Adhyaya 2

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे प्रथमो ऽध्यायः श्रीकूर्म उवाच शृणुध्वमृषयः सर्वे यत्पृष्टो ऽहं जगद्धितम् / वक्ष्यमाणं मया सर्वमिन्द्रद्युम्नाय भाषितम्

Kaya, sa Śrī Kūrma Purāṇa, sa kalipunang may anim na libong taludtod, sa Unang Bahagi, nagwawakas ang Unang Kabanata. Wika ni Śrī Kūrma: “Makinig kayong lahat, mga ṛṣi, sa inyong itinanong sa akin para sa ikabubuti ng daigdig. Ipapahayag ko ang lahat, gaya ng aking sinabi noon kay Haring Indradyumna.”

Verse 2

भूतैर्भव्यैर्भविष्यद्भिश्चरितैरुपबृंहितम् / पुराणं पुण्यदं नृणां मोक्षधर्मानुकीर्तनम्

Ang Purāṇa ay banal na kalipunan na pinayaman ng mga salaysay ng nakaraan, kasalukuyan, at hinaharap; nagbibigay ito ng kabanalan at gantimpalang espirituwal sa tao at ipinahahayag ang Dharma na umaakay sa mokṣa, ang paglaya.

Verse 3

अहं नारायणो देवः पूर्वमासं न मे परम् / उपास्य विपुलां निद्रां भोगिशय्यां समाश्रितः

Ako si Nārāyaṇa, ang banal na Panginoon. Sa pasimula, Ako lamang ang umiiral—walang higit sa Akin. Pumasok Ako sa malawak na yoga-nidrā, at namahinga sa higaan ng banal na ahas.

Verse 4

चिन्तयामि पुनः सृष्टिं निशान्ते प्रतिबुध्य तु / ततो मे सहसोत्पन्नः प्रसादो मुनिपुङ्गवा

Kapag nagwawakas ang gabi ng sansinukob at Ako’y nagigising, muli Kong pinagninilayan ang paglikha; at noon, O pinakamainam sa mga muni, biglang sumisilang sa Akin ang prasāda—linaw at biyayang mapagpala.

Verse 5

चतुर्मुखस्ततो जातो ब्रह्मा लोकपितामहः / तदन्तरे ऽभवत् क्रोधः कस्माच्चित् कारणात् तदा

Pagkaraan, isinilang si Brahmā na may apat na mukha, ang dakilang ninuno ng mga daigdig. Sa gitna ng paglalang na iyon, sa panahong yaon, sumiklab ang poot dahil sa isang sanhi.

Verse 6

आत्मनो मुनिशार्दूलास्तत्र देवो महेश्वरः / रुद्रः क्रोधात्मजो जज्ञे शूलपाणिस्त्रिलोचनः / तेजसा सूर्यसंकाशस्त्रैलोक्यं संहरन्निव

O mga pantas na tulad ng tigre, noon mula sa Sarili (Ātman) ay nahayag ang Diyos na Maheśvara—si Rudra, isinilang mula sa diwa ng poot, may tangan na trisula at may tatlong mata; nagliliyab na parang araw, na wari’y wawasakin ang tatlong daigdig.

Verse 7

ततः श्रीरभवद् देवि कमलायतलोचना / सुरूपा सौम्यवदना मोहिनी सर्वदेहिनाम्

Pagkaraan, O Diyosa, lumitaw si Śrī—malalapad ang mga mata na gaya ng lotus, napakaganda, maamo ang mukha, at mapang-akit sa lahat ng may katawan.

Verse 8

शुचिस्मिता सुप्रसन्ना मङ्गला महिमास्पदा / दिव्यकान्तिसमायुक्ता दिव्यमाल्योपशोभिता

Ngumiti siya nang dalisay at maningning, payapa at mapagpala; mapalad at luklukan ng kadakilaan. Taglay ang banal na ningning, at lalo pang gumanda sa mga garlandang makalangit.

Verse 9

नारायणी महामाया मूलप्रकृतिरव्यया / स्वधाम्ना पूरयन्तीदं मत्पार्श्वं समुपाविशत्

Si Nārāyaṇī—ang Dakilang Māyā, ang di-nasisirang ugat na Prakṛti—pinuno ang buong dako ng kanyang sariling liwanag, at saka lumapit at umupo sa aking tabi.

Verse 10

तां दृष्टवा भगवान् ब्रह्मा मामुवाच जगत्पतिः / मोहायाशेषभूतानां नियोजय सुरूपिणीम् / येनेयं विपुला सृष्टिर्वर्धते मम माधव

Nang makita siya, ang Mapalad na Panginoong Brahmā, ang Panginoon ng sanlibutan, ay nagsalita sa akin: “Italaga mo ang may magandang anyong iyon bilang Moha (Pagkalito/Delusyon) para sa lahat ng nilalang; sa pamamagitan niya, ang malawak kong paglikha, O Mādhava, ay lalago at lalawak.”

Verse 11

तथोक्तो ऽहं श्रियं देवीमब्रुवं प्रहसन्निव / देवीदमखिलं विश्वं सदेवासुरमानुषम् / मोहयित्वा ममादेशात् संसारे विनिपातय

Sa gayong pag-uutos, ako—na wari’y nakangiti—ay nagsalita sa Diyosa Śrī: “O Devi, linlangin mo ang buong sansinukob na ito, kasama ang mga deva, asura, at mga tao; at sa aking utos, ihulog mo sila sa ikot ng saṃsāra (pag-iral sa daigdig).”

Verse 12

ज्ञानयोगरतान् दान्तान् ब्रह्मिष्ठान् ब्रह्मवादिनः / अक्रोधनान् सत्यपरान् दूरतः परिवर्जय

Lumayo ka sa mga nakatuon sa Yoga ng Kaalaman (jñāna-yoga), mga mapagpigil sa sarili, nakatatag sa Brahman at nagtuturo ng Brahman—yaong walang poot at tapat sa katotohanan.

Verse 13

ध्यायिनो निर्ममान् शान्तान् धार्मिकान् वेदपारगान् / जापिनस्तापसान् विप्रान् दूरतः परिवर्जय

Lumayo ka sa mga Brahmin na lubos sa pagninilay—walang pag-aangkin, payapa, matatag sa dharma, bihasa sa Veda—gayundin sa mga masigasig sa japa at mga austeridad (tapas).

