Adhyaya 1

Verse 1

कूर्मपुराण (ग्रेतिल्) कूर्मपुराण हेअदेर् थिस् फ़िले इस् अन् ह्त्म्ल् त्रन्स्फ़ोर्मतिओन् ओफ़् स_कुर्मपुरन।xम्ल् wइथ् अ रुदिमेन्तर्य् हेअदेर्। फ़ोर् अ मोरे एxतेन्सिवे हेअदेर् प्लेअसे रेफ़ेर् तो थे सोउर्चे फ़िले। दत एन्त्र्य्: मेम्बेर्स् ओफ़् थे सन्स्क्नेत् प्रोजेच्त् चोन्त्रिबुतिओन्: मेम्बेर्स् ओफ़् थे सन्स्क्नेत् प्रोजेच्त् दते ओफ़् थिस् वेर्सिओन्: २०२०-०७-३१ सोउर्चे: । पुब्लिस्हेर्: गऺत्तिन्गेन् रेगिस्तेर् ओफ़् एलेच्त्रोनिच् तेxत्स् इन् इन्दिअन् लन्गुअगेस् (ग्रेतिल्), सुब् गऺत्तिन्गेन् लिचेन्चे: थिस् ए-तेxत् wअस् प्रोविदेद् तो ग्रेतिल् इन् गोओद् फ़ैथ् थत् नो चोप्य्रिघ्त् रिघ्त्स् हवे बेएन् इन्फ़्रिन्गेद्। इफ़् अन्योने wइस्हेस् तो अस्सेर्त् चोप्य्रिघ्त् ओवेर् थिस् फ़िले, प्लेअसे चोन्तच्त् थे ग्रेतिल् मनगेमेन्त् अत् ग्रेतिल्(अत्)सुब्(दोत्)उनि-गोएत्तिन्गेन्(दोत्)दे। थे फ़िले wइल्ल् बे इम्मेदिअतेल्य् रेमोवेद् पेन्दिन्ग् रेसोलुतिओन् ओफ़् थे च्लैम्। दिस्त्रिबुतेद् उन्देर् अ च्रेअतिवे चोम्मोन्स् अत्त्रिबुतिओन्-नोन्चोम्मेर्चिअल्-स्हरेअलिके ४।० इन्तेर्नतिओनल् लिचेन्से। इन्तेर्प्रेतिवे मर्कुप्: नोने नोतेस्: थिस् फ़िले हस् बेएन् च्रेअतेद् ब्य् मस्स् चोन्वेर्सिओन् ओफ़् ग्रेतिल्ऽस् सन्स्क्रित् चोर्पुस् फ़्रोम् कुर्म्प्१उ।ह्त्म्। दुए तो थे हेतेरोगेनेइत्य् ओफ़् थे सोउर्चेस् थे हेअदेर् मर्कुप् मिघ्त् बे सुबोप्तिमल्। फ़ोर् थे सके ओफ़् त्रन्स्परेन्च्य् थे हेअदेर् ओफ़् थे लेगच्य् फ़िले इस् दोचुमेन्तेद् इन् थे <नोते> एलेमेन्त् बेलोw: कुर्म-पुरन, पर्त् १ इन्पुत् ब्य् मेम्बेर्स् ओफ़् थे सन्स्क्नेत् प्रोजेच्त् (www।सन्स्क्नेत्।ओर्ग्) थिस् ग्रेतिल् वेर्सिओन् हस् बेएन् चोन्वेर्तेद् फ़्रोम् अ चुस्तोम् देवनगरि एन्चोदिन्ग्। थेरेफ़ोरे, wओर्द् बोउन्दरिएस् अरे उसुअल्ल्य् नोत् मर्केद् ब्य् ब्लन्क्स्। थेसे अन्द् ओथेर् इर्रेगुलरितिएस् चन्नोत् बे स्तन्दर्दिज़ेद् अत् प्रेसेन्त्। थे तेxत् इस् नोत् प्रोओफ़्-रेअद्! रेविसिओन्स्: २०२०-०७-३१: तेइ एन्चोदिन्ग् ब्य् मस्स् चोन्वेर्सिओन् ओफ़् ग्रेतिल्ऽस् सन्स्क्रित् चोर्पुस् तेxत् कूर्मपुराणम्-१ अथ श्रीकूर्मपुराणम् पूर्वविभागः नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् / देवीं सरस्वतीं चैव ततो जयमुदीरयेत् // कूर्म्प्१,मन्ग्।१ // नमस्कृत्वाप्रमेयाय विष्णवे कूर्मरूपिणे / पुराणं संप्रवक्ष्यामि यदुक्तं विश्वयोनिना

Pagkatapos yumukod kay Nārāyaṇa, at kay Nara—ang pinakadakila sa mga tao—at gayundin sa Diyosa Sarasvatī, saka dapat ipahayag ang “Tagumpay!” bilang mapalad na panimula.

Verse 2

सत्रान्ते सूतमनघं नैमिषीया महर्षयः / पुराणसंहितां पुण्यां पप्रच्छू रोमहर्षणम्

Sa pagtatapos ng pagtitipon ng paghahandog, tinanong ng mga rishi ng Naimiṣa ang walang dungis na Sūta, si Romaharṣaṇa, tungkol sa banal at mapagpala na kalipunan ng kaalamang Purāṇa.

Verse 3

त्वया सूत महाबुद्धे भगवान् ब्रह्मवित्तमः / इतिहासपुराणार्थं व्यासः सम्यगुपासितः

O Sūta, dakilang may isip! Si Bhagavān Vyāsa—pinakamataas sa mga nakakabatid ng Brahman—ay iyong napaglingkuran at napag-aralan nang wasto upang maunawaan ang tunay na diwa ng Itihāsa at Purāṇa.

Verse 4

तस्य ते सर्वरोमाणि वचसा हृषितानि यत् / द्वैपायनस्य भगवांस्ततो वै रोमहर्षणः

Dahil sa mga salitang iyon ay tumindig sa galak ang lahat ng balahibo sa kanyang katawan, kaya’t si Bhagavān Dvaipāyana (Vyāsa) ay nagbigay sa kanya ng pangalang Romaharṣaṇa, “yaong pinangingilabutan ang balahibo”.

Verse 5

भवन्तमेव भगवान् व्याजहार स्वयं प्रभुः / मुनीनां संहितां वक्तुं व्यासः पौराणिकीं पुरा

Ang Mapalad na Panginoon—sariling naghahari at malaya—ay nagsalita sa iyo lamang; at noong unang panahon, si Vyāsa, ang dalubhasa sa Purāṇa, ay nagpahayag ng kalipunang Purāṇika para sa mga muni.

Verse 6

त्वं हि स्वायंभुवे यज्ञे सुत्याहे वितते हरिः / संभूतः संहितां वक्तुं स्वांशेन पुरुषोत्तमः

Tunay na Ikaw ang Hari—ang Puruṣottama, ang Kataas-taasang Persona. Sa yajña ni Svāyambhuva Manu, nang isinasagawa ang ritwal ng pagpiga ng Soma, nagpakita Ka sa pamamagitan ng isang bahagi ng Iyong sariling pagka-Diyos upang ipahayag ang banal na saṃhitā na ito.

Verse 7

तस्माद् भवन्तं पृच्छामः पुराणं कौर्ममुत्तमम् / वक्तुमर्हसि चास्माकं पुराणार्थविशारद

Kaya nga, itinatanong namin sa iyo ang tungkol sa dakilang Kūrma Purāṇa. O ikaw na bihasa sa kahulugan ng mga Purāṇa, nararapat mong ipaliwanag ito sa amin.

Verse 8

मुनीनां वचनं श्रुत्वा सूतः पौराणिकोत्तमः / प्रणम्य मनसा प्राह गुरुं सत्यवतीसुतम्

Nang marinig ang mga salita ng mga muni, si Sūta—ang pinakadakila sa mga tagapagsalaysay ng Purāṇa—ay yumukod sa loob ng isipan at saka nagsalita sa kanyang guro, ang anak ni Satyavatī (Vyāsa).

