Adhyaya 7

Verse 1

अर्जुन उवाच । महीसागरमाहात्म्यमद्भुतं कीर्तितं त्वया । विस्मयः परमो मह्यं प्रहर्षश्चोपजायते

అర్జునుడు పలికెను—మీరు మహీసాగర మహాత్మ్యాన్ని అద్భుతంగా కీర్తించారు; దానివల్ల నాకు పరమ ఆశ్చర్యమూ, హర్షమూ కలుగుతున్నాయి।

Verse 2

तदहं विस्तराच्छ्रोतुमिदमिच्छामि नारद । कस्य यज्ञे मही ग्लाना वह्नितापाभितापिता

అందుచేత, ఓ నారదా, ఈ విషయాన్ని నేను విస్తారంగా వినదలచుకున్నాను. ఎవరి యజ్ఞంలో భూమి క్లాంతమై, అగ్ని యొక్క దహనతాపంతో బాధపడింది?

Verse 3

नारद उवाच । महादाख्यानमाख्यास्ये यथा जाता महीनदी । श्रृण्वन्नेतां कथां पुण्यां पुण्यमाप्स्यसि पांडव

నారదుడు పలికెను—‘మహీ’ అనే నది ఎలా జన్మించిందో ఆ మహాఖ్యానాన్ని నేను వివరిస్తాను. ఓ పాండవా, ఈ పుణ్యకథను వినితే నీవు పుణ్యాన్ని పొందుతావు.

Verse 4

पुराभूद्भूपतिर्भूमाविन्द्रद्युम्न इति श्रुतः । वदान्यः सर्वधर्मज्ञो मान्यो मानयिता प्रभुः

పూర్వకాలంలో భూమిపై ఇంద్రద్యుమ్నుడు అనే రాజు ప్రసిద్ధుడై ఉండెను. అతడు దానశీలుడు, సర్వధర్మజ్ఞుడు, తానే పూజ్యుడు, ఇతరులను గౌరవించే నిజమైన ప్రభువు.

Verse 5

उचितज्ञो विवेकस्य निवासो गुणसागरः । न तदस्ति धरापृष्ठे नगरं ग्रामपत्तनम्

అతడు యోగ్యమైనదాన్ని తెలిసినవాడు, వివేకానికి నివాసస్థానం, గుణసముద్రుడు. భూమిమీద నగరం, గ్రామం లేదా పట్టణం ఏదీ లేకపోయింది…

Verse 6

तदीयपूर्तधर्मस्य चिह्नेन न यदंकितम् । कन्यादानानि बहुधा ब्राह्मेण विधिना व्यधात्

అతని పూర్తధర్మ (లోకహిత కార్యాలు) చిహ్నాలతో గుర్తించబడని స్థలం ఏదీ లేదు. అతడు బ్రాహ్మ విధి ప్రకారం అనేక విధాలుగా కన్యాదానాలు నిర్వహించాడు.

Verse 7

भूपालोऽसौ ददौ दानमासहस्राद्धनार्थिनाम् । दशमीदिवसे रात्रौ गजपृष्ठेन दुन्दुभिः

ఆ రాజు ధనార్థులైన యాచకులకు—వెయ్యి మందివరకు—దానాలు ఇచ్చి తృప్తిపరిచెను. దశమీ రాత్రి ఏనుగు మీద నుండే దుందుభి మ్రోగించి నగరమంతా ప్రకటింపజేసెను।

Verse 8

ताड्यते तत्पुरे प्रातः कार्यमेकादशीव्रतम् । यज्वना तेन भूपेन विच्छिन्नं सोमपायिनाम्

ఆ నగరంలో ఉదయాన్నే దుందుభి మ్రోగింది—“ఏకాదశీ వ్రతం ఆచరించవలెను” అని. యజ్ఞకర్త అయిన ఆ రాజు సోమపానుల ఆచారాన్ని అప్పుడు నిలిపివేశెను (విచ్ఛిన్నం చేసెను).

Verse 9

स्वरणैरास्तृता दर्भैर्द्व्यंगुलोत्सेधिता मही । गंगायां सिकता धारा वर्षतो दिवि तारकाः

భూమి స్వర్ణవర్ణ దర్భాలతో పరచబడి, రెండు అంగుళాల ఎత్తుగా ఉబ్బి నిలిచింది. గంగలో ఇసుక ధార ప్రవహించింది; ఆకాశంలో నక్షత్రాలు వర్షించినట్లుగా కనిపించాయి.

Verse 10

शक्या गणयितुं प्राज्ञैस्तदीयं सुकृतं न तु । ईदृशैः सुकृतैरेष तेनैव वपुषा नृपः

పండితులు అనేక విషయాలను లెక్కించగలరు; కాని అతని పుణ్యఫల పరిమాణాన్ని కాదు. అటువంటి విశేష పుణ్యబలంతో ఆ రాజు అదే దేహంతో దివ్యస్థితిని పొందెను.

Verse 11

धाम प्रजापतेः प्राप्तो विमानेन कुरूद्वह । बुभुजे स तदा भोगान्दुर्लभानमरैरपि

ఓ కురుశ్రేష్ఠా, అతడు విమానమున ప్రజాపతి ధామమునకు చేరెను. అప్పుడు అమరులకు కూడ దుర్లభమైన భోగాలను అనుభవించెను.

Verse 12

अथ कल्पशतस्यांते व्यतीते तं महीपतिम् । प्राह प्रजापतिः सेवावसरायातमात्मनः

అప్పుడు వంద కల్పాలు గడిచిన తరువాత, సేవకు నియమిత సమయమున తన వద్దకు వచ్చిన ఆ రాజును ప్రజాపతి ఇలా పలికెను।

Verse 13

ब्रह्मोवाच । इंद्रद्युम्न द्रुतं गच्छ धरापृष्ठं नृपोत्तम । न स्तातव्यं मदीयेद्य लोके क्षणमपि त्वया

బ్రహ్ముడు పలికెను—ఇంద్రద్యుమ్నా, నృపోత్తమా, త్వరగా భూమి పృష్టమునకు వెళ్లు. ఈ రోజు నా లోకములో నీవు క్షణమాత్రమూ నిలువకూడదు।

Verse 14

इंद्रद्युम्न उवाच । कस्माद्ब्रह्मन्नितो भूमौ मां प्रेषयसि सम्प्रति । सति पुण्ये मदीये तु बहुले वद कारणम्

