
दक्षयज्ञध्वंसः—वीरभद्रप्रेषणं, देवविष्ण्वोः पराजयः, पुनरनुग्रहः
Tinanong ng mga rishi si Suta: ayon sa sinabi ni Dadhici (pagpapaalala sa naunang pangyayari), matapos “magtagumpay” si Maheshvara kasama si Vishnu, paano at bakit pa Siya nakialam sa yajna? Isinalaysay ni Suta ang pangyayari sa Yajna ni Daksha: sinunog ni Rudra ang mga deva at mga pangkat ng muni; saka, sa utos ni Parameshthin (Brahma), isinugo si Virabhadra. Si Virabhadra, kasama ang romajagana, ay pumasok sa yajna-vara sa Kanakhala, winasak ang mga yupa at mga gamit ng ritwal, at pininsala ang mga deva (dinukot ang mata ni Bhaga, binasag ang ngipin ni Pushan, at iba pa), at tinalo sina Indra, Agni, Yama at iba pa. Nagkaroon ng mabagsik na labanan kay Vishnu; pati ang mga banal na katawan na nilikha ng lakas-yoga ni Vishnu ay napatahimik, at napigil ang chakra. Tumakas ang Yajna sa anyong usa; pinugutan si Daksha at sinunog sa apoy. Pagkaraan, nanalangin si Brahma upang mapawi ang galit; nagpakita si Shiva sa himpapawid na may bandilang toro at mga gana, ibinalik ang mga katawan ng mga deva, ibinalik ang ulo ni Daksha, at nagkaloob ng mga biyaya. Pinuri ni Daksha ang Panginoon at tumanggap ng katayuang kaugnay ng mga gana. Itinatali ng kabanata ang susunod na diwa: paglilinis ng dharma ng yajna, muling pagtatatag ng mga deva, at ang landas na Shaiva na nakasentro sa anugraha ni Shiva.
Verse 1
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे देवीसंभवो नाम नवनवतितमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः विजित्य विष्णुना सार्धं भगवान्परमेश्वरः सर्वान्दधीचवचनात् कथं भेजे महेश्वरः
Wika ng mga rishi: “Matapos magtagumpay ang Mapalad na Kataas-taasang Panginoon, si Maheśvara, kasama si Viṣṇu, laban sa lahat (ng mga kalabang hukbo), paano kumilos ang Dakilang Panginoon ayon sa mga salita ni Dadhīca?”
Verse 2
सूत उवाच दक्षयज्ञे सुविपुले देवान् विष्णुपुरोगमान् ददाह भगवान् रुद्रः सर्वान् मुनिगणान् अपि
Sinabi ni Sūta: Sa malawak na yajña ni Dakṣa, sinunog ng Mapalad na Rudra ang mga diyos—kahit yaong pinangungunahan ni Viṣṇu—at pati ang lahat ng pangkat ng mga muni. Sa gayon, winasak ng Pati (Panginoon) ang pagmamataas ng ritwalismo at inihayag na ang sakripisyong salat sa Śiva-bhakti ay nagiging pāśa (tali), hindi daan sa kalayaan.
Verse 3
भद्रो नाम गणस्तेन प्रेषितः परमेष्ठिना विप्रयोगेन देव्या वै दुःसहेनैव सुव्रताः
Pagkaraan, si Parameṣṭhin (Brahmā) ay nagsugo ng isang gaṇa na nagngangalang Bhadra. O mga matitibay sa panata, ang pagkakahiwalay sa Diyosa—tunay na di-matiis—ang siyang nagbunsod ng madaliang misyong ito.
Verse 4
सो ऽसृजद् वीरभद्रश् च गणेशान्रोमजाञ्छुभान् गणेश्वरैः समारुह्य रथं भद्रः प्रतापवान्
Pagkatapos, nilikha ni Vīrabhadra ang mga mapalad na pangkat ng Gaṇa na isinilang mula sa mga balahibo ng kanyang katawan; at ang makapangyarihan at maringal na iyon—na sinasamahan ng mga pinuno ng Gaṇa—ay sumakay sa kanyang karwahe.
