Adhyaya 23

Verse 1

मार्कंडेय उवाच । द्वारकायाश्च माहात्म्यमिंद्रद्युम्न निबोध मे । कलौ निवसते यत्र क्लेशहा रुक्मिणीपतिः

మార్కండేయుడు పలికెను—హే ఇంద్రద్యుమ్నా, నా నుండి ద్వారక మహాత్మ్యాన్ని వినుము; అక్కడ కలియుగంలోనూ క్లేశహరుడు, రుక్మిణీపతి భగవాన్ నివసిస్తాడు।

Verse 2

कलौ कृष्णस्य माहात्म्यं ये शृण्वंति पठंति च । न तेषां जायते वासो यमलोके युगाष्टकम्

కలియుగంలో శ్రీకృష్ణ మహాత్మ్యాన్ని వినీ చదివీ పఠించే వారికి యమలోకంలో నివాసం కలగదు—ఎనిమిది యుగాలపాటు కూడా కాదు।

Verse 3

नित्यं कृष्णकथा यस्य प्राणादपि गरीयसी । न तस्य दुर्ल्लभं किंचिदिह लोके परं नृप

హే నృపా, ఎవరికైతే శ్రీకృష్ణకథ నిత్యం ప్రాణాలకన్నా కూడా అధిక ప్రియమో, అతనికి ఇహలోకంలోనూ పరలోకంలోనూ ఏదీ దుర్లభం కాదు।

Verse 4

मन्वंतरसहस्रैस्तु काशीवासेन यत्फलम् । तत्फलं द्वारकावासे वसतां पंचभिर्दिनैः

వేల మన్వంతరాలు కాశీలో నివసించడం వల్ల కలిగే పుణ్యఫలం, ద్వారకలో ఐదు రోజులు నివసించినవారికి అదే పుణ్యఫలంగా లభిస్తుంది।

Verse 5

कलौ निवसते यस्तु श्वपचो द्वारकां यदि । यतीनां गतिमाप्नोति प्राह ह्येवं प्रजापतिः

కలియుగంలో శ్వపచుడైనా ద్వారకలో నివసిస్తే, అతడు యతుల గతిని పొందుతాడు—ఇలా ప్రజాపతి ప్రకటించాడు।

Verse 6

द्वारकां गंतुकामं यः प्रत्यहं कुरुते नरः । फलमाप्नोति मनुजः कुरुक्षेत्रसमुद्भवम्

ప్రతిరోజూ ద్వారకకు వెళ్లాలని హృదయపూర్వక సంకల్పం చేసే మనిషి, కురుక్షేత్ర తీర్థయాత్ర వల్ల కలిగే పుణ్యఫలాన్ని పొందుతాడు।

Verse 7

सोमग्रहे च यत्प्रोक्तं यत्फलं सोमनायके । दृष्ट्वा तत्फलमाप्नोति द्वारवत्यां जनार्द्दनम्

సోమగ్రహణ సమయంలో చెప్పబడిన ఫలం, సోమనాథుని వద్ద చెప్పబడిన పుణ్యం—ద్వారవతిలో జనార్దనుని దర్శించితే అదే ఫలంగా లభిస్తుంది।

Verse 8

पुष्करे कार्त्तिकीं कृत्वा यत्फलं वर्षकोटिभिः । तत्फलं द्वारकावासे दिनेनैकेन जायते

పుష్కరంలో కార్తికీ వ్రతాన్ని కోట్ల సంవత్సరాలు ఆచరించిన ఫలం, ద్వారకలో ఒక్క రోజు నివసించడంవల్లనే కలుగుతుంది।

Verse 9

द्वारकायां दिनैकेन दृष्टे देवकिनंदने । फलं कोटिगुणं ज्ञेयमत्र लक्षशतोद्भवम्

ద్వారకలో ఒక్క దినములోనే దేవకీనందన శ్రీకృష్ణుని దర్శించినవానికి లభించే ఫలం కోటిగుణముగా వృద్ధి చెందుతుంది; ఇక్కడ లక్షలకొద్దీ పుణ్యము ఉద్భవిస్తుంది।

Verse 10

कलौ निवसतां भूप धन्यास्तेषां मनोरथाः । कृष्णस्य दर्शने नित्यं द्वारकागमने मतिः

ఓ రాజా! కలియుగంలో నివసించువారిలో, ఎవరి మనస్సు నిత్యం శ్రీకృష్ణ దర్శనమునకూ ద్వారకాగమనమునకూ లగ్నమై ఉంటుందో వారి ఆశయాలు ధన్యమైనవి।

Verse 11

एकामपि द्वादशीं तु यः करोति नृपोत्तम । कृष्णस्य सन्निधौ भूप द्वारकायाः फलं शृणु

ఓ నృపోత్తమా, ఓ భూపా! శ్రీకృష్ణుని సన్నిధిలో ఎవడు ఒక్క ద్వాదశీ వ్రతమునైనా ఆచరిస్తాడో, అతనికి ద్వారకా ఫలం లభిస్తుంది; ఆ ఫలాన్ని వినుము।

Verse 12

धन्यास्ते कृतकृत्यास्ते ते जना लोकपावनाः । दृष्टं कृष्णमुखं यैस्तु पापकोट्ययुतापहम्

ధన్యులు వారు, కృతకృత్యులు వారు, లోకపావనులు వారు; ఎందుకంటే వారు శ్రీకృష్ణుని ముఖమును దర్శించారు—అది కోటి కోటి పాపములను, అయుతములుగా నశింపజేస్తుంది।

Verse 13

यत्फलं व्रतसंयुक्तैर्वासरैः कृष्णसंयुतैः । यज्ञैर्दानैर्बृहद्भिश्च द्वारकायां तथैकया

వ్రతసహితమైన, శ్రీకృష్ణునికి అంకితమైన దినములచేత, అలాగే మహాయజ్ఞములచేత మరియు మహాదానములచేత ఏ ఫలం లభించునో—అదే ఫలం ద్వారకలో ఒక్కటే (ఆచరణ) వలన కూడా లభిస్తుంది।

Verse 14

क्षीरस्नानं प्रकुर्वंति ये नराः कृष्ण मूर्धनि । शताश्वमेधजं पुण्यं बिंदुना बिंदुना स्मृतम्

శ్రీకృష్ణుని మస్తకంపై క్షీరాభిషేకం చేసే వారు—ప్రతి బిందువూ శత అశ్వమేధ యజ్ఞఫలసమానమైన పుణ్యాన్ని ఇస్తుందని స్మృతిలో చెప్పబడింది।

Verse 15

दधि क्षीराद्दशगुणं घृतं दध्नो दशोत्तरम् । घृताद्दशगुणं क्षौद्रं क्षौद्राद्दशगुणोत्तरम्

క్షీరంతో పోలిస్తే దధి పుణ్యం దశగుణం; దధికంటే ఘృతం దశగుణం అధికం; ఘృతంకంటే క్షౌద్రం (తేనె) దశగుణ పుణ్యదాయకం; తేనెకు మించినదీ మరల దశగుణంగా వృద్ధి చెందుతుంది।

Verse 16

पुष्पोदकं च रत्नोदं वर्द्धनं च दशोत्तरम् । मंत्रोदकं च गंधोदं तथैव नृपसत्तम

హే నృపశ్రేష్ఠా! పుష్పోదకం, రత్నోదకం, వర్ధనజలం—ఇవీ దశగుణంగా శ్రేష్ఠమని చెప్పబడినవి; అలాగే మంత్రోదకం మరియు సుగంధోదకమూ ప్రశంసింపబడినవి।

Verse 17

इक्षो रसेन स्नपनं शतवाजिमखैः समम् । तथैव तीर्थनीरं स फलं यच्छति भूमिप

హే భూమిపా! చెరకు రసంతో స్నాపనం చేయడం శత వాజిమఖ (అశ్వమేధ) యజ్ఞసమానం; అలాగే తీర్థజలంతో స్నాపనం చేసినా అదే ఫలాన్ని ప్రసాదిస్తుంది।

Verse 18

कृष्णं स्नानार्द्रगात्रं च वस्त्रेण परिमार्जति । तस्य लक्षार्जितस्यापि भवेत्पापस्य मार्जनम्

స్నానం అనంతరం తడిగా ఉన్న శ్రీకృష్ణుని దేహాన్ని వస్త్రంతో తుడిచే వానికి, లక్షలుగా కూడిన పాపములకూడా శుద్ధి కలుగుతుంది।

Verse 19

स्नापयित्वा जगन्नाथं पुष्पमालावरोहणम् । कुरुते प्रतिपुष्पं तु स्वर्णनिष्कायुतं फलम्

జగన్నాథునికి స్నానం చేయించి, అనంతరం పుష్పమాలను సమర్పిస్తే, ప్రతి పుష్పానికి స్వర్ణనిష్కసమానమైన పుణ్యఫలం లభిస్తుంది।

Verse 20

स्नानकाले तु देवस्य शंखादीनां तु वादनम् । कुरुते ब्रह्मलोके तु वसते ब्रह्मवासरम्

ప్రభువు స్నానారాధన సమయంలో శంఖాది మంగళవాద్యాలను వాయించే వాడు బ్రహ్మలోకాన్ని పొందీ, అక్కడ బ్రహ్మదినమంత కాలం నివసిస్తాడు।

Verse 21

स्नानकाले स कृष्णस्य पठेन्नामसहस्रकम् । प्रत्यक्षरं लभेत्प्रेष्टं कपिलागोशतोद्भवम्

స్నానకాలంలో కృష్ణుని సహస్రనామాలను పఠించినవాడు, ప్రతి అక్షరానికి వంద కపిల గోవులను దానం చేసినంత ప్రియమైన పుణ్యాన్ని పొందుతాడు।

Verse 22

फलमेतन्महीपाल गीतायाः परिकीर्तितम् । गजेंद्रमोक्षणेनैवं स्तवराजेन कीर्त्तितम्

ఓ మహీపాలా! ఈ ఫలం గీతకు ప్రకటించబడింది; అలాగే గజేంద్రమోక్షణమనే ఈ స్తవరాజానికీ ఇదే ఫలం కీర్తించబడింది।

Verse 23

स्तवैरृषिकृतैरन्यैः पठितैश्च नराधिप । तोषमाप्नोति देवेशः सर्वान्कामान्प्रयच्छति

ఓ నరాధిపా! ఋషులు రచించిన ఇతర స్తోత్రాలను పఠిస్తే దేవేశుడు ప్రసన్నుడై సమస్త కోరిన కోరికలను ప్రసాదిస్తాడు।

Verse 24

किं पुनर्वेदपाठं तु स्नानकाले करोति यः । तस्य यल्लभते पुण्यं न ज्ञातं नरनायक

హే నరనాయకా! స్నానారాధన సమయంలో వేదపాఠం చేసే వానికి లభించే పుణ్యం అపరిమితం.

