Rig Veda 1.158.3: Mandala 1, Sukta 158, Mantra 3

Sukta 1.158

Devata: Aśvins

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

युक्तो ह यद्वां तौग्र्याय पेरुर्वि मध्ये अर्णसो धायि पज्रः । उप वामवः शरणं गमेयं शूरो नाज्म पतयद्भिरेवैः ॥

Recitation with translationRig Veda 1.158.3

Transliteration

yuktó ha yád vāṃ taugryā́ya pérur ví mádhye árṇaso dhā́yi pajráḥ | úpa vā́m ávaḥ śaráṇaṃ gameyaṃ śū́ro nā́jma patáyadbhir évaiḥ ||

Translation

เมื่อสิ่งที่ท่านผูกเทียมไว้ (รถศึก/พลัง) ได้พาบุตรแห่งทุคระไป และปัชระถูกตั้งไว้กลางกระแสน้ำหลาก—เมื่อนั้นขอให้ข้าพเจ้าเข้าใกล้ความช่วยเหลือของท่าน ดุจเข้าหาที่พึ่งอันปลอดภัย; ดุจวีรบุรุษเร่งแล่นบนทางวิ่ง พร้อมม้าเร็วที่โผบิน (พลังทั้งหลาย).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• युक्तः: yoked, harnessed
• युक्तः: Kartā (विशेषणरूपेण कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective/Participle
• Root: युज् (धातु) / युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• ह: indeed, surely
• ह: —
• Type: Indeclinable
• Root: ह (निपात)

• यत्: when/that which
• यत्: —
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वाम्: of you two / you two
• वाम्: Karma/सम्बन्ध (सन्दर्भानुसार ‘you two’ as object/possessive)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• तौग्र्याय: to/for the Taugra (Tugra’s son; Bhujyu)
• तौग्र्याय: Sampradāna
• Type: Noun/Adjective
• Root: तौग्र्य (प्रातिपदिक; विशेषण)

• पेरुः: they have carried/borne (conveyed)
• पेरुः: Kriyā (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पॄ/पॢ (धातु; वेदिक परस्मैपद)

• वि: apart, forth, through
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग)

• मध्ये: in the middle
• मध्ये: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)

• अर्णसः: of the flood/stream (waters)
• अर्णसः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: अर्णस् (प्रातिपदिक)

• धायि: was placed/was set
• धायि: Kriyā
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• पज्रः: the strong/firm one (Pajra; epithet/name)
• पज्रः: Kartā (या कर्तृपद/विशेष्य)
• Type: Noun/Adjective
• Root: पज्र (प्रातिपदिक)

• उप: towards, near
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/अव्यय)

• वाम्: you two
• वाम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• अवः: help, protection
• अवः: Karma
• Type: Noun
• Root: अवस् (प्रातिपदिक)

• शरणम्: refuge
• शरणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शरण (प्रातिपदिक)

• गमेयम्: may I go/attain
• गमेयम्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)

• शूरः: a hero
• शूरः: Kartā (उपमान-कर्तृ)
• Type: Noun/Adjective
• Root: शूर (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• अज्म: a course/track, path
• अज्म: Karma (गमनस्य)
• Type: Noun
• Root: अज्मन्/अज्म (प्रातिपदिक; वेदिक)

• पतयद्भिः: with flying (ones), with winging (things)
• पतयद्भिः: Karaṇa
• Type: Participle
• Root: पत् (धातु) → पतयत् (वर्तमान कृदन्त)

• एवैः: with horses/steeds
• एवैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: एव (प्रातिपदिक; ‘horse/steed’—वेदिक)