ఇంద్రద్యుమ్నుడు పలికెను—హే బ్రహ్మన్, ఇప్పుడు నన్ను ఇక్కడి నుండి భూమికి ఎందుకు పంపుతున్నావు? నా పుణ్యం ఇంకా విస్తారంగా ఉన్నప్పుడు కారణం చెప్పు।

Verse 15

ब्रह्मोवाच । न पुण्यं केवलं राजन्गुप्तं स्वर्गस्य साधकम् । विना निष्कल्मषां कीर्ति त्रिलोकीतलविस्तृताम्

బ్రహ్ముడు పలికెను—హే రాజా, కేవలం పుణ్యమే—ముఖ్యంగా గుప్తంగా ఉన్నది—స్వర్గసాధనం కాదు; త్రిలోకమంతా వ్యాపించిన నిర్మల కీర్తి లేకపోతే।

Verse 16

तव कीर्तिसमुच्छेदः सांप्रतं वसुधातले । संजातश्चिरकालेन गत्वा तां कुरु नूतनाम्

దీర్ఘకాలం గడిచినందున ఇప్పుడు భూమితలమున నీ కీర్తి క్షీణించింది. అక్కడికి వెళ్లి దానిని మళ్లీ నూతనంగా చేయి।

Verse 17

यदि वांछा महीपाल मम धामनि संस्थितौ

ఓ మహీపాలా! నీవు నా ధామములో స్థిరంగా నివసించాలని కోరుకుంటే…

Verse 18

इन्द्रद्युम्न उवाच । मदीयं सुकृतं ब्रह्मन्कथं भूमौ भवेदिति । किं कर्तव्यं मया नैतन्मम चेतसि तिष्ठति

ఇంద్రద్యుమ్నుడు అన్నాడు— హే బ్రహ్మన్! నా సుకృతము భూమిపై ఎలా (క్షయమో మార్పో) పొందగలదు? నేను ఏమి చేయాలి? ఇది నా మనస్సులో నిలవడం లేదు।

Verse 19

ब्रह्मोवाच । बलवानेष भूपाल कालः कलयति स्वयम्

బ్రహ్ముడు అన్నాడు— ఓ భూపాలా! ఈ కాలము మహాబలవంతమైనది; అది తానే సమస్తాన్ని నియమించి అంతానికి చేర్చుతుంది।

Verse 20

ब्रह्मांडान्यपि मां चैव गणना का भवादृशाम् । तदेतदेव मन्येऽहं तव भूपाल सांप्रतम्

అనేక బ్రహ్మాండాల—మరియు నాదీ—లెక్క నీ వంటి వానికి ఎలా సాధ్యం? ఓ భూపాలా! ప్రస్తుతం నీ స్థితి గురించి నేను ఇదే భావిస్తున్నాను।

Verse 21

यत्कीर्तिमात्मनो व्यक्तिं नीत्वाभ्येहि पुनर्दिवम् । शुश्रुवानिति वाचं स ब्रह्मणः पृथिवीपतिः

నీ కీర్తిని, స్వీయ వ్యక్తిత్వాన్ని వెంట తీసుకొని మళ్లీ స్వర్గానికి రా— అని బ్రహ్ముని వాక్యాన్ని విని భూపతి రాజు ఆశ్చర్యంతో నిశ్చలుడయ్యాడు।

Verse 22

पश्यतिस्म तथात्मानं महीतलमुपागतम् । कांपिल्यनगरे भूयः पप्रच्छात्मानमात्मना

అప్పుడు అతడు తననే భూమిపై అవతరించినవాడిగా చూచెను. మరల కాంపిల్య నగరమునకు చేరి, తన మనసులోనే తన విషయమై తానే ప్రశ్నించెను.

Verse 23

नगरं स तदा देशमप्राक्षीदिति विस्मितः । जना ऊचुः । न जानीमो वयं भूपमिंद्रद्युम्नं न तत्पुरम्

ఆశ్చర్యపడి అతడు ఆ నగరమును, ఆ దేశమును గురించి అడిగెను. ప్రజలు పలికిరి—“హే రాజా, ఇంద్రద్యుమ్నుడనే రాజును మేము ఎరుగము; అతని ఆ పురమును కూడా ఎరుగము.”

Verse 24

यत्त्वं पृच्छसि भो भद्र कञ्चित्पृच्छ चिरायुषम् । इन्द्रद्युम्न उवाच । कः संप्रति धरापृष्ठे चिरायुः प्रथितो जनाः

“హే భద్రా, నీవు ఇది అడుగుచున్నావంటే, దీర్ఘాయుష్కుడిగా ప్రసిద్ధుడైన ఎవరికైనా అడుగు.” ఇంద్రద్యుమ్నుడు అన్నాడు—“ఇప్పుడు ఈ ధరాపృష్టమున ‘చిరాయు’ అని జనులలో ఎవరు ప్రసిద్ధుడు?”

Verse 25

पृथिवीजयराज्येस्मिन्यत्र प्रबूत मा चिरम् । जना ऊचुः । श्रूयते नैमिषारण्ये सप्तकल्पस्मरो मुनिः

ఈ భూమిజయ రాజ్యములో, నీవు (నీ భావన ప్రకారం) కొద్ది కాలం క్రితమే రాజ్యము చేసిన చోట, ప్రజలు పలికిరి—“నైమిషారణ్యములో ఏడు కల్పములను స్మరించు ఒక ముని ఉన్నాడని వినబడుచున్నది.”

Verse 26

मार्कंडेय इति ख्यातस्तं गत्वा पृच्छ संशयम् । तथोपदिष्टस्तैर्गत्वा तत्र तं मुनिपुंगवम्

ఆయన ‘మార్కండేయ’ అని ఖ్యాతి పొందినవాడు; ఆయన వద్దకు వెళ్లి నీ సందేహమును అడుగు. వారి ఉపదేశముచే అతడు అక్కడికి వెళ్లి ఆ మునిపుంగవుని దర్శించెను.

Verse 27

निशम्य प्रणिपत्याह नृपः स्वहृदयस्थितम् । इंद्रद्युम्न उवाच । चिरायुर्भगवान्भूमौ विश्रुतः सांप्रतं ततः

అది విని రాజు నమస్కరించి, హృదయంలో స్థిరపరచుకున్న మాటనే పలికెను. ఇంద్రద్యుమ్నుడు అన్నాడు—“అందుచేత ‘చిరాయు’ భగవంతుడు ఇప్పుడు భూమిపై ప్రసిద్ధుడయ్యాడు।”

Verse 28

पृच्छाम्यहं भवान्वेत्ति इंद्रद्युम्नं नृपं न वा

నేను మిమ్మల్ని అడుగుతున్నాను—మీకు రాజు ఇంద్రద్యుమ్నుడు తెలుసా, లేదా తెలియదా?