Verse 25

स्नान काले च संप्राप्ते कृष्णस्याग्रे तु नर्तनम् । गीतं चैव पुनस्तत्र स्तवनं वदनेन हि

స్నానారాధన సమయం వచ్చినప్పుడు కృష్ణుని ముందర నర్తించాలి; అక్కడే గానం చేసి, తన స్వరంతో మళ్లీ స్తుతి పలకాలి.

Verse 26

स्नानकाले तु कृष्णस्य जयशब्दं करोति यः । करताल समायुक्तं गीतनृत्यं करोति च

కృష్ణుని స్నానారాధన సమయంలో ఎవడు ‘జయ’ నినాదం చేస్తాడో, కరతాళాలతో కూడిన గీత-నృత్యం కూడా చేస్తాడు, (అతడు మహాపుణ్యం పొందుతాడు).

Verse 27

तत्र चेष्टां प्रकुर्वाणो हसते जल्पतेऽपि वा । मुक्तं तेन परं मातुर्योनियंत्रस्य निर्गमम्

ఆ సందర్భంలో ఎవడు హావభావాలు చేసినా, నవ్వినా లేదా మాట్లాడినా, ఆ భక్తిసహభాగిత్వం వల్ల అతడు మాతృయోని బంధనంనుండి విముక్తుడై పునర్జన్మ బలవంతం నుండి విడిపోతాడు.

Verse 28

नोत्तानशायी भवति मातुरंके नरेश्वर । गुणान्पठति कृष्णस्य यः काले स्नानकर्मणः

హే నరేశ్వరా! స్నానకర్మ సమయంలో కృష్ణుని గుణాలను పఠించే వాడు మళ్లీ తల్లి ఒడిలో అసహాయ శిశువుగా పడుకోడు.

Verse 29

चंदनागुरुमिश्रेण कंकुमेन सुगंधिना । विलेपयति यः कृष्णं कर्पूरमृगनाभिना । कल्पं तु भवने विष्णोर्वसते पितृभिः सह

చందనంలో అగరు కలిపి, సుగంధ కుంకుమతోను, కర్పూరం మరియు కస్తూరితోను భక్తితో శ్రీకృష్ణుని లేపనం చేసే వాడు తన పితృదేవతలతో కలిసి విష్ణులోకంలో ఒక కల్పకాలం నివసిస్తాడు।

Verse 30

प्रत्येकं चंदनादीनामिंद्रद्युम्न न चान्यथा । नानादेशसमुद्भूतैः सुवस्त्रैश्च सुकोमलैः

హే ఇంద్రద్యుమ్నా! నిస్సందేహంగా ఇదే సత్యం—చందనం మొదలైన వాటి ప్రతి అర్పణమూ, అనేక దేశాల నుండి తెచ్చిన అతి మృదువైన ఉత్తమ వస్త్రాల సమర్పణమూ, ద్వారకలో ప్రత్యేక పుణ్యభరిత పూజగా మారుతుంది।

Verse 31

धूपयित्वा सुगंधैश्च यो धूपयति मानवः । मन्वंतराणि वसते तत्संख्यानि हरेर्गृहे

సుగంధ ధూపాలతో హరిని ధూపింపజేసే మనిషి, ఆ అర్పణల సంఖ్యకు సమానమైన మన్వంతరాల పాటు హరి ధామంలో నివసిస్తాడు।

Verse 32

स्वशक्त्या देवदेवेशं भूषणैर्भूषयंति च । हेमजैरतुलैः शुभ्रैर्मणिजैश्च सुशोभनैः

వారు తమ శక్తి మేరకు దేవదేవేశ్వరుని ఆభరణాలతో అలంకరిస్తారు—అతుల్యమైన స్వర్ణాభరణాలతోను, ప్రకాశించే సుందర రత్నాలతోను।

Verse 33

तेषां फलं महाराज रुद्राश्च वासवादयः

హే మహారాజా! ఇలాంటి ఆరాధన ఫలాన్ని రుద్రులు, ఇంద్రుడు మరియు ఇతర దేవతలూ కూడా (పూర్తిగా) గ్రహించలేరు।

Verse 34

जानंति मुनयो नैव वर्जयित्वा तु माधवम् । येऽर्चयंति जगन्नाथं कृष्णं कलिमलापहम् । केतकीतुलसीपत्रैः पुष्पैर्मालतिसंभवैः

మాధవుని విడిచి మునులకైనా ఇది పూర్తిగా తెలియదు; కలిమలాపహుడైన జగన్నాథ శ్రీకృష్ణుని కేతకీ, తులసీ పత్రాలు మరియు మాలతీ పుష్పాలతో అర్చించే వారు ధన్యులు।

Verse 35

तद्देशसंभवैश्चान्यैर्भूरिभिः कुसुमैर्नृप । एकैकं नृप शार्दूल राजसूयसमं स्मृतम्

ఓ రాజా! ఆ దేశంలో పుట్టిన ఇతర అనేక పుష్పాలతో కూడ—ఓ రాజశార్దూలా—ఒక్కొక్క పుష్పార్పణం రాజసూయ యజ్ఞసమమని స్మృతిలో చెప్పబడింది।

Verse 36

ये कुर्वंति नराः पूजां स्वशक्त्या रुक्मिणीपतेः । क्रीडंति विष्णुलोके ते मन्वतरशतं नराः

తమ శక్తి మేరకు రుక్మిణీపతిని పూజించే వారు, శత మన్వంతరాల పాటు విష్ణులోకంలో క్రీడిస్తారు।

Verse 37

यः पुनस्तुलसीपत्रैः कोमलमंजरीयुतैः । पूजयेच्छ्रद्धया यस्तु कृष्णं देवकिनंदनम्

కోమల మంజరీలతో కూడిన తులసీ పత్రాలతో శ్రద్ధగా దేవకీనందన శ్రీకృష్ణుని పూజించే వాడు పరమ పుణ్యాన్ని పొందుతాడు।

Verse 38

या गतिर्योगयुक्तानां या गतिर्योगशालिनाम् । या गतिर्दानशीलानां या गतिस्तीर्थसेविनाम्

యోగయుక్తులకు ఏ గతి ఉందో, యోగంలో స్థిరులైన వారికి ఏ గతి ఉందో; దానశీలులకు ఏ గతి ఉందో, తీర్థసేవకులకు ఏ గతి ఉందో—

Verse 39

या गतिर्मातृभक्तानां द्वादशीं वेधवर्जिताम् । कुर्वतां जागरं विष्णोर्नृत्यतां गायतां फलम्

మాతృభక్తులకు లభించే పరమగతి ఏదో, అలాగే వేదవర్జిత (శుద్ధ) ద్వాదశీనాడు విష్ణువుకోసం జాగరణ చేసి నర్తిస్తూ గానంచేసే భక్తులకు లభించే ఫలమూ అదే పొందబడుతుంది।

Verse 40

वैष्णवानां तु भक्तानां यत्फलं वेदवादिनाम् । पठतां वैष्णवं शास्त्रं वैष्णवानां तु यच्छताम्

ఓ రాజా! భక్త వైష్ణవులకు ఏ ఫలమో, అదే వేదవాదులకు; వైష్ణవ శాస్త్రాన్ని పఠించే వారికి, అలాగే వైష్ణవులకు దానం చేసే వారికి కూడా అదే ఫలం లభిస్తుంది।

Verse 41

तुलसीमालया कृष्णः पूजितो रुक्मिणी पतिः । फलमेतन्महीपाल यच्छते नात्र सशयः

తులసీమాలతో పూజింపబడిన రుక్మిణీపతి శ్రీకృష్ణుడు ఈ ఫలాన్ని ప్రసాదిస్తాడు, ఓ మహీపాలా—ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 42

यथा लक्ष्मीः प्रिया विष्णोस्तुलसी च ततोऽधिका । द्वारकायां समुत्पन्ना विशेषेण फलाधिका

లక్ష్మీ విష్ణువుకు ప్రియమైనట్లే, తులసి ఆమెకన్నా మరింత ప్రియము; ద్వారకాలో ఉద్భవించిన తులసి ప్రత్యేకంగా అధిక ఫలదాయిని।

Verse 43

यत्र तत्र स्थितो विष्णुस्तुलसीदलमालया । पूजितो द्वारकातुल्यं पुण्यं स यच्छते कलौ

విష్ణువు ఎక్కడ ఎక్కడ ఉన్నా, తులసిదళమాలతో పూజించబడితే, కలియుగంలో కూడా ఆయన ద్వారకాసమాన పుణ్యాన్ని ప్రసాదిస్తాడు।

Verse 44

योऽर्चयेत्केतकीपत्रैः कृष्णं कलिमलापहम् । पत्रेपत्रेऽश्वमेधस्यफलं यच्छति भूभुज

హే రాజేంద్రా! కేతకీ ఆకులతో కలిమలాపహుడైన శ్రీకృష్ణుని అర్చించువాడు, ప్రతి ఆకార్పణమున అశ్వమేధయాగ ఫలమును పొందును।

Verse 45

योऽर्चयेन्मालतीपुष्पैः कृष्णं त्रिभुवनेश्वरम् । तेनाप्तं नास्ति संदेहो यत्फलं दुर्लभं हरेः

మాలతీ పుష్పాలతో త్రిభువనేశ్వరుడైన శ్రీకృష్ణుని అర్చించువాడు, సందేహం లేక హరియొక్క దుర్లభ ఫలమును పొందును।

Verse 46

ऋतुकालोद्भवैः पुष्पैर्योऽर्चयेद्रुक्मिणीपतिम् । सर्वान्कामानवाप्नोति दुर्लभान्देवमानुषैः

ఋతుకాలంలో పుట్టిన పుష్పాలతో రుక్మిణీపతియైన శ్రీకృష్ణుని అర్చించువాడు, దేవమానవులకు దుర్లభమైన సమస్త కామ్యఫలములను పొందును।

Verse 47

कृष्णेनागुरुणा कृष्णं धूपयंति कलौ युगे । सकर्पूरेण राजेन्द्र कृष्णतुल्या भवंति ते

హే రాజేంద్రా! కలియుగంలో కృష్ణవర్ణ అగరును కర్పూరంతో కూడి శ్రీకృష్ణునికి ధూపమర్పించువారు, కృష్ణసమాన తేజస్సు-భాగ్యములు పొందుదురు।

Verse 48

साज्येन गुग्गुलेनापि सुगंधेन जनार्द्दनम् । धूपयित्वा नरो याति पदं भूयः सदा शिवम्

నెయ్యితో కలిపిన సుగంధ గుగ్గులుతో కూడ జనార్దనునికి ధూపమర్పించిన నరుడు, మరల తిరిగి రాడు; సదాశివ పరమపదమును చేరును।

Verse 49

यो ददाति महीपाल कृष्णस्याग्रे तु दीपकम् । पातकं तु समुत्सृज्य ज्योतीरूपं लभेत्पदम्

హే మహీపాలా! ఎవడు శ్రీకృష్ణుని ముందర దీపం సమర్పిస్తాడో, వాడు పాపాన్ని విడిచి జ్యోతిర్మయమైన పరమపదాన్ని పొందుతాడు.