Verse 9

रोमहर्षण उवाच नमस्कृत्वा जगद्योनिं कूर्मरूपधरं हरिम् / वक्ष्ये पौराणिकीं दिव्यां कथां पापप्रणाशिनीम्

Sinabi ni Romaharṣaṇa: Pagkatapos yumukod kay Hari—ang sinapupunan at pinagmulan ng sansinukob—na nagtataglay ng anyong Kūrma (pagong), ipahahayag ko ang banal na salaysay na Purāṇiko na pumupuksa ng kasalanan.

Verse 10

यां श्रुत्वा पापकर्मापि गच्छेत परमां गतिम् / न नास्तिके कथां पुण्यामिमां ब्रूयात् कदाचन

Sa pakikinig sa banal na salaysay na ito, kahit ang gumagawa ng kasalanan ay maaaring makarating sa pinakamataas na kalagayan. Kaya’t huwag kailanman bigkasin ang mapagpala at marangal na kuwentong ito sa isang di-naniniwala (nāstika).

Verse 11

श्रद्दधानाय शान्ताय धार्मिकाय द्विजातये / इमां कथामनुब्रूयात् साक्षान्नारायणेरिताम्

Isalaysay ang banal na salaysay na ito sa isang dvija na puspos ng pananampalataya, payapa ang isip, at matatag sa dharma; sapagkat ito’y tuwirang ipinahayag ni Nārāyaṇa mismo.

Verse 12

सर्गश्च प्रतिसर्गश्च वंशो मन्वन्तराणि च / वंशानुचरितं चैव पुराणं पञ्चलक्षणम्

Ang paglikha at muling paglikha, ang mga salinlahi, ang mga yugto ng mga Manu, at ang mga salaysay na sumusunod sa mga angkang iyon—ang limang katangiang ito ang bumubuo sa tinatawag na Purāṇa.

Verse 13

ब्राह्मं पुराणं प्रथमं पाद्मं वैष्णवमेव च / शैवं भागवतं चैव भविष्यं नारदीयकम्

Una ang Brāhma Purāṇa; kasunod ang Pādma at Vaiṣṇava; gayundin ang Śaiva at Bhāgavata; at naroon din ang Bhaviṣya at Nāradīya.

Verse 14

मार्कण्डेयमथाग्नेयं ब्रह्मवैवर्तमेव च / लैङ्गं तथा च वाराहं स्कान्दं वामनमेव च

Naroon din ang Mārkaṇḍeya, ang Āgneya, at ang Brahmavaivarta; gayundin ang Liṅga, ang Vārāha, ang Skānda, at ang Vāmana (Purāṇa).

Verse 15

कौर्मं मात्स्यं गारुडं च वायवीयमनन्तरम् / अष्टादशं समुद्दिष्टं ब्रह्मण्डमिति संज्ञितम्

Pagkaraan ay dumarating ang Kūrma, ang Mātsya, ang Gāruḍa, at kasunod ang Vāyavīya; ang ikalabing-walong Purāṇa ay ipinahayag na tinatawag na Brahmāṇḍa.

Verse 16

अन्यान्युपराणानि मुनिभिः कथितानि तु / अष्टादशपुराणानि श्रुत्वा संक्षेपतो द्विजाः

Ang iba pang mga karugtong na Purāṇa ay tunay ding isinalaysay ng mga pantas na muni. O mga dwija, matapos ninyong marinig nang buod ang labingwalong pangunahing Purāṇa, (hinahanap ninyo ang diwang-laman na ituturo rito).

Verse 17

आद्यं सनत्कुमारोक्तं नारसिहमतः परम् / तृतीयं स्कान्दमुद्दिष्टं कुमारेण तु भाषितम्

Ang unang aral ay winika ni Sanatkumāra; ang kasunod ay ang doktrina ni Nārasiṁha. Ang ikatlo ay ipinahayag na aral ni Skanda, at ito man ay ipinaliwanag ni Kumāra.

Verse 18

चतुर्थं शिवधर्माख्यं साक्षान्नन्दीशभाषितम् / दुर्वाससोक्तमाश्चर्यं नारदोक्तमतः परम्

Ang ikaapat na bahagi ay tinatawag na Śiva-dharma, na tuwirang winika ni Nandīśa. Sumunod ang kahanga-hangang aral na ipinahayag ni Durvāsas, at pagkaraan ay ang tagubiling sinabi ni Nārada.

Verse 19

कापिलं मानवं चैव तथैवोशनसेरितम् / ब्रह्माण्डं वारुणं चाथ कालिकाह्वयमेव च

“(Ang mga Purāṇa ay nakikilala rin bilang) Kāpila, Mānavā, gayundin yaong itinuro ni Uśanas; ang Brahmāṇḍa, ang Vāruṇa, at ang tinatawag na Kālikā.”

Verse 20

माहेश्वरं तथा साम्बं सौरं सर्वार्थसंचयम् / पराशरोक्तमपरं मारीचं भार्गवाह्वयम्

Mayroon din ang tradisyong Māheśvara, ang tradisyong Sāmba, ang tradisyong Saura, at ang Sarvārtha-saṃcaya (“Kalipunan ng Lahat ng Kahulugan”); gayundin ang isa pang winika ni Parāśara, ang tradisyong Mārīca, at yaong kilala bilang Bhārgava.

Verse 21

इदं तु पञ्चदशमं पुराणं कौर्ममुत्तमम् / चतुर्धा संस्थितं पुण्यं संहितानां प्रभेदतः

Ito nga ang ikalabinlimang Purāṇa—ang dakilang Kūrma Purāṇa. Ayon sa pagkakaiba ng mga saṃhitā, ang banal na kasulatang ito ay inayos sa apat na bahagi.

Verse 22

ब्राह्मी भगवती सौरी वैष्णवी च प्रकीर्तिताः / चतस्त्रः संहिताः पुण्या धर्मकामार्थमोक्षदाः

Ipinahahayag ang mga ito bilang Brāhmī, Bhagavatī, Saurī, at Vaiṣṇavī—apat na banal na saṃhitā, na nagbibigay ng dharma, kāma, artha, at mokṣa.

Verse 23

इयं तु संहिता ब्राह्मी चतुर्वेदैस्तु सम्मिता / भवन्ति षट्सहस्त्राणि श्लोकानामत्र संख्यया

Ito nga ang Brāhmī Saṃhitā, na kaayon ng apat na Veda; at sa akdang ito, ang kabuuang bilang ng mga śloka ay anim na libo.

Verse 24

यत्र धर्मार्थकामानां मोक्षस्य च मुनीश्वराः / माहात्म्यमखिलं ब्रह्म ज्ञायते परमेश्वरः

Doon, O mga dakilang muni, ipinahahayag ang ganap na kadakilaan ni Brahman—si Brahman na siyang Kataas-taasang Panginoon—kasama ng mga aral ukol sa dharma, artha, kāma, at mokṣa.

Verse 25

सर्गश्च प्रतिसर्गश्च वंशो मन्वन्तराणि च / वंशानुचरितं दिव्याः पुण्याः प्रासङ्गिकीः कथाः

Paglikha at muling paglikha, mga salinlahi, mga siklo ng Manvantara, mga kasaysayan ng mga dinastiya; kasama ang mga salaysay na maka-diyos, mapagpala, at kaugnay sa daloy ng paksa—ito ang mga kinikilalang paksa ng isang Purāṇa.

Verse 26

ब्राह्मणाद्यैरियं धार्या धार्मिकैः शान्तमानसैः / तामहं वर्तयिष्यामि व्यासेन कथितां पुरा

Ang banal na Purāṇa na ito ay dapat pangalagaan ng mga brāhmaṇa at ng iba pang mga uri, ng mga matuwid na may payapang isipan. Yaong aral na minsang isinalaysay ni Vyāsa noong una, ngayon ay aking ilalahad nang maayos.

