Adhyaya 27

Verse 1

नारद उवाच । ततो गच्छेत धर्मज्ञ कन्यातीर्थमनुत्तमम् । कन्यातीर्थे नरः स्नात्वा अग्निष्टोमफलं लभेत्

నారదుడు పలికెను—తదుపరి, ఓ ధర్మజ్ఞా, అనుత్తమమైన కన్యాతీర్థమునకు వెళ్లవలెను. కన్యాతీర్థమున స్నానము చేసినవాడు అగ్నిష్టోమ యాగఫలము పొందును.

Verse 2

ततो गच्छेन्नरव्याघ्र ब्रह्मणः स्थानमुत्तमम् । तत्र वर्णावरः स्नात्वा ब्राह्मण्यं लभते नरः

తదుపరి, ఓ నరవాఘ్రా, బ్రహ్మదేవుని ఉత్తమ స్థానమునకు వెళ్లవలెను. అక్కడ తక్కువ వర్ణస్థుడైనవాడైనను స్నానము చేసి బ్రాహ్మణ్యస్థితిని పొందును.

Verse 3

ब्राह्मणस्तु विशुद्धात्मा गच्छेत परमां गतिम् । ततो गच्छेन्नरव्याघ्र सोमतीर्थमनुत्तमम्

కాని విశుద్ధాత్ముడైన బ్రాహ్మణుడు పరమగతిని పొందును. ఆపై, ఓ నరవాఘ్రా, అనుత్తమమైన సోమతీర్థమునకు వెళ్లవలెను.

Verse 4

तत्र स्नात्वा नरो राजन्सोमलोकमवाप्नुयात् । सप्तसारस्वतं तीर्थं ततो गच्छेन्नराधिप

హే రాజా, అక్కడ స్నానం చేసినవాడు సోమలోకాన్ని పొందుతాడు. ఆపై, హే నరాధిపా, సప్తసారస్వతమనే పుణ్యతీర్థానికి వెళ్లవలెను.

Verse 5

यत्र मंकणकः सिद्धो ब्रह्मर्षिर्लोकविश्रुतः । पुरा मंकणको राजन्कुशाग्रेणेति विश्रुतम्

లోకవిఖ్యాతుడైన సిద్ధ బ్రహ్మర్షి మంకణకుడు ఉన్న స్థలం అది. హే రాజా, పురాతనకాలంలో ‘కుశాగ్ర’ సంఘటన వల్ల అక్కడే మంకణకుడు ప్రసిద్ధి పొందాడు.

Verse 6

क्षतः किल करे राजन्तस्य शाकरसोऽस्रवत् । स वै शाकरसं दृष्ट्वा हर्षाविष्टो महातपाः

హే రాజా, అతని చేతికి గాయం అయితే అందులోనుండి శర్కరారసం ప్రవహించిందని చెబుతారు. ఆ మధురరసాన్ని చూసి ఆ మహాతపస్వి ఆనందంతో నిండిపోయాడు.

Verse 7

ननर्त किल विप्रर्षिर्विस्मयोत्फुल्ललोचनः । ततस्तस्मिन्प्रनृत्ते वै स्थावरं जंगमं च यत्

అప్పుడు ఆశ్చర్యంతో విప్పారిన కన్నులతో ఆ విప్రర్షి నాట్యం చేయసాగాడు. అతడు నర్తించగా అక్కడ ఉన్న స్థావరమూ జంగమమూ అన్నీ కదిలి ప్రభావితమయ్యాయి.

Verse 8

प्रनृत्तमुभयं वीर तेजसा तस्य मोहितम् । ब्रह्मादिभिस्ततो देवैरृषिभिश्च तपोधनैः

హే వీరా, అతని తేజస్సుకు మోహితమై స్థావరమూ జంగమమూ రెండూ నర్తించినట్లుగా కదిలాయి. ఆపై బ్రహ్మాది దేవతలూ, తపోధనులైన ఋషులూ (అక్కడ చేరారు/ప్రభావితులయ్యారు).

Verse 9

विज्ञप्तो वै ऋषेरर्थे महादेवो नराधिप । नायं नृत्येद्यथा देव तथा त्वं कर्तुमर्हसि

హే నరాధిపా! ఋషి ప్రయోజనార్థం మహాదేవునికి వినతి చేయబడింది. దేవుడు క్రోధంతో నర్తించకుండా ఉండునట్లు నీవు ఆచరించవలెను; ప్రభూ, అది చేయుటకు నీవు సమర్థుడవు.