Verse 14

वेदवेदान्तविज्ञानसंछिन्नाशेषसंशयान् / महायज्ञपरान् विप्रान् दूरतः परिवर्जय

Lumayo ka sa mga Brahmin na bihasa sa Veda at Vedānta, na wari’y naputol na ang lahat ng pag-aalinlangan dahil sa karunungan, ngunit higit na nakatuon sa mga dakilang paghahandog (mahā-yajña).

Verse 15

ये यजन्ति जपैर्हेमैर्देवदेवं महेश्वरम् / स्वाध्यायेनेज्यया दूरात् तान् प्रयत्नेन वर्जय

Yaong mga “sumasamba” kay Mahādeva—ang Diyos ng mga diyos—sa pamamagitan ng pagbigkas ng mantra habang naaakit sa ginto, at ginagawang pangalawa lamang ang pag-aaral ng Veda (svādhyāya) at ang tunay na paghahandog na yajña—iwasan sila mula sa malayo, nang may masusing pagsisikap.

Verse 16

भक्तियोगसमायुक्तानीश्वरार्पितमानसान् / प्राणायामादिषु रतान् दूरात् परिहरामलान्

Manatiling malayo sa mga dalisay—yaong nakaugnay sa Bhakti-yoga, ang isip ay iniaalay kay Īśvara, at nalulugod sa mga disiplina gaya ng prāṇāyāma at iba pang pagsasanay ng yoga.

Verse 17

प्रणवासक्तमनसो रुद्रजप्यपरायणान् / अथर्वशिरसो ऽध्येतृन् धर्मज्ञान् परिवर्जय

Iwasan ang mga taong ang isip ay nakasandig lamang sa pantig na Oṁ, yaong tanging sa pagbulong ng mga Rudra-mantra nakatuon, at yaong nag-aaral lamang ng Atharvaśiras—kahit nagsasalita pa sila tungkol sa dharma—sapagkat ang ganitong pagkiling sa iisang panig ay lumalayo sa landas na may balanse.

Verse 18

बहुनात्र किमुक्तेन स्वधर्मपरिपालकान् / ईश्वराराधनरतान् मन्नियोगान्न मोहय

Ano pa ang kailangan pang sabihin dito? Huwag mong iligaw ang mga nag-iingat ng sariling svadharma, yaong masigasig sa pagsamba kay Īśvara, at yaong kumikilos ayon sa Aking kautusan.

Verse 19

एवं मया महामाया प्रेरिता हरिवल्लभा / यथादेशं चकारासौ तस्माल्लक्ष्मीं समर्चयेत्

Kaya nga, sa pag-uudyok Ko, ang Dakilang Māyā—ang minamahal ni Hari—ay ginawa nang ganap ang ayon sa ipinag-utos. Kaya nararapat na sambahin nang wasto si Lakṣmī (Śrī).

Verse 20

श्रियं ददाति विपुलां पुष्टिं मेधां यशो बलम् / अर्चिता भगवत्पत्नी तस्माल्लक्ष्मीं समर्चयेत्

Kapag sinamba, ang banal na kabiyak ng Panginoon ay nagkakaloob ng saganang kasaganaan (śrī), pagyabong at kagalingan (puṣṭi), talino (medhā), dangal at katanyagan (yaśas), at lakas (bala). Kaya nararapat na taimtim na sambahin si Lakṣmī.

Verse 21

ततो ऽसृजत् स भगवान् ब्रह्मा लोकपितामहः / चराचराणि भूतानि यथापूर्वं ममाज्ञया

Pagkaraan nito, ang pinagpalang Brahmā, ang lolo ng mga daigdig, ay lumikha ng lahat ng nilalang—gumagalaw at di-gumagalaw—gaya ng dati, ayon sa Aking utos.

Verse 22

परीचिभृग्वङ्गिरसः पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम् / दक्षमत्रिं वसिष्ठं च सो ऽसृजद् योगविद्यया

Sa kapangyarihan ng kaalamang yogiko, nilikha niya sina Parīci, Bhṛgu, Aṅgiras, Pulastya, Pulaha, Kratu, Dakṣa, Atri, at Vasiṣṭha.

Verse 23

नवैते ब्रह्मणः पुत्रा ब्रह्माणो ब्राह्मणोत्तमाः / ब्रह्मवादिन एवैते मरीच्याद्यास्तु साधकाः

Ang siyam na ito ay mga anak ni Brahmā—mga dakilang pantas na nakabatid sa Brahman, at pinakadakila sa mga brāhmaṇa. Sila’y tunay na tagapahayag ng Brahman; mula kay Marīci pataas, sila’y mga sādhaka na ganap na nagtagumpay sa pagsasanay espirituwal.

Verse 24

ससर्ज ब्राह्मणान् वक्त्रात् क्षत्रियांश्च भुजाद् विभुः / वैश्यानूरुद्वयाद् देवः पादार्छूद्रान् पितामहः

Ang Makapangyarihang Panginoon ay lumikha ng mga Brāhmaṇa mula sa Kanyang bibig; ng mga Kṣatriya mula sa Kanyang mga bisig; ng mga Vaiśya mula sa Kanyang dalawang hita; at mula sa Kanyang mga paa ay nilikha ang mga Śūdra—sa gayon ipinamalas ng Lolo (ang Manlilikha) ang apat na kaayusan.

Verse 25

यज्ञनिष्पत्तये ब्रह्मा शूद्रवर्जं ससर्ज ह / गुप्तये सर्ववेदानां तेभ्यो यज्ञो हि निर्बभौ

Upang maganap ang yajña (banal na handog), nilikha ni Brahmā ang tatlong varṇa, hindi kabilang ang Śūdra; at upang mapangalagaan ang lahat ng Veda, mula sa kanila nga sumibol ang ritwal ng yajña.

Verse 26

ऋचो यजूंषि सामानि तथैवाथर्वणानि च / ब्रह्मणः सहजं रूपं नित्यैषा शक्तिरव्यया

Ang mga Ṛk, ang mga pormulang Yajus, ang mga awit na Sāman, at gayundin ang mga himno ng Atharvan—ito ang likás na anyo ng Brahman. Ito ang Kanyang Śakti na walang hanggan at di-nasisira.

Verse 27

अनादिनिधना दिव्या वागुत्सृष्टा स्वयंभुवा / आदौ वेदमयी भूता यतः सर्वाः प्रवृत्तयः

Ang banal na Pananalita (Vāk), walang simula at walang wakas, ay iniluwal ng Sariling-Silang (Brahmā). Sa pasimula, ito’y may likás na Veda; at mula rito sumisibol ang lahat ng pravṛtti—lahat ng gawain at landas ng pagsasagawa sa tao at sa sansinukob.

