ang mga tao ay maitim ang kulay, at lahat sila’y nabubuhay sa langka bilang pangunahing pagkain.

Verse 13

स्त्रियश्चोत्पलवर्णाभा जीवितं चायुतं स्मृतम् भद्राश्वे शुक्लवर्णाश् च स्त्रियश्चन्द्रांशुसंनिभाः

Sa lupain na iyon, sinasabing ang mga babae ay may kulay na gaya ng lotus, at ang kanilang buhay ay inaalaalang umaabot sa sampung libong taon. Sa Bhadrāśva, ang mga tao ay mapuputi, at ang mga babae’y nagniningning na parang mga sinag ng buwan.

Verse 14

कालाम्रभोजनाः सर्वे निरातङ्का रतिप्रियाः दशवर्षसहस्राणि जीवन्ति शिवभाविताः

Silang lahat, na pinakakain ng maiitim na mangga, ay walang pangamba at mahilig sa ligaya; puspos ng pagninilay kay Śiva, nabubuhay sila nang sampung libong taon.

Verse 15

हिरण्मया इवात्यर्थम् ईश्वरार्पितचेतसः तथा रमणके जीवा न्यग्रोधफलभोजनाः

Sa kaakit-akit at mapang-akit na lupain na iyon, ang mga nilalang na may katawan—na lubos na inialay ang isip kay Īśvara—ay nagningning nang labis na wari’y yari sa ginto, at nabubuhay sa bunga ng punong balete (banyan).

Verse 16

दशवर्षसहस्राणि शतानि दशपञ्च च जीवन्ति शुक्लास्ते सर्वे शिवध्यानपरायणाः

Ang mga “mapuputi” (dalisay) na iyon ay nabubuhay nang sampung libong taon, at dagdag pa ang isang libo’t isang daan at labinlimang taon; sapagkat silang lahat ay lubos na nakatuon sa pagninilay kay Śiva, ang Pati na nagpapalaya sa pasha-buklod ng paśu (kaluluwa).

Verse 17

हैरण्मया महाभागा हिरण्मयवनाश्रयाः एकादश सहस्राणि शतानि दशपञ्च च

Sila’y may gintong ningning, lubhang mapalad, at naninirahan sa kagubatang Hiraṇmaya (gintong gubat)—labing-isang libo, at dagdag na isang daan at labinlima ang bilang.

Verse 18

वर्षाणां तत्र जीवन्ति अश्वत्थाशनजीवनाः हैरण्मया इवात्यर्थम् ईश्वरार्पितमानसाः

Doon sila namumuhay nang maraming taon, na tinutustusan ang sarili sa pagkain ng mga dahon ng banal na punong aśvattha. Kumikinang silang wari’y ginto, at lubos na nalulubog—ang isip ay iniaalay kay Īśvara (Śiva), ang Pati na nagpapalaya sa paśu mula sa tali ng pāśa.

Verse 19

कुरुवर्षे तु कुरवः स्वर्गलोकात् परिच्युताः सर्वे मैथुनजाताश् च क्षीरिणः क्षीरभोजनाः

Ngunit sa Kuruvarṣa, ang mga Kuru ay pawang yaong nahulog mula sa daigdig ng langit. Lahat sila’y isinilang sa pakikipagtalik, at nabubuhay sa gatas—pinagyayaman ng gatas at gatas din ang kanilang pagkain.

Verse 20

अन्योन्यमनुरक्ताश् च चक्रवाकसधर्मिणः अनामया ह्यशोकाश् च नित्यं सुखनिषेविणः

Sila’y nagmamahalan at tapat sa isa’t isa, tulad ng mga ibong cakravāka na magkasama sa paglalakbay. Wala silang karamdaman at tunay na walang dalamhati; palagi nilang tinatamasa ang kaginhawahan—palatandaan ng buhay na kaayon ng Pati (Śiva) at unti-unting lumuluwag sa tali ng pāśa na gumagapos sa paśu.