Verse 29

श्रीमार्कंडेय उवाच । सप्तकल्पान्तरे नाभूत्कोपींद्रद्युम्नसंज्ञितः । भूपाल किमहं वच्मि तवान्यत्पृच्छ संशयम्

శ్రీ మార్కండేయుడు అన్నాడు—“ఏడు కల్పాంతముల నాటికి ‘ఇంద్రద్యుమ్న’ అనే పేరుతో ఎవరూ లేరు. ఓ భూపాలా, నేను ఇంకేమి చెప్పగలను? నీకు ఉన్న ఇతర సందేహాన్ని అడుగు।”

Verse 30

स निराशस्तदाकर्ण्य वचो भूपोग्निसाधने । समुद्योगं तदा चक्रे तं दृष्ट्वाह तदा मुनिः

రాజు అగ్నిలో ప్రవేశించాలనే సంకల్పాన్ని తెలిపిన ఆ మాటలు విని అతడు నిరాశపడ్డాడు; అయినా వెంటనే కార్యోన్ముఖుడై ప్రయత్నం మొదలుపెట్టాడు. అతడిని అలా సిద్ధమవుతూ చూసి ముని తక్షణమే పలికెను।

Verse 31

मार्कंडेय उवाच । मा साहसमिदं कार्षीर्भद्र वाचं श्रृणुष्व मे । एति जीवंतमानंदो नरं वर्षशतादपि

మార్కండేయుడు అన్నాడు—“ఓ భద్రా, ఈ దుస్సాహసాన్ని చేయకు; నా మాట విను. మనిషి వంద సంవత్సరాలు జీవించినా ఆనందం దక్కక, దుఃఖమే ఎదురవచ్చు।”

Verse 32

तत्करोमि प्रतीकारं तव दुःखोपशांतये । श्रृणु भद्र ममास्तीह बको मित्रं चिरंतनः

నీ దుఃఖశాంతికి నేను ప్రతికారము చేస్తాను. వినుము, ఓ భద్రా! ఇక్కడ నాకు చిరంతన మిత్రుడు బకుడు ఉన్నాడు.

Verse 33

नाडीजंघ इति ख्यातः स त्वा ज्ञास्यत्यसंशयम् । तस्मादेहि द्रुतं यावदावां तत्र व्रजावहे

అతడు ‘నాడీజంఘ’ అని ప్రసిద్ధుడు; నిస్సందేహంగా నిన్ను గుర్తిస్తాడు. కాబట్టి త్వరగా రా, మనిద్దరం అక్కడికి వెళ్దాం.

Verse 34

परोपकारैकफलं जीवितं हि महात्मनाम् । यदि ज्ञास्यत्यसंदिग्धमिंद्रद्युम्नं स वक्ष्यति

మహాత్ముల జీవితం ఒక్క ఫలమే ఇస్తుంది—పరోపకారం. అతడు ఇంద్రద్యుమ్నుని నిస్సందేహంగా తెలిసి ఉంటే, చెప్పును.

Verse 35

तौ प्रस्थिताविति तदा विप्रेंद्रनृपपुंगवौ । हिमाचलं प्रति प्रीतौ नाडीजंघालयं प्रति

అప్పుడు ఆ ఇద్దరు—బ్రాహ్మణుల్లో శ్రేష్ఠుడు, రాజుల్లో అగ్రుడు—హర్షంతో హిమాచలమునకు, నాడీజంఘ నివాసమునకు బయలుదేరిరి.

Verse 36

बकोऽथ मित्रं स्वं वीक्ष्य चिरकालादुपागतम् । मार्कंडेयं ययौ प्रीत्युत्कंठितः सम्मुखं द्विजैः

అప్పుడు బకుడు తన మిత్రుడు చాలాకాలానంతరం వచ్చినదాన్ని చూసి, ప్రేమతో ఉత్సుకతచెంది, బ్రాహ్మణులతో కలిసి మార్కండేయుని ఎదుర్కొనుటకు వెళ్లెను.

Verse 37

कृतसंविदभूत्पूर्वं कुशलस्वागतादिना । पप्रच्छानंतरं कार्यं वदागमनकारणम्

ముందుగా కుశలప్రశ్నలు వేసి స్వాగతం చేసి, అనంతరం కార్యవిషయాన్ని అడిగాడు— “నీ రాకకు కారణం చెప్పుము.”

Verse 38

मार्कंडेयोथ तं प्राह बकं प्रस्तुतमीप्सितम् । इंद्रद्युम्नं भवान्वेत्ति भूपालं पृथिवीतले

అప్పుడు మార్కండేయుడు బకునితో విషయాన్ని ప్రస్తావించి అన్నాడు— “భూమిపై ఉన్న రాజు ఇంద్రద్యుమ్నుని నీవు ఎరుగుదువా?”

Verse 39

एतस्य मम मित्रस्य तेन ज्ञातेन कारणम् । नो वायं त्यजति प्राणान्पुरा वह्निप्रवेशनात्

ఇది నా మిత్రుని విషయం; కారణం అతనికి తెలిసినదే. ఇతడు ప్రాణాలు విడువడు— పూర్వనిశ్చయంతో అగ్నిప్రవేశానికి సిద్ధమై ఉన్నాడు.

Verse 40

एतस्य प्राणरक्षार्थं ब्रूहि जानासि चेन्नृपम्

హే నృపా, నీకు తెలిసి ఉంటే చెప్పుము— ఇతని ప్రాణరక్షణ ఏ విధంగా చేయబడును?

Verse 41

नडीजंघ उवाच । चतुर्दश स्मराम्यस्मि कल्पान्विप्रेंद्र सांप्रतम् । आस्तां तद्दर्शनं वार्तामपि वा न स्मराम्यहम्

నాడీజంఘుడు అన్నాడు— “హే విప్రేంద్రా, ప్రస్తుతం నాకు పద్నాలుగు కల్పాలు వరకు స్మరణ ఉంది; కానీ ఆ విషయమై— దర్శనం సంగతి అటుంచి— వార్త కూడా నాకు గుర్తు లేదు.”

