Rig Veda 3.39.5: Mandala 3, Sukta 39, Mantra 5

Sukta 3.39

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

सखा ह यत्र सखिभिर्नवग्वैरभिज्ञ्वा सत्वभिर्गा अनुग्मन् । सत्यं तदिन्द्रो दशभिर्दशग्वैः सूर्यं विवेद तमसि क्षियन्तम् ॥

Transliteration

sákhā ha yátra sákhibhir náva-gvair abhí-jñvā́ sátvabhir gā́ anugmán | satyáṁ tád índro daśábhir dáśa-gvaiḥ sū́ryaṁ viveda támási kṣiyántam ||

Translation

సఖుడిగా—అక్కడ, సఖులతో—నవగ్వులతో కలిసి, సత్వ-శక్తులతో మార్గాన్ని తెలిసి, వారు గాః (కిరణాలు) ను అనుసరించారు. ఇదే సత్యం: ఇంద్రుడు పది—దశగ్వులతో—తమసులో నివసిస్తున్న సూర్యుణ్ని కనుగొన్నాడు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सखा: the companion, friend
• सखा: Kartā
• Type: Noun
• Root: सखि- (प्रातिपदिक) अथवा सख्य-

• ह: indeed, surely
• ह: —
• Type: Indeclinable
• Root: ह (निपात)

• यत्र: where
• यत्र: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (सर्वनाम-प्रत्ययात्मक अव्यय)

• सखिभिः: with (his) companions
• सखिभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: सखि-

• नवग्वैः: with the Navagvas
• नवग्वैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: नवग्व- (प्रातिपदिक; नवग्वाः नाम ऋषयः)

• अभिज्ञ्वा: knowing well, fully aware
• अभिज्ञ्वा: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अभि-√ज्ञा (ज्ञा अवबोधने) → अभिज्ञु/अभिज्ञ्वन्- (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• सत्वभिः: with powers/forces; with valiant strengths
• सत्वभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: सत्व- (प्रातिपदिक)

• गाः: the cows (rays/wealth)
• गाः: Karma
• Type: Noun
• Root: गो- (प्रातिपदिक)

• अनुग्मन्: they went after; they followed
• अनुग्मन्: —
• Type: Verb
• Root: अनु-√गम् (गम् गतौ)

• सत्यम्: the truth; the true (fact)
• सत्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सत्य- (प्रातिपदिक)

• तत्: that
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्द्र- (प्रातिपदिक)

• दशभिः: with ten
• दशभिः: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: दशन्/दश- (संख्या-प्रातिपदिक)

• दशग्वैः: with the Daśagvas
• दशग्वैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: दशग्व- (प्रातिपदिक; दशग्वाः नाम ऋषयः)

• सूर्यम्: the Sun
• सूर्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सूर्य- (प्रातिपदिक)

• विवेद: found; discovered; came to know
• विवेद: —
• Type: Verb
• Root: वि-√विद् (विद् ज्ञाने) अथवा √विद् (वेद-धातु)

• तमसि: in darkness
• तमसि: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: तमस्- (प्रातिपदिक)

• क्षियन्तम्: dwelling; abiding (there)
• क्षियन्तम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: √क्षि (क्षि निवास-क्षये/क्षयार्थे; ‘क्षीयते’), वर्तमान-कृदन्त प्रातिपदिक क्षियन्त्-