Mantra 5
Sukta 4.49
Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional)
Devata: Indra-Bṛhaspati (dual)
Chandas: Tr̥ṣṭubh (likely; confirmable from full hymn prosody)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्राबृहस्पती वयं सुते गीर्भिर्हवामहे । अस्य सोमस्य पीतये ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्द्रा॒बृह॒स्पती॑ व॒यं सु॒ते गी॒र्भिर्ह॑वामहे । अ॒स्य सोम॑स्य पी॒तये॑ ॥
Transliteration
indrābṛ́haspatī vayaṁ suté gī́rbhir havāmahe | asyá sómasya pītáye ||
Translation
Indra and Bṛhaspati, we call you with our inspired utterances when the Soma is pressed, for the drinking and inward taking of this Soma-delight.
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्रा॒बृह॒स्पती॒ इति॑ । व॒यम् । सु॒ते । गीः॒ऽभिः । ह॒वा॒म॒हे॒ । अ॒स्य । सोम॑स्य । पी॒तये॑ ॥इन्द्राबृहस्पती इति । वयम् । सुते । गीःभिः । हवामहे । अस्य । सोमस्य । पीतये ॥indrābṛhaspatī iti | vayam | sute | gīḥ-bhiḥ | havāmahe | asya | somasya | pītaye
Word by Word
इन्द्राO Indra
इन्द्रा:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
बृहस्पतीO Bṛhaspati
बृहस्पती:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुतेin/at the pressed (Soma); when Soma is pressed
सुते:
अधिकरण
TypeNoun/Adjective (substantivized)
Rootसुत (ppp of √सु ‘to press/extract’)
गीर्भिःwith hymns/voices
गीर्भिः:
करण
TypeNoun
Rootगिर् (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक)
हवामहेwe invoke/call
हवामहे:
क्रिया
TypeVerb
Root√ह्वा (ह्वयति/हवते) ‘to call, invoke’
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
पीतयेfor drinking
पीतये:
सम्प्रदान (purpose/dative)
TypeNoun (verbal noun)
Rootपीति (स्त्रीलिङ्ग; action-noun from √पा ‘to drink’)