Adhyaya 3

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे द्वितीयो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः वर्णा भगवतोद्दिष्टाश्चत्वारो ऽप्याश्रमास्तथा / इदानीं क्रममस्माकमाश्रमाणां वद प्रभो

Sa gayon, sa Śrī Kūrma Purāṇa, sa Ṣaṭsāhasrī Saṃhitā, sa Pūrvabhāga, nagwakas ang ikalawang kabanata. Wika ng mga ṛṣi: “Itinuro na ng Mapalad na Panginoon ang apat na varṇa, at gayundin ang apat na āśrama. Ngayon, O Panginoon, ipahayag mo sa amin nang ayon sa pagkakasunod ang tungkol sa aming mga āśrama.”

Verse 2

श्रीकूर्म उवाच ब्रह्मचारी गृहस्थश्च वानप्रस्थो यतिस्तथा / क्रमेणैवाश्रमाः प्रोक्ताः कारणादन्यथा भवेत्

Wika ni Śrī Kūrma: Ang mga āśrama ay itinakda sa wastong pagkakasunod—brahmacarya (buhay ng mag-aaral), gṛhastha (buhay ng maybahay), vānaprastha (pamumuhay sa gubat), at yati/saṃnyāsa (pagwawaksi sa daigdig). Tanging dahil sa makatarungang dahilan lamang maaaring lumihis sa ayos na ito.

Verse 3

उत्पन्नज्ञानविज्ञानो वैराग्यं परमं गतः / प्रव्रजेद् ब्रह्मचर्यात् तु यदिच्छेत् परमां गतिम्

Kapag sumibol ang tunay na kaalaman at ang ganap na pag-unawa, at naabot ang sukdulang vairāgya (pagkawalang-kapit), ang naghahangad ng pinakamataas na kalayaan ay dapat magtalikod sa daigdig mula pa sa yugto ng brahmacarya.

Verse 4

दारानाहृत्य विधिवदन्यथा विविधैर्मखैः / यजेदुत्पादयेत् पुत्रान् विरक्तो यदि संन्यसेत्

Matapos kumuha ng asawa ayon sa batas ng dharma, dapat siyang magsagawa ng yajña sa iba’t ibang makha (mga ritwal na handog) at magkaanak na lalaki; at kapag sumibol ang pagkawalang-kapit, saka siya maaaring pumasok sa saṃnyāsa (pagwawaksi).

Verse 5

अनिष्ट्वा विधिवद् यज्ञैरनुत्पाद्य तथात्मजम् / नगार्हस्थ्यं गृहीत्यक्त्वा संन्यसेद् बुद्धिमान् द्विजः

Ang matalinong dvija (dalawang-ulit na isinilang) ay hindi dapat magwaksi sa daigdig matapos talikuran ang buhay-grihastha, kung hindi pa niya nagagawa ang mga itinakdang yajña ayon sa tuntunin at hindi pa rin nagkakaanak na lalaki.

Verse 6

अथ वैराग्यवेगेन स्थातुं नोत्सहते गृहे / तत्रैव संन्यसेद् विद्वाननिष्ट्वापि द्विजोत्तमः

Pagkaraan, kapag dahil sa bugso ng vairāgya (pagkawalang-kapit) ay hindi na niya kayang manatili sa buhay-grihastha, ang marunong at pinakadakilang dvija ay dapat mag-saṃnyāsa doon mismo—kahit hindi pa naisagawa ang mga karaniwang yajña.

Verse 7

अन्यथा विविधैर्यज्ञैरिष्ट्वा वनमथाक्षयेत् / तपस्तप्त्वा तपोयोगाद् विरक्तः संन्यसेद् यदि

Kung hindi gayon, matapos ganapin nang wasto ang iba’t ibang yajña, dapat siyang umurong sa gubat; at matapos magsagawa ng tapasya—sa disiplina ng yogang pang-asceta—kapag sumibol ang vairāgya (pagkawalang-kapit), maaari niyang talikuran ang daigdig at pumasok sa sannyāsa.

Verse 8

वानप्रस्थाश्रमं गत्वा न गृहं प्रविशेत् पुनः / न संन्यासी वनं चाथ ब्रह्माचर्यं न साधकः

Kapag pumasok na sa āśrama ng vānaprastha (naninirahan sa gubat), hindi na dapat bumalik sa tahanan ng maybahay. Gayundin, ang sannyāsin ay hindi dapat magbalik sa pamumuhay ng vānaprastha; at ang sādhaka ay hindi dapat talikuran ang nararapat na disiplina at umurong pabalik sa yugto ng brahmacarya.