Verse 5
गन्तुं चक्रे मतिं यस्य सारथिर्भगवानजः गणेश्वराश् च ते सर्वे विविधायुधपाणयः
Nagpasya Siyang lumisan; at para sa Kanya, ang kagalang-galang na Aja, ang Di-Ipinanganak na Panginoon, ang naging tagapagmaneho ng karwahe. At ang lahat ng pinunong Gaṇa ay sumama, tangan ang sari-saring sandata.
Verse 6
विमानैर्विश्वतो भद्रैस् तमन्वयुरथो सुराः हिमवच्छिखरे रम्ये हेमशृङ्गे सुशोभने
Pagkaraan, sumunod ang mga Deva sa Kanya sa mga maringal at lubhang mapalad na sasakyang panghimpapawid; at narating nila ang isang kaaya-ayang tuktok ng Himalaya—maningning at marikit, na may koronang gintong taluktok.
Verse 7
यज्ञवाटस् तथा तस्य गङ्गाद्वारसमीपतः तद्देशे चैव विख्यातं शुभं कनखलं द्विजाः
Malapit sa banal na Gaṅgādvāra ay naroon din ang Yajñavāṭa; at sa mismong lupain ding iyon, O mga dvija, tanyag ang mapalad na pook na tinatawag na Kanakhala.
Verse 8
दग्धुं वै प्रेषितश्चासौ भगवान् परमेष्ठिना तदोत्पातो बभूवाथ लोकानां भयशंसनः
Inutusan ng Parameṣṭhin (Brahmā) upang sunugin, ang banal na nilalang na iyon ay umalis; at noon din ay lumitaw ang isang masamang palatandaan—hudyat ng pangamba para sa lahat ng daigdig.
Verse 9
पर्वताश् च व्यशीर्यन्त प्रचकम्पे वसुंधरा मरुतश् चाप्य् अघूर्णन्त चुक्षुभे मकरालयः
Nabiyak ang mga bundok; yumanig ang lupa; umikot nang magulo ang mga hangin; at ang karagatan—tahanan ng mga makara—ay umalimbukay. Kaya’t ang mga sangkap ng daigdig ay nanginig, na wari’y ang mga pāśa ng sansinukob ay nayayanig sa harap ng Kataas-taasang Pati, si Śiva.
Verse 10
अग्नयो नैव दीप्यन्ति न च दीप्यति भास्करः ग्रहाश् च न प्रकाश्यन्ते न देवा न च दानवाः
Doon, ang mga apoy ay hindi nagliliyab, ni ang Araw ay hindi sumisinag; ang mga planeta’y hindi nagbibigay-liwanag, at maging ang mga deva at mga dānava ay hindi rin nagliliwanag. Sa gayon ipinahihiwatig ang paglagpas ng Kataas-taasang Linga—Pati (Śiva)—sa lahat ng nilikhang liwanag, at lampas sa maaabot ng paśu na nakagapos sa pāśa.
Verse 11
ततः क्षणात् प्रविश्यैव यज्ञवाटं महात्मनः रोमजैः सहितो भद्रः कालाग्निरिवचापरः
Pagkaraan, sa isang kisapmata, si Bhadrā—kasama ang mga Romaja—ay pumasok sa bakuran ng yajña ng dakilang kaluluwa, naglalagablab na parang kālāgni, ang huling apoy ng Panahon, di-mapipigil at kakila-kilabot.
Verse 12
उवाच भद्रो भगवान् दक्षं चामिततेजसम् संपर्कादेव दक्षाद्य मुनीन्देवान् पिनाकिना
Nagsalita ang mapalad na Panginoon na si Bhadrā kay Dakṣa na may di-masukat na ningning; at sa pamamagitan lamang ng pakikipag-ugnay kay Pinākin (Śiva, tagapagdala ng busog na Pināka), si Dakṣa at ang mga dakilang muni at mga deva ay nalinis at naitaas.
Verse 13
दग्धुं संप्रेषितश् चाहं भवन्तं समुनीश्वरैः इत्युक्त्वा यज्ञशालां तां ददाह गणपुङ्गवः
Sa pagsasabing, “Ako man ay isinugo ng mga dakilang muni upang sunugin ka,” ang pinunong pangunahing gaṇa ni Śiva ay sinunog ang bulwagan ng yajña.
