Rig Veda 1.158.2: Mandala 1, Sukta 158, Mantra 2

Sukta 1.158

Devata: Aśvins

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

को वां दाशत्सुमतये चिदस्यै वसू यद्धेथे नमसा पदे गोः । जिगृतमस्मे रेवतीः पुरंधीः कामप्रेणेव मनसा चरन्ता ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.158.2

Transliteration

kó vāṃ dā́śat su-matáye cid asyái vasū yád dhéthe námasā padé góḥ | jigṛtám asmé revátīḥ púraṃdhīḥ kā́ma-préṇeva mánasā cárantā ||

Translation

ผู้ใดเล่าจะถวายแก่ท่านเพื่อความกรุณาอันชื่นบานนี้ โอ้ผู้สว่างไสว—เพราะท่านได้ตั้งพระกรุณาไว้ด้วยนมัสการ ณ รอยเท้าแห่งโค (ลำแสงแห่งความสว่าง)? ขอจงยกขึ้นเพื่อเราให้ได้มาซึ่งความสำเร็จอันมั่งคั่ง ความคิดความเข้าใจอันอุดม; ให้มันเคลื่อนไปในใจดุจแรงผลักดันที่นำหน้าของความปรารถนา เพื่อให้ปัญญาของเราบริบูรณ์.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• कः: who?
• कः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: किम् (प्रातिपदिक) / क- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वाम्: you two / of you two
• वाम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दाशत्: may (he) give/offer
• दाशत्: Kartā
• Type: Verb
• Root: दाश् (दाशति ‘to give, offer, worship’)

• सुमतये: for good thought/favor
• सुमतये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: सुमति- (सु+मति)

• चित्: even, indeed
• चित्: (निपात/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• अस्यै: to this (one), to her
• अस्यै: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वसू: two treasures/goods
• वसू: Karma
• Type: Noun
• Root: वसु-

• यत्: which/that
• यत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हेथे: in/with the assault (weapon/hostility)
• हेथे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: हेथ- (प्रातिपदिक; ‘weapon/assault/hostility’ वैदिक)

• नमसा: with reverence, by homage
• नमसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: नमस्-

• पदे: at/in the step, at the place
• पदे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: पद-

• गोः: of the cow (or: of light/earth, Vedic ‘go’)
• गोः: (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गो-

• जिगृतम्: sing/praise (you all)!
• जिगृतम्: Kartā
• Type: Verb
• Root: गृ (गृणाति/गिरति वैदिक; ‘to sing/praise’), with reduplication ji-

• अस्मे: for us, to us
• अस्मे: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रेवतीः: rich, splendid
• रेवतीः: Karma
• Type: Adjective
• Root: रेवत् (विशेषण-प्रातिपदिक) → रेवती- (स्त्री)

• पुरंधीः: bounties, liberal gifts
• पुरंधीः: Karma
• Type: Noun
• Root: पुरंधि- (स्त्री; ‘bounty, liberality, abundant gift/insight’ वैदिक)

• कामप्रेण: with desire/impulse
• कामप्रेण: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: कामप्र- (प्रातिपदिक; ‘desire-impelling/according to desire’), instrumental sg.

• इव: like, as
• इव: (उपमान)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• मनसा: with the mind
• मनसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: मनस्-

• चरन्ता: (you) two moving/going
• चरन्ता: Kartā
• Type: Verb (participle)
• Root: चर् (चरति ‘to move, go’)