Verse 21

त्रयोदशसहस्राणि शतानि दशपञ्च च जीवन्ति ते महावीर्या न चान्यस्त्रीनिषेविणः

Ang mga dakilang makapangyarihan ay nabubuhay nang labintatlong libo, isang daan at labinlimang taon; at hindi sila nakikisama sa ibang babae.

Verse 22

सहैव मरणं तेषां कुरूणां स्वर्गवासिनाम् हृष्टानां सुप्रवृद्धानां सर्वान्नामृतभोजिनाम्

Kahit sa mga Kuru na nananahan sa langit—masaya, lubhang umuunlad, at kumakain ng sari-saring pagkaing amṛta—dumarating pa rin ang kamatayan. Kaya ang paśu na ginagapos ng pāśa ay hindi makakamit ang pagkapirmi sa pamamagitan ng paglalayaw; tanging pagkanlong sa Pati, si Śiva, ang nagdadala lampas sa pagkabulok.

Verse 23

सदा तु चन्द्रकान्तानां सदा यौवनशालिनाम् श्यामाङ्गानां सदा सर्वभूषणास्पददेहिनाम्

Sila’y laging nagniningning na parang liwanag ng buwan, laging taglay ang sariwang kabataan—maitim ang mga sangkap ng katawan, at ang kanilang katawan ay palaging karapat-dapat na tahanan ng lahat ng palamuti.

Verse 24

जंबूद्वीपे तु तत्रापि कुरुवर्षं सुशोभनम् तत्र चन्द्रप्रभं शम्भोर् विमानं चन्द्रमौलिनः

Sa Jambūdvīpa, naroon din ang maringal na lupain na tinatawag na Kuruvarṣa. Doon nakatindig ang Candraprabha—ang maningning na palasyong pangkalangitan ni Śambhu, ang Panginoong may Buwan bilang korona sa tuktok ng ulo.

Verse 25

वर्षे तु भारते मर्त्याः पुण्याः कर्मवशायुषः शतायुषः समाख्याता नानावर्णाल्पदेहिनः

Ngunit sa lupain ng Bhārata, ang mga mortal ay may kabutihang-loob; ang haba ng buhay nila’y pinamamahalaan ng karma. Sinasabing umaabot sila sa sandaang taon, may iba’t ibang varṇa, at karaniwang mas maliit ang pangangatawan.

Verse 26

नानादेवार्चने युक्ता नानाकर्मफलाशिनः नानाज्ञानार्थसम्पन्ना दुर्बलाश्चाल्पभोगिनः

Sila’y abala sa pagsamba sa maraming diyos, kumakain ng sari-saring bunga ng maraming gawa; taglay ang iba’t ibang layon ng kaalaman, kaya sila’y nanghihina—at nananatiling kaunti ang kanilang tinatamasang ligaya.

Verse 27

इन्द्रद्वीपे तथा केचित् तथैव च कसेरुके ताम्रद्वीपं गताः केचित् केचिद्देशं गभस्तिमत्

May ilan ang nagtungo sa Indra-dvīpa; gayundin ang iba sa Kaseruka. May ilan ang lumisan patungong Tāmra-dvīpa, at ang iba nama’y sa maningning na lupain na tinatawag na Gabhastimat. Sa gayon, ang mga nilalang ay naipamahagi sa mga pook ayon sa kaayusang kosmiko.

Verse 28

नागद्वीपं तथा सौम्यं गान्धर्वं वारुणं गताः केचिन्म्लेच्छाः पुलिन्दाश् च नानाजातिसमुद्भवाः

May ilan—isinilang mula sa sari-saring lipi—gaya ng mga Mleccha at Pulinda, ay nagtungo sa Nāgadvīpa; gayundin sa Saumyadvīpa, sa Gāndharvadvīpa, at sa Vāruṇadvīpa.