Verse 42

इंद्रद्युम्नो महीपालः कोऽपि नासीन्महीतले । एतावन्मात्रमेवाहं जानामि द्विजपुंगव

హే ద్విజశ్రేష్ఠా! భూమిపై ఇంద్రద్యుమ్న అనే రాజు ఎక్కడా లేడు; నాకు తెలిసింది అంతమాత్రమే।

Verse 43

नारद उवाच । ततः स विस्मयाविष्टस्तस्यायुरिति शुश्रुवान् । पप्रच्छ राजा को हेतुर्दानस्य तपसोऽथ वा । यदायुरीदृशं दीर्घं संजातमिति विस्मितः

నారదుడు అన్నాడు—అతని ఆయుష్షు విని రాజు ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయి అడిగాడు—“ఇంత దీర్ఘాయువు దేనివల్ల? దానమా, తపస్సా, లేక మరేదైనా?”

Verse 44

नाडीजंघ उवाच । घृतकंबलमाहात्म्यान्मम देवस्य शूलिनः । दीर्घमायुरिदं विप्र शापाद्बकवपुः श्रृणु

నాడీజంఘుడు అన్నాడు—హే విప్రా! నా శూలధారి దేవుడు మహాదేవుని ఘృతకంబల మహాత్మ్యంవల్ల నాకు ఈ దీర్ఘాయువు లభించింది; శాపం వల్ల నాకు బక (కొంగ) రూపం వచ్చింది—విను.

Verse 45

पुरा जन्मन्यहं बालो ब्राह्मणस्याभवं भुवि । पाराशर्यसगोत्रस्य विश्वरूपस्य सन्मुनेः

పూర్వజన్మలో నేను భూమిపై ఒక బ్రాహ్మణుని ఇంట బిడ్డగా ఉన్నాను—పారాశర్య గోత్రానికి చెందిన, విశ్వరూప అనే సత్ముని వద్ద।

Verse 46

बालको बक इत्येवं प्रतीतोऽतिप्रियः पितुः । चपलोऽतीव बालत्वे निसर्गादेव भद्रक

బాల్యంలో నేను ‘బక’ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడిని, తండ్రికి ఎంతో ప్రియుడిని; కానీ హే భద్రా! సహజంగా బాల్యంలో నేను చాలా చంచలుడిని.

Verse 47

अथ मारकतं लिंगं देवतावसरात्पितुः । चापल्याद्वालभावाच्चापहृत्य निहितं मया

అప్పుడు పూజాసమయాన్ని ఆసరాగా చేసుకొని, బాలచాపల్యంతో నేను నా తండ్రికి చెందిన మరకతసదృశ స్ఫటిక శివలింగాన్ని దొంగిలించి దాచిపెట్టాను।

Verse 48

घृतस्य कुंभे संक्रांतौ मकरस्योत्तरायणे । अथ प्रातर्व्यतीतायां निशि यावत्पिता मम

మకరసంక్రాంతి సమయంలో, ఉత్తరాయణంలో, నెయ్యి కుండ ఉంచబడినప్పుడు; రాత్రి గడిచి ఉదయం వచ్చినంతవరకు—అంతవరకు నా తండ్రి…

Verse 49

निर्माल्यापनयं चक्रे तावच्छून्यं शिवालयम् । निशम्य कांदिशीको मां पप्रच्छ मधुरस्वरम्

ఆయన నిర్మాల్యాన్ని (నిన్నటి అర్పణావశేషాలను) తొలగించసాగాడు; అంతవరకు శివాలయం ఖాళీగా ఉంది. విని కాందిశీకుడు మధురస్వరంతో నన్ను ప్రశ్నించాడు।

Verse 50

वत्स क्व नु त्वया लिंगं नूनं विनिहितं वद । दास्यामि वांछितं यत्ते भक्ष्यमन्यत्तवेप्सितम्

“బిడ్డా, నీవు లింగాన్ని నిజంగా ఎక్కడ ఉంచావో చెప్పు. మాట్లాడు. నీకు కావలసినదంతా ఇస్తాను—తినడానికి భక్ష్యమూ, ఇంకేమైనా నీకు ఇష్టమైనదీ।”

Verse 51

ततो मया बालभावाद्भक्ष्यलुब्धेन तत्पितुः । घृतकुंभांतराकृष्य भद्रलिंगं समर्पितम्

అప్పుడు నేను—బాలభావంతో, తినుబండారాలపై ఆశతో—అతని తండ్రి నెయ్యి కుండలోనుండి లాగి తీసి ఆ మంగళకర లింగాన్ని సమర్పించాను।

Verse 52

अथ काले तु संप्राप्ते प्रमीतोऽहं नृपालये । जातो जातिस्मारस्तावदानर्ताधिपतेः सुतः

కాలము వచ్చినప్పుడు నేను రాజభవనంలో దేహత్యాగం చేసితిని; అనంతరం ఆనర్తాధిపతి కుమారునిగా జన్మించి, పూర్వజన్మస్మృతి కలిగినవాడనయ్యాను।

Verse 53

घृतकंबलमाहात्म्यान्मकरस्थे दिवाकरे । अपि बाल्यादवज्ञानात्संयोगाद्घृतलिंगयोः

‘ఘృతకంబల’ పూజ మహిమవల్ల—సూర్యుడు మకరస్థుడై ఉన్నప్పుడు—బాల్యపు అవగాహనలేమి ఉన్నా, కేవలం నెయ్యి మరియు లింగముల సంయోగమాత్రముచేత…

Verse 54

ततः संस्थापितं लिंगं प्राग्जन्म स्मरता मया । ततः प्रभृति लिंगानि घृतेनाच्छादयाम्यहम्

అందువల్ల పూర్వజన్మాన్ని స్మరించుచు నేను లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించితిని; ఆ దినమునుండి లింగములను నెయ్యితో ఆవరిస్తూ పూజించుచున్నాను।

Verse 55

पितृपैतामहं प्राप्य राज्यं शक्त्यनुरूपतः । ततः प्रसन्नो भगवान्पार्वतीपतिराह माम्

పితృ-పైతామహ రాజ్యాన్ని నా శక్తికి తగినట్లు పొందిన తరువాత, ప్రసన్నుడైన భగవాన్ పార్వతీపతి నాతో ఇలా పలికెను।

Verse 56

पूर्वजन्मनि तुष्टोऽहं घृतकंबलपूजया । प्रयच्छाम्यस्मि त राज्यमधुनाभिमतं वृणु

పూర్వజన్మలో ‘ఘృతకంబల’ పూజచేత నేను ప్రసన్నుడనయ్యాను; అందుచేత నీకు రాజ్యాన్ని ప్రసాదిస్తున్నాను—ఇప్పుడు నీకు ఇష్టమైన వరాన్ని కోరుకొనుము।

Verse 57

ततो मया वृतः प्रादाद्गाणपत्यं मदीप्सितम् । कैलासे मां शिवो नित्यं संतुष्टः प्राह चेति च

అప్పుడు నేను వ్రతించగా ఆయన నాకు కావలసిన గణాధిపత్యాన్ని ప్రసాదించాడు. కైలాసంలో నిత్యసంతుష్టుడైన శివుడు నాతో ఈ విధంగా కూడా పలికెను.