Verse 10

ततो देवो मुनिं दृष्ट्वा हर्षाविष्टेन चेतसा । नृत्यंतमब्रवीच्चैनं स्थिराणां हितकाम्यया

అనంతరం దేవుడు మునిని చూచి, హర్షంతో నిండిన హృదయంతో, నర్తిస్తున్న అతనితో పలికెను—స్థిరులైన సజ్జనుల హితాన్ని కోరుతూ.

Verse 11

अहो महर्षे धर्मज्ञ किमर्थं नृत्यते भवान् । हर्षस्थानं किमर्थं वा तवाद्य मुनिपुंगव

“అహో మహర్షే, ధర్మజ్ఞా! మీరు ఎందుకు నర్తిస్తున్నారు? హే మునిపుంగవా, ఈ రోజు మీ ఆనందానికి కారణం ఏమిటి?”

Verse 12

ऋषिरुवाच । तपस्विनो धर्म्मपथस्थितस्य द्विजसत्तम । किं न पश्यसि मे ब्रह्मन्क्षताच्छाकरसं सृतम्

ఋషి పలికెను—“హే ద్విజశ్రేష్ఠా! మీరు తపస్వి, ధర్మమార్గంలో స్థితుడవు. హే బ్రాహ్మణా, నా గాయంనుండి చెరకు రసం ప్రవహిస్తున్నదని మీరు చూడలేదా?”

Verse 13

यं दृष्ट्वा संप्रनृत्तोऽहं हर्षेण महता वृतः । तं प्रहस्याब्रवीद्देव ऋषिं रागेण मोहितम्

అతనిని చూచి నేను మహా హర్షంతో ఆవరించబడి నర్తించసాగితిని. అప్పుడు దేవుడు రాగముచే మోహితుడైన ఆ ఋషితో చిరునవ్వుతో పలికెను.

Verse 14

अहं तु विस्मयं विप्र न गच्छामीह पश्य माम् । एवमुक्त्वा नरश्रेष्ठ महादेवेन वै तदा

హే విప్రా! నేను ఇక్కడ ఆశ్చర్యానికి లోనుకాను—నన్ను చూడు. ఇలా చెప్పి, హే నరశ్రేష్ఠా, అప్పుడు మహాదేవుడు తదుపరి (మాట్లాడెను/చేసెను).

Verse 15

अंगुल्यग्रेण राजेंद्र स्वांगुष्ठस्ताडितोऽनघ । तस्य भस्मक्षताद्राजन्निःसृतं हिमसंनिभम्

హే రాజేంద్రా, హే అనఘా! వేలు అగ్రభాగంతో తన స్వంత బొటనవేలు తాకి దెబ్బతిన్నప్పుడు, హే రాజా, ఆ (గాయం) నుండి భస్మధూళి వలె, హిమంలా తెల్లని స్రావం వెలువడింది.

Verse 16

यं दृष्ट्वा व्रीडितो राजन्स मुनिः पादयोर्गतः । नान्यं देवादहं मन्ये रुद्रात्परतरं महत्

హే రాజా! ఆయనను చూచి ఆ ముని లజ్జపడి ఆయన పాదాల వద్ద పడిపోయెను. రుద్రుని మించిన మహత్తర దేవుడు మరెవ్వరూ అని నేను భావించను.

Verse 17

सुरासुरस्य जगतो गतिस्त्वमसि शूलधृक् । त्वया सृष्टमिदं विश्वं त्रैलोक्यं सचराचरम्

హే శూలధారీ! దేవాసుర లోకమంతటికీ గతి, ఆశ్రయం నీవే. నీ చేతనే ఈ విశ్వం సృష్టింపబడింది—త్రిలోకములు, చరాచర సమేతంగా.

Verse 18

त्वामेव भगवन्सर्वे प्रविशंति युगक्षये । देवैरपि न शक्यस्त्वं परिज्ञातुं कुतो मया

హే భగవాన్! యుగాంతంలో సమస్త జీవులు నిన్నే ఆశ్రయించి నిన్నందు లీనమవుతారు. దేవులకైనా నిన్ను పూర్తిగా తెలుసుకోవడం సాధ్యం కాదు—అయితే నాకు ఎలా సాధ్యం?

Verse 19

त्वयि सर्वेश दृश्यंते सुराः शक्रादयोऽनघ । सर्वस्त्वमसि लोकानां कर्ता कारयितान्वहम्

హే సర్వేశ్వరా! నీలోనే ఇంద్రాది సమస్త దేవతలు దర్శనమిస్తారు. హే అనఘా! లోకాలకంతటికి నీవే సర్వస్వం—నీవే కర్త, ఇతరులను కార్యం చేయించేవాడవు.