Verse 29

पूर्वे किरातास्तस्यान्ते पश्चिमे यवनाः स्मृताः ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्या मध्ये शूद्राश् च सर्वशः

Sa silangan, sa pinakadulo, ay inaalala ang mga Kirāta; at sa kanluran, ang mga Yavana. Sa gitna naroon ang mga Brāhmaṇa, Kṣatriya, at Vaiśya; at ang mga Śūdra rin—nakakalat sa lahat ng dako. Ganito inilalarawan ang kaayusang makalupa; sa loob nito, ang paśu (kaluluwang nakagapos) ay dapat maglinis ng asal at bumaling kay Pati—Panginoong Śiva—upang makalaya sa pāśa (pagkagapos).

Verse 30

इज्यायुद्धवणिज्याभिर् वर्तयन्तो व्यवस्थिताः तेषां संव्यवहारो ऽयं वर्तते ऽत्र परस्परम्

Matatag sa kani-kanilang itinakdang kalagayan, itinataguyod nila ang buhay sa pamamagitan ng pagsamba (paglilingkod sa handog), ng matuwid na pakikidigma, at ng kalakalan; at sa gayon, sa pagitan nila, umiiral dito ang sistemang ito ng ugnayan at pananagutang magkatuwang, bawat isa sa kapwa.

Verse 31

धर्मार्थकामसंयुक्तो वर्णानां तु स्वकर्मसु संकल्पश्चाभिमानश् च आश्रमाणां यथाविधि

Dapat gampanan ang mga itinakdang tungkulin ng mga varṇa, na iniaayon sa dharma, artha, at kāma; at ayon sa wastong tuntunin ng mga āśrama, panatilihin ang saṅkalpa (tamang layon) at abhimāna (disiplinadong pagtanaw sa sarili)—upang ang paśu (indibidwal na kaluluwa) ay tumatag sa landas na patungo kay Pati, Panginoong Śiva.

Verse 32

इह स्वर्गापवर्गार्थं प्रवृत्तिर्यत्र मानुषी तेषां च युगकर्माणि नान्यत्र मुनिपुङ्गवाः

Dito, sa daigdig ng tao, ang may-layuning pagsisikap ng tao ay para sa langit at para sa apavarga (pagpapalaya); at ang mga tungkuling angkop sa bawat Yuga ay para sa kanila lamang—wala sa ibang dako, O pinakadakila sa mga pantas.

Verse 33

दशवर्षसहस्राणि स्थितिः किंपुरुषे नृणाम् सुवर्णवर्णाश् च नराः स्त्रियश्चाप्सरसोपमाः

Sa lupain ng Kimpuruṣa, ang haba ng buhay ng tao ay tumatagal ng sampung libong taon. Ang mga lalaki roon ay may ginintuang kulay, at ang mga babae ay kagandahang tulad ng mga apsara.

Verse 34

अनामया ह्यशोकाश् च सर्वे ते शिवभाविताः शुद्धसत्त्वाश् च हेमाभाः सदाराः प्लक्षभोजनाः

Tunay ngang sila’y malaya sa sakit at dalamhati; silang lahat ay napupuspos ng kalikasan ni Śiva. Dalisay ang kanilang sattva at kumikislap na parang ginto; namumuhay silang kasama ang kanilang kabiyak at tinutustusan ng pagkain mula sa punong plakṣa (banal na igos).

Verse 35

महारजतसंकाशा हरिवर्षे ऽपि मानवाः देवलोकाच्च्युताः सर्वे देवाकाराश् च सर्वशः

Sa Harivarṣa rin, ang mga tao ay kumikislap na parang dakilang pilak. Sinasabing silang lahat ay bumaba mula sa daigdig ng mga Deva, at saanman ay taglay nila ang anyong tulad ng mga diyos.

Verse 36

हरं यजन्ति सर्वेशं पिबन्तीक्षुरसं शुभम् न जरा बाधते तेन न च जीर्यन्ति ते नराः

Sinasamba nila si Hara—ang Panginoon ng lahat—at iniinom ang mapalad na katas ng tubo. Dahil sa bisa ng kabanalang iyon, hindi sila dinadapuan ng katandaan; ang mga taong iyon ay hindi nalalanta ni humihina.