Verse 58

तेनैव हि शरिरेण प्रणतं पुरतः स्थितम् । अद्यप्रभृति संक्रांतौ मकरस्यापरोपि यः

అదే శరీరంతో (భక్తుడు) నమస్కరించి ముందర నిలుచును. ఈ రోజు నుండీ మకరసంక్రాంతి నాడు ఎవడైనా మరొకడూ ఇలా చేస్తే…

Verse 59

घृतेन पूजां कर्तासौ भावी मम गणः स्फुटम् । इत्युक्त्वा मां शिवो भद्र गणकोटीश्वरं व्यधात्

‘అతడు నెయ్యితో పూజ చేస్తాడు; స్పష్టంగా అతడు నా గణమగును.’ అని పలికి భద్రుడైన శివుడు నన్ను గణకోటీశ్వరునిగా నియమించెను.

Verse 60

प्रतीपपालकंनाम संस्थितं शिवशासनम् । ततः कामादिभिः षड्भिः पदैश्चंक्रमणात्मिकाम्

‘ప్రతీపపాలక’ అనే శివశాసనం స్థాపితమైంది. ఆపై కామాది ఆరు వికారాల ప్రేరణతో నా జీవితం అడుగడుగునా అశాంత సంచారమైంది.

Verse 61

निसर्गचपलां प्राप्य भ्रमरीमिव तां श्रियम् । नैवालमभवं तस्या धारणे दैवयोगतः

స్వభావతః చంచలమైన, భ్రమరిలాంటి ఆ శ్రీని పొందినప్పటికీ, దైవయోగవశాత్ నేను దానిని నిలుపుకోలేకపోయాను.

Verse 62

विचचार तदा मत्तः किलाहं वारणो यथा । कृत्याकृत्यविचारेण विमुक्तोऽतीव गर्वितः

అప్పుడు నేను మత్తగజంలా ఇటూ అటూ సంచరించాను; చేయవలసినది–చేయకూడనిదని విచక్షణ విడిచి, అత్యంత గర్వంతో ఉబ్బిపోయాను.

Verse 63

विद्यामभिजनं लक्ष्मीं प्राप्य नीचनरो यथा । आपदां पात्रतामेति सिंधूनामिव सागरः

విద్య, అభిజనం, లక్ష్మి పొందిన నీచుడు ఎలా ఆపదలకు పాత్రుడవుతాడో, అలాగే నదులను స్వీకరించే సముద్రం వాటికి ఆధారపాత్రమవుతుంది.

Verse 64

अथ काले व्यतिक्रांते कियन्मात्रे यदृच्छया । विचरन्नगमं शैलं हिमानीरुद्धकंदरम्

తర్వాత కొంత కాలం గడిచినపై, యాదృచ్ఛికంగా సంచరిస్తూ, హిమపటాలతో గుహలు మూసుకుపోయిన ఒక పర్వతాన్ని చేరాను.

Verse 65

तपस्यति मुनिस्तत्र गालवो भार्यया सह । सदैव तीव्रतपसा कृशो धमनिसंततः

అక్కడ గాలవ ముని తన భార్యతో కలిసి తపస్సు చేస్తున్నాడు; తీవ్రమైన తపస్సుతో ఎల్లప్పుడూ కృశుడై, నాడులు స్పష్టంగా కనిపించేవి.

Verse 66

ब्राह्मणस्य हि देहोयं नैवैहिकफलप्रियः । कृच्छ्राय तपसे चेह प्रेत्यानंतसुखाय च

బ్రాహ్మణుని ఈ దేహం లోకిక ఫలాలను కోరేది కాదు; ఇది ఇక్కడ కఠిన తపస్సుకోసం, మరణానంతరం అనంత సుఖం కోసం కూడా ఉంది.

Verse 67

तस्य भार्याऽतिरूपेण विजिग्ये विश्ववर्णिनी । तन्वी श्यामा मृगाक्षी सा पीनोन्नतपयोधरा

ఆయన భార్య అపూర్వ సౌందర్యవతిగా, సర్వస్త్రీల వర్ణనను మించినదానిలా కనిపించింది. ఆమె సన్నని దేహం, శ్యామవర్ణం, మృగనయనాలు, పుష్టిగా ఉన్నతమైన స్తనాలు కలది.

Verse 68

हंसगद्गदसंभाषा मत्तमातंगगामिनी । विस्तीर्णजघना मध्ये क्षामा दीर्घशिरोरुहा

ఆమె మాటలు హంసలాగే మృదువుగా, స్వల్ప కంపనంతో మధురంగా ఉండేవి; ఆమె నడక మత్తెక్కిన ఆడ ఏనుగులా ఉండేది. విశాల నితంబాలు, సన్నని నడుము, దీర్ఘంగా ప్రవహించే జుట్టు ఆమెకు ఉన్నాయి.

Verse 69

निम्ननाभिर्विधात्रैषा निर्मिता संदिदृक्षुणा । विकीर्णमिव सौंदर्यमेकपात्रमिव स्थितम्

లోతైన నాభి కలిగిన ఆ సుందరి, సృష్టికర్త తన సృష్టిని తానే చూడాలనే ఆకాంక్షతో నిర్మించినదానిలా అనిపించింది. ఆమె సౌందర్యం ఎక్కడికక్కడ చిందినట్లూ, అయినా ఒకే పాత్రలో నిలిచినట్లూ ఉంది.

Verse 70

ततोऽविनीतस्तां वीक्ष्य भद्र गालववल्लभाम् । अहमासं शरव्रातैस्ताडितः पुष्पधन्विना । विवेकिनोऽपि मुनयस्तावदेव विवेकिनः

అప్పుడు అంతరంగంలో అవినీతుడనైన నేను, గాలవునకు ప్రియమైన ఆ మంగళకన్యను చూచి, పుష్పధన్వి కామదేవుని బాణవర్షాలతో తాకబడితిని. వివేకులు అయిన మునులూ అంతవరకే వివేకులు.