Verse 28

अतो ऽन्यानितु शास्त्राणिपृथिव्यांयानिकानिचित् / न तेषु रमते धीरः पाषण्डी तेन जायते

Kaya nga, ang iba pang mga kasulatan sa daigdig, anuman ang mga iyon—hindi kinagigiliwan ng taong matatag at may pag-unawa; sapagkat sa pagkakapit sa mga aral na lihis, nagiging pāṣaṇḍin ang isa, tagasunod ng maling pananaw.

Verse 29

वेदार्थवित्तमैः कार्यं यत्स्मृतं मुनिभिः पुरा / स ज्ञेयः परमो धर्मो नान्यशास्त्रेषु संस्थितः

Ang itinuro noon ng mga muni—na ang dapat gawin ay umayon sa mga tunay na nakaaalam ng kahulugan ng Veda—iyon ang dapat makilalang pinakamataas na Dharma; hindi ito nakasalalay sa iba pang mga kasulatang pangalawa lamang.

Verse 30

या वेदबाह्याः स्मृतयो याश्च काश्च कुदृष्टयः / सर्वास्ता निष्फलाः प्रेत्यतमोनिष्ठाहिताः स्मृताः

Anumang Smṛti na nasa labas ng kapangyarihan ng Veda, at anumang aral na may baluktot na pananaw—lahat ng iyon ay ipinahahayag na walang bunga; pagkalipas ng kamatayan, dinadala ang tao sa dilim sapagkat nakaugat sa tamas.

Verse 31

पूर्वकल्पे प्रजा जाताः सर्वबादाविवर्जिताः / शुद्धान्तः करणाः सर्वाः स्वधर्मनिरताः सदा

Sa dating kalpa, ang mga nilalang ay isinilang na malaya sa lahat ng pagdurusa; dalisay ang kanilang panloob na mga kakayahan, at lagi silang nakatuon sa sariling svadharma—ang itinakdang tungkulin.

Verse 32

ततः कालवशात् तासां रागद्वेषादिको ऽभवत् / अधर्मो मुनिशार्दूलाः स्वधर्मप्रतिबन्धकः

Pagkaraan, dahil sa pag-uutos ng Panahon, sumibol sa kanila ang pagnanasa (rāga), pag-ayaw (dveṣa), at iba pa; at ang Adharma—o mga pantas na tulad ng tigre—ay lumitaw bilang puwersang humahadlang sa sariling svadharma.

Verse 33

ततः सा सहजा सिद्धिस्तासां नातीव जायते / रजोमात्रात्मिकास्तासां सिद्धयो ऽन्यास्तदाभवन्

Kaya nga, ang likás na siddhi na kasama nilang isinilang ay hindi na lumilitaw nang lubos; sa halip, ang iba pang mga siddhi—na higit na binubuo ng rajas—ang siyang sumibol para sa kanila noon.

Verse 34

तासु क्षीणास्वशेषासु कालयोगेन ताः पुनः / वार्तोपायं पुनश्चक्रुर्हस्तसिद्धिं च कर्मजाम् / ततस्तासां विभुर्ब्रह्मा कर्माजीवमकल्पयत्

Nang ang mga paraang iyon ay lubusang maubos dahil sa pag-ikot ng panahon, muli silang nagbalangkas ng ikabubuhay: kalakalan at mga gawang-kamay na natatamo sa pamamagitan ng paggawa, bunga ng karma. Pagkaraan, itinakda ng makapangyarihang Brahmā para sa kanila ang pamumuhay na sinusuportahan ng mga itinakdang gawain (karma).

Verse 35

स्वायंभुवो मनुः पूर्वं धर्मान् प्रोवाच धर्मदृक् / साक्षात् प्रजापतेर्मूर्तिर्निसृष्टा ब्रह्मणा द्विजाः / भृग्वादयस्तद्वदनाच्छ्रुत्वा धर्मानथोचिरे

Noong unang panahon, si Svayambhuva Manu—ang nakakakita ng Dharma—ay nagturo ng mga batas ng katuwiran. Ang mga pantas na dvija, gaya nina Bhṛgu at iba pa, ay nilikha ni Brahmā bilang mismong anyo ni Prajāpati; nang marinig nila ang mga dharma mula sa bibig ni Manu, sila naman ang nagpalaganap at nagpahayag nito.

Verse 36

यजनं याजनं दानं ब्राह्मणस्य प्रतिग्रहम् / अध्यापनं चाध्ययनं षट् कर्माणि द्विजोत्तमाः

Ang pag-aalay ng yajña para sa sarili, ang pamumuno sa yajña para sa iba, ang pagbibigay-dana, at para sa brāhmaṇa ang pagtanggap ng handog; ang pagtuturo at ang pag-aaral—ito ang anim na tungkulin, O pinakamainam sa mga dvija.

Verse 37

दानमध्ययनं यज्ञो धर्मः क्षत्रियवैश्ययोः / दण्डो युद्धं क्षत्रियस्य कृषिर्वैश्यस्य शस्यते

Para sa Kṣatriya at Vaiśya, ang pagbibigay-dana, pag-aaral ng Veda, at yajña ang itinakdang magkasanib na dharma. Para sa Kṣatriya, ang paghawak ng kaparusahan at ang pakikidigma ang iniutos; para sa Vaiśya, ang pagsasaka ang lalo pang pinupuri.

Verse 38

शुश्रूषैव द्विजातीनां शूद्राणां धर्मसाधनम् / कारुकर्म तथाजीवः पाकयज्ञो ऽपि धर्मतः

Para sa Śūdra, ang tapat na paglilingkod sa mga dvija ang mismong paraan upang maisakatuparan ang dharma. Gayundin, ang ikabubuhay sa pamamagitan ng bihasang gawain ng sining at paggawa, at maging ang pagsasagawa ng pākayajña—ang handog sa tahanan na may nilutong pagkain—ay pinahihintulutan bilang matuwid.

Verse 39

ततः स्थितेषु वर्णेषु स्थापयामास चाश्रमान् / गृहस्थं च वनस्थं च भिक्षुकं ब्रह्मचारिणम्

Pagkaraan, nang ang mga varṇa ay naitatag na sa wastong kaayusan, itinatag din niya ang mga āśrama: ang gṛhastha (maybahay), ang vānaprastha (naninirahan sa gubat), ang bhikṣuka (palaboy na renunciante), at ang brahmacārin (mag-aaral na may pagpipigil).