Verse 50

द्वारे कृष्णस्य यो नित्यं दीपमालां करोति हि । सप्तद्वीपवतीराज्यं द्वीपेद्वीपे फलं लभेत्

ఎవడు నిత్యం శ్రీకృష్ణుని ద్వారమున దీపమాలలను అలంకరిస్తాడో, వాడు సప్తద్వీపాధిపత్య ఫలాన్ని పొందుతూ ప్రతి ద్వీపంలో తగిన ఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 51

नैवेद्यानि मनोज्ञानि कृष्णाय विनिवेदयेत् । कल्पांतं तत्पितॄणां हि तृप्तिर्भवति शाश्वती

మనోహరమైన నైవేద్యాలను శ్రీకృష్ణునికి సమర్పించాలి; దానివల్ల అతని పితృదేవతలకు కల్పాంతం వరకు శాశ్వత తృప్తి కలుగుతుంది.

Verse 52

फलानि यच्छते यो वै सुहृद्यानि नरेश्वर । जायंते तस्य कल्पांतं सफलास्तु मनोरथाः

హే నరేశ్వరా! ఎవడు భక్తితో శ్రేష్ఠమైన ఫలాలను సమర్పిస్తాడో, అతని మనోరథాలు కల్పాంతం వరకు ఫలప్రదమవుతాయి.

Verse 53

तांबूलं तु सकर्पूरं सपूगं नरनायक । कृष्णाय यच्छते यो वै पदं तस्याग्निदैवतम्

హే నరనాయకా! కర్పూరం మరియు పూగుతో కూడిన తాంబూలాన్ని శ్రీకృష్ణునికి సమర్పించేవాడు అగ్నిదేవతతో సంబంధమైన పదాన్ని పొందుతాడు.

Verse 54

सनीरं कर्पुरोपेतं कुंभं कृष्णाग्रतो न्यसेत् । कल्पांते न जलापेक्षां कुर्वंति च पितामहाः

కర్పూరసువాసనతో కూడిన నీటితో నిండిన కుంభాన్ని శ్రీకృష్ణుని ముందర స్థాపించాలి. అలా చేస్తే కల్పాంతం వరకు అతని పితృదేవతలకు జలాభావం ఉండదు।

Verse 56

तत्कुले नास्ति पापिष्ठो न च लोके यमस्य च । वायुलोकान्महीपाल न पुनर्विद्यते गतिः

ఆ వంశంలో అత్యంత పాపి ఎవడూ ఉండడు; యమలోకానికి గమనమూ ఉండదు. ఓ మహీపాలా, వాయులోకం నుండి మళ్లీ మర్త్యజన్మకు తిరుగు ప్రయాణం లేదు।

Verse 57

कृष्णवेश्मनि यः कुर्य्यात्सधूपं पुष्पमंडपम् । सपुष्पकविमानैस्तु क्रीडते कोटिभिर्द्दिवि

శ్రీకృష్ణుని నివాసంలో ధూపంతో కూడిన పుష్పమండపాన్ని ఎవడు నిర్మిస్తాడో, అతడు స్వర్గంలో పుష్పాలతో అలంకరించిన కోటి పుష్పకవిమానాల మధ్య క్రీడిస్తాడు।

Verse 58

चलच्चामरवातेन कृष्णं यस्तोषयेन्नरः । तस्योत्तमांगं देवेशश्चुंबते स्वमुखेन हि

చలించే చామర గాలితో శ్రీకృష్ణుని తృప్తిపరచే మనిషి యొక్క శిరస్సును దేవేశ్వరుడు స్వయంగా తన ముఖంతో ముద్దుపెడతాడు।

Verse 59

व्यजनेनाथ वस्त्रेण सुभक्त्या मातरिश्वना । देवदेवस्य राजेन्द्र कुरुते धर्मवारणम्

ఓ రాజేంద్రా, వ్యజనం మరియు వస్త్రం—ఇవన్నీ సుభక్తితో సమర్పించినప్పుడు మాతరిశ్వా (వాయువు) దేవదేవునికి ధర్మరక్షణ అనే కవచాన్ని నిర్వహిస్తాడు।

Verse 60

धूपं चंदनमालां तु कुरुते कृष्णसद्मनि । देवकन्यायुतैर्लक्षैः सेव्यते सुरनायकैः

కృష్ణసద్మంలో ధూపమును, చందనమాలనూ అర్పించువాడిని దేవనాయకులు లక్షల దేవకన్యలతో కూడి సేవిస్తారు।

Verse 61

ध्वजमारोपयेद्यस्तु प्रासादोपरि भक्तितः । तस्य ब्रह्मपदे वासः क्रीडते ब्रह्मणा सह

భక్తితో ప్రభువు ప్రాసాదశిఖరంపై ధ్వజాన్ని ఎగరేసినవానికి బ్రహ్మపదంలో నివాసం లభిస్తుంది; అక్కడ బ్రహ్మతో కలిసి క్రీడిస్తాడు।

Verse 62

प्रांगणं वर्णकोपेतं स्वस्तिकैश्च समन्वितैः । देवदेवस्य कुरुते क्रीडते भुवनत्रये

దేవదేవుని ప్రాంగణాన్ని రంగురంగుల అలంకరణలతో, మంగళ స్వస్తిక చిహ్నాలతో అలంకరించువాడు త్రిభువనమంతటా ఆనందంగా క్రీడిస్తాడు।

Verse 63

यो दद्यान्मण्डपे पुष्पप्रकरं रुक्मिणीपतेः । देवोद्यानेषु सर्वेषु क्रीडते नरनायकैः

రుక్మిణీపతి మండపంలో పుష్పరాశిని అర్పించువాడు సమస్త దేవోദ്യానాలలో శ్రేష్ఠ నరనాయకులతో కలిసి క్రీడిస్తాడు।

Verse 64

प्रासादे देवदेवस्य चित्रकर्म करोति यः । वसते रुद्रलोके तु यावत्तिष्ठंति सागराः

దేవదేవుని ప్రాసాదంలో చిత్రకళా-అలంకార కార్యం చేయువాడు సముద్రాలు నిలిచినంతకాలం రుద్రలోకంలో నివసిస్తాడు।

Verse 65

दद्याच्चन्द्रमयं यस्तु कृष्णोपरि नरेश्वर । वसते द्वारकां यावत्सोमलोके स तिष्ठति

హే నరేశ్వరా! ఎవడు శ్రీకృష్ణునిపై చంద్రచిహ్నమయమైన ఆభరణాన్ని అర్పించునో, ద్వారక నిలిచినంతకాలం అతడు సోమలోకంలో నివసించును.

Verse 66

छत्रं बहुशलाकं तु किंकिणीवस्रगुण्ठितम् । दिव्यरत्नैश्च संयुक्तं हेमदण्डसमन्वितम्

అనేక శలాకలతో కూడిన ఛత్రం, వస్త్రంతోను కింకిణీలతోను అలంకరింపబడినది, దివ్యరత్నాలతో జడింపబడినది, స్వర్ణదండంతో సమన్వితమైనది—

Verse 67

समर्पयति कृष्णाय च्छत्रं लक्षार्बुदैर्वृतम् । अमरैः सहितः सर्वैः क्रीडते पितृभिः सह

ఎవడు ఆ ఛత్రాన్ని శ్రీకృష్ణునికి సమర్పించునో, అతడు లక్షలకోట్ల సమూహములతో పరివృతుడై, సమస్త అమరులతోను పితృదేవతలతోను కలిసి క్రీడించును.

Verse 68

दद्यान्नरविमानं तु कृष्णाय नरनायक । सत्कृतो धनदेनैव वसते ब्रह्मवासरम्

హే నరనాయకా! ఎవడు శ్రీకృష్ణునికి విమానసదృశమైన మహావాహనాన్ని దానమిచ్చునో, అతడు కుబేరునిచే సత్కరింపబడి బ్రహ్మదినపర్యంతం నివసించును.

Verse 69

कृता पूजा दिकं भूप ज्वलंतं कृष्णमूर्द्धनि । आरार्तिकं प्रकुर्वाणो मोदते कृष्णसन्निधौ

హే భూపా! పూజ చేసి, శ్రీకృష్ణుని శిరస్సు సమక్షంలో జ్వలించే దీపంతో ఆరార్తి చేయువాడు, శ్రీకృష్ణ సన్నిధిలో ఆనందించును.

Verse 70

दीप्तिमंतं सकर्पूरं करोत्यारार्तिकं नृप । कृष्णस्य वसते लोके सप्तकल्पानि मानवः

హే నృపా! కర్పూరంతో ప్రకాశించే ఆరతి చేయువాడు, మనుష్యుడు కృష్ణలోకంలో ఏడు కల్పములు నివసించును.

Verse 71

धृत्वा शंखोदकं यस्तु भ्रामयेत्केशवोपरि । संनिधौ वसते विष्णोः कल्पांतं क्षीरसागरे

శంఖంలో పవిత్రమైన జలాన్ని తీసుకొని కేశవుని మీద చుట్టి తిప్పువాడు, క్షీరసాగరంలో విష్ణువు సన్నిధిలో కల్పాంతం వరకు నివసించును.

Verse 72

एवं कृत्वा तु कृप्णस्य यः करोति प्रदक्षिणाम् । पठन्नामसहस्रं तु स्तवमन्यं पठन्नृप । सप्तद्वीपवतीपुण्यं लभते तु पदेपदे

ఇట్లు చేసి, హే నృపా! కృష్ణుని ప్రదక్షిణ చేయువాడు—సహస్రనామ పఠిస్తూ గాని, ఇతర స్తోత్రాలు పఠిస్తూ గాని—ప్రతి అడుగులోను సప్తద్వీపవతి భూమి సమానమైన పుణ్యాన్ని పొందును.