Verse 71

यावन्न हरिणाक्षीणामपांगविवरेक्षिताः । मया व्यवसितं चित्ते तदानीं तां जिहीर्षुणा

మృగనయనులైన యువతుల అపాంగ దృష్టి నన్ను చీల్చనంతవరకు నా మనస్సు సంకల్పం దృఢంగా నిలిచింది; కాని ఆమెను హరించాలనే కోరిక పుట్టగానే అది కంపించింది.

Verse 72

इति चेति हरिष्यामि तपसा रक्षितां मुनेः । अस्याः कृते यदि शपेन्मुनिस्तत्र पराभवः

‘అలా అయితే, ముని తపస్సు రక్షణలో ఉన్నా ఆమెను నేను అపహరిస్తాను.’ కానీ ఆమె కారణంగా ముని నన్ను శపిస్తే, నాకు పరాభవం, వినాశమే కలుగుతుంది.

Verse 73

मम भावी भवेदेषा भार्या मृत्युरुतापि मे । तस्माच्छिष्यो भवाम्यस्य शुश्रूषानिरतो मुनेः

ఆమె నా భవిష్యత్ భార్య కావచ్చు—లేదా నాకు మరణమూ కావచ్చు. అందుకే నేను ఈ ముని శిష్యుడనై, ఆయన సేవలో నిమగ్నుడనై ఉంటాను.

Verse 74

प्राप्यांतरं हरिष्यामि नास्य योग्येयमंगना । इति व्यवस्य विद्यार्थिमूर्तिमास्थाय गालवम्

‘అవకాశం దొరికితే ఆమెను అపహరిస్తాను; ఈ స్త్రీ అతనికి తగదు.’ అని నిర్ణయించి, విద్యార్థి రూపం ధరించి గాలవుని సమీపించాడు.

Verse 75

नमस्कृत्य वचोऽवोचमिति भाव्यर्थनोदितः । तथा मतिस्तथा मित्रं व्यवसायस्तथा नृणाम्

నమస్కరించి నేను మాటలాడాను, నా ఆశించిన ప్రయోజనం చేత ప్రేరితుడనై. ఎందుకంటే మనుష్యులలో బుద్ధి ఎలా ఉంటే, స్నేహం కూడా అలాగే, ప్రయత్నం కూడా అలాగే ఉంటుంది.

Verse 76

भवेदवश्यं तद्भावि यथा पुंभिः पुरा कृतम् । विवेकवैराग्ययुतो भगवंस्त्वासमुपस्थितः

అవశ్యంగా జరగవలసినది తప్పక జరుగుతుంది—పూర్వకాలంలో మనుషులు చేసిన కర్మ ఫలించినట్లే. ఓ భగవన్, వివేకం వైరాగ్యంతో యుక్తుడనై నేను మీ సమీపానికి వచ్చాను.

Verse 77

शिष्योऽहं भवता पाठ्यं कर्णधारं महामुनिम् । अपारपारदं विष्णुं विप्रमूर्तिमुपाश्रितम्

నేను మీ శిష్యుణ్ని, ఓ మహామునీ; నాకు ఉపదేశించండి. మీరు ఈ అపార సంసారసాగరానికి కర్ణధారులు—పారమిచ్చే విష్ణువు, ఇక్కడ బ్రాహ్మణమూర్తిగా ఉపాస్యుడై ఉన్నారు.

Verse 78

नमस्ये चेतनं ब्रह्मा प्रत्यक्षं गालवाख्यया । अविद्याकृष्णसर्पेण दष्टं तद्विषपीडितम्

గాలవ అనే నామంతో నా ముందే ప్రత్యక్షమైన చైతన్య పరబ్రహ్మకు నేను నమస్కరిస్తున్నాను. అవిద్య అనే నల్ల సర్పం నన్ను కాటేసింది; దాని విషంతో నేను బాధపడుతున్నాను.

Verse 79

उपदेशमहामंत्रैर्मां जांगुलिक जीवय । महामोहमहा वृक्षो हृद्यावापसमुत्थितः

ఓ జాంగులికా (సర్పవిష నివారకా), ఉపదేశ మహామంత్రాలతో నన్ను జీవింపజేయండి. నా హృదయపు విత్తనతోట నుండి మహామోహ మహావృక్షం మొలిచింది.

Verse 80

त्वद्वाक्यतीक्ष्णधारेण कुठारेण क्षयं व्रजेत् । अपवर्गपथव्यापी मूढसंसर्गसेचनः

మీ వాక్యాల తೀಕ್ಷ్ణధార గల కుఠారంతో, మూర్ఖుల సంగతివల్ల పెరిగిన నా మూర్ఖత్వపు ‘సేచనం’ నశించుగాక. అప్పుడు అపవర్గం (మోక్షం) వైపు మార్గం విస్తరించి స్పష్టమగుగాక.

Verse 81

छिद्यतां सूत्रधारेण विद्यापरशुनाधुना । भजामि तव शिष्योऽहं वरिवस्यापरश्चिरम्

ఇప్పుడు సూత్రధారుడు (మార్గదర్శి) చేత, విద్య అనే పరశువుతో ఈ బంధం ఛేదింపబడుగాక. నేను మీ శిష్యుడిగా మీ శరణు పొందుతున్నాను; చాలా కాలం నేను కేవలం బాహ్య వరివస్య (పూజా-సేవ)లోనే ఉన్నాను, ఉన్నత సాధనలో కాదు.

Verse 82

समिद्दर्भान्मूलफलं दारूणि जलमेव च । आहरिष्येऽनुगृह्णीष्व विनीतं मामुपस्थितम्

నేను సమిధలు, దర్భగడ్డి, మూలఫలాలు, కట్టెలు మరియు నీటినీ తెచ్చి ఇస్తాను. వినయంగా సేవకు సిద్ధంగా ఉన్న నన్ను అనుగ్రహించి స్వీకరించండి.

Verse 83

इत्थं पुरा बकाभिख्यं बकवृत्तिमुपाश्रितम् । तदाऽर्जवे कृतमतिरनुजग्राह मां मुनिः

ఇలా పూర్వకాలంలో నేను ‘బక’ అని ప్రసిద్ధుడై, కొంగవంటి వృత్తిని ఆశ్రయించేవాడిని. అప్పుడు నా సంకల్పం సూటి సత్యధర్మం వైపు మళ్లగానే ముని నన్ను అనుగ్రహించాడు.