Verse 27

पुरामृतार्थं दैतेयदानवैः सह देवताः / मन्थानं मन्दरं कृत्वा ममन्थुः क्षीरसागरम्

Noong unang panahon, sa pagnanais sa amṛta—ang nektar ng walang-kamatayan—ang mga deva, kasama ang mga Daitya at Dānava, ay ginawang pamalo ang Bundok Mandara at hinalo ang Karagatang Gatas.

Verse 28

मथ्यमाने तदा तस्मिन् कूर्मरूपी जनार्दनः / बभार मन्दरं देवो देवानां हितकाम्यया

Nang maganap ang paghahalo, si Janārdana, ang Panginoon, ay nag-anyong Kurma (pagong) at pinasan ang Bundok Mandara, sapagkat ninanais Niya ang kapakanan ng mga deva.

Verse 29

देवाश्च तुष्टुवुर्देवं नारदाद्या महर्षयः / कूर्मरूपधरं दृष्ट्वा साक्षिणं विष्णुमव्ययम्

Nang makita ang Deva na nag-anyong Kurma—si Viṣṇu, ang di-nasisirang Saksi—ang mga deva at ang mga dakilang rishi na pinangungunahan ni Nārada ay nagpuri sa Kanya.

Verse 30

तदन्तरे ऽभवद् देवी श्रीर्नारायणवल्लभा / जग्राह भगवान् विष्णुस्तामेव पुरुषोत्तमः

Samantala, lumitaw ang Diyosa Śrī, ang minamahal ni Nārāyaṇa. At si Bhagavān Viṣṇu, ang Puruṣottama, ay tinanggap Siya—Siya lamang—bilang Kanyang sariling kabiyak.

Verse 31

तेजसा विष्णुमव्यक्तं नारदाद्या महर्षयः / मोहिताः सह शक्रेण श्रियो वचनमब्रुवन्

Nabighani sa ningning ng di-nahahayag na Viṣṇu, ang mga dakilang rishi na pinangungunahan ni Nārada—kasama si Śakra (Indra)—ay nalito sa pagkaakit at nagsalita ng kanilang mga salita kay Śrī (Lakṣmī).

Verse 32

भगवन् देवदेवेश नारायण जगन्मय / कैषा देवी विशालाक्षी यथावद् ब्रूहि पृच्छताम्

O Bhagavan, Diyos ng mga diyos, Nārāyaṇa na lumulukob sa buong sansinukob—sino ang Diyosa na may malalawak na mata? Ipaunawa Mo nang wasto, sapagkat kami’y nagtatanong upang malaman.

Verse 33

श्रुत्वा तेषां तदा वाक्यं विष्णुर्दानवमर्दनः / प्रोवाच देवीं संप्रेक्ष्य नारदादीनकल्मषान्

Nang marinig ang kanilang mga salita, si Viṣṇu—ang dumudurog sa mga Dānava—ay tumingin sa Diyosa; at sa pagtanaw Niya kay Nārada at sa iba pang malilinis na rishi, Siya’y nagsalita.

Verse 34

इयं सा परमा शक्तिर्मन्मयी ब्रह्मरूपिणी / माया मम प्रियानन्ता ययेदं मोहितं जगत्

Siya nga ang Kataas-taasang Śakti, kaisa ng aking sariling diwa, na nag-aanyong Brahman. Siya ang aking minamahal na Māyā na walang hanggan; sa pamamagitan Niya, ang buong daigdig ay nalilinlang.

Verse 35

अनयैव जगत्सर्वं सदेवासुरमानुषम् / मोहयामि द्विजश्रेष्ठा ग्रसामि विसृजामि च

Sa kapangyarihang ito rin, O pinakadakila sa mga dalawang-beses-na-ipinanganak, nililinlang Ko ang buong sansinukob—kasama ang mga deva, asura, at tao; at sa pamamagitan nito rin ay hinihigop Ko ang lahat ng nilalang at muli silang inilalabas.

Verse 36

उत्पत्तिं प्रलयं चैव भूतनामागतिं गतिम् / विज्ञायान्वीक्ष्य चात्मानं तरन्ति विपुलामिमाम्

Sa pagkaalam sa paglitaw at pagkalusaw ng mga nilalang, at sa pag-unawa sa kanilang pagdating at pag-alis, yaong kumikilala at nagmumuni sa Sarili (Ātman) ay nakakatawid sa malawak na karagatan ng saṃsāra.

Verse 37

अस्यास्त्वंशानधिष्ठाय शक्तिमन्तो ऽभवन् द्विजाः / ब्रह्मेशानादयो देवाः सर्वशक्तिरियं मम

Sa pagkapangasiwa sa mga bahagi ng Kanyang kapangyarihan, ang mga nagniningning ay naging puspos ng lakas; kaya lumitaw sina Brahmā, Īśāna (Śiva), at ang iba pang mga deva. Ang (Diyosang) ito ang Aking Śakti na sumasaklaw sa lahat.

Verse 38

सैषा सर्वजगत्सूतिः प्रकृतिस्त्रिगुणात्मिका / प्रागेव मत्तः संजाता श्रीकल्पे पद्मवासिनी

Siya ang ina-pinagmulan ng buong sansinukob: ang Prakṛti na may likas na tatlong guṇa. Maging noon pa man, sa Śrī-kalpa, Siya’y sumilang mula sa Akin bilang Padmavāsinī, ang Naninirahan sa Lotus.

Verse 39

चतुर्भुजा शङ्खचक्रपद्महस्ता शुभान्विता / कोटिसूर्यप्रतीकाशा मोहिनी सर्वदेहिनाम्

Apat ang bisig, tangan ang kabibe (śaṅkha), ang diskus (cakra), at ang lotus (padma), puspos ng pagpapala—nagniningning na tila sampung milyong araw—Siya si Mohinī, ang umaakit sa lahat ng may katawan.

Verse 40

नालं देवा न पितरो मानवा वसवो ऽपि च / मायामेतां समुत्तर्तुं ये चान्ये भुवि देहिनः

Hindi man ang mga deva, ni ang mga Pitṛ (mga ninunong espiritu), ni ang mga tao, ni maging ang mga Vasu ay may kakayahang tumawid sa Māyā na ito; gayundin ang iba pang may katawan na nananahan sa daigdig.

Verse 41

इत्युक्तो वासुदेवेन मुनयो विष्णुमब्रुवन् / ब्रूहि त्वं पुण्डरीकाक्ष यदि कालत्रये ऽपि च / को वा तरति तां मायां दुर्जयां देवनिर्मिताम्

Nang masabihan ni Vāsudeva, nagsalita ang mga muni kay Viṣṇu: “O May-matang-Lotus, ipahayag mo sa amin—sa alinmang tatlong panahon, nakaraan, kasalukuyan, o darating—sino ang makakatawid sa Māyā na mahirap daigin, na nilikha ng Panginoon?”

Verse 42

अथोवाच हृषीकेशो मुनीन् मुनिगणार्चितः / अस्ति द्विजातिप्रवर इन्द्रद्युम्न इति श्रुतः

Pagkaraan, si Hṛṣīkeśa, na pinararangalan ng maraming muni, ay nagsalita sa mga rishi: “May isang pinakadakila sa mga ‘dalawang ulit na isinilang’, na tanyag sa pangalang Indradyumna, gaya ng naririnig sa tradisyon.”

Verse 43

पूर्वजन्मनि राजासावधृष्यः शङ्करादिभिः / दृष्ट्वा मां कूर्मसंस्थानं श्रुत्वा पौराणिकीं स्वयम् / संहितां मन्मुखाद् दिव्यां पुरस्कृत्य मुनीश्वरान्

Sa isang dating kapanganakan, ang haring iyon—na di magagapi kahit ni Śaṅkara at ng iba pang mga deva—ay nakita Ako sa anyong Kūrma (Pagong); at matapos marinig mismo mula sa Aking bibig ang banal na Saṃhitā na Purāṇiko, pinarangalan niya ang mga panginoong muni at inilagay sila sa pinakapangunahin.