Verse 14
गणेश्वराश् च संक्रुद्धा यूपानुत्पाट्य चिक्षिपुः प्रस्तोत्रा सह होत्रा च दग्धं चैव गणेश्वरैः
At ang mga panginoon ng gaṇa, nag-aalab sa galit, ay binunot ang mga yūpa—mga haliging panghandog—at inihagis; at ang mga pari—ang Prastotṛ kasama ang Hotṛ—ay sinunog din ng mga Gaṇeśvara. Kaya ang panlabas na ritwal na walang pagpipitagan kay Pati (Śiva) ay nabasag at nagiba.
Verse 15
गृहीत्वा गणपाः सर्वान् गङ्गास्रोतसि चिक्षिपुः वीरभद्रो महातेजाः शक्रस्योद्यच्छतः करम्
Sinunggaban sila ng mga Gaṇa at inihagis ang lahat sa rumaragasa na agos ng Ilog Gaṅgā. At si Vīrabhadra, nagliliyab sa dakilang ningning, ay pinabagsak ang nakataas na bisig ni Śakra (Indra) habang siya’y sumugod.
Verse 16
व्यष्टम्भयद् अदीनात्मा तथान्येषां दिवौकसाम् भगस्य नेत्रे चोत्पाट्य करजाग्रेण लीलया
Ang Panginoong di matinag ay pumigil at sumupil din sa iba pang naninirahan sa langit; at sa wari’y paglalaro lamang, inagaw Niya ang mga mata ni Bhaga sa dulo ng Kanyang kuko—ipinamalas ang walang kahirap-hirap na kataas-taasan ni Pati sa lahat ng mga deva.
Verse 17
निहत्य मुष्टिना दन्तान् पूष्णश्चैवं न्यपातयत् तथा चन्द्रमसं देवं पादाङ्गुष्ठेन लीलया
Sa isang suntok, dinurog Niya ang mga ngipin ni Pūṣan at ibinagsak siya; at gayundin, sa magaan na wari’y paglalaro, pinatumba ng Panginoon ang diyos ng Buwan (Candra) sa pamamagitan ng hinlalaki ng Kanyang paa.
Verse 18
घर्षयामास भगवान् वीरभद्रः प्रतापवान् चिछेद च शिरस्तस्य शक्रस्य भगवान्प्रभोः
Ang maluwalhati at makapangyarihang Vīrabhadra—ang kapangyarihang nag-uutos ng Panginoon—ay dumurog at nagpasuko sa kanya; at pinugutan niya ng ulo si Śakra (Indra), ang panginoon ng mga deva.
Verse 19
वह्नेर्हस्तद्वयं छित्त्वा जिह्वामुत्पाट्य लीलया जघान मूर्ध्नि पादेन वीरभद्रो महाबलः
Pinutol ng napakalakas na Vīrabhadra ang dalawang kamay ni Agni at, na wari’y paglalaro, hinila palabas ang kanyang dila. Pagkaraan, tinapakan niya ang ulo nito, at sa gayon ay pinasuko ang diyos ng apoy sa bakas ng poot ni Śiva.
Verse 20
यमस्य दण्डं भगवान् प्रचिछेद स्वयं प्रभुः जघान देवमीशानं त्रिशूलेन महाबलम्
Ang Mapalad na Panginoon—sariling naghahari at ang kataas-taasang Pati—ay pumutol sa pamalong parusa ni Yama; at sa Kanyang makapangyarihang trishula, Kanyang pinabagsak si Īśāna, ang malakas na panginoon sa gitna ng mga deva.
Verse 21
त्रयस्त्रिंशत्सुरानेवं विनिहत्याप्रयत्नतः त्रयश् च त्रिशतं तेषां त्रिसाहस्रं च लीलया
Kaya nga, nang walang anumang pagpupunyagi, Kanyang pinaslang ang tatlumpu’t tatlong deva; at sa lila na wari’y paglalaro, Kanyang pinabagsak din ang tatlong daan at tatlo, at maging ang tatlong libo.