Verse 73

कुर्य्याद्दण्डनमस्कारमश्वमेधायुतैः समम् । कृष्णं संतोषयेद्यस्तु सुगीतैर्मधुरैः स्वरैः । सामवेदफलं तस्य जायते नात्र संशयः

దండనమస్కారం పుణ్యం పదివేల అశ్వమేధ యజ్ఞాలకు సమానం. మధుర స్వరాలతో సుగీతములచే కృష్ణుని సంతోషపెట్టువానికి సామవేద ఫలం కలుగును—ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 74

यो नृत्यति प्रहृष्टात्मा भावैर्बहु सुभक्तितः । स निर्द्दहति पापानि मन्वंतरकृतान्यपि

ప్రహృష్ట హృదయంతో, ఘన భక్తిభావములతో నర్తించువాడు, మన్వంతరములలో కూడబెట్టిన పాపములనుకూడ దహించును.

Verse 75

यः कृष्णाग्रे महाभक्त्या कुर्य्यात्पुस्तकवाचनम् । प्रत्यक्षरं लभेत्पुण्यं कपिलाशतदानजम्

ఎవడు శ్రీకృష్ణుని సమక్షంలో మహాభక్తితో గ్రంథపఠనం చేస్తాడో, అతడు ప్రతి అక్షరానికి వంద కపిలా గోవుల దానఫలంతో సమానమైన పుణ్యాన్ని పొందుతాడు।

Verse 76

ऋग्यजुःसामभिर्वाग्भिः कृष्णं संतोषयंति ये । कल्पांतं ब्रह्मलोके तु ते वसंति द्विजोत्तमाः

ఋగ్, యజుః, సామ వేదవాణులతో శ్రీకృష్ణుని సంతోషపెట్టే ఉత్తమ ద్విజులు కల్పాంతం వరకు బ్రహ్మలోకంలో నివసిస్తారు।

Verse 77

योगशास्त्राणि वेदांता न्पुराणं कृष्णसन्निधौ । पठंति रविबिंबं ते भित्त्वा यांति हरेर्लयम्

శ్రీకృష్ణుని సన్నిధిలో యోగశాస్త్రాలు, వేదాంతాలు, పురాణాలు చదివేవారు సూర్యబింబాన్ని ఛేదించి హరిలో లయాన్ని పొందుతారు।

Verse 78

गीता नामसहस्रं तु स्तवराजो ह्यनुस्मृतिः । गजेन्द्रमोक्षणं चैव कृष्णस्यातीव वल्लभम्

గీత, నామసహస్రం, స్తవరాజం, అనుస్మృతి, అలాగే గజేంద్రమోక్షణం—ఇవి శ్రీకృష్ణునికి అత్యంత ప్రియమైనవి।

Verse 79

श्रीमद्रागवतं यस्तु पठते कृष्णसन्निधौ । कुलकोटिशतैर्युक्तः क्रीडते योगिभिः सदा

శ్రీకృష్ణుని సన్నిధిలో శ్రీమద్భాగవతాన్ని పఠించేవాడు, తన వంశంలోని కోటి కోట్లు మందితో కూడి ఎల్లప్పుడూ యోగులతో కలిసి క్రీడిస్తాడు।

Verse 80

यः पठेद्रामचरितं भारतं व्यासभाषितम् । पुराणानि महीपाल प्राप्तो मुक्तिं न संशयः

హే భూపాలా! రామచరితం, వ్యాసభాషిత భారతం మరియు పురాణాలను పఠించువాడు నిస్సందేహంగా మోక్షాన్ని పొందును.

Verse 81

द्वादशीवासरे प्राप्त एवं कुर्वंति ये नराः । गीताद्यैः शतसाहस्रं पुण्यं यच्छति केशवः

ద్వాదశీ తిథి వచ్చినప్పుడు ఈ విధంగా—కీర్తనాదీ భక్తికర్మలతో—ఆచరించువారికి కేశవుడు లక్షగుణ పుణ్యాన్ని ప్రసాదించును.

Verse 82

जागरे कोटिगुणितं पुण्यं भवति भूभिप । वसतां द्वारकावासात्प्रत्यहं लभते फलम्

హే రాజా! జాగరణం చేయుటవలన పుణ్యం కోటిగుణంగా వృద్ధి చెందును; ద్వారకలో నివసించువారికి అక్కడ నివాసమాత్రమే ప్రతిదిన ఫలమిస్తుంది.

Verse 83

गोमतीनीरपूतानां कृष्णवक्त्रावलोकि नाम् । दर्शनात्पातकं तेषां याति वर्षशतार्जितम्

గోమతీ జలముచే పవిత్రులై శ్రీకృష్ణ ముఖదర్శనం పొందినవారికి, ఆ దర్శనమాత్రముచే శతవర్షసంచిత పాపం నశించును.

Verse 84

धन्यास्ते मानुषे लोके गोमत्युदधिवारिणा । तर्पयंति पितॄन्देवान्गत्वा द्वारवतीं कलौ

మనుష్యలోకంలో వారు ధన్యులు; కలియుగంలో ద్వారవతికి వెళ్లి గోమతీ మరియు సముద్రజలములతో పితృదేవతలను, దేవతలను తర్పింపజేయువారు.

Verse 85

गंगाद्वारे प्रयागे च गंगायां कुरुजांगले । प्रभासे शुक्लतीर्थे च श्रीस्थले पुष्करेऽपि च

గంగాద్వారంలో, ప్రయాగంలో, కురుజాంగలంలోని గంగానదిలో, ప్రభాసంలో, శుక్లతీర్థంలో, శ్రీస్థలంలో మరియు పుష్కరంలో కూడా—

Verse 86

स्नानेन पिंडदानेन पितॄणां तर्पणे कृते । तृप्तिर्भवति भूपाल तथा गोमतिदर्शनात्

స్నానం చేయడం, పిండదానం చేయడం, పితృదేవతలకు తర్పణం చేయడం వలన తృప్తి కలుగుతుంది, ఓ రాజా; అలాగే గోమతీ దర్శనముచేత కూడా తృప్తి సిద్ధిస్తుంది.

Verse 87

योजनैर्बहुभिस्तिष्ठन्गोमतीति च यो वदेत् । चांद्रायणसहस्रस्य फलमाप्नोति यत्नतः

ఎన్నో యోజనాల దూరంలో నిలిచి కూడా ‘గోమతీ’ అని పలికినవాడు, యత్నంతో సహస్ర చాంద్రాయణ వ్రతఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 88

धन्या द्वारवती लोके वहते यत्र गोमती । स्वयं तु तिष्ठते यत्र नित्यं रुक्मिणिवल्लभः

లోకంలో ద్వారవతీ ధన్యమైనది; అక్కడ గోమతీ ప్రవహిస్తుంది—అక్కడే రుక్మిణీవల్లభుడు స్వయంగా నిత్యం నివసిస్తాడు.

Verse 89

न स्नाता गोमतीतीरे कलौ पापेन मोहिताः । भविष्यति कथं तेषां पापबंधस्य संक्षयः

కలియుగంలో పాపమోహితులై గోమతీ తీరంలో స్నానం చేయని వారికి, వారి పాపబంధం క్షయం ఎలా కలుగుతుంది?

Verse 90

निर्मिता स्वर्गनिःश्रेणी कलौ कृष्णेन गोमती । मनसः प्रीतिजननी जंतूनां नरसत्तम

హే నరశ్రేష్ఠా! కలియుగంలో శ్రీకృష్ణుడు గోమతీ నదిని స్వర్గానికి ఎక్కే మెట్లవలె నిర్మించాడు; ఆమె జీవుల మనస్సులకు ప్రీతి, ఆనందం కలిగించేది।

Verse 91

न दृश्यं स्वर्गसोपानं दृश्यते गोमतीसमम् । सुखदं पापिनां पुंसां स्नानमात्रेण मोक्षदम्

గోమతీతో సమానమైన స్వర్గసోపానం లోకంలో మరొకటి కనిపించదు. ఆమె పాపులకైనా సుఖం ఇస్తుంది; కేవలం స్నానం మాత్రంతోనే మోక్షం ప్రసాదిస్తుంది।

Verse 92

गोमतीनीरसंयुक्तो यत्र गर्जति सागरः । तत्र गच्छेन्नरव्याघ्र कृष्णस्तिष्ठति यत्र वै

గోమతీ జలంతో కలసి సముద్రం గర్జించే చోట, హే నరవ్యాఘ్రా, అక్కడికి వెళ్లు; ఎందుకంటే అక్కడే శ్రీకృష్ణుడు నివసిస్తున్నాడు।

Verse 93

यत्र चक्रांकितशिला गोमत्युदधिनिःसृताः । यच्छंति पूजिता मोक्षं तां पुरीं को न सेवते

గోమతీ మరియు సముద్రం నుండి ఉద్భవించిన చక్రాంకిత శిలలు ఉన్న చోట, అవి పూజింపబడితే మోక్షం ప్రసాదిస్తాయి; ఆ పురిని ఎవరు సేవించరు?

Verse 94

यत्र चक्रांकिता मृत्स्ना तिष्ठते निर्मला नृप । कलौ पापविनाशार्थं तां पुरीं को न सेवते

హే నృపా! నిర్మలమైన చక్రాంకిత మట్టీ ఉన్న చోట—కలియుగంలో పాపనాశార్థం—ఆ పురిని ఎవరు సేవించరు?

Verse 95

अप्रदृश्या पुरा लोके दैत्यदानवरक्षसाम् । शरण्या देवतादीनां पुरीं तां को न सेवते

పూర్వం దైత్య-దానవ-రాక్షసులకు అప్రదర్శ్యమై అగమ్యమైనదీ, దేవతాదులకు శరణ్యమైనదీ అయిన ఆ పురిని ఎవడు సేవించడు?

Verse 96

त्यजते यां कलौ नैव कृष्णो देवकिनन्दनः । कर्मणा मनसा वाचा तां पुरीं को न सेवते

కలియుగంలో కూడా దేవకీనందనుడు శ్రీకృష్ణుడు విడువని ఆ పురిని, కర్మతో, మనసుతో, వాక్కుతో ఎవడు సేవించడు?

Verse 97

मार्कंडेय उवाच । शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि कथां पापप्रणाशिनीम् । यां श्रुत्वा मुच्यते नूनं दुःखसंसार बंधनात्

మార్కండేయుడు పలికెను—ఓ రాజా, వినుము; పాపనాశినీ కథను నేను చెప్పుదును. దానిని విన్నవాడు నిశ్చయంగా దుఃఖమయ సంసారబంధనమునుండి విముక్తుడగును.

