Rig Veda 4.49.5 — Mandala 4, Sukta 49, Mantra 5

Sukta 4.49

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional)

Devata: Indra-Bṛhaspati (dual)

Chandas: Tr̥ṣṭubh (likely; confirmable from full hymn prosody)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्राबृहस्पती वयं सुते गीर्भिर्हवामहे । अस्य सोमस्य पीतये ॥

Transliteration

indrābṛ́haspatī vayaṁ suté gī́rbhir havāmahe | asyá sómasya pītáye ||

Translation

ఇంద్రా, బృహస్పతీ! సోమం పిండబడినప్పుడు, మా స్తుతివాక్యాలతో మేము మిమ్మల్ని ఆహ్వానిస్తున్నాము—ఈ సోమరసాన్ని పానము చేసి అంతరంగంలో గ్రహించుటకై.

Word by Word

• इन्द्रा: O Indra
• इन्द्रा: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• बृहस्पती: O Bṛhaspati
• बृहस्पती: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक)

• वयम्: we
• वयम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सुते: in/at the pressed (Soma); when Soma is pressed
• सुते: अधिकरण
• Type: Noun/Adjective (substantivized)
• Root: सुत (ppp of √सु ‘to press/extract’)

• गीर्भिः: with hymns/voices
• गीर्भिः: करण
• Type: Noun
• Root: गिर् (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक)

• हवामहे: we invoke/call
• हवामहे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √ह्वा (ह्वयति/हवते) ‘to call, invoke’

• अस्य: of this
• अस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सोमस्य: of Soma
• सोमस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• पीतये: for drinking
• पीतये: सम्प्रदान (purpose/dative)
• Type: Noun (verbal noun)
• Root: पीति (स्त्रीलिङ्ग; action-noun from √पा ‘to drink’)