Verse 22
त्रयं चैव सुरेन्द्राणां जघान च मुनीश्वरान् अन्यांश् च देवान् देवो ऽसौ सर्वान्युद्धाय संस्थितान्
Ang mismong Deva na iyon ay pinabagsak ang tatlong panginoon ng mga deva, at pati ang mga dakilang muni; at sinalakay rin Niya ang iba pang mga deva—lahat ng nakahandang tumindig para sa digmaan.
Verse 23
जघान भगवान् रुद्रः खड्गमुष्ट्यादिसायकैः अथ विष्णुर्महातेजाश् चक्रम् उद्यम्य मूर्छितः
Pagkaraan, hinampas ng Mapalad na Panginoong Rudra sa Kanyang mga sandata—tabak, kamao, at iba pang mga punglo. Noon, si Vishnu na may dakilang ningning ay itinaas ang kanyang chakra, ngunit napasubasob sa pagkahimatay—ipinapakita na ang lakas ng paśu ay napipigil kapag humaharap sa Pati, ang Kataas-taasang Panginoon.
Verse 24
युयोध भगवांस्तेन रुद्रेण सह माधवः तयोः समभवद्युद्धं सुघोरं रोमहर्षणम्
Pagkatapos, nakipaglaban ang Mapalad na Mādhava kasama ng Rudra na iyon. Sa pagitan nilang dalawa ay sumiklab ang isang labang lubhang kakila-kilabot at nakapangingilabot—na naghahayag ng kamangha-manghang kapangyarihan ng Kataas-taasang Pati na di maaabot ng mga nakagapos na paśu.
Verse 25
विष्णोर्योगबलात्तस्य दिव्यदेहाः सुदारुणाः
Sa lakas ng yogikong kapangyarihan ni Viṣṇu, ang kaniyang mga banal na anyo ay naging lubhang mabagsik—nakapanghihilakbot sa nag-uumapaw na liwanag at lakas.
Verse 26
शङ्खचक्रगदाहस्ता असंख्याताश् च जज्ञिरे तान्सर्वानपि देवो ऽसौ नारायणसमप्रभान्
Di-mabilang na mga nilalang ang isinilang, may hawak na kabibe, diskos, at pamalo; at nakita ng Deva ang lahat na nagliliwanag, kapantay ng ningning ni Nārāyaṇa. Gayunman, sa pagkaunawang Śaiva, ang gayong anyo at kapangyarihang maka-diyos ay umuusbong sa loob ng saklaw ng Māyā, samantalang si Pati (Śiva) lamang ang malayang Panginoon na lampas sa lahat ng sukat.
Verse 27
निहत्य गदया विष्णुं ताडयामास मूर्धनि ततश्चोरसि तं देवं लीलयैव रणाजिरे
Sa pamalo, ibinagsak niya si Viṣṇu at saka hinampas sa ulo; pagkatapos, sa larangan ng digmaan, hinampas din niya sa dibdib ang Deva—na wari’y laro lamang ang labanan. Dito ipinahihiwatig ng Purāṇa na maging ang pinakadakilang mga diyos ay kumikilos sa kalooban ni Pati (Śiva), samantalang ang mga nilalang na nakagapos (paśu) ay nananatiling saklaw ng tali (pāśa) hanggang sumilang ang biyaya.
Verse 28
पपात च तदा भूमौ विसंज्ञः पुरुषोत्तमः पुनरुत्थाय तं हन्तुं चक्रमुद्यम्य स प्रभुः
Noon, bumagsak sa lupa ang Kataas-taasang Persona, walang malay. Muling tumindig, itinaas ng makapangyarihang panginoon ang kaniyang diskos, na may hangaring pumatay.
Verse 29
क्रोधरक्तेक्षणः श्रीमान् अतिष्ठत् पुरुषर्षभः तस्य चक्रं च यद्रौद्रं कालादित्यसमप्रभम्
Namumula sa galit ang kaniyang mga mata, ang maringal na iyon—ang toro sa gitna ng mga tao—ay nanindigang matatag. At ang kaniyang diskos, mabagsik at kakila-kilabot, ay nagningning na kapantay ng Panahon at ng Araw, na wari’y sagisag ng di-mapipigil na kapangyarihang, sa ilalim ng Panginoon (Pati), nagpapasuko sa lahat ng tali (pāśa).