Verse 98

अवन्तीविषये पूर्वं ब्राह्मणो वेदपारगः । चंद्रशर्मेति विख्यातः शिवभक्तः सदा नृप

ఓ నృపా, పూర్వం అవంతీదేశంలో వేదపారంగతుడైన ఒక బ్రాహ్మణుడు ఉండెను; అతడు ‘చంద్రశర్మ’ అని ప్రసిద్ధుడు, సదా శివభక్తుడు.

Verse 99

मनसा कर्मणा वाचा नान्यं ध्याति सदाशिवात् । शैवाद्व्रताद्व्रतं नान्यत्करोति च नराधिप

ఓ నరాధిపా, అతడు మనసా కర్మణా వాచా సదాశివుని తప్ప మరెవ్వరినీ ధ్యానించడు; శైవవ్రతములు తప్ప ఇతర వ్రతమును చేయడు.

Verse 100

नोपवासं हरिदिने कुरुते न व्रतं हरेः । विना चतुर्दशीं राजन्नान्यदेवसमुद्भवम्

అతడు హరి దినమున ఉపవాసము చేయడు, హరికి వ్రతమును కూడా ఆచరించడు. రాజా, చతుర్దశి తప్ప ఇతర దేవతల నుండి ఉద్భవించిన ఏ నియమమునూ అనుసరించడు.

Verse 101

यत्रयत्र शिवक्षेत्रं यत्र तीर्थं तु शांकरम् । तत्र गच्छति राजेन्द्र वैष्णवं नैव गच्छति

రాజేంద్రా, ఎక్కడెక్కడ శివక్షేత్రమో, ఎక్కడ శాంకర తీర్థమో, అక్కడికే అతడు వెళ్తాడు; వైష్ణవ తీర్థాలకు మాత్రం వెళ్లడు.

Verse 102

प्रतिवर्षं तु कुरुते सोमनाथस्य दर्शनम् । न जहाति विशेषेण सोमपर्व नरेश्वर

అతడు ప్రతి సంవత్సరము సోమనాథుని దర్శనము చేస్తాడు; నరేశ్వరా, ప్రత్యేకంగా సోమపర్వ దినమును ఎప్పుడూ విస్మరించడు.

Verse 103

एवं प्रकुर्वतस्तस्य वर्षाणि नवसप्ततिः । गतानि किल राजेन्द्र शिवभक्तिं प्रकुर्वतः

రాజేంద్రా, ఈ విధంగా శివభక్తిని ఆచరిస్తూ ఉండగా అతనికి డెబ్బై తొమ్మిది (79) సంవత్సరాలు గడిచాయని చెప్పబడుతుంది.

Verse 104

कदाचित्सोमपर्वण्यागते सोमोपनायकम् । नानादेशान्महीपाल ह्यसंख्याताश्च मानवाः

హే మహీపాలా, ఒకసారి సోమపర్వ దినము వచ్చినప్పుడు, సోమయాగానికి సమర్పణలు తీసుకొని అనేక దేశాల నుండి లెక్కలేనంత మంది మనుష్యులు వచ్చారు.

Verse 105

गताः कृष्णपुरीं सर्वे दृष्ट्वा सोमेश्वरं प्रभुम् । आहूतस्तैश्चंद्रशर्मा न गतो द्वारकां पुरीम्

అందరూ కృష్ణపురికి వెళ్లి ప్రభు సోమేశ్వరుని దర్శించి, చంద్రశర్మను పిలిచారు; కానీ అతడు ద్వారకాపురికి వెళ్లలేదు।

Verse 106

शिवक्षेत्रात्परं तीर्थं नाहं मन्ये जग त्त्रये । नान्यदेवो मया ज्ञात ईश्वराद्देवनायकात्

మూడు లోకాలలో శివక్షేత్రం కంటే గొప్ప తీర్థం లేదని నేను భావిస్తాను; దేవనాయకుడైన ఈశ్వరుని తప్ప మరొక దేవుణ్ణి నేను ఎరుగను।

Verse 108

विनाऽन्ये चंद्रशर्माणं गतास्ते द्वारकां पुरीम् । अन्यस्मिन्दिवसे राजन्गच्छतः स्वगृहं प्रति । चक्रुस्ते दर्शनं स्वप्ने चंद्रशर्मपितामहाः

చంద్రశర్మను వదిలి మిగిలినవారు ద్వారకాపురికి వెళ్లారు. మరొక రోజు, ఓ రాజా, అతడు తన ఇంటివైపు వెళ్తుండగా, స్వప్నంలో చంద్రశర్మ పితృపితామహులు అతనికి దర్శనమిచ్చారు।

Verse 109

प्रेतभूता महाकायाः क्षुत्क्षामाश्चैव भीषणाः । दृष्ट्वा स्वप्नं महा रौद्रं भीतोऽसौ च प्रकंपितः

వారు ప్రేతస్వరూపులవలె మహాకాయులు, ఆకలితో క్షీణించినవారు, భయంకరులు. ఆ అత్యంత ఘోర స్వప్నాన్ని చూసి అతడు భయపడి వణికిపోయాడు।

Verse 110

चन्द्रशर्मोवाच । के यूयं विकृताकारा जंतूनां च भयानकाः । पृथ्वीसमुद्भवा जीवा न दृष्टा न श्रुता मया

చంద్రశర్మ అన్నాడు—వికృతాకారులారా, జీవులకు భయంకరులారా, మీరు ఎవరు? మీరు భూమి నుండి పుట్టిన జీవులవలె కనిపిస్తున్నారు; కానీ మిమ్మల్ని నేను ఎప్పుడూ చూడలేదు, వినలేదు।

Verse 111

प्रेता ऊचुः । मा भयं कुरु विप्रेंद्र तव पूर्वपितामहाः । आगतास्त्वत्समीपे तु महादुःखेन पीडिताः

ప్రేతలు పలికిరి—హే బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, భయపడకుము. మేము నీ పూర్వ పితామహులము; మహాదుఃఖంతో పీడితులమై నీ సమీపమునకు వచ్చితిమి.

Verse 112

चन्द्रशर्मोवाच । इष्टं दत्तं तपस्तप्तं भवद्भिर्मत्पितामहैः । प्रेतत्वे कारणं यत्स्याद्भवतां विस्मयो मम

చంద్రశర్ముడు పలికెను—హే నా పితామహులారా, మీరు యజ్ఞములు చేసితిరి, దానములు ఇచ్చితిరి, తపస్సు ఆచరించితిరి. మరి మీకు ప్రేతత్వం కలుగుటకు కారణం ఏది? ఇది నాకు ఆశ్చర్యము.

Verse 113

प्रेता ऊचुः । शृणु पुत्र प्रवक्ष्यामः प्रेतयोनेस्तु कारणम् । वासरं वासुदेवस्य सदा विद्धं कृतं पुरा

ప్రేతలు పలికిరి—హే కుమారా, వినుము; మా ప్రేతయోని కారణమును చెప్పుదుము. పూర్వము మేము వాసుదేవుని పవిత్ర దినమును పదేపదే ‘విద్ధ’ చేసి అపరాధము చేసితిమి.

Verse 114

प्रेतत्वं तेन संप्राप्तमस्माभिः शृणु पुत्रक । विशेषेण कृतं रात्रौ विद्धं जागरणं हरेः

అందువల్ల మేము ప్రేతత్వమును పొందితిమి—హే కుమారకా, వినుము. విశేషముగా రాత్రివేళ హరికి అంకితమైన జాగరణవ్రతమును ‘విద్ధ’ చేసి మేము దోషము చేసితిమి.

Verse 115

पतनं नरके घोरे भविष्यति न संशयः । त्वया सह न संदेहो यावदाभूतसंप्लवम्

ఘోర నరకమునకు పతనం జరుగును—ఇందులో సందేహము లేదు; మరియు నీతో కూడ, నిశ్చయముగా, ఆభూతసంప్లవము (మహాప్రళయము) వరకు అది కొనసాగును.

Verse 116

चन्द्रशर्मोवाच । हरिभक्तिविहीनानां द्वादशीव्रतवर्जिनाम् । नाशं न याति प्रेतत्वं पूजितैः शंकरादिभिः

చంద్రశర్ముడు పలికెను—హరి భక్తి లేనివారు, ద్వాదశీ వ్రతాన్ని విడిచినవారు, శంకరాది దేవతలను పూజించినా వారి ప్రేతత్వం నశించదు।

Verse 117

न वा सन्तोषितो देवो भक्त्या त्रिपुरनाशनः । प्रदास्यति गतिं नूनं प्रेतत्वं न गमिष्यति

భక్తితో త్రిపురనాశనుడు (శివుడు) సంతుష్టుడుకాకపోతే, ఆయన నిశ్చయంగా మోక్షగతిని ప్రసాదించడు; అప్పుడు ప్రేతత్వం అంతమవదు।

Verse 118

प्रेता ऊचुः । प्रायश्चित्तं विना पुत्र द्वादशीवेधसंभवम् । आपन्न गच्छते नूनं प्रेतत्वं नैव गच्छति

ప్రేతులు పలికిరి—ఓ కుమారా, ద్వాదశీ ఉల్లంఘన వల్ల కలిగిన దోషానికి ప్రాయశ్చిత్తం లేకపోతే, వాడు నిశ్చయంగా ఆపదలో పడతాడు; ప్రేతత్వం ఏమాత్రం పోదు।

Verse 119

प्रायश्चित्ती सदा पुत्र पूजयानोऽपि शंकरम् । विना केशवपूजाभिः पापं भजति गोवधम्

ఓ కుమారా, ఎల్లప్పుడూ ప్రాయశ్చిత్తం చేస్తూ శంకరుని పూజించినా—కేశవ పూజ లేకుండా—వాడు గోవధసమానమైన పాపాన్ని పొందుతాడు।

Verse 120

प्रथमं केशवः पूज्यः पश्चाद्देवो महेश्वरः । पूजनीयाश्च भक्त्या वै याश्चान्याः संति देवताः

మొదట కేశవుని పూజించాలి, తరువాత ప్రభువు మహేశ్వరుని; అలాగే ఉన్న ఇతర దేవతలందరూ భక్తితో పూజింపదగినవారు।

Verse 121

मूलाच्छाखाः प्रशाखाश्च भवंति बहुशस्ततः । वासुदेवात्समुद्भूतं जगदेतच्चराचरम्

ఎలా ఒక మూలం నుండి అనేక శాఖలు, ఉపశాఖలు పుడతాయో, అలాగే వాసుదేవుని నుండే ఈ సమస్త చరాచర జగత్తు ఉద్భవించింది।

Verse 122

तस्मान्मूलं परित्यज्य शाखां नैवार्चयेद्बुधः । विशेषेण जगन्नाथं त्रैलोक्याधिपतिं हरिम्

కాబట్టి జ్ఞాని మూలాన్ని విడిచి కేవలం శాఖను మాత్రమే ఆరాధించకూడదు—ప్రత్యేకించి త్రిలోకాధిపతి జగన్నాథ హరిని పూజించుటలో।

Verse 123

तद्दिने ये प्रकुर्वंति सम्यग्वेधेन शोभितम् । सशल्यं तन्न संदेहः प्रेतत्वं याति तेन च

ఆ రోజునే వేద్ధ-దోషంతో కలుషితమైన విధిని ‘సమ్యక్’ అని భావించి చేసే వారు—ఆ కర్మ నిస్సందేహంగా ‘శల్యయుక్తం’; దాని వల్ల వారు ప్రేతత్వాన్ని పొందుతారు।

Verse 124

हव्यं देवा न गृह्णन्ति कव्यं च पितरस्तथा । पूजां गृह्णाति नो सूर्यस्तथा चैव पितामहाः

ఆ సమయంలో దేవతలు హవ్యాన్ని స్వీకరించరు, అలాగే పితరులు కవ్యాన్ని గ్రహించరు; అప్పుడు సూర్యుడు కూడా పూజను స్వీకరించడు, పితామహులు కూడా అలాగే.

