
Sukta 10.4
Agni
บทสวดนี้สรรเสริญอัคนีในฐานะกษัตริย์โบราณและเจ้าเรือนผู้เป็นนายแห่งครัวเรือน ผู้กลายเป็นที่พึ่งแก่ผู้ประกอบยัญญะ ดุจธารน้ำพุหล่อเลี้ยงชีวิตในแผ่นดินกันดาร บทสวดพิศวงในธรรมชาติของอัคนีที่ซ่อนเร้นแต่ยังทรงฤทธิ์—นอนเร้นอยู่แล้วพลันพุ่งออกมาเพื่อ “ลิ้มรส” เครื่องบูชา—พร้อมวอนขอให้ท่านคุ้มครองครอบครัว บุตรหลาน และความสมบูรณ์แห่งกายและวิถีชีวิตโดยตลอด โดยรวมแล้วเป็นทั้งคำเชิญเพื่อให้ยัญญะสำเร็จ และคำอธิษฐานเพื่อพิทักษ์ความมั่งคั่งและความสืบเนื่องไม่ขาดสาย
Mantra 1
प्र ते यक्षि प्र त इयर्मि मन्म भुवो यथा वन्द्यो नो हवेषु । धन्वन्निव प्रपा असि त्वमग्न इयक्षवे पूरवे प्रत्न राजन् ॥
ข้าพเจ้าบูชาแด่ท่าน; ข้าพเจ้าส่งความคิดของข้าพเจ้าออกไปข้างหน้า เพื่อให้ท่านเป็นผู้ควรสรรเสริญในคำวอนของเรา. ดุจน้ำพุในถิ่นกันดาร ท่านเป็นที่พึ่งคุ้มครองนำหน้า—โอ อัคนี (Agni) ราชาโบราณ—เพื่อผู้ใฝ่บูชา.
Mantra 2
यं त्वा जनासो अभि संचरन्ति गाव उष्णमिव व्रजं यविष्ठ । दूतो देवानामसि मर्त्यानामन्तर्महाँश्चरसि रोचनेन ॥
โอ ผู้เยาว์ที่สุด ผู้ซึ่งหมู่ชนพากันมาชุมนุมรอบท่าน ดุจฝูงโคมุ่งสู่คอกอันอบอุ่น—ท่านเป็นทูตของเหล่าเทวะเพื่อมนุษย์ผู้มรณะ; ภายในท่านกว้างใหญ่ยิ่ง ท่านดำเนินไปในแดนอันสว่างเรือง นำแสงแห่งโลกทั้งหลายเข้าสู่เรา.
Mantra 3
शिशुं न त्वा जेन्यं वर्धयन्ती माता बिभर्ति सचनस्यमाना । धनोरधि प्रवता यासि हर्यञ्जिगीषसे पशुरिवावसृष्टः ॥
ดุจมารดาเลี้ยงดูและอุ้มชูบุตรน้อยที่กำลังเติบใหญ่ นางก็ทรงไว้ซึ่งท่าน—พลังผู้มีชัย—ยินยอมต่อความเป็นสหายของท่าน. จากคันธนูท่านพุ่งออกไปตามทางที่ลาดลง ปรารถนาจะพิชิต ดุจสัตว์ที่ถูกปล่อยเป็นอิสระให้แล่นไปด้วยแรงของตน.
Mantra 4
मूरा अमूर न वयं चिकित्वो महित्वमग्ने त्वमङ्ग वित्से । शये वव्रिश्चरति जिह्वयादन्रेरिह्यते युवतिं विश्पतिः सन् ॥
เราทั้งหลงงุนงง และประหนึ่งไม่หลงงุนงง—โอ ผู้รู้แจ้ง; แต่ท่าน อัคนี (Agni) ย่อมรู้ความยิ่งใหญ่ของตนโดยแท้. ท่านซ่อนเร้นแล้วนอนอยู่ ทว่าก็เคลื่อนไหว กินด้วยลิ้นของตน; ท่านเลียซ้ำแล้วซ้ำเล่า ในฐานะเจ้าแห่งเรือน ค้นหานางเจ้าสาวผู้เยาว์—คือเครื่องบูชาใหม่และพลังชีวิตสดใหม่.
Mantra 5
कूचिज्जायते सनयासु नव्यो वने तस्थौ पलितो धूमकेतुः । अस्नातापो वृषभो न प्र वेति सचेतसो यं प्रणयन्त मर्ताः ॥
เขาบังเกิดขึ้นใหม่ ณ ที่ใดที่หนึ่งท่ามกลางการบังเกิดอันเก่าแก่ทั้งหลาย; ในพงไพรเขายืนอยู่ ผมหงอกดุจเถ้า มีควันเป็นธง. มิได้อาบด้วยสายน้ำ เขาก้าวหน้าไปดุจพฤษภ—ผู้นั้นแลที่มนุษย์ผู้ตื่นรู้พากันนำส่งไปข้างหน้า (เพื่อการงาน).
Mantra 6
तनूत्यजेव तस्करा वनर्गू रशनाभिर्दशभिरभ्यधीताम् । इयं ते अग्ने नव्यसी मनीषा युक्ष्वा रथं न शुचयद्भिरङ्गैः ॥
ดุจโจรที่สลัดกายของตนทิ้ง เหล่าผู้เร่ร่อนในป่าถูกพันรอบด้วยสายรัดสิบเส้น; ฉันใด ความดำริของข้าก็ผูกแนบไปยังท่านฉันนั้น. โอ อัคนี นี่คือปัญญาอันใหม่ยิ่งเพื่อท่าน: จงเทียมมันดุจรถศึก ด้วยอวัยวะ (พลัง) อันผ่องสว่าง.
Mantra 7
ब्रह्म च ते जातवेदो नमश्चेयं च गीः सदमिद्वर्धनी भूत् । रक्षा णो अग्ने तनयानि तोका रक्षोत नस्तन्वो अप्रयुच्छन् ॥
โอ ชาตเวทัส แด่ท่านมีพรหมัน (ถ้อยคำศักดิ์สิทธิ์) และนมัสการ และบทเพลงนี้ด้วย—ขอให้มันเป็นผู้เพิ่มพูนอยู่เสมอ. โอ อัคนี จงคุ้มครองบุตรหลานและความสืบเนื่องของเรา; และจงคุ้มครองกายของเราไว้ด้วย อย่าให้หลุดร่วงจากการยึดมั่นอันชอบธรรม.
It invokes Agni to accept the offering, empower the sacrifice, and act as a protective refuge for the worshipper—especially safeguarding home, family, and continuity.
Because fire is concealed in fuel and kindling until awakened; once lit, it actively consumes the offering. The imagery teaches that Agni’s power is subtle but becomes visible through ritual and attention.
It can be recited when lighting a lamp or sacred fire, while offering ghee or simple oblations, and as a prayer for protection of health, children, and household well-being.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.