Verse 37

दशवर्षसहस्राणि तत्र जीवन्ति मानवाः मध्यमं यन्मया प्रोक्तं नाम्ना वर्षमिलावृतम्

Doon, ang mga tao ay nabubuhay nang sampung libong taon. Ang gitnang lupain na aking inilarawan ay kilala sa pangalang Ilāvṛta-varṣa.

Verse 38

न तत्र सूर्यस्तपति न ते जीर्यन्ति मानवाः चन्द्रसूर्यौ न नक्षत्रं न प्रकाशम् इलावृते

Sa Ilāvṛta, hindi nanununog ang araw; at ang mga tao roon ay hindi naluluma sa pagtanda. Wala roong buwan o araw, wala ring mga bituin ni karaniwang liwanag—sapagkat ang kahariang iyon ay nililiwanagan ng mas mataas na ningning na nakasentro kay Śiva, na humihigit sa lahat ng liwanag sa daigdig.

Verse 39

पद्मप्रभाः पद्ममुखाः पद्मपत्त्रनिभेक्षणाः पद्मपत्त्रसुगन्धाश् च जायन्ते भवभाविताः

Ang mga nilalang na sa loob-loob ay napupuno ni Bhava (Śiva), ang Pati, ay isinisilang na maningning na gaya ng lotus—mukhang lotus, matang tulad ng talulot ng lotus, at mabango na parang mga talulot—ipinapakita ang kadalisayang sumisibol kapag ang paśu ay nahipo ng biyaya ng Panginoon.

Verse 40

जम्बूफलरसाहारा अनिष्पन्दाः सुगन्धिनः देवलोकागतास्तत्र जायन्ते ह्यजरामराः

Doon, namumuhay sila sa katas ng bungang jambu na tila amṛta; hindi natitinag, payapa at panatag, at mabango sa mismong pagkatao. Yaong nagmula sa daigdig ng mga Deva ay isinisilang doon na walang pagtanda at walang kamatayan.

Verse 41

त्रयोदशसहस्राणि वर्षाणां ते नरोत्तमाः आयुःप्रमाणं जीवन्ति वर्षे दिव्ये त्विलावृते

Sa banal na Ilāvṛta-varṣa, ang mga pinakamainam na tao ay nabubuhay ayon sa ganap na sukat ng buhay—labintatlong libong taon—na pinananatili ng itinakdang haba ng buhay na iyon.

Verse 42

जंबूफलरसं पीत्वा न जरा बाधते त्विमान् न क्षुधा न क्लमश्चापि न जनो मृत्युमांस् तथा

Pagkainom ng katas ng bungang Jambū, hindi sila dinadapuan ng katandaan; wala ring gutom o pagod, at ang gayong mga tao ay hindi rin nasasaklaw ng kamatayan. Sa pananaw ng Purāṇa, ito’y tanda ng isang dako kung saan ang mga gapos na tulad ng pāśa ng may-katawang paśu ay numinipis, sumasalamin sa paglapit sa Pati at sa bunga ng mas sattvic at dharma-na buhay.

Verse 43

तत्र जाम्बूनदं नाम कनकं देवभूषणम् इन्द्रगोपप्रतीकाशं जायते भास्वरं तु तत्

Doon ay sumisilang ang gintong tinatawag na Jāmbūnada—nararapat sa mga palamuti ng mga diyos—nagniningning nang marilag, na may kulay na tulad ng insektong indragopa. Sa pananaw ng Śaiva, ang gayong maningning na sangkap ay bahagi ng maayos na paglalang (sṛṣṭi) na inaalalayan ni Pati (Śiva), at nagiging banal kapag inihahandog sa pagsamba kay Śiva.