Verse 9

प्राजापत्यां निरूप्येष्टिमाग्नेयीमथवा द्विजः / प्रव्रजेत गृही विद्वान् वनाद् वा श्रुतिचोदनात्

Ang marunong na dvija na maybahay, matapos ayusin at ganapin nang wasto ang Prajāpatya yajña—o ang ritong ukol kay Agni—ay dapat lumisan at maglakbay bilang nagtalikod (pravrajyā). O kaya, matapos manirahan sa gubat, ayon sa utos ng Śruti (Veda), maaari niyang tanggapin ang sannyāsa.

Verse 10

प्रकर्तुमसमर्थो ऽपि जुहोतियजतिक्रियाः / अन्धः पङ्गुर्दरिद्रो वा विरक्तः संन्यसेद् द्विजः

Kahit ang isang dvija ay hindi makagawa ng mga ritong juhoti at yajati (pag-aalay sa apoy at paghahandog), kung siya’y bulag, pilay, dukha, o may vairāgya sa loob, dapat niyang talikuran ang mundo at tanggapin ang sannyāsa.

Verse 11

सर्वेषामेव वैराग्यं संन्यासाय विधीयते / पतत्येवाविरक्तो यः संन्यासं कर्तुमिच्छति

Para sa lahat, ang vairāgya (pagkawalang-kapit) ang itinakdang saligan ng sannyāsa. Ang sinumang wala pang vairāgya ngunit nagnanais magsagawa ng sannyāsa, tiyak na mababagsak.

Verse 12

एकस्मिन्नथवा सम्यग् वर्तेतामरणं द्विजः / श्रद्धावनाश्रमे युक्तः सो ऽमृतत्वाय कल्पते

Kahit manatili nang wasto sa iisang āśrama lamang, ang taong dalawang-ulit na isinilang—may pananampalataya at may disiplina sa yugtong iyon—ay nagiging karapat-dapat sa kawalang-kamatayan (moksha).

Verse 13

न्यायागतधनः शान्तो ब्रह्मविद्यापरायणः / स्वधर्मपालको नित्यं सो ऽमृतत्वाय कल्पते

Ang may yaman na natamo sa matuwid na paraan, payapa ang loob, nakatuon sa kaalaman ng Brahman, at laging tumutupad sa sariling dharma—siya’y nagiging karapat-dapat sa kawalang-kamatayan.

Verse 14

ब्रह्मण्याधाय क्रमाणि निःसङ्गः कामवर्जितः / प्रसन्नेनैव मनसा कुर्वाणो याति तत्पदम्

Ang nag-aalay ng lahat ng gawa sa Brahman—walang pagkakapit, malaya sa pagnanasa, at kumikilos na may payapang isip—ay umaabot sa kataas-taasang kalagayan.

Verse 15

ब्रह्मणा दीयते देयं ब्रह्मणे संप्रदीयते / ब्रह्मैव दीयते चेति ब्रह्मार्पणमिदं परम्

Ang handog ay iniaalay ng Brahman; iniaalay sa loob ng Brahman; at Brahman lamang ang iniaalay—ito ang kataas-taasang pag-aalay sa Brahman (brahmārpaṇa).

Verse 16

नाहं कर्ता सर्वमेतद् ब्रह्मैव कुरुते तथा / एतद् ब्रह्मार्पणं प्रोक्तमृषिभिः तत्त्वदर्शिभिः

“Hindi ako ang gumagawa; ang lahat ng ito’y ginagawa ng Brahman lamang, sa gayong paraan.” Ito ang itinuro ng mga ṛṣi na nakakakita ng Katotohanan bilang “pag-aalay ng lahat sa Brahman” (brahmārpaṇa).

Verse 17

प्रीणातु भगवानीशः कर्मणानेन शाश्वतः / करोति सततं बुद्ध्या ब्रह्मार्पणमिदं परम्

Nawa’y malugod ang Mapalad na Panginoon, ang walang-hanggang Īśa, sa gawaing ito. Sapagkat ang may matatag na pag-unawa ay laging nagsasagawa ng kataas-taasang pag-aalay: inihahandog ang lahat ng karma sa Brahman.

Verse 18

यद्वा फलानां संन्यासं प्रकुर्यात् परमेश्वरे / कर्मणामेतदप्याहुः ब्रह्मार्पणमनुत्तमम्

O kaya naman, talikdan ang bunga ng mga gawa at ihandog ito sa Parameśvara, ang Kataas-taasang Panginoon. Ito rin, wika ng mga pantas, ang walang kapantay na pag-aalay ng mga gawa sa Brahman.