Verse 40

अग्नयो ऽतिथिशुश्रूषा यज्ञो दानं सुरार्चनम् / गृहस्थस्य समासेन धर्मो ऽयं मुनिपुङ्गवाः

Ang pag-aalaga sa banal na apoy, masusing paglilingkod sa panauhin, paghahandog ng yajña, pagbibigay-dāna, at pagsamba sa mga diyos—ito, sa kabuuan, O pinakadakila sa mga muni, ang dharma ng maybahay (gṛhastha).

Verse 41

होमो मूलफलाशित्वं स्वाध्यायस्तप एव च / संविभागो यथान्यायं धर्मो ऽयं वनवासिनाम्

Ang paghahandog ng homa sa banal na apoy, pamumuhay sa ugat at bunga, svādhyāya (pag-aaral ng Veda), at tapas (pagpapakasakit/ascetismo)—kasama ang wastong pagbabahagi ayon sa tuntunin—ito ang dharma ng mga naninirahan sa gubat.

Verse 42

भैक्षाशनं च मौनित्वं तपो ध्यानं विशेषतः / सम्यग्ज्ञानं च वैराग्यं धर्मो ऽयं भिक्षुके मतः

Ang pamumuhay sa limos (bhikṣā), pag-iingat ng mauna (banal na katahimikan), tapas at higit sa lahat dhyāna (pagmumuni); kasama ang wastong kaalaman at vairāgya (paglayo sa pagkapit)—ito ang ipinahahayag na dharma ng bhikṣu.

Verse 43

भिक्षाचर्या च शुश्रूषा गुरोः स्वाध्याय एव च / सन्ध्याकर्माग्निकार्यं च धर्मो ऽयं ब्रह्मचारिणाम्

Ang paghingi ng limos ayon sa itinakda, tapat na paglilingkod sa guru, at svādhyāya; kasama ang mga ritwal ng Sandhyā at ang pag-aalaga sa banal na apoy—ito ang dharma ng mga brahmacārin (mag-aaral na selibat).

Verse 44

ब्रह्मचारिवनस्थानां भिक्षुकाणां द्विजोत्तमाः / साधारणं ब्रह्मचर्यं प्रोवाच कमलोद्भवः

O pinakamainam sa mga dvija, ipinahayag ni Kamalodbhava (Brahmā) ang isang pangkalahatang disiplina ng brahmacarya—pagpigil sa sarili at itinakdang asal—para sa mga brahmacārin, mga naninirahan sa gubat, at mga bhikṣu.

Verse 45

ऋतुकालाभिगामित्वं स्वदारेषु न चान्यतः / पर्ववर्जं गृहस्थस्य ब्रह्मचर्यमुदाहृतम्

Para sa maybahay (gṛhastha), ang “brahmacarya” ay ipinahahayag na: lumapit lamang sa sariling asawa sa tamang panahon, hindi kailanman sa asawa ng iba, at umiwas sa mga banal na araw ng pagtalima (parva).

Verse 46

आगर्भसंभवादाद्यात् कार्यं तेनाप्रमादतः / अकुर्वाणस्तु विप्रेन्द्रा भ्रूणहा तु प्रजायते

Mula sa paglitaw ng pagdadalang-tao, dapat isagawa nang maingat at walang kapabayaan ang mga itinakdang tungkuling kaugnay nito. Ngunit ang hindi gumagawa nito—O pinakamainam sa mga brahmin—ay itinuturing na mamamatay ng sanggol sa sinapupunan (bhrūṇahā).

Verse 47

वेदाभ्यासो ऽन्वहं शक्त्या श्राद्धं चातिथिपूजनम् / गृहस्थस्य परो धर्मो देवताभ्यर्चनं तथा

Para sa gṛhastha, ito ang pinakamataas na dharma: araw-araw na pag-aaral ng Veda ayon sa kakayahan, pag-aalay ng śrāddha, paggalang sa mga panauhin, at gayundin ang pagsamba sa mga diyos.

Verse 48

वैवाह्ममग्निमिन्धीत सायं प्रातर्यथाविधि / देशान्तरगतो वाथ मृतपत्नीक एव वा

Dapat niyang sindihan ang banal na apoy ng sambahayan (apoy ng kasal) sa gabi at muli sa umaga, ayon sa itinakdang ritwal—kahit siya’y nasa ibang lupain, o kahit siya’y naulila sa asawa (dahil pumanaw).

Verse 49

त्रयाणामाश्रमाणां तु गृहस्थो योनिरुच्यते / अन्ये तमुपजीवन्ति तस्माच्छ्रेयान् गृहाश्रमी

Sa tatlong āśrama, ang gṛhastha ang tinatawag na pinagmulan; ang iba ay nabubuhay na umaasa sa kanya. Kaya’t ang landas ng gṛhastha-āśrama ang higit na marangal.

Verse 50

ऐकाश्रम्यं गृहस्थस्य त्रयाणां श्रुतिदर्शनात् / तस्माद् गार्हस्थ्यमेवैकं विज्ञेयं धर्मसाधनम्

Sapagkat pinatutunayan ng mga banal na kasulatan na ang yugto ng maybahay ang sumusuporta sa tatlong iba pang āśrama, kaya ang gārhasthya lamang ang dapat maunawaan bilang pangunahing paraan upang maisakatuparan ang dharma.

Verse 51

परित्यजेदर्थकामौ यौ स्यातां धर्मवर्जितौ / सर्वलोकविरुद्धं च धर्ममप्याचरेन्न तु

Dapat talikuran ang artha at kāma na walang dharma; at huwag ding isagawa kahit ang tinatawag na “dharma” kung ito’y laban sa kapakanan at pagkakasundo ng lahat ng tao.

Verse 52

धर्मात् संजायते ह्यर्थो धर्मात् कामो ऽभिजायते / धर्म एवापवर्गाय तस्माद् धर्मं समाश्रयेत्

Mula sa dharma, sumisibol ang artha (kasaganaan sa daigdig); mula sa dharma, isinisilang ang kāma (wastong pagdama ng ligaya). Dharma lamang ang nagdadala sa apavarga (huling paglaya); kaya sa dharma dapat manalig.

Verse 53

धर्मश्चार्थश्च कामश्च त्रिवर्गस्त्रिगुणो मतः / सत्त्वं रजस्तमश्चेति तस्माद्धर्मं समाश्रयेत्

Ang dharma, artha, at kāma—ang trivarga—ay itinuturing na binubuo ng tatlong guṇa: sattva, rajas, at tamas. Kaya sa dharma dapat manalig.