Verse 44

ब्रह्माणं च महादेवं देवांश्चान्यान् स्वशक्तिभिः / मच्छक्तौ संस्थितान् बुद्ध्वा मामेव शरणं गतः

Nang maunawaan niyang si Brahmā, si Mahādeva, at ang iba pang mga deva—kasama ang kani-kanilang kapangyarihan—ay nananahan sa Aking sariling Kapangyarihan, sa Akin lamang siya sumilong.

Verse 45

संभाषितो मया चाथ विप्रयोनिं गमिष्यसि / इन्द्रद्युम्न इति ख्यातो जातिं स्मरसि पौर्विकीम्

At sinabi Ko sa kanya: “Ikaw ay mapupunta sa kapanganakan sa angkan ng brahmin. Doon ikaw ay makikilala sa pangalang ‘Indradyumna,’ at maaalala mo ang iyong dating kapanganakan.”

Verse 46

सर्वेषामेव भूतानां देवानामप्यगोचरम् / वक्तव्यं यद् गुह्यतमं दास्ये ज्ञानं तवानघ / लब्ध्वा तन्मामकं ज्ञानं मामेवान्ते प्रवेक्ष्यसि

Ang yaong hindi maaabot ng lahat ng nilalang—maging ng mga deva—ay ipahahayag Ko sa iyo, O walang kasalanan: ang pinakalihim na aral. Pagkatamo mo ng kaalamang Akin, sa wakas ay papasok ka sa Akin lamang.

Verse 47

अंशान्तरेण भूम्यां त्वं तत्र तिष्ठ सुनिर्दृतः / वैवस्वते ऽन्तरे ऽतिते कार्यार्थं मां प्रवेक्ष्यसि

Sa lupa, manatili ka roon sa isa pang pagitan ng panahon, na matatag ang pasiya. Kapag lumipas na ang Vaivasvata Manvantara, alang-alang sa pagtupad ng kinakailangang gawain, papasok ka sa Akin.

Verse 48

मां प्रणम्य पुरीं गत्वा पालयामास मेदिनीम् / कालधर्मं गतः कालाच्छ्वेतद्वीपे मया सह

Pagkatapos yumukod sa Akin, nagtungo siya sa maharlikang lungsod at namahala sa daigdig. Sa takdang panahon, nang dumating ang batas ng panahon sa kanya, siya’y lumisan sa oras na itinakda—at ngayo’y kasama Ko sa Śvetadvīpa.

Verse 49

भुक्त्वा तान् वैष्णवान् भोगान् योगिनामप्यगोचरान् / मदाज्ञया मुनिश्रेष्ठा जज्ञे विप्रकुले पुनः

Matapos tamasahin ang mga kaligayahang Vaiṣṇava—mga ligayang lampas pa sa maaabot ng mga yogin—siya, ang pinakadakila sa mga muni, sa utos Ko, ay muling isinilang sa angkan ng mga brāhmaṇa.

Verse 50

ज्ञात्वा मां वासुदेवाख्यं यत्र द्वे निहिते ऽक्षरे / विद्याविद्ये गूढरूपे यत्तद् ब्रह्म परं विदुः

Sa pagkakilala sa Akin na tinatawag na Vāsudeva—na sa Akin nakalagak ang dalawang di-nasisira, ang Kaalaman at Kamangmangan sa kanilang lihim na anyo—natatanto ng tao Yaong kinikilala ng mga pantas bilang Kataas-taasang Brahman.

Verse 51

सोर्ऽचयामास भूतानामाश्रयं परमेश्वरम् / व्रतोपवासनियमैर्हेमैर्ब्राह्मणतर्पणैः

Sinamba niya ang Kataas-taasang Panginoon, kanlungan ng lahat ng nilalang, sa pamamagitan ng mga panata, pag-aayuno, at mga disiplina—sa pag-aalay ng ginto at sa mga gawaing nagbibigay-galang at kasiyahan sa mga brāhmaṇa.

Verse 52

तदाशीस्तन्नमस्कारस्तन्निष्ठस्तत्परायणः / आराधयन् महादेवं योगिनां हृदि संस्थितम्

Ang kanyang mga pagpapala ay iniuukol sa Kanya, ang kanyang mga pagpupugay ay iniuukol sa Kanya; matatag sa Kanya lamang at ginagawang Kataas-taasang kanlungan, sinamba niya si Mahādeva—na nananahan sa puso ng mga yogin.

Verse 53

तस्यैवं वर्तमानस्य कदाचित् परमा कला / स्वरूपं दर्शयामास दिव्यं विष्णुसमुद्भवम्

Habang siya’y nananatili sa gayong kalagayan, minsan ay ipinamalas sa kanya ng Kataas-taasang Kapangyarihan ang sariling anyo—maningning at dibino, na nagmumula kay Viṣṇu.

Verse 54

दृष्ट्वा प्रणम्य शिरसा विष्णोर्भगवतः प्रियाम् / संस्तूय विविधैः स्तोत्रैः कृताञ्जलिरभाषत

Nang makita ang minamahal na kabiyak ng Panginoong Viṣṇu, yumuko siya at nagpatirapa; saka, pinuri siya sa iba’t ibang himno at, magkadikit ang mga palad sa paggalang, nagsalita siya.

Verse 55

इर्न्द्दयुम्न उवाच का त्वं देविविशालाक्षि विष्णुचिह्नङ्किते शुभे / याथातथ्येन वै भावं तवेदानीं ब्रवीहि मे

Wika ni Indradyumna: “O Diyosa na may malalaking mata, mapalad na may mga sagisag ni Viṣṇu, sino ka? Ipagbigay-alam mo sa akin ngayon, nang tapat at ayon sa tunay na kalagayan, ang likas na katotohanan ng iyong pagkatao.”

Verse 56

तस्य तद् वाक्यमाकर्ण्य सुप्रसन्ना सुमङ्गला / हसन्ती संस्मरन् विष्णुं प्रियं ब्राह्मणमब्रवीत्

Nang marinig ang kanyang mga salita, ang pinagpala at lubhang mapalad na ginang—lubos na nalugod—ay ngumiti at bahagyang tumawa; at sa pag-alaala kay Viṣṇu, nagsalita siya sa minamahal na brāhmaṇa.

Verse 57

न मां पश्यन्ति मुनयो देवाः शक्रपुरोगमाः / नारायणात्मिका चैका मायाहं तन्मया परा

Hindi tunay na nakikita Ako ng mga muni at ng mga diyos—si Indra at ang iba pa. Ako lamang ang Māyā na ang diwa ay si Nārāyaṇa; at yamang Ako’y ganap na mula sa Kanya, Ako ang kataas-taasang kapangyarihan.

Verse 58

न मे नारायणाद् भेदो विद्यते हि विचारतः / तन्मयाहं परं ब्रह्म स विष्णुः परमेश्वरः

Sa wastong pagninilay, walang anumang pagkakaiba sa pagitan Ko at ni Nārāyaṇa. Ako’y mula sa Kanyang diwa; Ako ang Kataas-taasang Brahman—Siya ang Viṣṇu, ang pinakamataas na Panginoon (Parameśvara).

Verse 59

येर्ऽचयन्तीह भूतानामाश्रयं परमेश्वरम् / ज्ञानेन कर्मयोगेन न तेषां प्रभवाम्यहम्

Yaong sa mundong ito’y sumasamba sa Kataas-taasang Panginoon, ang sukdulang kanlungan ng lahat ng nilalang, sa pamamagitan ng kaalaman at ng Karma-yoga—sa kanila’y wala Akong kapangyarihan, hindi Ako nanaig.

Verse 60

तस्मादनादिनिधनं कर्मयोगपरायणः / ज्ञानेनाराधयानन्तं ततो मोक्षमवाप्स्यसि

Kaya nga, maging tapat sa Karma-yoga; at sa tunay na kaalaman ay sambahin ang Walang Simula at Walang Wakas, ang Walang Hanggan. Pagkaraan nito, matatamo mo ang mokṣa, ang kalayaan.

