
Sukta 1.115
Kutsa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.115)
Sūrya
Triṣṭubh (probable for RV 1.115.1)
บทสวดนี้สรรเสริญการอุทัยประจำวันของสุริยะ ผู้เป็น “พระพักตร์” และ “ดวงเนตร” อันสว่างไสวของเหล่าเทพ ทำให้สวรรค์ แผ่นดิน และห้วงอากาศระหว่างกลางเต็มไปด้วยระเบียบและความปรากฏชัด พรรณนารถศึกของพระอาทิตย์และการเปลี่ยนผ่านจากราตรีสู่ทิวาในฐานะการเคลื่อนผ่านแห่งจักรวาลตามกฎ แล้วแปรเหตุการณ์นั้นเป็นคำอธิษฐานขอให้พ้นจากความทุกข์และความผิดพลาด และขอให้แผ่ขยายเข้าสู่ฤตะ (ระเบียบ-สัจธรรม)
Mantra 1
चित्रं देवानामुदगादनीकं चक्षुर्मित्रस्य वरुणस्याग्नेः । आप्रा द्यावापृथिवी अन्तरिक्षं सूर्य आत्मा जगतस्तस्थुषश्च ॥
พระพักตร์อันรุ่งเรืองของเหล่าเทพได้ผุดขึ้นแล้ว—สุริยะ ผู้เป็นดวงตาของมีตราและวรุณะ และของอัคนีด้วย. พระองค์เติมเต็มฟ้า แผ่นดิน และอากาศระหว่างกลาง; ดวงอาทิตย์คืออาตมัน(ตัวตนแท้)ของสรรพสิ่ง ทั้งที่เคลื่อนไหวและที่ตั้งมั่น.
Mantra 2
सूर्यो देवीमुषसं रोचमानां मर्यो न योषामभ्येति पश्चात् । यत्रा नरो देवयन्तो युगानि वितन्वते प्रति भद्राय भद्रम् ॥
สุริยะติดตามอุษัสเทวีผู้รุ่งโรจน์ดุจหนุ่มน้อยตามหลังหญิงสาว. ณ ที่นั้น มนุษย์ผู้ใฝ่หาทวยเทพแผ่ขยายยุคทั้งหลาย (ยุกะ) และวางความดีต่อความดี—ทุกย่างก้าวอันเป็นมงคลย่อมรับด้วยมงคลที่ยิ่งกว่า.
Mantra 3
भद्रा अश्वा हरितः सूर्यस्य चित्रा एतग्वा अनुमाद्यासः । नमस्यन्तो दिव आ पृष्ठमस्थुः परि द्यावापृथिवी यन्ति सद्यः ॥
ม้าศึกของสุริยะเป็นมงคล—เหล่าฮริต (Harit ม้าแห่งแสงสีเขียวทอง) งดงามหลากสี ว่องไว และเริงร่าในแรงพุ่งไปข้างหน้า เขาทั้งหลายสักการะแล้วตั้งมั่นบนหลังแห่งสวรรค์; ในบัดดลก็เวียนล้อมครอบคลุมทั้งฟ้าและแผ่นดิน แผ่แสงอันเป็นระเบียบไปทั่วทุกทิศ.
Mantra 4
तत्सूर्यस्य देवत्वं तन्महित्वं मध्या कर्तोर्विततं सं जभार । यदेदयुक्त हरितः सधस्थादाद्रात्री वासस्तनुते सिमस्मै ॥
นี่คือเทวภาพของสุริยะ (Sūrya) นี่คือมหิทธิฤทธิ์ของท่าน: ท่านรวบรวมใยอันแผ่กว้างซึ่งขึงอยู่ระหว่าง “ผู้กระทำ” ทั้งสองไว้ให้เป็นหนึ่ง เมื่อท่านเทียมฮริต (Harit) จากที่ประจำร่วมกันแล้ว ราตรีก็คลี่อาภรณ์ให้ท่าน—เพื่อให้ผู้ส่องสว่างปรากฏออกมาตามทางอันชอบธรรม.
Mantra 5
तन्मित्रस्य वरुणस्याभिचक्षे सूर्यो रूपं कृणुते द्योरुपस्थे । अनन्तमन्यद्रुशदस्य पाजः कृष्णमन्यद्धरितः सं भरन्ति ॥
ภายใต้สายตาอันเฝ้าดูของมิตระ (Mitra) และวรุณะ (Varuṇa) สุริยะสร้างรูปโฉมของตนในตักแห่งสวรรค์ พลังของท่านด้านหนึ่งไร้ขอบเขตและส่องประกาย; อีกด้านหนึ่งมืดดำ—เหล่าฮริต (Harit) รวบรวมสิ่งเหล่านี้เข้าด้วยกัน.
Mantra 6
अद्या देवा उदिता सूर्यस्य निरंहसः पिपृता निरवद्यात् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥
วันนี้ ข้าแต่เทพทั้งหลาย เมื่อสุริยะอุทัยแล้ว ขอท่านทั้งหลายโปรดปลดเราให้พ้นจากความคับแค้น และให้พ้นจากความผิดอันน่าติเตียนเถิด ขอให้มิตรและวรุณะทรงขยายเราให้กว้างใหญ่ ขอให้อทิติ สินธุ(แม่น้ำ) แผ่นดิน และสวรรค์ จงอุปถัมภ์คุ้มครองเรา
It praises the rising Sun (Sūrya) as the all-seeing power that fills the worlds with light and order, and it asks the gods to free the worshipper from distress and moral fault.
Because Sūrya makes everything visible and thus supports truth, law, and right conduct—qualities especially associated with Mitra and Varuṇa; his light is their ‘seeing’ in the world.
It is well suited for dawn recitation facing east: contemplate the Sun as inner clarity, then pray for removal of negativity (aṃhas) and for a truthful, expansive day aligned with ṛta.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.