Verse 84

ततोऽतीव विनीतोऽहं भूत्वा तं ब्राह्मणीयुतम् । विश्वासनाय सुदृढं तोषयामि दिनेदिने

ఆ తరువాత నేను అత్యంత వినయవంతుడై, బ్రాహ్మణీతో కూడిన ఆ మహాత్ముని పట్ల దృఢ విశ్వాసం కలగునట్లు ప్రతిదినం ఆయనను సంతోషపెట్టుతూ ఉన్నాను.

Verse 85

स च जानन्मुनिः पत्नीं पात्रभूतामविश्वसन् । स्त्रीचरित्रविदंके तां विधाय स्वपिति द्विजः

ఆ ముని భార్య పాత్రభూతురాలని తెలిసినా పూర్తిగా నమ్మలేదు. స్త్రీచరిత్రాన్ని తెలిసిన ఆ ద్విజుడు ఆమెను తన ఒడిలో ఉంచుకొని నిద్రించాడు.

Verse 86

अथान्यस्मिन्दिने साभूद्ब्राह्मण्यथ रजस्वला । तद्दूरशायिनी रात्रौ विश्वासान्मे तपस्विनी

తరువాత మరో రోజున ఆ బ్రాహ్మణీ రజస్వల అయ్యింది. నాపై విశ్వాసంతో ఆ తపస్విని రాత్రి దూరంగా (వేరుగా) శయనించింది.

Verse 87

इदमन्तरमित्यंतर्विचिंत्याहं प्रहर्षितः । मलिम्लुचाकृतिर्भूत्वा निशीथे तामथाहरम्

మనసులో “ఇదే అవకాశం” అని ఆలోచించి నేను పరమ హర్షితుడనయ్యాను. మలిమ్లుచుడు (నీచ దొంగ) రూపం ధరించి, అర్ధరాత్రి ఆమెను అపహరించాను.

Verse 88

विललाप तदा बाला ह्रियमाणा मयोच्चकैः । मैवं मैवमिति ज्ञात्वा मां स्वरेणाब्रवीन्मुनिम्

అప్పుడు నా బలప్రయోగంతో తీసుకుపోబడుతున్న ఆ బాలిక విలపించింది. నన్ను గుర్తించి భయకంపిత స్వరంతో “వద్దు, వద్దు” అంటూ మునిని పిలిచింది.

Verse 89

बकवृत्तिरयं दुष्टो धर्मकंचुकमाश्रितः । हरते मां दुराचारस्तस्मात्त्वं त्राहि गालव

ఈ దుష్టుడు బకవృత్తి గలవాడు—ధర్మపు కంచుకం ధరించిన కపటి. ఈ దురాచారి నన్ను అపహరిస్తున్నాడు; కాబట్టి ఓ గాలవా, నన్ను రక్షించు.

Verse 90

तव शिष्यः पुरा भूत्वा कोप्वेषोद्य मलिम्लुचः । मां जिहीर्षति तद्रक्ष शरण्य शरणं भव

ఇతడు ఒకప్పుడు నీ శిష్యుడే; నేడు క్రోధవేషం ధరించిన ఈ మలిమ్లుచుడు నన్ను పట్టుకుపోవాలని చూస్తున్నాడు. ఓ శరణ్యా, నన్ను కాపాడు; నాకు ఆశ్రయమవు.

Verse 91

तद्वाक्यसमकालं स प्रबुद्धो गालवो मुनिः । तिष्ठतिष्ठेति मामुक्त्वा गतिस्तम्भं व्यधान्मम

ఆ మాటలతోనే ముని గాలవుడు మేల్కొన్నాడు. “ఆగు, ఆగు” అని నన్ను ఆజ్ఞాపించి, నా గమనాన్ని ఆపి నా కదలికను స్థంభింపజేశాడు.

Verse 92

ततश्चित्राकृतिरहं स्तम्भितो मुनिनाऽभवम् । व्रीडितं प्रविशामीव स्वांगानि किल लज्जया

అప్పుడు నేను విచిత్రమైన వికృతాకారుడనై, మునిచేత స్థంభింపబడితిని. లజ్జచేత నేను సంకుచితుడనై, నా స్వాంగాలలోకే ప్రవేశించాలనుకున్నట్లుగా అనిపించింది.

Verse 93

ततः प्रकुपितः प्राह मामभ्येत्याथ गालवः । तद्वज्रदुःसहं वाक्यं येनाहमभवं बकः

తర్వాత కోపించిన గాలవుడు నా దగ్గరకు వచ్చి వజ్రసమానమైన అసహ్య వాక్యములు పలికెను; ఆ వాక్యముల వలననే నేను బకుడనయ్యాను.

Verse 94

गालव उवाच । बकवृत्तिमुपाश्रित्य वंचितोऽहं यतस्त्वया । तस्माद्बकस्त्वं भविता चिरकालं नराधम

గాలవుడు పలికెను—‘బకవృత్తిని ఆశ్రయించి నన్ను నీవు మోసగించితివి; అందుచేత, ఓ నరాధమా, నీవు దీర్ఘకాలం బకుడవై ఉండుదువు.’

Verse 95

इति शप्तोऽहमभवं मुनिनाऽधर्ममाश्रितः । परदारोपसेवार्थमनर्थमिममागतः

ఇట్లు మునిచేత శపింపబడి నేను అధర్మాన్ని ఆశ్రయించినవాడనయ్యాను. పరస్త్రీ-ఉపసేవ కోసమే ఈ అనర్థంలో పడితిని.

Verse 96

न हीदृशमनायुष्यं लोके किंचन विद्यते । यादृशं पुरुषस्येह परदारोपसेवनम्

ఈ లోకంలో పురుషునికి పరస్త్రీ-సేవనమంతటి ఆయుష్షు-క్షయకరమైనది, క్షేమనాశకమైనది మరొకటి లేదు.