Verse 61

इत्युक्तः स मुनिश्रेष्ठ इन्द्रद्युम्नो महामतिः / प्रणम्य शिरसा देवीं प्राञ्जलिः पुनरब्रवीत्

Nang masabihan nang gayon, ang dakilang-hangaring Haring Indradyumna—pinakamataas sa mga muni—ay yumuko at nagpatirapa sa Diyosa; saka, magkasalikop ang mga kamay sa paggalang, muling nagsalita.

Verse 62

कथं स भगवानीशः शाश्वतो निष्कलो ऽच्युतः / ज्ञातुं हि शक्यते देवि ब्रूहि मे परमेश्वरि

Paano nga ba tunay na makikilala ang Mapalad na Panginoon—si Īśa, walang hanggan, walang bahagi, at di-nalalaglag (Acyuta)? O Diyosa, ipahayag mo sa akin, O Kataas-taasang Ginang.

Verse 63

एकमुक्ताथ विप्रेण देवी कमलवासिनी / साक्षान्नारायणो ज्ञानं दास्यतीत्याह तं मुनिम्

Pagkaraang marinig ang mga salita ng brāhmaṇa, ang Diyosang nananahan sa lotus (Lakṣmī) ay nagsabi sa muning iyon: “Si Nārāyaṇa mismo ang tuwirang magbibigay sa iyo ng kaalaman (jñāna).”

Verse 64

उभाभ्यामथ हस्ताभ्यां संस्पृश्य प्रणतं मुनिम् / स्मृत्वा परात्परं विष्णुं तत्रैवान्तरधीयत

Pagkatapos, hinipo niya sa dalawang kamay ang muning nakayukod sa paggalang; at sa paggunita kay Viṣṇu—ang Kataas-taasan na lampas sa kataas-taasan—siya’y naglaho roon din.

Verse 65

सो ऽपि नारायणं द्रष्टुं परमेण समाधिना / आराधयद्धृषीकेशं प्रणतार्तिप्रभञ्जनम्

Siya man, sa pagnanais na masilayan si Nārāyaṇa, ay sumamba kay Hṛṣīkeśa sa pinakamataas na samādhi—Siya na pumupuksa sa pagdurusa ng mga yumuyuko sa ganap na pagsuko.

Verse 66

ततो बहुतिथे काले गते नारायणः स्वयम् / प्रादुरासीन्महायोगी पीतवासा जगन्मयः

Pagkaraan ng mahabang panahon, si Nārāyaṇa mismo ay nagpakita—ang Dakilang Yogin, nakadamit ng dilaw, na lumalaganap at siyang katawan ng buong sansinukob.

Verse 67

दृष्ट्वा देवं समायान्तं विष्णुमात्मानमव्ययम् / जानुभ्यामवनिं गत्वा तुष्टाव गरुडध्वजम्

Nang makita niyang papalapit ang Diyos—si Viṣṇu, ang di-nasisirang Kataas-taasang Sarili—lumuhod siya sa lupa at nagpuri sa may bandilang Garuḍa.

Verse 68

इन्द्रद्युम्न उवाच यज्ञेशाच्युत गोविन्द माधवानन्त केशव / कुष्ण विष्णो हृषीकेश तुभ्यं विश्वात्मने नमः

Wika ni Indradyumna: O Panginoon ng paghahandog, O Acyuta—Govinda, Mādhava, Ananta, Keśava; O Kṛṣṇa, O Viṣṇu, O Hṛṣīkeśa—pagpupugay at pagpapatirapa sa Iyo, ang Kaluluwang Pandaigdig na nananahan sa lahat.

Verse 69

नमो ऽस्तु ते पुराणाय हरये विश्वमूर्तये / सर्गस्थितिविनाशानां हेतवे ऽनन्तशक्ये

Pagpupugay sa Iyo—sa Sinaunang Isa (Purāṇa), kay Hari na ang anyo’y ang buong sansinukob; sa walang-hanggang makapangyarihang sanhi ng paglikha, pag-iingat, at pagkalusaw.

Verse 70

निर्गुणाय नमस्तुभ्यं निष्कलायामलात्मने / पुरुषाय नमस्तुभ्यं विश्वरूपाय ते नमः

Pagpupugay sa Iyo, ang walang-katangian (nirguṇa), ang walang-bahagi at dalisay na Sarili na walang dungis. Pagpupugay sa Iyo, ang Kataas-taasang Puruṣa. Pagpupugay sa Iyo na may anyong Viśvarūpa, ang anyo ng buong sansinukob.

Verse 71

नमस्ते वासुदेवाय विष्णवे विश्वयोनये / आदिमध्यान्तहीनाय ज्ञानगम्याय ते नमः

Pagpupugay sa Iyo, Vāsudeva—Viṣṇu, sinapupunan at pinagmulan ng sansinukob. Pagpupugay sa Iyo na walang simula, walang gitna, at walang wakas, at naaabot lamang sa pamamagitan ng tunay na kaalaman.

Verse 72

नमस्ते निर्विकाराय निष्प्रपञ्चाय ते नमः / भेदाभेदविहीनाय नमो ऽस्त्वानन्दरूपिणे

Pagpupugay sa Iyo, ang Di-nagbabago; pagpupugay sa Iyo na lampas sa lahat ng pagpapakitang-mundo. Pagpupugay sa Iyo na malaya sa kapwa pagkakaiba at di-pagkakaiba—pagpupugay sa Iyo na ang likas ay Ānanda, banal na ligaya.

Verse 73

नमस्ताराय शान्ताय नमो ऽप्रतिहतात्मने / अनन्तमूर्तये तुभ्यममूर्ताय नमो नमः

Pagpupugay sa Iyo, ang Tagapagligtas na Patnubay at ang Mapayapa; pagpupugay sa Kanya na ang Sarili ay di-nahahadlangan. Pagpupugay sa Iyo na may walang-hanggang mga anyo—at muli, pagpupugay sa Iyo na walang anyo.

Verse 74

नमस्ते परमार्थाय मायातीताय ते नमः / नमस्ते परमेशाय ब्रह्मणे परमात्मने

Pagpupugay sa Iyo, ang Kataas-taasang Katotohanan, lampas sa Māyā—pagpupugay sa Iyo. Pagpupugay sa Pinakamataas na Panginoon (Parameśa), sa Brahman, at sa Paramātman, ang Kataas-taasang Sarili.

Verse 75

नमो ऽस्तु ते सुसूक्ष्माय महादेवाय ते नमः / नमः शिवाय शुद्धाय नमस्ते परमेष्ठिने

Pagpupugay sa Iyo, ang lubhang pinong Pinakamataas; pagpupugay sa Iyo, Mahādeva. Pagpupugay kay Śiva na dalisay; pagpupugay sa Iyo, Parameṣṭhin, ang Kataas-taasang Panginoon.

Verse 76

त्वयैव सृष्टमखिलं त्वमेव परमा गतिः / त्वं पिता सर्वभूतानां त्वं माता पुरुषोत्तम

Sa Iyo lamang nilikha ang buong sansinukob; Ikaw lamang ang pinakamataas na kanlungan at huling hantungan. Ikaw ang Ama ng lahat ng nilalang, at Ikaw rin ang Ina—O Puruṣottama, Kataas-taasang Persona.

Verse 77

त्वमक्षरं परं धाम चिन्मात्रं व्योम निष्कलम् / सर्वस्याधारमव्यक्तमनन्तं तमसः परम्

Ikaw ang Di-nasisira (Akṣara), ang Kataas-taasang Tahanan; dalisay na Kamalayan lamang, ang walang-bahaging kalawakan. Ikaw ang salalayan ng lahat—ang Di-nahahayag (Avyakta), ang Walang-hanggan—na lubos na lampas sa tamas (dilim).