Verse 125

प्रेतास्ते ये प्रकुर्वंति सशल्यं वासरं हरेः । पौर्णमासीद्वये प्राप्ते राका साग्निविवर्जिता

హరికి పవిత్రమైన వాసరంలో ‘శల్యయుక్త’ కర్మ చేసే వారు ప్రేతులవుతారు. రెండు పౌర్ణమాసి ఆచారాలు కలిసినప్పుడు, రాకా పౌర్ణమి అగ్నివివర్జితంగా—అగ్ని లేకుండా—ఆచరించవలెను.

Verse 126

विशेषेण तु वैशाखी श्राद्धादीनां प्रशस्यते । वैशाखे तु तृतीयां वै पूर्वविद्धां करोति यः

ప్రత్యేకంగా వైశాఖమాసం శ్రాద్ధాది కర్మలకు ప్రశంసితము. అయితే వైశాఖంలో తృతీయను ‘పూర్వవిద్ధా’గా చేసి ఆచరించువాడు విధివిరుద్ధంగా ప్రవర్తించును.

Verse 127

हव्यं देवा न गृह्णंति कव्यं चैव पितामहाः । यत्र देवा न गृह्णंति कथं तत्र पितामहाः । तस्मात्कार्य्या तृतीया च पूर्वविद्धा बुधैर्नरैः

దేవతలు హవ్యాన్ని స్వీకరించరు, పితృదేవతలు కవ్యాన్ని స్వీకరించరు. దేవతలే స్వీకరించని చోట పితరులు ఎలా స్వీకరిస్తారు? కాబట్టి జ్ఞానులు తృతీయను ‘పూర్వవిద్ధా’ విధానంలో చేయవలెను.

Verse 128

कुर्वते यदि मोहाद्वा प्रेतत्वं शाश्वतं ततः । नापयाति कृतैः पुण्यैर्बहुशस्तीर्थसेवनैः

ఎవరైనా మోహవశాత్ దానిని (విధివిరుద్ధంగా) చేస్తే, దానివల్ల శాశ్వత ప్రేతత్వం కలుగుతుంది. అనేక పుణ్యకర్మలతోను, ఎన్నో తీర్థసేవలతోను అది సులభంగా తొలగదు.

Verse 129

दशमीं पौर्णमासीं च पित्रोः सांवत्सरं दिनम् । पूर्वविद्धं प्रकुर्वाणो नरकं प्रतिपद्यते

దశమి, పౌర్ణమాసి మరియు పితృల సాంవత్సరిక దినాన్ని ‘పూర్వవిద్ధ’గా చేసి ఆచరించువాడు నరకాన్ని పొందును.

Verse 130

दर्शश्च पौर्णमासी च साग्निकैः पूर्वसंयुता । नाग्निहीनैस्तु कर्त्तव्या पुनराह प्रजापतिः

సాగ్నికులు (అగ్నిధారులు) దర్శ, పౌర్ణమాసి కర్మలను ‘పూర్వ’ సంయోగంతో చేయవలెను; అగ్నిహీనులు మాత్రం వేరే విధానంలో చేయవలెను—ఇట్లు ప్రజాపతి మరల ప్రకటించాడు.

Verse 131

क्षयाहे तु पुनः प्रोक्ता स्वकालव्यापिनी तिथिः । श्राद्धं तत्र प्रकर्तव्यं ह्रासवृद्धी न कारणम्

క్షయతిథి సందర్భంలో మళ్లీ బోధించబడింది—తన నియతకాలమంతా వ్యాపించే తిథినే గ్రహించాలి. ఆ తిథిలోనే శ్రాద్ధం చేయవలెను; తిథి హ్రాస-వృద్ధులు కారణం కావు.

Verse 132

तत्रोक्तं मनुना पुत्र वेदांतैर्भाष्यकारिभिः । तत्प्रमाणं प्रकर्तव्यं प्रेतत्वं भवतोऽन्यथा

పుత్రా, అక్కడ మనువు మరియు వేదాంతాచార్యులు, భాష్యకారులు చెప్పినదే ప్రమాణంగా స్వీకరించి ఆచరించాలి; లేకపోతే నీకు ప్రేతత్వం కలుగును.

Verse 133

एतै प्रकारैः प्रेतत्वं प्राणिनां जायते भुवि । निरीक्ष्य धर्मशास्त्राणि कार्य्यं विहितमात्मनः

ఇలాంటి విధానాల వల్ల భూమిపై ప్రాణులకు ప్రేతత్వం కలుగుతుంది. కాబట్టి ధర్మశాస్త్రాలను పరిశీలించి, స్వహితార్థం విధించిన కర్మను చేయవలెను.

Verse 134

प्रणम्य सोमनाथं तु यात्रां कृत्वा न गच्छति । कृष्णस्य दर्शनार्थाय तस्य किं जायते फलम्

సోమనాథునికి నమస్కరించి యాత్ర చేసినప్పటికీ, కృష్ణదర్శనార్థం ముందుకు వెళ్లనివాడికి ఏ ఫలం కలుగుతుంది?

Verse 135

कथ्यते परमा मूर्तिर्हरिरीश्वरसं संस्थिता । विभेदो नात्र कर्तव्यो यथा शंभुस्तथा हरिः

పరమ మూర్తి హరియే అని ప్రకటించబడింది; ఆయన ఈశ్వరునితో ఏకత్వంగా స్థితుడై ఉన్నాడు. ఇక్కడ భేదం చేయరాదు; శంభువు యెట్లయితే హరి కూడా అట్లే.

Verse 136

कृष्णस्य सोमनाथस्य नांतरं दृश्यते क्वचित् । यात्रा श्रीसोमनाथस्य संपूर्णा कृष्णदर्शनात्

కృష్ణుడికి, సోమనాథునికి ఎక్కడా భేదం కనిపించదు. శ్రీ సోమనాథ యాత్ర కృష్ణదర్శనంతోనే సంపూర్ణమవుతుంది.

Verse 137

तस्मादुभयतः पुत्र गन्तव्यं नात्र संशयः । दृष्ट्वा सोमेश्वरं देवं गंतव्यं द्वारकां प्रति

కాబట్టి, కుమారా, రెండింటికీ వెళ్లవలసిందే—ఇందులో సందేహం లేదు. సోమేశ్వర దేవుని దర్శించి ద్వారక వైపు వెళ్లాలి.

Verse 138

प्रभासे सोमनाथस्य लिंगमध्ये व्यवस्थितः । स्वयं तिष्ठति पुण्यात्मा भोगं गृह्णाति केशवः

ప్రభాసంలో సోమనాథ లింగమధ్యంలో పుణ్యాత్ముడైన కేశవుడు స్వయంగా నిలిచి, అక్కడ అర్పించిన భోగాన్ని స్వయమే స్వీకరిస్తాడు.

Verse 139

दृष्ट्वा सोमेश्वरं देवं द्वारकां न नरो गतः । पतनं नरके घोरे पितॄणां च भविष्यति

సోమేశ్వర దేవుని దర్శించి కూడా ద్వారకకు వెళ్లని మనిషికి ఘోర నరకపాతం కలుగుతుందని, అతని పితృులకు కూడా అని చెప్పబడింది.

Verse 140

विशेषेण त्वया वत्स न कृतं द्वादशीव्रतम् । व्रतं कृतं यदस्माभिस्तत्कृतं वेधसंयुतम् । निर्गमं यमलोकाद्धि तदस्माकं न दृश्यते

ప్రత్యేకంగా, వత్సా, నీవు ద్వాదశీ వ్రతం చేయలేదు. మేము చేసిన వ్రతమూ దోషంతో కూడింది; అందువల్ల యమలోకంనుండి విముక్తి మాకు కనిపించదు.

Verse 141

चन्द्रशर्मोवाच । यदि तात मयाऽज्ञानान्न कृतं द्वादशीव्रतम् । कस्मात्कृतं सशल्यं तु भवद्भिर्द्वादशीव्रतम्

చంద్రశర్ముడు అన్నాడు—తండ్రీ, నేను అజ్ఞానవశాత్ ద్వాదశీ వ్రతం చేయకపోతే, మీరు ఎందుకు దోషయుక్తమైన (సశల్య) ద్వాదశీ వ్రతాన్ని ఆచరించారు?

Verse 142

प्रेता ऊचुः । कुविप्रैस्तु कुदैवज्ञैः शुक्रमायाविमोहितैः । पारुष्यताहेतुकैश्च प्रेतयोनिमिमां गताः

ప్రేతలు అన్నారు—దుష్ట బ్రాహ్మణులు, కుపథగామి దైవజ్ఞులు మమ్మల్ని ధనమాయా-మోసాల వశం చేసి మోహింపజేశారు; కఠినత్వం, క్రూరత్వం కారణంగా మేము ఈ ప్రేతయోనికి పడ్డాము.