Verse 44

एवं मया समाख्याता नववर्षानुवर्तिनः वर्णायुर्भोजनाद्यानि संक्षिप्य न तु विस्तरात्

Kaya nga, ipinaliwanag ko na—sa maikling paraan at hindi sa mahabang pagtalakay—ang mga bagay na sumusunod sa siyam na Varṣa: ang mga kaayusang panlipunan (varṇa), haba ng buhay, paraan ng ikabubuhay at pagkain, at mga kaugnay na kaugalian. Sa lahat ng ito, dapat makita ng marurunong ang pamamahala ni Pati (Śiva), samantalang ang kaluluwang nakagapos (paśu) ay kumikilos sa itinakdang kalagayan sa ilalim ng lakas ng pāśa.

Verse 45

हेमकूटे तु गन्धर्वा विज्ञेयाश्चाप्सरोगणाः सर्वे नागाश् च निषधे शेषवासुकितक्षकाः

Sa Hemakūṭa, dapat maunawaan na naroon ang mga Gandharva at ang mga pangkat ng Apsaras; at sa Niṣadha naman naroon ang lahat ng Nāga—sina Śeṣa, Vāsuki, at Takṣaka.

Verse 46

महाबलास् त्रयस्त्रिंशद् रमन्ते याज्ञिकाः सुराः नीले तु वैडूर्यमये सिद्धा ब्रह्मर्षयो ऽमलाः

Doon, ang makapangyarihang Tatlumpu’t Tatlong diyos—na pinagyayaman ng mga handog na yajña ng Veda—ay naglalaro sa galak. At sa bughaw na kahariang tulad ng vaidūrya, nananahan ang mga Siddha at ang mga Brahmarṣi na walang dungis, ganap at dalisay.

Verse 47

दैत्यानां दानवानां च श्वेतः पर्वत उच्यते शृङ्गवान् पर्वतश्चैव पितॄणां निलयः सदा

Para sa mga Daitya at Dānava, ang bundok na tinatawag na Śveta ang sinasabing kanilang nasasakupan; at gayundin, ang bundok na Śṛṅgavān ay laging tahanan ng mga Pitṛ (mga ninunong nilalang).

Verse 48

हिमवान् यक्षमुख्यानां भूतानाम् ईश्वरस्य च सर्वाद्रिषु महादेवो हरिणा ब्रह्मणांबया

Ang Himavān (Himalaya) ang pinakadakilang tahanan ng mga Yakṣa at ng mga Bhūta; at sa bawat bundok ay naroroon si Mahādeva—kasama sina Hari at Brahmā—bilang iisang Panginoon na lumalaganap sa lahat ng banal na tuktok.

Verse 49

नन्दिना च गणैश्चैव वर्षेषु च वनेषु च नीलश्वेतत्रिशृङ्गे च भगवान्नीललोहितः

Kasama si Nandin at ang mga Gaṇa, nananahan ang Mapalad na Panginoong Nīlalohita sa mga banal na lupain at sa mga gubat; at gayundin sa bundok na may tatlong tuktok na tinatawag na Nīla–Śveta—siya ang Pati (Panginoon) na malayang kumikilos lampas sa lahat ng gapos.

Verse 50

सिद्धैर्देवैश् च पितृभिर् दृष्टो नित्यं विशेषतः नीलश् च वैडूर्यमयः श्वेतः शुक्लो हिरण्मयः

Laging—lalo na—nasasaksihan ng mga Siddha, ng mga Deva, at ng mga Pitṛ, ang Liṅga ay nakikita sa sari-saring anyo: bughaw na malalim, wari’y yari sa vaidūrya (batong mata-ng-pusa), puti at maningning, at ginintuang—ipinapahayag ang Pati (Panginoon) sa iba’t ibang anyong liwanag.

Verse 51

मयूरबर्हवर्णस्तु शातकुंभस् त्रिशृङ्गवान् एते पर्वतराजानो जंबूद्वीपे व्यवस्थिताः

Ang Mayūrabarha—kulay gaya ng balahibo ng paboreal—at ang Śātakuṃbha, kasama ang Triśṛṅgavān (ang may tatlong tuktok): sila ang mga haring bundok na nakatatag sa Jambūdvīpa.