Verse 78

प्रपश्यन्ति परात्मानं ज्ञानदीपेन केवलम् / प्रपद्ये भवतो रूपं तद्विष्णोः परमं पदम्

Sa ilawan ng kaalaman lamang, tuwirang namamasdan nila ang Paramātman. Ako’y sumasaklolo sa Iyong anyo—yaon ang pinakamataas na kalagayan ni Viṣṇu, ang sukdulang tahanan.

Verse 79

एवं स्तुवन्तं भगवान् भूतात्मा भूतभावनः / उभाभ्यामथ हस्ताभ्यां पस्पर्श प्रहसन्निव

Kaya nga, habang siya’y nagpupuri, ang Bhagavān—ang Panloob na Sarili ng lahat ng nilalang at ang pinagmumulan ng pag-iral—ay hinipo siya ng dalawang kamay, na wari’y marahang ngumingiti.

Verse 80

स्पृष्टमात्रो भगवता विष्णुना मुनिपुङ्गवः / यथावत् परमं तत्त्वं ज्ञातवांस्तत्प्रसादतः

Sa paghipo lamang ng Bhagavān na si Viṣṇu, ang dakilang pantas na iyon ay nakaalam—gaya ng tunay na kalagayan—ng Kataas-taasang Katotohanan, sa pamamagitan ng Kanyang biyaya.

Verse 81

ततः प्रहृष्टमनसा प्रणिपत्य जनार्दनम् / प्रोवाचोन्निद्रपद्माक्षं पीतवाससमच्युतम्

Pagkaraan, na may pusong nag-uumapaw sa galak, siya’y yumukod at nagpatirapa sa paggalang kay Janārdana, at nagsalita sa Panginoong Acyuta na di nagkukulang—may mga matang gaya ng ganap na nagising na lotus at nakadamit ng dilaw.

Verse 82

त्वत्प्रसादादसंदिग्धमुत्पन्नं पुरुषोत्तम / ज्ञानं ब्रह्मैकविषयं परमानन्दसिद्धिदम्

Sa biyaya Mo, O Puruṣottama, sumibol sa akin ang kaalamang walang alinlangan—kaalamang iisa ang layon, ang Brahman, at nagkakaloob ng pagkamit ng sukdulang kaligayahan.

Verse 83

नमो भगवते तुभ्यं वासुदेवाय वेधसे / किं करिष्यामि योगेश तन्मे वद जगन्मय

Pagpupugay at pagpapatirapa sa Iyo, O Bhagavān—Vāsudeva, ang Lubos na Nakaaalam na Tagapag-ayos. O Yogēśa, ang lumulukob sa buong sansinukob, sabihin Mo sa akin: ano ang dapat kong gawin?

Verse 84

श्रुत्वा नारायणो वाक्यमिन्द्रद्युम्नस्य माधवः / उवाच सस्मितं वाक्यमशेषजगतो हितम्

Nang marinig ni Nārāyaṇa—Mādhava—ang mga salita ni Haring Indradyumna, siya’y nagsalita na may banayad na ngiti, at nagwika ng tugon para sa kapakanan ng buong daigdig.

Verse 85

श्रीभगवानुवाच वर्णाश्रमाचारवतां पुंसां देवो महेश्वरः / ज्ञानेन भक्तियोगेन पूजनीयो न चान्यथा

Winika ng Mapalad na Panginoon: Para sa mga taong namumuhay ayon sa mga tuntunin ng varṇa at āśrama, ang banal na Panginoong Maheśvara ay dapat sambahin sa pamamagitan ng kaalamang espirituwal at bhakti-yoga—hindi sa ibang paraan.

Verse 86

विज्ञाय तत्परं तत्त्वं विभूतिं कार्यकारणम् / प्रवृतिं चापि मे ज्ञात्वा मोक्षार्थोश्वरमर्चयेत्

Kapag natanto ang Kataas-taasang Prinsipyo, at naunawaan ang aking banal na kapangyarihang pagpapakita (vibhūti) bilang sanhi sa likod ng sanhi at bunga, at nakilala rin ang aking kosmikong pag-iral at pagkilos (pravṛtti), ang naghahangad ng mokṣa ay dapat sumamba kay Īśvara.

Verse 87

सर्वसङ्गान् परित्यज्य ज्ञात्वा मायामयं जगत् / अद्वैतं भावयात्मानं द्रक्ष्यसे परमेश्वरम्

Talikdan ang lahat ng pagkakapit, at kilalaning ang sanlibutan ay hinubog ng māyā; pagnilayan ang Sarili bilang hindi-dalawa (advaita), at iyong mamamasdan si Parameśvara, ang Kataas-taasang Panginoon.

Verse 88

त्रिविधा भावना ब्रह्मन् प्रोच्यमाना निबोध मे / एका मद्विषया तत्र द्वितीया व्यक्तसंश्रया / अन्या च भावना ब्राह्मी विज्ञेया सा गुणातिगा

O Brahman (pantas), unawain mula sa akin ang tatlong uri ng bhāvanā na itinuturo: ang una ay nakatuon sa akin; ang ikalawa ay nakasalig sa nahahayag (vyakta); at ang isa pa—ang Brahmī na pagninilay—ay dapat makilalang lampas sa mga guṇa.

Verse 89

आसामन्यतमां चाथ भावनां भावयेद् बुधः / अशक्तः संश्रयेदाद्यामित्येषा वैदिकी श्रुतिः

Pagkaraan, dapat linangin ng marunong ang pinakapangkalahatang pagninilay sa mga iyon; ngunit kung hindi kaya, dapat kumupkop sa unang sandigan—ganyan ang pahayag ng Vedic na śruti.

Verse 90

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन तन्निष्ठस्तत्परायणः / समाराधय विश्वेशं ततो मोक्षमवाप्स्यसि

Kaya nga, sa buong pagsisikap, manatiling matatag sa Kanya at Siya lamang ang gawing sukdulang kanlungan; sambahin si Viśveśa, ang Panginoon ng Sansinukob; at makakamtan mo ang mokṣa.

Verse 91

इन्द्रद्युम्न उवाच किं तत् परतरं तत्त्वं का विभूतिर्जनार्दन / किं कार्यं कारणं कस्त्वं प्रवृत्तिश्चापि का तव

Wika ni Indradyumna: “O Janārdana, ano ang Katotohanang higit sa lahat? Ano ang Iyong vibhūti, ang maharlikang pagpapakita ng kapangyarihan? Ano ang bunga at ano ang sanhi? Sino Ka sa tunay na diwa, at ano rin ang Iyong udyok sa pagkilos (pravṛtti)?”

Verse 92

परात्परतरं तत्त्वं परं ब्रह्मैकमव्ययम् / नित्यानन्दं स्वयञ्ज्योतिरक्षरं तमसः परम्

Ang Katotohanang lampas pa sa “lampas”—ang iisang kataas-taasang Brahman na di-nasisira—ay walang-hanggang kaligayahan, sariling liwanag, di-nabubulok, at higit sa dilim ng kamangmangan.

Verse 93

ऐश्वर्यं तस्य यन्नित्यं विभूतिरिति गीयते / कार्यं जगदथाव्यक्तं कारणं शुद्धमक्षरम्

Ang walang-hanggang pagka-Panginoon ng Diyos na iyon ay pinupuri bilang Kanyang vibhūti. Ang sansinukob ang Kanyang bunga; ang di-nahahayag (avyakta) ang Kanyang sanhi—dalisay, di-nasisira, at di-nabubulok.

Verse 94

अहं हि सर्वभूतानामन्तर्यामीश्वरः परः / सर्गस्थित्यन्तकर्तृत्वं प्रवृत्तिर्मम गीयते

Sapagkat Ako ang Kataas-taasang Panginoon, ang Antaryāmin na nananahan sa loob ng lahat ng nilalang. Ipinahahayag na ang kapangyarihang lumikha, magpanatili, at maglansag ay Aking banal na gawain (pravṛtti).