Verse 19

कार्यमित्येव यत्कर्म नियतं सङ्गवर्जितम् / क्रियते विदुषा कर्म तद्भवेदपि मोक्षदम्

Ang gawaing itinakda bilang tungkulin, na ginagawa nang walang pagkapit, dahil lamang “dapat gawin,” kapag isinagawa ng marunong, ang gayong karma ay maaari ring magbigay ng mokṣa, ang paglaya.

Verse 20

अन्यथा यदि कर्माणि कुर्यान्नित्यमपि द्विजः / अकृत्वा फलसंन्यासं बध्यते तत्फलेन तु

Kung hindi gayon, kahit ang dvija ay gumawa araw-araw, ngunit kung hindi niya tinalikdan ang pagkapit sa bunga, siya’y tunay na nabibigkis ng mismong mga bunga.

Verse 21

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन त्यक्त्वा कर्माश्रितं फलम् / अविद्वानपि कुर्वोत कर्माप्नोत्यचिरात् पदम्

Kaya nga, sa buong pagsisikap, talikdan ang bungang nakasalalay sa gawa. Kahit hindi marunong, gawin pa rin ang tungkulin; sa karmang walang pagkapit, madaling mararating ang Kataas-taasang kalagayan.

Verse 22

कर्मणा क्षीयते पापमैहिकं पौर्विकं तथा / मनः प्रसादमन्वेति ब्रह्म विज्ञायते ततः

Sa pamamagitan ng matuwid na gawa, nauupos ang kasalanan—maging yaong sa buhay na ito at yaong dala mula sa nakaraan. Pagkaraan, dumarating ang kapayapaan ng isip, at mula roon ay tunay na natatanto ang Brahman.

Verse 23

कर्मणा सहिताज्ज्ञानात् सम्यग् योगो ऽबिजायते / ज्ञानं च कर्मसहितं जायते दोषवर्जितम्

Mula sa kaalamang kaisa ng disiplinadong pagkilos, isinisilang ang tunay na Yoga; at ang kaalaman mismo, kapag pinagsanib sa gawa, ay umuusbong na walang doṣa—mga kapintasan at dumi ng loob.

Verse 24

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन तत्र तत्राश्रमे रतः / कर्माणीश्वरतुष्ट्यर्थं कुर्यान्नैष्कर्म्यमाप्नुयात्

Kaya nga, sa buong pagsisikap, manatiling tapat sa mga tungkulin ng sariling āśrama (antas ng buhay). Gawin ang mga gawa upang kalugdan ng Panginoon (Īśvara); sa gayon ay mararating ang naiṣkarmya, ang kalagayang lampas sa pagkilos.

Verse 25

संप्राप्य परमं ज्ञानं नैष्कर्म्यं तत्प्रसादतः / एकाकी निर्ममः शान्तो जीवन्नेव विमुच्यते

Pagkamit ng kataas-taasang kaalaman at naiṣkarmya sa pamamagitan ng Kanyang biyaya, ang tao’y nagiging mapag-isa sa loob (nakalubog sa pagninilay), walang pag-aangkin, payapa—at napapalaya kahit nabubuhay pa.

Verse 26

वीक्षते परमात्मानं परं ब्रह्म महेश्वरम् / नित्यानन्दं निराभासं तस्मिन्नेव लयं व्रजेत्

Masdan ang Paramātman—ang pinakamataas na Brahman, ang Dakilang Panginoong Maheśvara—bilang walang hanggang kaligayahan, lampas sa lahat ng anyo at pagpapakita; at sa Kanya lamang pumasok sa laya, ang pagkalusaw sa samādhi.

Verse 27

तस्मात् सेवेत सततं कर्मयोगं प्रसन्नधीः / तृप्तये परमेशस्य तत् पदं याति शाश्वतम्

Kaya nga, na may malinaw at payapang isip, dapat laging isagawa ang Karma-yoga; upang bigyang-kasiyahan si Parameśvara, sa gayon ay mararating ang walang-hanggang kalagayan (pinakamataas na tahanan).

Verse 28

एतद् वः सथितं सर्वं चातुराश्रम्यमुत्तमम् / न ह्येतत् समतिक्रम्य सिद्धिं विन्दति मानवः

Ganyan ang buong pinakamataas na tuntunin ng apat na āśrama na naitakda para sa inyo. Hindi nakakamit ng tao ang siddhi (ganap na kaganapan) sa paglabag dito.