Verse 54

ऊर्ध्वं गच्छन्ति सत्त्वस्था मध्ये तिष्ठन्ति राजसाः / जघन्यगुणवृत्तिस्था अधो गच्छन्ति तामसाः

Ang mga nakatatag sa sattva ay umaakyat; ang mga pinaghaharian ng rajas ay nananatili sa gitna. Ang mga ang asal ay hinubog ng pinakamababang katangian—tamas—ay bumabagsak pababa.

Verse 55

यस्मिन् धर्मसमायुक्तावर्थकामौ व्यवस्थितौ / इह लोके सुखी भूत्वा प्रेत्यानन्त्याय कल्पते

Kung saan ang artha (yaman) at kāma (pagnanasa) ay naitatag nang wasto na kaayon ng Dharma, ang tao’y namumuhay nang masaya sa mundong ito at pagpanaw ay nagiging karapat-dapat sa walang-hanggang pagpapala.

Verse 56

धर्मात् संजायते मोक्षो ह्यर्थात् कामो ऽभिजायते / एवं साधनसाध्यत्वं चातुर्विध्ये प्रदर्शितम्

Mula sa Dharma sumisilang ang mokṣa (paglaya); at mula sa artha (yaman) isinisilang ang kāma (pagnanasa). Kaya sa apat na layunin ng buhay, malinaw na naihayag ang ugnayan ng paraan at bunga.

Verse 57

य एवं वेद धर्मार्थकाममोक्षस्य मानवः / माहात्म्यं चानुतिष्ठेत स चानन्त्याय कल्पते

Ang taong nakauunawa nang ganito tungkol sa dharma, artha, kāma, at mokṣa, at namumuhay ayon sa banal na kadakilaan (māhātmya) na ito, ay nagiging karapat-dapat sa walang-hanggan—nakaaabot sa di-nasisirang kalagayan.

Verse 58

तस्मादर्थं च कामं च त्यक्त्वा धर्मं समाश्रयेत् / धर्मात् संजायते सर्वमित्याहुर्ब्रह्मवादिनः

Kaya’t isantabi ang paghabol sa artha (yaman) at kāma (kaluguran), at sumilong sa Dharma; sapagkat mula sa Dharma nagmumula ang lahat—gaya ng ipinahahayag ng mga nakaaalam sa Brahman.

Verse 59

धर्मेण धार्यते सर्वं जगत् स्थावरजङ्गमम् / अनादिनिधना शक्तिः सैषा ब्राह्मी द्विजोत्तमाः

Sa pamamagitan ng Dharma, ang buong daigdig—maging ang di-gumagalaw at ang gumagalaw—ay naitatag at naitatangan. Ang kapangyarihang ito’y walang simula at walang wakas; ito nga ang Brahmī-Śakti, ang banal na Lakas na mula sa Brahman, O pinakamainam sa mga dvija.

Verse 60

कर्मणा प्राप्यते धर्मो ज्ञानेन च न संशयः / तस्माज्ज्ञानेन सहितं कर्मयोगं समाचरेत्

Sa pamamagitan ng gawa, natatamo ang dharma; sa pamamagitan din ng kaalaman—walang pag-aalinlangan. Kaya dapat isagawa nang matatag ang Karma-yoga na kaisa ng tunay na kaalaman.

Verse 61

प्रवृत्तं च निवृत्तं च द्विविधं कर्म वैदिकम् / ज्ञानपूर्वं निवृत्तं स्यात् प्रवृत्तं यदतो ऽन्यथा

Ang gawaing Veda ay may dalawang uri: pravṛtti (paglahok) at nivṛtti (pag-urong). Ang nivṛtti ay yaong pinangungunahan ng tunay na kaalaman; ang iba pa roon ay tinatawag na pravṛtti.

Verse 62

निवृत्तं सेवमानस्तु याति तत् परमं पदम् / तस्मान्निवृत्तं संसेव्यमन्यथा संसरेत् पुनः

Ang sumusunod sa landas ng nivṛtti ay tunay na nakaaabot sa kataas-taasang kalagayan. Kaya dapat pag-ukulan ng masigasig na pagsasanay ang nivṛtti; kung hindi, babalik muli sa pag-ikot ng samsara.

Verse 63

क्षमा दमो दया दानमलोभस्त्याग एव च / आर्जवं चानसूया च तीर्थानुसरणं तथा

Pagpapahinuhod, pagpipigil sa sarili, habag, pagkakawanggawa, kawalan ng kasakiman, at pagtalikod; gayundin ang pagiging tuwid, kawalan ng inggit, at debotong pagsunod sa mga tīrtha (banal na pook-paglalakbay)—ito ang dapat pangalagaan.

Verse 64

सत्यं सन्तोष आस्तिक्यं श्रद्धा चेन्द्रियनिग्रहः / देवताभ्यर्चनं पूजा ब्राह्मणानां विशेषतः

Katotohanan, kasiyahan sa sapat, āstikya (pananampalataya sa Veda at sa Diyos), śraddhā, at pagpipigil sa mga pandama; kasama ang pagsamba sa mga diyos, pūjā, at lalo na ang debotong paglilingkod at paggalang sa mga Brāhmaṇa—ito ang ipinahahayag na mga haligi ng dharma.

Verse 65

आहिंसा प्रियवादित्वमपैशुन्यमकल्कता / सामासिकमिमं धर्मं चातुर्वर्ण्ये ऽब्रवीन्मनुः

Ang ahimsa, ang malumanay na pananalita, ang pag-iwas sa paninirang-puri, at ang kadalisayang walang dungis—ito ang maikling dharma para sa apat na varṇa na itinuro ni Manu.

Verse 66

प्राजापत्यं ब्राह्मणानां स्मृतं स्थानं क्रियावताम् / स्थानमैन्द्रं क्षत्रियाणां संग्रामेष्वपलायिनाम्

Para sa mga Brahmana na masigasig sa mga banal na ritwal, ang daigdig ng Prajāpatya ang itinakdang tahanan; at para sa mga Kshatriya na hindi tumatakas sa digmaan, ang daigdig na Aindra, tulad ni Indra, ang itinakdang tahanan.

Verse 67

वैश्यानां मारुतं स्थानं स्वधर्ममनुवर्तताम् / गान्धर्वं शूद्रजातीनां परिचारेण वर्तताम्

Para sa mga Vaishya na tapat sa sariling svadharma, ipinahayag ang kalagayang Maruta. Para sa mga ipinanganak na Shudra na namumuhay sa paglilingkod at pag-aasikaso, ipinahayag ang kalagayang Gandharva.