Verse 143

दत्तं तप्तं हुतं जप्तमस्माकं विफलं गतम् । संप्राप्ता प्रेतयोनिस्तु सशल्याद्वादशीव्रतात्

మా దానం, తపస్సు, హోమం, జపం—అన్నీ ఫలహీనమయ్యాయి; ఎందుకంటే దోషయుక్తమైన (సశల్య) ద్వాదశీ వ్రతం వల్ల మేము ప్రేతయోనిని పొందాము.

Verse 144

सशल्यं ये प्रकुर्वंति वासरं केशव प्रियम् । तेषां पितामहाः स्वर्गात्प्रेतत्वं यांति पुत्रक

కేశవప్రియమైన ఆ దినాన్ని దోషయుక్తంగా ఆచరించేవారివల్ల, వారి పితామహులు స్వర్గం నుండికూడా పడి ప్రేతత్వాన్ని పొందుతారు, ఓ కుమారా.

Verse 145

चन्द्रशर्मोवाच । प्रेतत्वं नाशमायाति कथमेतत्पितामहाः । कर्मणा केन तत्सर्वं यच्चाहं प्रकरोमि तत्

చంద్రశర్ముడు అన్నాడు—నా పితామహుల ప్రేతత్వం ఎలా నశించదు? ఏ కర్మచేత ఇది అంతా శాంతిస్తుంది? చేయవలసినదంతా నేను చేస్తాను.

Verse 146

प्रेता ऊचुः । मा गयां मा प्रयागं च पुष्करे कुरुजांगले । अयोध्यायामवंत्यां वा मधुरायां न चार्बुदे

ప్రేతలు పలికిరి—గయ కాదు, ప్రయాగము కాదు, పుష్కరము కాదు, కురుజాంగలమూ కాదు; అయోధ్య కాదు, అవంతీ కాదు, మథురా కాదు, అర్బుదమూ కాదు—ఈ విషయంలో వీటికి సమానం లేదు।

Verse 147

न चान्यत्तीर्थलक्षं तु वर्जयित्वा तु गोमतीम् । गंगा सरस्वती चैव नर्मदा नैव पुष्करम्

గోమతీని తప్ప మరెన్ని లక్షల తీర్థాలైనా కాదు—గంగా, సరస్వతీ, నర్మదా, పుష్కరమూ—ఈ ప్రయోజనంలో దానికి సమానం కావు।

Verse 148

यादृशं गोमतीतीरे कलौ प्रेतत्वनाशनम् । गोमतीनीरदानेन कृष्णवक्त्रविलोकनात्

కలియుగంలో గోమతీ తీరమున ప్రేతత్వ నాశనం ఎలాగో—గోమతీ జలదానం చేయుటవలన, శ్రీకృష్ణ ముఖదర్శనం చేయుటవలన।

Verse 149

विलयं यांति पापानि जन्मकोटिकृतान्यपि । वृथा संन्यासिनां पुण्यं वृथा च वनवासिनाम्

కోటి జన్మలలో చేసిన పాపములైనను లయమై పోవును. దీనితో పోల్చితే సన్యాసుల పుణ్యమూ వ్యర్థమైయినట్లు, వనవాసుల పుణ్యమూ వ్యర్థమైయినట్లు।

Verse 150

सशल्यं वासरं विष्णोः कुर्वंति यदि पुत्रक । तस्माद्गच्छ मुखं पश्य पूर्णचन्द्रसमं मुखम्

ఓ కుమారుడా! జనులు విష్ణువు యొక్క పవిత్ర దినాన్ని కూడా దోషముతో ఆచరిస్తే, అందుకే నీవు వెళ్లి ఆ ముఖాన్ని దర్శించు—పూర్ణచంద్రుని సమానంగా ప్రకాశించే ముఖాన్ని।

Verse 151

कृष्णस्य द्वारकां गत्वा यथास्माकं गतिर्भवेत् । विफलं तव संजाता न कृतं यदुपार्ज्जितम्

కృష్ణుని ద్వారకకు వెళ్లుము; అప్పుడు నీ గతి కూడా మా గతి వలె (మోక్షదాయిని) అవుతుంది. లేకపోతే నీ ప్రయత్నం వ్యర్థమగును—నీవు సంపాదించిన పుణ్యానికి తగిన ఫలం కలుగదు.

Verse 152

तद्व्यर्थ सकलं जातं विना केशव पूजनात् । विना केशवपूजायाः शंकरो यस्त्वयार्च्चितः । तत्पुण्यं विफलं जातं प्रेतयोनिं गमिष्यसि

కేశవుని పూజ లేకుండా నీ చేసినదంతా వ్యర్థమే. కేశవపూజను ముందుగా చేయక శంకరుని ఆరాధించినా ఆ పుణ్యమూ ఫలహీనమవుతుంది; ఆ పుణ్యం నిరర్థకమై నిన్ను ప్రేతయోనికి నడిపిస్తుంది.

Verse 153

संपूर्णं तव पुण्यं च द्वारका कृष्णदर्शनात् । भविष्यति न सन्देहो गोमत्युदधिसन्निधौ

ద్వారకలో కృష్ణదర్శనంతో నీ పుణ్యం సంపూర్ణమగును—ఇందులో సందేహం లేదు; గోమతి నది సముద్రంతో కలిసే పవిత్ర సన్నిధిలో.

Verse 154

दृष्ट्वा सोमेश्वरं देवं कृष्णं यदि न पश्यति । यात्राफलं न चाप्नोति वदत्येवं स्वयं शिवः

సోమేశ్వర దేవుని దర్శించినా కృష్ణుని దర్శించకపోతే యాత్రాఫలం లభించదు—ఇలా స్వయంగా శివుడు ప్రకటించాడు.

Verse 155

दृष्टोऽहं तैर्न सन्देहो यैः कृतं कृष्णदर्शनम् । एका मूर्तिर्न सन्देहो मम कृष्णस्य नांतरम्

కృష్ణుని దర్శించినవారు నన్నే దర్శించారు—ఇందులో సందేహం లేదు. ఒకటే దివ్యమూర్తి; నాకూ కృష్ణునికీ ఏ భేదమూ లేదు.

Verse 156

दृष्ट्वा मां द्वारकां गत्वा कर्त्तव्यं कृष्णदर्शनम् । दृष्ट्वा कृष्णं तु मां पश्येद्यास्यत्येव महाफलम्

నన్ను దర్శించి ద్వారకకు వెళ్లి శ్రీకృష్ణ దర్శనం తప్పక చేయవలెను. శ్రీకృష్ణుని దర్శించిన తరువాత మళ్లీ నన్ను కూడా దర్శించాలి—అలా చేస్తే నిశ్చయంగా మహాఫలం పొందుతాడు।

Verse 157

कृष्णदर्शनपूतात्मा यो मां पश्यति मानवः । न तस्य पुनरावृत्तिर्मम लोकाच्च वैष्णवात्

శ్రీకృష్ణ దర్శనంతో ఆత్మ పవిత్రమైన మనిషి నన్ను దర్శిస్తే, నా వైష్ణవ లోకం నుండి అతనికి మళ్లీ సంసారానికి తిరిగివచ్చుట ఉండదు।

Verse 158

इत्याह देवदेवेशः स्वयं सोमपतिः पुरा । विप्राणां श्रुतमस्माभिर्वदतां पुष्करे सताम्

ఇలా పురాతన కాలంలో స్వయంగా సోమపతి, దేవదేవేశుడు, పలికెను. పుష్కరంలో సత్పురుష బ్రాహ్మణులు చెప్పగా మేము ఈ వాక్యాన్ని విన్నాము।

Verse 159

तस्माद्गच्छ प्रयाणार्थ कुरु कृष्णस्य दर्शनम् । अन्यथा यास्यसे योनिं पैशाचीं पापदायिनीम्

కాబట్టి వెళ్లి—ప్రయాణానికి బయలుదేరి శ్రీకృష్ణ దర్శనం చేయుము. లేకపోతే పాపదాయినీ అయిన పైశాచీ యోనిలో పడిపోతావు।

Verse 160

कृतापराधोऽपि यदा कुरुते कृष्णदर्शनम् । मुच्यते नाऽत्र संदेहः पापाज्जन्मकृतादपि

అపరాధి అయినా సరే, ఎప్పుడు అతడు శ్రీకృష్ణ దర్శనం చేస్తాడో, అప్పుడు అతడు విముక్తుడవుతాడు—ఇందులో సందేహం లేదు; జన్మనుండి చేసిన పాపాల నుండికూడా।

Verse 161

पूजिते देवदेवेशे कृष्णे देवकिनन्दने । पूजिता देवताः सर्वा ब्रह्मरुद्रभगादिकाः

దేవదేవేశుడైన దేవకీనందన శ్రీకృష్ణుని పూజించినప్పుడు బ్రహ్మ, రుద్ర, భగ మొదలైన సమస్త దేవతల పూజ కూడా జరిగినట్లే అవుతుంది.

Verse 162

विना कृष्णस्य पूजां च रुद्राद्यास्त्रिदिवौकसः । पूजिता नैव कुर्वंति तुष्टिं पुत्र पितामहाः

శ్రీకృష్ణ పూజ లేకుండా స్వర్గనివాసులైన రుద్రాది దేవతలు పూజింపబడినా తృప్తిని కలిగించరు; ఓ కుమారా, పితృదేవతలూ సంతుష్టి చెందరు.

Verse 163

तस्माद्द्वारवतीं गत्वा कृष्णस्य दर्शनं कुरु । प्रेतयोनेर्विनिर्मुक्ता यास्यामः परमां गतिम्

కాబట్టి ద్వారవతికి వెళ్లి శ్రీకృష్ణుని దర్శనం పొందు; ప్రేతయోనిలోనుండి విముక్తులమై మనము పరమగతిని పొందుదాము.

Verse 164

गोमतीनीरधौतानि यस्यांगानि कलौ युगे । मुनिभिर्योनिगमनं तस्य दृष्टं न पुत्रक

కలియుగంలో ఎవరి అవయవాలు గోమతి జలంతో శుద్ధమవుతాయో, ఓ కుమారుడా, అతనికి మరల నీచయోనిలో పతనం మునులు చూడరు.

Verse 165

ताडिताः पादयुग्मेन गोमतीनीरवीचयः । अगतीनां प्रकुर्वति गतिं वै ब्रह्मवादिनाम्

రెండు పాదాల స్పర్శతో తాకబడిన గోమతి జలతరంగాలు ఆశ్రయంలేనివారికీ, బ్రహ్మవాదులైన సాధకులకూ రక్షణగతిని ప్రసాదిస్తాయి.