Verse 95

एतद् विज्ञाय भावेन यथावदखिलं द्विज / ततस्त्वं कर्मयोगेन शाश्वतं सम्यगर्चय

O dalawang-ulit na isinilang, matapos mong maunawaan ang lahat ng ito nang wasto at may tamang damdamin, saka sambahin nang nararapat ang Walang-Hanggan sa pamamagitan ng Karma-yoga—ang disiplina ng iniaalay na pagkilos.

Verse 96

इन्द्रद्युम्न उवाच के ते वर्णाश्रमाचारा यैः समाराध्यते परः / ज्ञानं च कीदृशं दिव्यं भावनात्रयसंस्थितम्

Sinabi ni Indradyumna: “Alin ang mga disiplina ng varṇa at āśrama na sa pamamagitan nito ay sinasamba nang wasto ang Kataas-taasan? At ano ang banal na kaalamang iyon—anong uri—na nakatatag sa tatlong anyo ng bhāvanā (paglilinang ng pagninilay)?”

Verse 97

कथं सृष्टमिदं पूर्वं कथं संह्रियते पुनः / कियत्यः सृष्टयो लोके वंशा मन्वन्तराणि च / कानि तेषां प्रमाणानि पावनानि व्रतानि च

“Paano nilikha ang sansinukob na ito sa pasimula, at paano ito muling nilulusaw? Ilan ang uri ng paglikha sa daigdig, at ano ang mga lahing angkan (vaṃśa) at mga Manvantara? Ano ang mga sukatan at batayang awtoridad (pramāṇa) para rito, at alin ang mga naglilinis na panata (vrata) na nauukol dito?”

Verse 98

तीर्थान्यर्कादिसंस्थानं पृथिव्यायामविस्तरे / कति द्वीपाः समुद्राश्च पर्वताश्च नदीनदाः / ब्रूहि मे पुण्डरीकाक्ष यथावदधुनाखिलम्

“Ipahayag mo sa akin nang ganap, O Panginoong may matang-lotus, ang mga banal na pook-paglalakbay (tīrtha) at ang kaayusan ng Araw at iba pang mga tanglaw sa langit. At sa malawak na lawak ng daigdig—ilan ang mga kontinente, karagatan, bundok, mga ilog at batis? Ipaliwanag mo sa akin ang lahat nang wasto, dito at ngayon.”

Verse 99

श्रीकूर्म उवाच एवमुक्तो ऽथ तेनाहं भक्तानुग्रहकाम्यया / यथावदखिलं सर्वमवोचं मुनिपुङ्गवाः

Sinabi ni Śrī Kūrma: “Nang ako’y masambitán niya nang gayon, at sa pagnanais kong magpamalas ng biyaya sa aking deboto, ipinaliwanag ko—nang wasto at ganap—ang lahat, O pinakadakila sa mga pantas.”

Verse 100

व्याख्यायाशेषमेवेदं यत्पृष्टो ऽहं द्विजेन तु / अनुगृह्य च तं विप्रं तत्रैवान्तर्हितो ऽभवम्

“Matapos kong ipaliwanag nang walang iniwan ang lahat ng itinanong ng dwija (brāhmaṇa) na iyon, at matapos kong pagkalooban siya ng biyaya, ako’y naglaho mula sa mismong pook na iyon.”

Verse 101

सो ऽपि तेन विधानेन मदुक्तेन द्विजोत्तमः / आराधयामास परं भावपूतः समाहितः

Kaya nga, ang pinakadakila sa mga “dalawang-ulit na isinilang,” ayon sa ritwal na itinakda ko, ay sumamba sa Kataas-taasang Panginoon na may isip na nilinis ng debosyon—matatag at natipon sa pagmumuni-muni.

Verse 102

त्यक्त्वा पुत्रादिषु स्नेहं निर्द्वन्द्वो निष्परिग्रहः / संन्यस्य सर्वकर्माणि परं वैराग्यमाश्रितः

Tinalikdan ang pagkakapit sa mga anak at iba pa, naging malaya sa mga magkatunggaling pares at walang pag-aangkin; isinuko ang lahat ng gawa (karma) at sumilong sa sukdulang pagwawalang-pagkagusto, ang parama-vairāgya.

Verse 103

आत्मन्यात्मानमन्वीक्ष्य स्वात्मन्येवाखिलं जगत् / संप्राप्य भावनामन्त्यां ब्राह्मीमक्षरपूर्विकाम्

Sa pagtanaw sa Sarili sa loob ng Sarili, at sa pagkakita na ang buong sansinukob ay nasa sariling Sarili lamang, natatamo ang huling ganap na pagninilay—ang kalagayang Brahmī—na nakaugat sa Di-Nasisira (Akṣara).

Verse 104

अवाप परमं योगं येनैकं परिपश्यति / यं विनिद्रा जितश्वासाः काङ्क्षन्ते मोक्षकाङ्क्षिणः

Natamo niya ang sukdulang Yoga, na sa pamamagitan nito ay ang Isa lamang ang namamasdan. Ang kalagayang iyon—hinahanap ng mga nagnanais ng moksha—ay minimithi ng mga hindi dinaraig ng antok at ng mga nagwagi sa paghinga.

Verse 105

ततः कदाचिद् योगीन्द्रो ब्रह्माणं द्रष्टुमव्ययम् / जगामादित्यनिर्देशान्मानसोत्तरपर्वतम् / आकाशेनैव विप्रेन्द्रो योगैश्वर्यप्रभावतः

Pagkaraan, minsan, ang panginoon sa mga yogin ay naglakbay upang masilayan si Brahmā na di-nagmamaliw. Sumunod sa landas na itinuro ng Araw, ang pinakamahusay sa mga Brahmin ay nagtungo sa Bundok Mānasottara—dumaraan sa himpapawid mismo, sa bisa at karangalan ng kapangyarihang bunga ng ganap na yoga.

Verse 106

विमानं सूर्यसंकाशं प्राधुर्भूतमनुत्तमम् / अन्वगच्छन् देवगणा गन्धर्वाप्सरसां गणाः / दृष्ट्वान्ये पथि योगीन्द्रं सिद्धा ब्रह्मर्षयो ययुः

Isang kataas-taasang vimāna, nagniningning na parang araw, ang biglang nagpakita. Sumunod dito ang mga pangkat ng mga deva, kasama ang napakaraming Gandharva at Apsara. At nang makita sa daan ang Panginoon ng mga yogin, ang iba pang mga siddha at mga Brahmarṣi ay nagpatuloy rin patungo roon.

Verse 107

ततः स गत्वा तु गिरिं विवेश सुरवन्दितम् / स्थानं तद्योगिभिर्जुष्टं यत्रास्ते परमः पुमान्

Pagkaraan, siya’y nagpunta at pumasok sa bundok na iginagalang maging ng mga deva—sa banal na pook na dinadalaw ng mga yogin, kung saan nananahan ang Kataas-taasang Persona.

Verse 108

संप्राप्य परमं स्थानं सूर्यायुतसमप्रभम् / विवेश चान्तर्भवनं देवानां च दुरासदम्

Nang marating ang kataas-taasang dako, na nagniningning na parang sampung libong araw, pumasok siya sa panloob na palasyo—tahanan ng mga deva, na mahirap lapitan ng iba.

Verse 109

विचिन्तयामास परं शरण्यं सर्वदेहिनाम् / अनादिनिधनं देवं देवदेवं पितामहम्

Pinagnilayan niya ang Kataas-taasang Kanlungan ng lahat ng may katawan—ang Diyos na walang simula at walang wakas, ang Diyos ng mga diyos, ang Sinaunang Ama (Pitāmaha).

Verse 110

ततः प्रादुरभूत् तस्मिन् प्रकाशः परमात्मनः / तन्मध्ये पुरुषं पूर्वमपश्यत् परमं पदम्

Pagkaraan, sa loob ng kalagayang iyon, lumitaw ang liwanag ng Paramātman. Sa gitna ng Liwanag na yaon, nakita ng nakakakita ang sinaunang Puruṣa—ang mismong Kataas-taasang Kalagayan.