Verse 68

अष्टाशीतिसहस्त्राणामृषीणामूर्ध्वरेतसाम् / स्मृतं तेषां तु यत्स्थानं तदेव गुरुवासिनाम्

Ang tahanang inaalala para sa walumpu’t walong libong rishi—mga tagapangalaga ng brahmacarya na ang lakas-buhay ay umaakyat—iyon din ang mismong tahanan para sa mga naninirahan at naglilingkod sa guru.

Verse 69

सप्तर्षोणां तु यत्स्थानं स्मृतं तद् वै वनौकसाम् / प्राजापत्यं गृहस्थानां स्थानमुक्तं स्वयंभुवा

Ang tahanang inaalala para sa Pitong Rishi (Saptarṣi) ay siya ring kalagayan para sa mga naninirahan sa gubat. At ang daigdig ng Prajāpatya ay ipinahayag ni Svayambhū (Brahmā) bilang kalagayan ng mga maybahay (gṛhastha).

Verse 70

यतीनां यतचित्तानां न्यासिनामूर्ध्वरेतसाम् / हैरण्यगर्भं तत् स्थानं यस्मान्नावर्तते पुनः

Iyon ang dako ng Hiraṇyagarbha—na naaabot ng mga ascetic na may pagpipigil-sa-sarili, ng mga pantas na nakapigil ang isip, at ng mga sannyāsin na naitaas ang lakas-buhay; mula roon ay hindi na muling nagbabalik.

Verse 71

योगिनाममृतं स्थानं व्योमाख्यं परमाक्षरम् / आनन्दमैश्वरं धाम सा काष्ठा सा परागतिः

Para sa mga yogin ay may walang-kamatayang himpilan na tinatawag na “Vyoma,” ang Kataas-taasang Di-Nasisira. Ito ang banal na dhāma ng ligaya at pagka-Panginoon; iyon ang sukdulang hangganan, iyon ang huling layuning lampas-sa-daigdig.

Verse 72

ऋषच ऊचुः भगवन् देवतारिघ्न हिरण्याक्षनिषूदन / चत्वारो ह्याश्रमाः प्रोक्ता योगिनामेक उच्यते

Wika ng mga rishi: “O Bhagavan, tagapagpuksa sa mga kaaway ng mga deva, tagalipol kay Hiraṇyākṣa—bagaman itinuturo ang apat na āśrama, para sa mga yogin ay iisa lamang (ang pinakamataas) na āśrama ang sinasabi.”

Verse 73

श्रीकूर्म ऊवाच सर्वकर्माणि संन्यस्य समाधिमचलं श्रितः / य आस्ते निश्चलो योगी स संन्यासी न पञ्चमः

Wika ni Śrī Kūrma: “Tinalikdan ang lahat ng gawa at sumilong sa di-natitinag na samādhi; ang yogin na nananatiling di-gumalaw sa panloob na katatagan—siya lamang ang tunay na sannyāsin; walang hiwalay na ‘ikalimang’ kaayusan.”

Verse 74

सर्वेषामाश्रमाणां तु द्वैविध्यं श्रुतदर्शितम् / ब्रह्मचार्युपकुर्वाणो नैष्ठिको ब्रह्मतत्परः

Para sa lahat ng āśrama, itinuturo ng banal na tradisyon ang dalawang uri ng paghahati. Kaya ang brahmacārin ay may dalawang anyo: ang upakurvāṇa (na tinatapos ang pag-aaral at saka pumapasok sa susunod na yugto) at ang naiṣṭhika (na nananatiling matatag sa panghabambuhay na brahmacarya, lubos na nakatuon sa Brahman).

Verse 75

यो ऽधीत्यविधिवद्वेदान् गृहस्थाश्रममाव्रजेत् / उपकुर्वाणको ज्ञेयो नैष्ठिको मरणान्तिकः

Ang sinumang nag-aaral ng mga Veda ayon sa wastong tuntunin at pagkatapos ay pumasok sa yugto ng gṛhastha ay dapat kilalaning «upakurvāṇa», ang mag-aaral na tinapos ang pag-aaral at nagbalik sa mga tungkuling pang-mundo; samantalang ang «naiṣṭhika» ay yaong nananatiling brahmacārī na mag-aaral habang-buhay, hanggang kamatayan.

Verse 76

उदासीनः साधकश्च गृहस्थो द्विविधो भवेत् / कुटुम्बभरणे यत्तः साधको ऽसौ गृही भवेत्

Ang gṛhastha ay sinasabing may dalawang uri: ang walang pagkakapit at panatag (udāsīna) at ang nagsasagawa ng sādhana (sādhaka). Yaong masikap na nagsisikap upang buhayin at alalayan ang pamilya ang tinatawag na gṛhastha na sādhaka.

Verse 77

ऋणानित्रीण्यपाकृत्यत्यक्त्वा भार्याधनादिकम् / एकाकी यस्तु विचरेदुदासीनः स मौक्षिकः

Matapos bayaran ang tatlong utang na banal at talikdan ang asawa, yaman, at iba pa, ang sinumang gumala nang mag-isa—walang pagkakapit at walang pakialam sa tali ng daigdig—siya ay tinatawag na «maukṣika», ang naghahangad ng mokṣa.

Verse 78

तपस्तप्यति यो ऽरण्ये यजेद् देवान् जुहोति च / स्वाध्याये चैव निरतो वनस्थस्तापसो मतः

Ang sinumang nagsasagawa ng tapas sa gubat, sumasamba sa mga deva at naghahandog ng alay sa banal na apoy, at masigasig sa svādhyāya—sariling pag-aaral at pagbigkas ng Veda—ang naninirahang iyon sa gubat ay itinuturing na tunay na tāpasin.

Verse 79

तपसा कर्षितो ऽत्यर्थं यस्तु ध्यानपरो भवेत् / सांन्यासिकः स विज्ञेयो वानप्रस्थाश्रमे स्थितः

Ang sinumang labis na nangayayat dahil sa tapas at nakatuon sa dhyāna (pagmumuni), ay dapat maunawaang «sannyāsika» sa diwa—isang tumalikod na—kahit nananatiling nakatindig sa yugto ng vānaprastha, ang pamumuhay sa gubat.

Verse 80

योगाभ्यासरतो नित्यमारुरुक्षुर्जितेन्द्रियः / ज्ञानाय वर्तते भिक्षुः प्रोच्यते पारमेष्ठिकः

Ang pulubing monghe na laging nakatuon sa pagsasanay ng yoga, nagsisikap umakyat tungo sa samādhi, at nagwagi sa mga pandama, na nabubuhay lamang para sa kaalamang nagpapalaya—siya’y ipinahahayag na “pārameṣṭhika,” ang nakahanay sa Kataas-taasang Panginoon (Parameśvara).