Verse 20

त्वत्प्रसादात्सुराः सर्वे मोदंतीहाकुतोभयाः । एवं स्तुत्वा महादेवं स ऋषिः प्रणतोऽब्रवीत्

నీ ప్రసాదంతో సమస్త దేవతలు ఇక్కడ భయరహితులై ఆనందిస్తారు. ఈ విధంగా మహాదేవుని స్తుతించి, ఆ ఋషి నమస్కరించి పలికెను.

Verse 21

त्वत्प्रसादान्महादेव तपो मे न क्षरेत वै । ततो देवः प्रहृष्टात्मा ब्रह्मर्षिमिदमब्रवीत्

“హే మహాదేవా! నీ ప్రసాదంతో నా తపస్సు నిశ్చయంగా క్షీణించదు.” అప్పుడు హృదయానందంతో దేవుడు బ్రహ్మర్షికి ఈ మాటలు పలికెను.

Verse 22

तपस्ते वर्द्धतां विप्र मत्प्रसादात्सहस्रधा । आश्रमे चेह वत्स्यामि त्वया सार्द्धं महामुने

హే విప్రా! నా ప్రసాదంతో నీ తపస్సు సహస్రగుణంగా వృద్ధి చెందుగాక. హే మహామునీ! ఈ ఆశ్రమంలోనే నీతో కలిసి నేను నివసిస్తాను.

Verse 23

सप्तसारस्वते स्नात्वा अर्चयिष्यंति ये तु माम् । न तेषां दुर्लभं किंचिदिह लोके परत्र वा

సప్తసారస్వతంలో స్నానం చేసి నన్ను ఆరాధించేవారికి ఇహలోకంలో గానీ పరలోకంలో గానీ ఏదీ దుర్లభం కాదు.

Verse 24

गच्छेत्सारस्वतं चापि लोकं नास्त्यत्र संशयः । एवमुक्त्वा महादेवस्तत्रैवांतरधीयत

అతడు నిశ్చయంగా సారస్వత లోకానికి చేరును—ఇందులో సందేహమే లేదు. ఇలా చెప్పి మహాదేవుడు అక్కడికక్కడే అంతర్ధానమయ్యెను।

Verse 25

ततस्त्वौशनसं गच्छेत्त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् । यत्र ब्रह्मादयो देवा ऋषयश्च तपोधनाः

ఆ తరువాత త్రిలోకాలలో ప్రసిద్ధమైన ఔశనస లోకానికి వెళ్లవలెను; అక్కడ బ్రహ్మాది దేవతలు మరియు తపోధనులైన ఋషులు నివసించుచున్నారు।

Verse 26

कार्तिकेयश्च भगवांस्त्रिसंध्यां किल भारत । सान्निध्यमकरोत्तत्र भार्गवप्रियकाम्यया

ఓ భారతా! భగవాన్ కార్తికేయుడు అక్కడ త్రిసంధ్యా కాలములలో, పూజ్య భార్గవుని ప్రీతిపరచుటకు కోరుకొని, సాన్నిధ్యమును కలిగించెనని వినబడుచున్నది।

Verse 27

इति श्रीपाद्मेमहापुराणे स्वर्गखंडे सप्तविंशोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ పద్మ మహాపురాణము స్వర్గఖండములో ఇరవై ఏడవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।

Verse 28

अग्नितीर्थं ततो गच्छेत्स्नात्वा च भरतर्षभ । अग्निलोकमवाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत्

ఆ తరువాత, ఓ భరతశ్రేష్ఠా! అగ్నితీర్థానికి వెళ్లవలెను; అక్కడ స్నానం చేసినవాడు అగ్నిలోకాన్ని పొందును మరియు తన కులమును కూడా ఉద్ధరించును।

Verse 29

विश्वामित्रस्य तत्रैव तीर्थं भरतसत्तम । तत्र स्नात्वा महाराज ब्राह्मण्यमभिजायते

ఓ భరతశ్రేష్ఠా! అక్కడే విశ్వామిత్రుని పుణ్యతీర్థం ఉంది. ఓ మహారాజా! అక్కడ స్నానం చేస్తే బ్రాహ్మణ్యస్థితి మరియు పుణ్యం లభిస్తాయి.

