Sukta 115
Sukta 1.115
Kutsa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.115)
Sūrya
Triṣṭubh (probable for RV 1.115.1)
บทสวดนี้สรรเสริญการอุทัยประจำวันของสุริยะ ผู้เป็น “พระพักตร์” และ “ดวงเนตร” อันสว่างไสวของเหล่าเทพ ทำให้สวรรค์ แผ่นดิน และห้วงอากาศระหว่างกลางเต็มไปด้วยระเบียบและความปรากฏชัด พรรณนารถศึกของพระอาทิตย์และการเปลี่ยนผ่านจากราตรีสู่ทิวาในฐานะการเคลื่อนผ่านแห่งจักรวาลตามกฎ แล้วแปรเหตุการณ์นั้นเป็นคำอธิษฐานขอให้พ้นจากความทุกข์และความผิดพลาด และขอให้แผ่ขยายเข้าสู่ฤตะ (ระเบียบ-สัจธรรม)
Mantras
Mantra 1
चित्रं देवानामुदगादनीकं चक्षुर्मित्रस्य वरुणस्याग्नेः । आप्रा द्यावापृथिवी अन्तरिक्षं सूर्य आत्मा जगतस्तस्थुषश्च ॥
พระพักตร์อันรุ่งเรืองของเหล่าเทพได้ผุดขึ้นแล้ว—สุริยะ ผู้เป็นดวงตาของมีตราและวรุณะ และของอัคนีด้วย. พระองค์เติมเต็มฟ้า แผ่นดิน และอากาศระหว่างกลาง; ดวงอาทิตย์คืออาตมัน(ตัวตนแท้)ของสรรพสิ่ง ทั้งที่เคลื่อนไหวและที่ตั้งมั่น.
Mantra 2
सूर्यो देवीमुषसं रोचमानां मर्यो न योषामभ्येति पश्चात् । यत्रा नरो देवयन्तो युगानि वितन्वते प्रति भद्राय भद्रम् ॥
สุริยะติดตามอุษัสเทวีผู้รุ่งโรจน์ดุจหนุ่มน้อยตามหลังหญิงสาว. ณ ที่นั้น มนุษย์ผู้ใฝ่หาทวยเทพแผ่ขยายยุคทั้งหลาย (ยุกะ) และวางความดีต่อความดี—ทุกย่างก้าวอันเป็นมงคลย่อมรับด้วยมงคลที่ยิ่งกว่า.
Mantra 3
भद्रा अश्वा हरितः सूर्यस्य चित्रा एतग्वा अनुमाद्यासः । नमस्यन्तो दिव आ पृष्ठमस्थुः परि द्यावापृथिवी यन्ति सद्यः ॥
ม้าศึกของสุริยะเป็นมงคล—เหล่าฮริต (Harit ม้าแห่งแสงสีเขียวทอง) งดงามหลากสี ว่องไว และเริงร่าในแรงพุ่งไปข้างหน้า เขาทั้งหลายสักการะแล้วตั้งมั่นบนหลังแห่งสวรรค์; ในบัดดลก็เวียนล้อมครอบคลุมทั้งฟ้าและแผ่นดิน แผ่แสงอันเป็นระเบียบไปทั่วทุกทิศ.
Mantra 4
तत्सूर्यस्य देवत्वं तन्महित्वं मध्या कर्तोर्विततं सं जभार । यदेदयुक्त हरितः सधस्थादाद्रात्री वासस्तनुते सिमस्मै ॥
นี่คือเทวภาพของสุริยะ (Sūrya) นี่คือมหิทธิฤทธิ์ของท่าน: ท่านรวบรวมใยอันแผ่กว้างซึ่งขึงอยู่ระหว่าง “ผู้กระทำ” ทั้งสองไว้ให้เป็นหนึ่ง เมื่อท่านเทียมฮริต (Harit) จากที่ประจำร่วมกันแล้ว ราตรีก็คลี่อาภรณ์ให้ท่าน—เพื่อให้ผู้ส่องสว่างปรากฏออกมาตามทางอันชอบธรรม.
Mantra 5
तन्मित्रस्य वरुणस्याभिचक्षे सूर्यो रूपं कृणुते द्योरुपस्थे । अनन्तमन्यद्रुशदस्य पाजः कृष्णमन्यद्धरितः सं भरन्ति ॥
ภายใต้สายตาอันเฝ้าดูของมิตระ (Mitra) และวรุณะ (Varuṇa) สุริยะสร้างรูปโฉมของตนในตักแห่งสวรรค์ พลังของท่านด้านหนึ่งไร้ขอบเขตและส่องประกาย; อีกด้านหนึ่งมืดดำ—เหล่าฮริต (Harit) รวบรวมสิ่งเหล่านี้เข้าด้วยกัน.