Verse 81

यस्त्वात्मरतिरेव स्यान्नित्यतृप्तो महामुनिः / सम्यग् दर्शनसंपन्नः स योगी भिक्षुरुच्यते

Ngunit ang dakilang pantas na nalulugod lamang sa Sarili, laging nasisiyahan, at may ganap na tamang pananaw—siya ang tinatawag na yogin, ang tunay na pulubing monghe (bhikṣu).

Verse 82

ज्ञानसंन्यासिनः केचिद् वेदसंन्यासिनो ऽपरे / कर्मसन्यासिनः केचित् त्रिविधाः परामेष्ठिकाः

May ilan na mga nagtalikod na nakabatay sa kaalamang nagpapalaya; ang iba’y mga nagtalikod na isinantabi ang mga ritwal na Veda; at may ilan na tinalikuran maging ang pagkilos mismo—kaya ang mga pinakadakilang nagtalikod (Parameṣṭhin) ay tatlong uri.

Verse 83

योगी च त्रिविधो ज्ञेयो भौतिकः सांख्य एव च / तृतीयोत्याश्रमी प्रोक्ती योगमुत्तममास्थितः

Ang yogin ay dapat maunawaan na tatlo ang uri: ang makamundo (bhautika), ang nakatuon sa Sāṃkhya, at ikatlo, ang lampas sa mga yugto ng buhay (atyāśramī). Ang huling ito ang ipinahahayag na nakatatag sa pinakamataas na Yoga.

Verse 84

प्रथमा भावना पूर्वे सांख्ये त्वक्षरभावना / तृतीये चान्तिमा प्रोक्ता भावना पारमेश्वरी

Sa naunang aral ng Sāṃkhya, ang unang pagninilay ay ipinahahayag na pagninilay sa Di-Nasisira (Akṣara). At sa ikatlong aral, ang huling pagninilay ay ipinoproklama—ang sukdulang pagninilay na Parameśvarī, na nakasentro sa Panginoon.

Verse 85

तस्मादेतद् विजानीध्वमाश्रमाणां चतुष्टयम् / सर्वेषु वेदशास्त्रेषु पञ्चमो नोपपद्यते

Kaya unawain ninyo nang malinaw: apat lamang ang āśrama. Sa lahat ng Veda at mga śāstra na may kapangyarihan, hindi tinatanggap ang ikalimang āśrama.

Verse 86

एवं वर्णाश्रमान् सृष्ट्वा देवदेवो निरञ्जनः / दक्षादीन् प्राह विश्वात्मा सृजध्वं विविधाः प्रजाः

Sa gayon, matapos itatag ang mga varṇa at ang mga āśrama, ang Deva ng mga deva—ang Panginoong walang dungis, ang Kaluluwa ng sansinukob—ay nagsalita kay Dakṣa at sa iba pang mga ninunong tagapaglikha: “Lumikha kayo ng sari-saring nilalang.”

Verse 87

ब्रह्मणो वचनात् पुत्रा दक्षाद्या मुनिसत्तमाः / असृजन्त प्रजाः सर्वा देवमानुषपूर्विकाः

Sa utos ni Brahmā, ang kaniyang mga anak—mga pinakadakilang muni gaya ni Dakṣa—ay lumikha ng lahat ng nilalang, nagsimula sa mga deva at saka sa sangkatauhan.

Verse 88

इत्येष भगवान् ब्रह्मा स्त्रष्ट्वत्वे स व्यवस्थितः / अहं वै पालयामीदं संहरिष्यति शूलभृत्

Kaya nga, ang mapalad na si Brahmā ay naitatag sa tungkulin ng paglikha. Ako (Viṣṇu) ang tunay na nag-iingat at nagsusustento sa sansinukob na ito; at ang Tagapagdala ng Trisula (Śiva) ang magwawakas at magpapalansag nito.

Verse 89

तिस्त्रस्तु मूर्तयः प्रोक्ता ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः / रजः सत्त्वतमोयोगात् परस्य परमात्मनः

Tatlong anyo ang ipinahayag—Brahmā, Viṣṇu, at Maheśvara—na sumisibol mula sa pagsasanib ng rajas, sattva, at tamas sa loob ng Kataas-taasang Sarili, ang Paramātman.

Verse 90

अनोयन्यमनुरक्तास्ते ह्यन्योन्यमुपजीविनः / अन्योन्यं प्रणताश्चैव लीलया परमेश्वराः

Sila’y magkapwa tapat at deboto sa isa’t isa, at magkapwa ring nagsusustento sa isa’t isa; at bilang mga Kataas-taasang Panginoon, sila’y yumuyuko sa isa’t isa—bilang banal na paglalaro (līlā) lamang.

Verse 91

ब्राह्मी माहेश्वरी चैव तथैवाक्षरभावना / तिस्त्रस्तु भावना रुद्रे वर्तन्ते सततं द्विजाः

Tatlo ang pagninilay (bhāvanā): Brahmī, Māheśvarī, at pagninilay sa Di-Nasisira (Akṣara). O mga dwija, panatilihin ninyo nang walang patid ang tatlong paraang ito, na si Rudra ang laging sentro ng pagtuon.

Verse 92

प्रवर्तते मय्यजस्त्रमाद्या चाक्षरभावना / द्वितीया ब्रह्मणः प्रोक्ता देवस्याक्षरभावना

Ang unang pagninilay sa Di-Nasisira (Akṣara) ay nagpapatuloy sa Akin nang walang patid. Ang ikalawa, na ipinahayag na ukol sa Brahman, ay itinuturo rin bilang pagninilay sa Akṣara ng Panginoon.

Verse 93

अहं चैव महादेवो न भिन्नौ परमार्थतः / विभज्यस्वेच्छयात्मानं सो ऽन्यर्यामीश्वरः स्थितः

Ako at si Mahādeva ay hindi magkaiba sa sukdulang katotohanan. Sa Kanyang malayang kalooban, hinahati Niya ang Kanyang Sarili at nananatili bilang Antaryāmin—ang panloob na Tagapamahala sa lahat.

Verse 94

त्रैलोक्यमखिलं स्त्रष्टुं सदेवासुरमानुषम् / पुरुषः परतो ऽव्यक्ताद् ब्रह्मत्वं समुपागमत्

Upang likhain ang buong tatlong daigdig—kasama ang mga deva, asura, at mga tao—ang Puruṣa, na lampas sa Di-Nahahayag (Avyakta), ay tumanggap ng kalagayang Brahmā, ang gampaning paglikha.