Verse 97

ततः सती सा मत्स्पर्शदूषितांगी तपस्विनी । मया विमुक्ता स्नात्वा मां तथैवानुशशाप ह

అప్పుడు ఆ సతీ తపస్విని—నా స్పర్శవల్ల కలుషితమైన దేహముతో—నేను విడిచిన తరువాత స్నానం చేసి, అదే విధంగా నాపై శాపం ఉచ్చరించింది।

Verse 98

एवं ताभ्यामहं शप्तो ह्यश्वत्थपर्णवद्भयात् । कंपमानः प्रणम्योभाववोचं तत्र दम्पती

ఇలా ఆ ఇద్దరి శాపానికి లోనై, భయంతో అశ్వత్థ ఆకులా వణుకుతూ, అక్కడ ఆ దంపతులకు నమస్కరించి వినయంగా మాటలాడాను।

Verse 99

गणोऽहमीश्वरस्यैव दुर्विनीततरो युवाम् । निरोधमेवं कुरुतं भगवंतावनुग्रहम्

నేను నిజంగా ఈశ్వరుని గణుడనే; కాని అత్యంత దుర్వినీతుడనయ్యాను। ఓ భగవంతులైన దంపతులారా, ఈ దోషాన్ని నియంత్రించి నాపై అనుగ్రహం చేయండి।

Verse 100

वाचि क्षुरो नावनीतं हृदयं हि द्विजन्मनाम् । प्रकुप्यंति प्रसीदंति क्षणेनापि प्रसादिताः

వాక్యంలో ద్విజులు క్షురంలా పదునుగా ఉండగలరు; కానీ వారి హృదయం వెన్నలాగా మృదువుగా కూడా ఉంటుంది। వారు క్షణంలో కోపిస్తారు, క్షణంలో శాంతిస్తారు; ప్రసన్నులైతే క్షణమాత్రంలోనే కృప చూపుతారు।

Verse 101

त्वयि विप्रतिपन्नस्य त्वमेव शरणं मम । भूमौ स्खलितपादानां भूमिरेवावलंबनम्

నేను అయోమయంలో ఉన్నవాడను; నాకు నీవే శరణం. భూమిపై జారిన పాదాలకు మళ్లీ లేవడానికి ఆధారమూ అదే భూమే అవుతుంది।

Verse 102

गणाधिपत्यमपि मे जातं परिभवास्पदम् । विषदंता हि जायन्ते दुर्विनीतस्य सम्पदः

గణాధిపత్యమూ నాకు అవమానస్థానమైంది. ఎందుకంటే దుర్వినీతుని సంపదలు విషదంతాలవలె హానికరంగా పుడతాయి.

Verse 103

विदुरेष्यद्धियाऽपायं परतोऽन्ये विवेकिनः । नैवोभयं विदुर्नीचा विनाऽनुभवमात्मनः

వివేకులు సమీపిస్తున్న అపాయాన్ని కూడా గుర్తిస్తారు; మరికొందరు జరిగిన తరువాత గ్రహిస్తారు. కానీ నీచబుద్ధులు రెండింటినీ తెలుసుకోరు—తామే అనుభవించేవరకు.

Verse 104

दुर्वीनीतः श्रियं प्राप्य विद्यामैश्वर्यमेव वा । न तिष्ठति चिरं स्थाने यथाहं मदगर्वितः

దుర్వినీతుడు శ్రీని గాని, విద్యను గాని, ఐశ్వర్యాన్ని గాని పొందినా తన స్థానంలో దీర్ఘకాలం నిలువడు—అహంకారమత్తుడైన నేను నిలువనట్లే.

Verse 105

विद्यामदो धनमदस्तृतीयोऽभिजनो मदः । एते मदा मदांधानामेत एव सतां दमाः

విద్యామదం, ధనమదం, మూడవది అభిజనమదం—ఇవి మదాంధులను అంధుల్ని చేసే మత్తులు. అయితే సత్పురుషులకు ఇవే దమనసాధనాలవుతాయి.

Verse 106

नोदर्कशालिनी बुद्धिर्येषामविजितात्मनाम् । तैः श्रियश्चपला वाच्यं नीयंते मादृशैर्जनैः

ఆత్మజయము లేనివారికి దూరదర్శి వివేకబుద్ధి ఉండదు. అలాంటి వారినుండి చంచలమైన శ్రీ తప్పక దూరమై పోతుంది—నావంటి వారినుండి జరిగినట్లే.

Verse 107

तत्प्रसीद मुनिश्रेष्ठ शापांतं मेऽधुना कुरु । दुर्विनीतेष्वपि सदा क्षमाचारा हि साधवः

అతః హే మునిశ్రేష్ఠా, ప్రసన్నుడవై ఇప్పుడు నా శాపానికి అంతం చేయుము. ఎందుకంటే సాధువులు దుర్వినీతుల పట్ల కూడా సదా క్షమాశీలులు.

Verse 108

इत्थं वचसि विज्ञप्ते विनीतेनापि वै मया । प्रसादप्रवणो भूत्वा शापांतं मे तदा व्यधात्

ఇలా నా—ఇప్పుడు వినయముతో ఉన్న—వచనాల ద్వారా వినతిపడగా, ఆయన కరుణాప్రవణుడై అప్పుడు నా శాపాంతాన్ని విధించాడు.

Verse 109

गालव उवाच । छन्नकीर्तिसमुद्धारसहायस्त्वं भविष्यसि । यदेन्द्रद्युम्नभूपस्य तदा मोक्षमवाप्स्यसि

గాలవుడు పలికెను—నీవు ఛన్నకీర్తి కీర్తి పునరుద్ధరణకు సహాయకుడవు అవుతావు; రాజు ఇంద్రద్యుమ్నునకు సహాయపడినప్పుడు నీవు మోక్షాన్ని పొందుతావు.

Verse 110

इत्यहं मुनिशापेन तदाप्रभृति पर्वते । हिमाचले बको भूत्वा काश्यपेयो वसामि च

ఇలా ముని శాపం వల్ల ఆ కాలం నుంచే హిమాచల పర్వతంలో నేను కొంగగా మారి—కాశ్యపేయుడనై—ఇక్కడే నివసిస్తున్నాను.

Verse 111

राज्यं चिरायुरिति मे घृतकम्बलस्य जातिस्मरत्वमधुनापि तथानु भावान् । शापाद्बकत्वमभवन्मुनिगालवस्य तद्भद्र सर्वमुदितं भवताद्य पृष्टम्

‘రాజ్యం’ ‘దీర్ఘాయువు’—ఘృతకంబలుడిగా నాకు అలాంటి అనుభవాలు కలిగాయి; ఇప్పటికీ ఆ జన్మలూ వాటి ఫలితాలూ నాకు స్మరణలో ఉన్నాయి. ముని గాలవ శాపం వల్ల నేను కొంగనయ్యాను. హే భద్రా, నీవు అడిగినదంతా చెప్పితిని.