Verse 30
व्यष्टम्भयद् अदीनात्मा करस्थं न चचाल सः अतिष्ठत् स्तम्भितस्तेन शृङ्गवानिव निश्चलः
Sa di-natitinag na diwa, inihanda niya ang sarili; bagaman hawak nang mahigpit, hindi siya gumalaw. Pinigil ng kapangyarihang iyon, siya ay nanatiling nakatayo at hindi makakilos—matatag tulad ng isang torong may sungay.
Verse 31
त्रिभिश् च धर्षितं शार्ङ्गं त्रिधाभूतं प्रभोस्तदा शार्ङ्गकोटिप्रसङ्गाद् वै चिछेद च शिरः प्रभोः
Pagkatapos, ang busog na Śārṅga ng Panginoon ay sinalakay ng tatlo at nahati sa tatlong bahagi. At sa pamamagitan ng pagdikit sa dulo ng busog, ang ulo ng Panginoon ay naputol—nagpapakita na sa ilalim ng pamamahala ni Pati (Śiva), kahit ang kapangyarihan ng isang 'panginoon' ay nawawalan ng bisa kapag gapos ng pāśa.
Verse 32
छिन्नं च निपपातासु शिरस्तस्य रसातले वायुना प्रेरितं चैव प्राणजेन पिनाकिना
Putol na, ang kanyang ulo ay nahulog sa Rasātala; at ito ay itinulak pasulong ng hininga ng buhay, na ginawang hangin ni Pinākin (Śiva).
Verse 33
प्रविवेश तदा चैव तदीयाहवनीयकम् तत् प्रतिध्वस्तकलशं भग्नयूपं सतोरणम्
Pagkatapos ay pumasok siya sa kanyang āhavanīya (sagradong altar ng apoy), at nakita itong nilapastangan—ang mga ritwal na sisidlan ay basag, ang poste ng sakripisyo ay bali, at ang mga palamuti sa tarangkahan ay winasak—na nagpapahiwatig na ang panlabas na anyong Vedic, kapag hiwalay sa debosyon kay Pati (Śiva), ay nawawalan ng kapangyarihan at gumuho.
Verse 34
प्रदीपितमहाशालं दृष्ट्वा यज्ञो ऽपि दुद्रुवे तं तदा मृगरूपेण धावन्तं गगनं प्रति
Nang makita ang malawak na bulwagang iyon na nagliliyab sa maapoy na ningning, maging si Yajña ay tumakas sa takot; at pagkatapos, sa anyo ng isang usa, siya ay tumakbo—humahagibis paitaas patungo sa langit.
Verse 35
वीरभद्रः समाधाय विशिरस्कमथाकरोत् ततः प्रजापतिं धर्मं कश्यपं च जगद्गुरुम्
Pagkaraan, si Vīrabhadra, nang maihanda ang sarili, ay humampas at ginawa silang walang-ulo; at pagkatapos ay pinasuko niya si Prajāpati Dharma at si Kaśyapa, ang guro ng sanlibutan. Sa lakas ng mga gaṇa ng Panginoon, nabasag ang pagmamataas na isinilang sa yajña na naggagapos sa paśu sa pāśa, at naitatag ang kataas-taasang kapangyarihan ni Pati higit sa lahat ng lakas ng ritwal.
Verse 36
अरिष्टनेमिनं वीरो बहुपुत्रं मुनीश्वरम् मुनिम् अङ्गिरसं चैव कृष्णाश्वं च महाबलः
Ang makapangyarihan at magiting na Panginoon (Pati) ay kilala rin bilang Ariṣṭanemi; bilang Bahuputra, Ama ng maraming linyang espirituwal; bilang Munīśvara, Panginoon ng mga pantas; bilang Aṅgirasa, ang nagliliyab na apoy ng banal na pananaw; at bilang Kṛṣṇāśva, Siya na ang “maitim na kabayo” ay sagisag ng pagdaig sa mga pandama at ng mabilis na pagdaloy ng kamalayan tungo sa paglaya.