Mantra 6
अद्या देवा उदिता सूर्यस्य निरंहसः पिपृता निरवद्यात् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥
วันนี้ ข้าแต่เทพทั้งหลาย เมื่อสุริยะอุทัยแล้ว ขอท่านทั้งหลายโปรดปลดเราให้พ้นจากความคับแค้น และให้พ้นจากความผิดอันน่าติเตียนเถิด ขอให้มิตรและวรุณะทรงขยายเราให้กว้างใหญ่ ขอให้อทิติ สินธุ(แม่น้ำ) แผ่นดิน และสวรรค์ จงอุปถัมภ์คุ้มครองเรา
Inside Sukta 115
How it unfolds
- Where it opens
Sūrya rises as the brilliant face of the gods and the eye of Mitra–Varuṇa and Agni, filling the three realms; he is named the ‘Self’ of all that moves and stands.
- Development
The hymn elaborates the Sun’s movement and chariot imagery, emphasizing the ordered transition between night and day and the Sun’s role in sustaining cosmic law and visibility.
- Climax
A direct proclamation of Sūrya’s devatva and mahitva: he gathers the ‘wide-stretched web’ between the two horizons/agents, and Night spreads her garment as he yokes the Harits—an image of lawful emergence into manifestation.
- Where it settles
The cosmic vision turns into prayer: with the Sun’s rising, may the gods free us from distress and fault, and may Mitra–Varuṇa, Aditi, the waters/river, Earth, and Heaven foster our widening into truth.
The deity: Sūrya
- In the VedaSūrya is the radiant disk and the all-seeing power—called the ‘citra anīka’ (bright face) and ‘cakṣus’ (eye) of Mitra, Varuṇa, and Agni—who pervades the three worlds with light and measure.
- Cosmic functionHe establishes day, regulates time and seasons, reveals paths and directions, and upholds ṛta by making the world visible and navigable; his rising marks the renewal of cosmic order.
- Inner significanceThe awakening of consciousness and discernment: the inner ‘sun’ that exposes error, clears heaviness, and enables a truthful, expansive orientation of mind and life.
The seer
- Kutsa ĀṅgirasaĀṅgirasa (Angiras lineage; sometimes linked with the Kutsa family of seers) · A prominent early Ṛgvedic seer associated with Indra’s heroic mythology and the articulation of dawn/daybreak imagery; his hymns often connect cosmic events with human welfare and liberation.
Famous verses
sūrya ātmā jagatas tasthuṣaś ca
तत्सूर्यस्य देवत्वं तन्महित्वं मध्या कर्तोर्विततं सं जभार । यदेदयुक्त हरितः सधस्थादाद्रात्री वासस्तनुते सिमस्मै ॥nir aṃhasaḥ pipṛtā nir avadyāt
Attributes of the deity
- All-seeing witness (cakṣus)
- Upholder of ṛta and lawful passage between night and day
- World-filling radiance across dyāvā-pṛthivī and antarikṣa
- Charioteer with Harit (green/golden) horses
- Self (ātmā) of moving and unmoving beings (as expressed in the hymn)
Also by this seer
- Several hymns in Rig Veda Mandala 1 are traditionally attributed to Kutsa (including hymns associated with Indra and the dawn-day transition).
- Later Vedic and epic tradition remembers Kutsa in Indra-related narratives, reinforcing his profile as a seer of victory and right order.
The rite, step by step
- Purification and settling of intention facing east at dawn.
- Kindling/maintaining the āhavanīya fire (if within an agnihotra framework) and preparing offerings.
- Recite the sukta as Sūrya appears or during the brightening of the horizon, contemplating the Sun as the ‘eye’ of cosmic order.
- Make offerings with the key petitions (release from aṃhas and avadyā; widening by Mitra-Varuṇa; support of Aditi, Earth, Heaven, and waters).
- Conclude with silent contemplation of inner clarity and a resolve to act in accord with ṛta.
Offerings
- Ghee (ājya) into fire
- Milk or soma (where applicable in a larger rite)
- Water libation (arghya) or respectful oblation to Sūrya
- Simple food offering in domestic observance
Frequently Asked Questions
It praises the rising Sun (Sūrya) as the all-seeing power that fills the worlds with light and order, and it asks the gods to free the worshipper from distress and moral fault.
Because Sūrya makes everything visible and thus supports truth, law, and right conduct—qualities especially associated with Mitra and Varuṇa; his light is their ‘seeing’ in the world.
It is well suited for dawn recitation facing east: contemplate the Sun as inner clarity, then pray for removal of negativity (aṃhas) and for a truthful, expansive day aligned with ṛta.
Ask anything about Sukta 115 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