Verse 166

यः पुनः कुरुते श्राद्धं गोमत्युदधिसंगमे । पितॄणां जायते तृप्तिर्यावदाभूतसंप्लवम्

గోమతి–సముద్ర సంగమంలో ఎవడు శ్రాద్ధం చేస్తాడో, అతని పితృదేవతలకు ప్రళయాంతం వరకు తృప్తి కలుగుతుంది.

Verse 167

ससागरधरायां च सर्वतीर्थेषु यत्फलम् । दिनेनैकेन तत्पुण्यं द्वारकाकृष्णसन्निधौ

సముద్రాలతో కూడిన భూమిపై ఉన్న సమస్త తీర్థాలలో లభించే ఫలం ఏదో, అదే పుణ్యం ద్వారకలో శ్రీకృష్ణ సన్నిధిలో ఒక్క రోజులోనే లభిస్తుంది.

Verse 168

यत्फलं त्रिदशैर्दृष्टं सर्वतीर्थसमुद्भवम् । तत्फलं लभते सर्वं द्वारकायां दिनेदिने

దేవతలు సమస్త తీర్థాల నుండి ఉద్భవించినదిగా గుర్తించిన ఫలం ఏదో, ఆ ఫలమంతా ద్వారకలో రోజుకోరోజు లభిస్తుంది.

Verse 169

तीर्थकोटिसहस्रैस्तु कृतैः श्राद्धैश्च यत्फलम् । पितॄणां तत्फलं प्रोक्तं गोमतीतिलतर्पणात्

కోటిసహస్ర తీర్థాలలో చేసిన శ్రాద్ధాల వల్ల పితృదేవతలకు లభించే ఫలం ఏదో, అదే ఫలం గోమతిలో తిలతర్పణం చేయడం వల్లనే కలుగుతుందని చెప్పబడింది.

Verse 170

यतीनां भोजनं यस्तु यच्छते कृष्णमन्दिरे । सिक्थेसिक्थे भवेत्तृप्तिः पितॄणां युगसंख्यया

ఎవడు కృష్ణమందిరంలో యతులకు భోజనం సమర్పిస్తాడో, అతని పితృదేవతలకు ప్రతి ముద్దతో యుగాల పరిమాణంలో తృప్తి కలుగుతుంది.

Verse 171

कौपीनाच्छादनं छत्रं पादुके च कमण्डलुम् । दत्त्वा संन्यासिनां याति सप्त कल्पानि तत्फलम्

సన్న్యాసులకు కౌపీనము, ఆచ్ఛాదనము, ఛత్రము, పాదుకలు మరియు కమండలువును దానం చేసినవాడు, ఆ దానఫలాన్ని ఏడు కల్పముల వరకు పొందును.

Verse 172

धन्यास्ते मानवाः पुत्र वसन्ति श्वपचादयः । द्वारकायां गतिं यांति वसतां तत्र योगिनाम्

పుత్రా! ధన్యులు వారు—శ్వపచాదుల వంటి నీచస్థితివారైనా—ద్వారకలో నివసించువారు; అక్కడ నివసించే యోగుల గతినే వారు పొందుదురు.

Verse 173

त्रिकालं ये प्रपश्यंति वदनं प्रत्यहं हरेः । न तेषां पुनरावृत्तिः कल्पकोटिशतैरपि

ప్రతిదినము ప్రాతః, మధ్యాహ్నము, సాయంకాలము అనే త్రికాలములలో హరి ముఖదర్శనం చేసేవారికి, కోటి శత కల్పములైనా పునరావృత్తి ఉండదు.

Verse 174

या नारी विधवा भूत्वा कुरुते द्वारकाश्रयम् । कुलायुतसहस्रं तु नयते परमं पदम्

విధవగా మారిన స్త్రీ ద్వారకను ఆశ్రయించినయెడల, ఆమె తన వంశంలోని అయుత-సహస్రముల (అసంఖ్యాకుల) జనులను పరమపదమునకు నడిపించును.

Verse 175

पुत्रेणापीह किं कार्य्यं न गतो द्वारकां यदि । नारी पुत्रशताच्छ्रेष्ठा गत्वा कृष्णपुरीं वसेत्

పుత్రుడు ద్వారకకు వెళ్లకపోతే ఇక్కడ పుత్రునితో ఏమి ప్రయోజనం? కృష్ణపురికి వెళ్లి నివసించే స్త్రీ, వంద మంది పుత్రులకన్నా శ్రేష్ఠురాలు.

Verse 176

कृष्णं कृष्णपुरीं गत्वा योऽर्च्चयेत्तुलसीदलैः । प्राप्तं जन्मफलं तेन तारिताः प्रपितामहाः

ఎవడు కృష్ణపురికి వెళ్లి తులసీదళాలతో శ్రీకృష్ణుని ఆరాధిస్తాడో, అతడు మానవజన్మఫలాన్ని పొందుతాడు; అతని ప్రపితామహులు కూడా తరింపబడుతారు.

Verse 177

तुलसीदलमालां तु कृष्णोत्तीर्णां तु यो वहेत् । पत्रेपत्रेऽश्वमेधानां दशानां लभते फलम्

కృష్ణునికి అర్పించిన తులసీదళమాల ఎవడు ధరించునో, అతడు ప్రతి ఆకుకు పది అశ్వమేధ యాగాల ఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 178

तुलसीकाष्ठसंभूतां यो मालां वहते नरः । फलं यच्छति दैत्यारिः प्रत्यहं द्वारकोद्भवम्

తులసీకాష్ఠంతో తయారైన మాలను ఎవడు ధరించునో, దైత్యారి (హరి/కృష్ణుడు) అతనికి ప్రతిరోజూ ద్వారకా పుణ్యఫలాన్ని ప్రసాదిస్తాడు.

Verse 179

निवेद्य विष्णवे मालां तुलसीकाष्ठसंभवाम् । वहते यो नरो भक्त्या तस्य नैवास्ति पातकम् । सदा प्रीतमनास्तस्य कृष्णो देवकिनंदनः

తులసీకాష్ఠమాలతో చేసిన జపమాలను విష్ణువుకు నివేదించి భక్తితో ధరించేవానికి పాపం ఏమాత్రం మిగలదు; దేవకీనందన శ్రీకృష్ణుడు అతనిపై సదా ప్రసన్నచిత్తుడై ఉంటాడు.

Verse 180

तुलसीकाष्ठसंभूतं शिरोबाह्वादिभूषणम् । जायते यस्य मर्त्यस्य तस्य देहे सदा हरिः

ఎవరి శిరస్సు, భుజాలు మొదలైన వాటిపై తులసీకాష్ఠంతో చేసిన ఆభరణాలు ధరింపబడతాయో, వారి దేహంలో హరి సదా నివసిస్తాడు.

Verse 181

तुलसीमालया यस्तु भूषितः कर्म चाऽचरेत् । पितॄणां देवतानां च कृतं कोटिगुणं कलौ

తులసీమాలతో అలంకరించుకొని తన కర్తవ్యాన్ని ఆచరించువాడు, పితృదేవతలకూ దేవతలకూ అర్పించిన కర్మ కలియుగంలో కోటిగుణ ఫలమును పొందును.

Verse 182

तुलसीकाष्ठमालां तु प्रेतराजस्य दूतकाः । दृष्ट्वा दूरेण नश्यंति वातोद्धूता यथाऽलयः

తులసీకాష్ఠమాలతో చేసిన మాలను చూచిన వెంటనే ప్రేతరాజుడు యముని దూతలు దూరం నుంచే పారిపోతారు; గాలికి ఎగిరిపోయిన గూడు వలె.

Verse 183

जायते तद्ग्रहे नैव पापसंक्रमणं कुतः । श्रुतं पुराणमस्माभिः कथितं ब्रह्मवादिभिः

ఆ గృహంలో పాపసంక్రమణ ఎప్పటికీ జన్మించదు—అది ఎలా కలుగును? బ్రహ్మవాదులు ప్రకటించిన ఈ పురాణవాక్యాన్ని మేము శ్రవణం చేసాము.

Verse 184

तस्मान्माला त्वया धार्य्या तुलसीकाष्ठसंभवा । हरते नात्र संदेह ऐहिकामुष्मिकं त्वघम्

కాబట్టి నీవు తులసీకాష్ఠసంభవమైన మాలను ధరించవలెను; అది సందేహం లేకుండా ఇహలోకమూ పరలోకమూ రెండింటి పాపాన్ని హరిస్తుంది.

Verse 185

तुलसीमालया यस्तु भूषितो भ्रमते यदि । दुःस्वप्नं दुर्निमित्तं च न भयं शात्रवं क्वचित्

తులసీమాలతో అలంకరించుకొని సంచరించువానికి దుఃస్వప్నభయం లేదు, దుర్నిమిత్తభయం లేదు, ఎప్పుడూ శత్రుభయం కూడ లేదు.

Verse 186

कृत्वा वै तीर्थसंन्यासं यतयो विधवाः स्त्रियः । जीवन्मुक्ताः कलौ ज्ञेयाः कुलकोटिसमन्विताः

తీర్థసంబంధమైన సన్న్యాసాన్ని స్వీకరించిన యతులు, విధవ స్త్రీలుకూడా కలియుగంలో జీవన్ముక్తులని తెలిసికొనవలెను; వారు కోటి కులాల పుణ్యంతో సమన్వితులు.

Verse 187

धारयंति न ये मालां हैतुकाः पापमोहिताः । नरकान्न निवर्तंते दग्धाः कोपाग्निना हरेः

పాపమోహితులై కారణాలు చెప్పుకుంటూ మాల ధరించని వారు, హరి యొక్క కోపాగ్నితో దగ్ధులై నరకాల నుండి తిరిగి రారు.

Verse 188

उन्मीलिनी वंजुलिनी त्रिस्पृशा पक्षवर्द्धिनी । त्वया पुत्र प्रकर्त्तव्या जयंती विजया जया

‘ఉన్మీలినీ’, ‘వంజులినీ’, ‘త్రిస్పృశా’, ‘పక్షవర్ధినీ’ అలాగే ‘జయంతీ’, ‘విజయా’, ‘జయా’—ఈ అష్టమీ వ్రతాలను, ఓ కుమారా, నీవు విధిగా ఆచరించవలెను.

Verse 189

पापघ्नी चाष्टमी प्रोक्ता कृष्णस्यातीव वल्लभा । कृता कलौ युगे पुत्र द्वारका मोक्षदायिनी

అష్టమిని ‘పాపఘ్నీ’ అని చెప్పబడింది; అది శ్రీకృష్ణునికి అత్యంత ప్రియమైనది. ఓ కుమారా, కలియుగంలో ద్వారకా మోక్షదాయిని.