Verse 37
जघान मूर्ध्नि पादेन दक्षं चैव यशस्विनम् चिछेद च शिरस्तस्य ददाहाग्नौ द्विजोत्तमाः
Pagkatapos, tinapakan niya ng paa ang tuktok ng ulo ni Dakṣa na bantog; pinugutan niya si Dakṣa at inihagis ang ulo sa apoy ng yajña—O pinakamainam sa mga dalawang-beses-na-ipinanganak—kaya gumuho ang yajña sa di-mapipigil na kautusan ng Panginoon (Pati).
Verse 38
सरस्वत्याश् च नासाग्रं देवमातुस्तथैव च निकृत्य करजाग्रेण वीरभद्रः प्रतापवान्
Pagkatapos, ang makapangyarihang Vīrabhadra, sa dulo ng kanyang kuko, ay hiniwa ang dulo ng ilong ni Sarasvatī—at gayundin ang kay Devamātā—upang pasukuin ang pagmamataas ng mga deva sa loob ng pook ng yajña.
Verse 39
तस्थौ श्रिया वृतो मध्ये प्रेतस्थाने यथा भवः एतस्मिन्नेव काले तु भगवान्पद्मसंभवः
Tumindig siya sa gitna, napalilibutan ng ningning—gaya ni Bhava (Śiva) sa pook ng pagsusunog ng bangkay. At sa mismong sandaling iyon, dumating din ang Pinagpala, si Padma-sambhava (Brahmā na isinilang sa lotus).
Verse 40
भद्रमाह महातेजाः प्रार्थयन्प्रणतः प्रभुः अलं क्रोधेन वै भद्र नष्टाश्चैव दिवौकसः
Ang makapangyarihan at maningning na Panginoon ay nagsalita kay Bhadra. Yumukod at nagsumamo, sinabi niya: “Sapat na, O Bhadra, ang galit na ito—tunay ngang ang mga nananahan sa langit ay napuksa na.”
Verse 41
प्रसीद क्षम्यतां सर्वं रोमजैः सह सुव्रत सो ऽपि भद्रः प्रभावेण ब्रह्मणः परमेष्ठिनः
“Magpala ka; patawarin ang lahat—kasama ng mga Romaja, O may marangal na panata.” At si Bhadra man ay naging mapalad, sa pamamagitan ng kadakilaan ni Brahmā, ang Parameṣṭhin, ang Kataas-taasang Tagapag-ayos.
Verse 42
शमं जगाम शनकैः शान्तस्तस्थौ तदाज्ञया देवो ऽपि तत्र भगवान् अन्तरिक्षे वृषध्वजः
Unti-unti siyang nagbalik sa kapayapaan; nang mapayapa na, tumigil siya ayon sa utos na iyon. At doon, sa gitnang himpapawid, nanatili rin ang Mapalad na Panginoon—si Śiva na may watawat na Toro.
Verse 43
सगणः सर्वदः शर्वः सर्वलोकमहेश्वरः प्रार्थितश्चैव देवेन ब्रह्मणा भगवान् भवः
Lagi siyang kasama ng kanyang mga gaṇa; siya ang Tagapagkaloob ng lahat ng biyaya; siya si Śarva, ang Panginoong pumupuksa; ang Dakilang Panginoon ng lahat ng daigdig. Ang Mapalad na Bhava (Śiva) ay pinakiusapan din ng diyos na si Brahmā.
Verse 44
हतानां च तदा तेषां प्रददौ पूर्ववत्तनुम् इन्द्रस्य च शिरस्तस्य विष्णोश्चैव महात्मनः
Pagkaraan, para sa mga napatay, ibinalik niya ang kanilang mga katawan gaya ng dati. Ipinanumbalik din niya ang ulo ni Indra, at gayundin ang kagalingan ng dakilang-loob na si Viṣṇu—kaya muling naitatag ang mga deva sa pamamagitan ng biyaya (anugraha) ng Pati.