Verse 95

तस्माद् ब्रह्मा महादेवो विष्णुर्विश्वेश्वरः परः / एकस्यैव स्मृतास्तिस्त्रस्तनूः कार्यवशात् प्रभोः

Kaya nga, si Brahmā, si Mahādeva (Śiva), at si Viṣṇu—ang Kataas-taasang Panginoon ng sansinukob—ay inaalala bilang tatlong katawan (tatlong anyo) ng iisang Pinakamataas na Guro, na tinatanggap ayon sa pangangailangan ng gampaning kosmiko.

Verse 96

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन वन्द्याः पूज्याः प्रयत्नतः / यदीच्छेदचिरात् स्थानं यत्तन्मोक्षाख्यमव्ययम्

Kaya nga, sa lahat ng pagsisikap ay dapat silang sambahin at parangalan nang maingat—kung ninanais ng tao na di maglaon ay marating ang di-nasisirang kalagayang tinatawag na mokṣa (kalayaan).

Verse 97

वर्णाश्रमप्रयुक्तेन धर्मेण प्रीतिसंयुतः / पूजयेद् भावयुक्तेन यावज्जीवं प्रतिज्ञया

Taglay ang mapagmahal na debosyon, dapat sambahin (ang Panginoon) sa pamamagitan ng mga tungkuling dharma ayon sa sariling varṇa at āśrama, na may pusong tapat—at panatilihin ang panata habang nabubuhay.

Verse 98

चतुर्णामाश्रमाणां तु प्रोक्तो ऽयं विधिवद्द्विजाः / आश्रमो वैष्णवो ब्राह्मो हराश्रम इति त्रयः

O mga dalawang-ulit na isinilang, ito ang tuntuning wastong ipinahayag hinggil sa apat na āśrama: may tatlong uri—ang Vaiṣṇava āśrama, ang Brāhma āśrama (kaugnay ni Brahmā), at ang Hara-āśrama (Śaiva āśrama).

Verse 99

तल्लिङ्गधारी सततं तद्भक्तजनवत्सलः / ध्यायेदथार्चयेदेतान् ब्रह्मविद्यापरायणः

Laging taglay ang banal na tanda ng liṅga, mapagmahal sa mga deboto ng Panginoon, at nakatuon sa Brahma-vidyā (kaalaman sa Brahman), dapat pagnilayan ang mga anyong ito at saka sila sambahin.

Verse 100

सर्वेषामेव भक्तानां शंभोर्लिङ्गमनुत्तमम् / सितेन भस्मना कार्यं ललाटे तु त्रिपुण्ड्रकम्

Para sa lahat ng deboto, ang pinakadakilang sagisag ay ang liṅga ni Śambhu (Śiva). Iguhit sa noo ang banal na tatlong guhit (tripuṇḍra) gamit ang puting banal na abo.

Verse 101

यस्तु नारायणं देवं प्रपन्नः परमं पदम् / धारयेत् सर्वदा शूलं ललाटे गन्धवारिभिः

Ngunit ang sinumang sumilong kay Panginoong Nārāyaṇa—ang Kataas-taasang Layunin—ay dapat laging magtaglay sa noo ng tanda ng trident (triśūla), iginuhit sa mabangong tubig.

Verse 102

प्रपन्ना ये जगद्बीजं ब्रह्माणं परमेष्ठिनम् / तेषां ललाटे तिलकं धारणीयं तु सर्वदा

Yaong mga sumilong kay Brahmā—ang Binhi ng Sanlibutan, ang Kataas-taasang Panginoon (Parameṣṭhin)—ay dapat laging magtaglay ng tilaka sa noo.

Verse 103

यो ऽसावनादिर्भूतादिः कालात्मासौ धृतो भवेत् / उपर्यधो भावयोगात् त्रिपुण्ड्रस्य तु धारणात्

Sa pagsusuot ng Tripuṇḍra, at sa bhāva-yoga—pagmumuni na nakatuon sa itaas at sa ibaba—nahahawakan ng tao ang mismong Panginoon: walang pasimula, pinagmulan ng mga nilalang, na ang likas ay Kāla, ang Panahon.

Verse 104

यत्तत् प्रधानं त्रिगुणं ब्रह्मविष्णुशिवात्मकम् / धृतं त्रिशूलधरणाद् भवत्येव न संशयः

Ang sinaunang Pradhāna, na binubuo ng tatlong guṇa at may likas na Brahmā, Viṣṇu, at Śiva—kapag itinindig ng Tagapagdala ng trident—ay tunay na nahahayag; walang pag-aalinlangan.

Verse 105

ब्रह्मतेजोमयं शुक्लं यदेतन् मण्डलं रवेः / भवत्येव धृतं स्थानमैश्वरं तिलके कृते

Ang puting bilog ng Araw, na binubuo ng ningning ni Brahman—kapag isinusuot bilang tilaka—tunay na nagiging isang luklukan na tulad ni Īśvara, ang pook ng banal na kapangyarihan sa nagsusuot.

Verse 106

तस्मात् कार्यं त्रिशूलाङ्कं तथा च तिलकं शुभम् / त्रियायुषं च भक्तानां त्रयाणां विधिपूर्वकम्

Kaya nga, nararapat na gawin nang ayon sa tuntunin ang mapalad na tanda ng trisula, gayundin ang banal na tilaka; at sa wastong ritwal, isagawa ang “tatluhan” na nagkakaloob sa mga deboto ng tatlong-anyo ng mahabang buhay.

Verse 107

यजेत जुहुयादग्नौ जपेद् दद्याज्जितेन्द्रियः / शान्तो दान्तो जितक्रोधो वर्णाश्रमविधानवित्

Ang taong nagpipigil sa mga pandama ay magsagawa ng pagsamba at yajña, maghandog ng mga alay sa banal na apoy, magjapa ng mga mantra, at magbigay ng kawanggawa—na payapa, disiplinado, nagwawagi sa galit, at bihasa sa mga tuntunin ng varṇa at āśrama.

Verse 108

एवं परिचरेद् देवान् यावज्जीवं समाहितः / तेषां संस्थानमचलं सो ऽचिरादधिगच्छति

Sa ganitong paraan, na may natipong isip, maglingkod sa mga deva habang nabubuhay; siya’y di magtatagal at makakamtan ang kanilang matatag at di-natitinag na tahanan.