Verse 111

महान्तं तेजसो राशिमगम्यं ब्रह्मविद्विषाम् / चतुर्मुखमुदाराङ्गमर्चिभिरुपशोभितम्

Nasaksihan nila ang isang napakalawak na bunton ng liwanag—di-malalapitan ng mga kaaway ng Brahman—na kinaroroonan ng Apat-ang-Mukha, malapad ang mga sangkap at marangal ang anyo, kumikislap sa mga liyab ng liwanag.

Verse 112

सो ऽपि योगिनमन्वीक्ष्य प्रणमन्तमुपस्थितम् / प्रत्युद्गम्य स्वयं देवो विश्वात्मा परिषस्वजे

Nang makita Niya ang yogin na nakatayo sa harap Niya at nakaluhod sa pagpupugay, ang Diyos Mismo—ang Sariling-Diwa ng sansinukob—ay lumapit upang salubungin siya at niyakap siya.

Verse 113

परिष्वक्तस्य देवेन द्विजेन्द्रस्याथ देहतः / निर्गत्य महती ज्योत्स्ना विवेशादित्यमण्डलम् / ऋग्यजुः सामसंज्ञं तत् पवित्रममलं पदम्

Pagkaraan, nang yakapin ng Deva ang pinakadakila sa mga dalawang-ulit-na-ipinanganak, isang napakalaking liwanag ang lumabas sa kanyang katawan at pumasok sa bilog ng Araw—naabot ang dalisay at walang dungis na kalagayang tinatawag na mismong Ṛg, Yajus, at Sāma (Veda).

Verse 114

हिरण्यगर्भो भगवान् यत्रास्ते हव्यकव्यभुक् / द्वारं तद् योगिनामाद्यं वेदान्तेषु प्रतिष्ठितम् / ब्रह्मतेजोमयं श्रीमन्निष्ठा चैव मनीषिणाम्

Kung saan nananahan ang Mapalad na Panginoong Hiraṇyagarbha—tagatanggap ng havya (handog sa mga deva) at kavya (ritwal para sa mga ninuno)—yaon ang sinaunang pintuan para sa mga yogin, matatag na nakaugat sa mga aral ng Vedānta. Ito’y nagliliwanag sa tejas ng Brahman, mapalad, at tunay na matibay na kanlungan ng mga pantas.

Verse 115

दृष्टमात्रो भगवतात ब्रह्मणार्चिर्मयो मुनिः / अपश्यदैश्वरं तेजः शान्तं सर्वत्रगं शिवम्

Ang pantas—na ang anyo’y tila liyab ng Brahman—sa pagtanaw pa lamang sa Mapalad na Panginoon ay nakita ang makapangyarihang banal na liwanag: payapa, laganap sa lahat, at Śiva—mapalad—sa bawat dako.

Verse 116

स्वात्मानमक्षरं व्योमतद् विष्णोः परमं पदम् / आनन्दमचलं ब्रह्म स्थानं तत्पारमेश्वरम्

Ang di-nasisirang Sarili sa loob, na lumalaganap sa lahat, ay ang Malawak na Katotohanang tulad ng kalawakan—ang kataas-taasang tahanan ni Viṣṇu: ang di-nagagalaw na Brahman, dalisay na kaligayahan, at ang transendenteng luklukan ng Kataas-taasang Panginoon.

Verse 117

सर्वभूतात्मभूतः स परमैश्वर्यमास्थितः / प्राप्तवानात्मनो धाम यत्तन्मोक्षाख्यमव्ययम्

Nang maging Siya ang mismong Sarili sa loob ng lahat ng nilalang, nananahan Siya sa kataas-taasang pagka-Panginoon; natamo Niya ang sariling tunay na tahanan—di-nasisira, na tinatawag na mokṣa, ang paglaya.

Verse 118

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन वर्णाश्रमविधौ स्थितः / समाश्रित्यान्तिमं भावं मायां लक्ष्मीं तरेद् बुधः

Kaya nga, sa buong pagsisikap, manatiling nakatindig sa disiplina ng varṇa at āśrama; ang marunong—na kumakapit sa huling (pinakamataas) kalagayan ng pagsasakatuparan—ay tumatawid lampas sa Māyā at maging sa Lakṣmī, ang kasaganaan at mga tagumpay sa daigdig.

Verse 119

सूत उवाच व्याहृता हरिणा त्वेवं नारादाद्या महर्षयः / शक्रेण सहिताः सर्वे पप्रच्छुर्गरुडध्वजम्

Sinabi ni Sūta: Nang magsalita nang gayon si Hari, ang mga dakilang ṛṣi na pinangungunahan ni Nārada—kasama si Śakra (Indra)—ay sabay-sabay na nagtanong kay Garuḍadhvaja, ang Panginoong may watawat ni Garuḍa.

Verse 120

ऋषय ऊचुः देवदेव हृषीकेश नाथ नारायणामल / तद् वदाशेषमस्माकं यदुक्तं भवता पुरा

Wika ng mga ṛṣi: O Diyos ng mga diyos, Hṛṣīkeśa—aming Panginoon, dalisay na Nārāyaṇa—ipahayag Mo sa amin nang buo ang aral na minsan Mo nang sinabi noong una.

Verse 121

इन्द्रद्युम्नाय विप्रया ज्ञानं धर्मादिगोचरम् / शुश्रूषुश्चाप्ययं शक्रः सखा तव जगन्मय

O Jagannmaya (Panginoong sumasaklaw sa lahat), itinuro ng babaeng Brahmana kay Indradyumna ang kaalamang umaabot sa dharma at mga kaugnay na aral; at ang Śakra (Indra) na ito, na sabik maglingkod, ay naging iyong kasamang kaibigan.

Verse 122

ततः स भगवान् विष्णुः कूर्मरूपी जनार्दनः / रसातलगतो देवो नारदाद्यैर्महर्षिभिः

Pagkaraan, ang Mapalad na Panginoong Viṣṇu—si Janārdana—ay nag-anyong Kurma (Pagong) at bumaba sa Rasātala; at sinamahan ang Diyos ng mga dakilang rishi, pangunahin si Nārada.

Verse 123

पृष्टः प्रोवाच सकलं पुराणं कौर्ममुत्तमम् / सन्निधौ देवराजस्य तद् वक्ष्ये भवतामहम्

Nang siya’y tanungin, ipinaliwanag niya nang buo ang dakilang Kurma Purana sa harap ng hari ng mga deva; ang salaysay na iyon ang ngayon ay aking isasalaysay sa inyo.

Verse 124

धन्यं यशस्यामायुष्यं पुण्यं मोक्षप्रदं नृणाम् / पुराणश्रवणं विप्राः कथनं च विशेषतः

O mga Brāhmaṇa, para sa tao ang pakikinig sa mga Purāṇa—at lalo na ang pagpapaliwanag at pagbigkas nito—ay mapalad, nagbibigay ng dangal, nagpapahaba ng buhay, nagbubunga ng kabutihan, at nagkakaloob ng mokṣa (kalayaan).

Verse 125

श्रुत्वा चाध्यायमेवैकं सर्वपापैः प्रमुच्यते / उपाख्यानमथैकं वा ब्रह्मलोके महीयते

Sa pakikinig kahit sa iisang kabanata lamang, napapalaya ang tao sa lahat ng kasalanan; o kahit sa iisang banal na salaysay, siya’y pinararangalan sa daigdig ni Brahmā (Brahma-loka).

Verse 126

इदं पुराणं परमं कौर्मं कूर्मस्वरूपिणा / उक्तं देवाधिदेवेन श्रद्धातव्यं द्विजातिभिः

Ang kataas-taasang Purāṇa na ito, ang Kūrma Purāṇa, ay ipinahayag ng Panginoon na may anyong Pagong, ang Diyos na higit sa mga diyos; kaya dapat itong tanggapin ng mga dwija nang may banal na pananampalataya at paggalang.