Verse 45
दक्षस्य च मुनीन्द्रस्य तथान्येषां महेश्वरः वागीश्याश्चैव नासाग्रं देवमातुस्तथैव च
Si Maheshvara ay humipo o nagmarka rin sa dulo ng ilong ni Daksha, ang panginoon sa mga muni, at ng iba pa; gayundin ang ginawa Niya kay Vāgīśī at kay Devamātā. Sa tandang ito, itinatag ng Pati ang Kanyang kapangyarihang makapangyarihan upang igapos o palayain ang mga paśu ayon sa dharma.
Verse 46
नष्टानां जीवितं चैव वराणि विविधानि च दक्षस्य ध्वस्तवक्त्रस्य शिरसा भगवान्प्रभुः
Ang Mapalad na Panginoon, ang Prabhu na Pati, ay nagpanumbalik ng buhay sa mga napahamak at nagkaloob ng sari-saring biyaya; at kay Daksha—na winasak ang mukha—ibinigay Niya ang buhay muli sa pamamagitan ng paglalagay ng isang ulo sa kanya.
Verse 47
कल्पयामास वै वक्त्रं लीलया च महान् भवः दक्षो ऽपि लब्धसंज्ञश् च समुत्थाय कृताञ्जलिः
Si dakilang Bhava (Śiva), sa Kanyang malayang līlā, ay humubog ng mukha para sa kanya. Si Daksha man, nang magbalik ang ulirat, ay tumindig at nag-anjali, nakatiklop ang mga kamay sa paggalang.
Verse 48
तुष्टाव देवदेवेशं शङ्करं वृषभध्वजम् स्तुतस्तेन महातेजाः प्रदाय विविधान्वरान्
Pinuri niya si Śaṅkara, ang Panginoon ng mga diyos, na ang watawat ay may Tandang Toro. Nalugod sa gayong pagpupuri, ang makapangyarihan at maningning na Panginoon ay nagkaloob ng iba’t ibang biyaya—ang grasya na lumuluwag sa pasha, ang gapos ng paśu (kaluluwang indibidwal), sa pabor ng Pati, si Śiva.
Verse 49
गाणपत्यं ददौ तस्मै दक्षायाक्लिष्टकर्मणे देवाश् च सर्वे देवेशं तुष्टुवुः परमेश्वरम्
Ipinagkaloob Niya kay Daksha—na di-napapagod at matatag sa gawa—ang katayuang Gaṇapati, panginoon ng mga gaṇa. Pagkaraan, pinuri ng lahat ng mga diyos ang Panginoon ng mga deva, si Parameśvara—ang kataas-taasang Pati na nagpapalaya sa mga paśu mula sa gapos.
Verse 50
नारायणश् च भगवान् तुष्टाव च कृताञ्जलिः ब्रह्मा च मुनयः सर्वे पृथक्पृथगजोद्भवम्
Na may magkapatong na kamay sa pagpupugay, nagpuri ang pinagpalang Nārāyaṇa; at si Brahmā rin—kasama ang lahat ng mga rishi—ay kanya-kanyang paraan na nagpupuri sa yaong sariling-silang, walang pinagmulan na Pagpapakita.
Verse 51
तुष्टुवुर् देवदेवेशं नीलकण्ठं वृषध्वजम् तान् देवान् अनुगृह्यैव भवो ऽप्यन्तरधीयत
Pinuri ng mga diyos ang Panginoon ng mga diyos—si Nīlakaṇṭha, na ang watawat ay may Tandang Toro. Pagkaloob ng biyaya sa mga deva, si Bhava (Śiva) ay naglaho sa kanilang paningin.
Ritual (yajna) without reverence becomes hollow and ego-driven; Shiva’s destruction represents dharma-correction, while his later restoration shows that divine grace (anugraha) is the final purpose—leading beings back to order, devotion, and the moksha-oriented path.
The narrative depicts Vishnu’s martial and yogic power (multiple divine forms, Sudarshana) being checked and subdued, emphasizing Shiva’s transcendence over even the highest deities, followed by reconciliation through restoration—signaling hierarchy resolved by Shiva’s grace rather than permanent enmity.
Kanakhal near Gangadwara (Haridwar region) is named as the yajna site; this anchors the Purana’s narrative to a pilgrimage landscape, useful for searches combining ‘Daksha yajna’, ‘Kanakhal’, ‘Haridwar’, and ‘Linga Purana’.