Verse 30

ब्रह्मयोनिं समासाद्य शुचिः प्रयतमानसः । तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र ब्रह्मलोकं प्रपद्यते

బ్రహ్మయోనిని చేరి, శుచిగా నియమిత మనస్సుతో—ఓ నరవ్యాఘ్రా! అక్కడ స్నానం చేస్తే బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతాడు.

Verse 31

पुनात्या सप्तमं चैव कुलं नास्त्यत्र संशयः । ततो गच्छेत राजेंद्र तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम्

ఇది ఏడవ తరము వరకు కులాన్ని కూడా పవిత్రం చేస్తుంది—ఇందులో సందేహం లేదు. ఆపై, ఓ రాజేంద్రా! త్రిలోకప్రసిద్ధమైన ఆ తీర్థానికి వెళ్లాలి.

Verse 32

पृथूदकमिति ख्यातं कार्तिकेयस्य व्नृप । तत्राभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतः

ఓ నృపా! ఇది కార్తికేయునికి చెందిన ‘పృథూదక’మని ప్రసిద్ధి. అక్కడ పితృదేవార్చనలో నిమగ్నుడై అభిషేకస్నానం చేయాలి.

Verse 33

अज्ञानाज्ज्ञानतो वापि स्त्रिया वा पुरुषेण वा । यत्किंचिदशुभं कर्म कृतं मानुषबुद्धिना

అజ్ఞానంతో గానీ, తెలిసికూడా గానీ—స్త్రీచేత గానీ పురుషచేత గానీ—మానవ (పరిమిత) బుద్ధితో ఏదైనా అశుభకర్మ చేయబడినట్లయితే,

Verse 34

तत्सर्वं नश्यते तत्र स्नातमात्रस्य भारत । अश्वमेधफलं चापि लभते स्वर्गमेव च

ఓ భారతా! అక్కడ కేవలం స్నానం చేసిన మాత్రాన సమస్త పాపమలము నశిస్తుంది; అశ్వమేధయాగ ఫలమును కూడా పొందుతాడు, నిశ్చయంగా స్వర్గాన్ని చేరుతాడు।

Verse 35

पुण्यमाहुः कुरुक्षेत्रं कुरुक्षेत्रात्सरस्वतीम् । सरस्वत्याश्च तीर्थानि तीर्थेभ्यश्च पृथूदकम्

కురుక్షేత్రం పరమ పుణ్యమని వారు చెబుతారు; కురుక్షేత్రం కంటే ఎక్కువ పుణ్యం సరస్వతి; సరస్వతి తీర్తాలు మరింత పుణ్యకరమైనవి; ఆ తీర్తాల కంటే కూడా పుణ్యతమం పృథూదకం।

Verse 36

उत्तमे सर्वतीर्थानां यस्त्यजेदात्मनस्तनुम् । पृथूदके जप्यपरो नैव संसरणं लभेत्

సర్వతీర్థాలలో ఈ ఉత్తమస్థలమైన పృథూదకంలో జపపరుడై దేహత్యాగం చేసే వాడు, మరల సంసారభ్రమణం (పునర్జన్మ) పొందడు।

Verse 37

गीतं सनत्कुमारेण व्यासेन च महात्मना । वेदे च नियतं राजन्नभिगच्छेत्पृथूदकम्

ఓ రాజా! ఇది సనత్కుమారుడు మరియు మహాత్ముడు వ్యాసుడు గానము చేసినది; వేదంలో కూడా ఇది స్థిరంగా ప్రతిష్ఠితమైంది—కాబట్టి పృథూదకానికి వెళ్లవలెను।

Verse 38

पृथूदकात्पुण्यतमं नान्यत्तीर्थं नरोत्तम । एतन्मेध्यं पवित्रं च पावनं च न संशयः

ఓ నరోత్తమా! పృథూదకముకంటే పుణ్యతరం మరే తీర్థమూ లేదు. ఇది యజ్ఞాది కర్మలకు యోగ్యం, పవిత్రం మరియు పావనము—సందేహం లేదు।

Verse 39

तत्र स्नात्वा दिवं यांति अपि पापकृतो जनाः । पृथूदके नरश्रेष्ठमाहुरेवं मनीषिणः

అక్కడ స్నానం చేసినవారు, పాపకర్మలు చేసిన జనులైనా, స్వర్గాన్ని పొందుతారు. అందుకే మునీశ్వరులు పృథూదకాన్ని తీర్థాలలో శ్రేష్ఠమని చెబుతారు, ఓ నరశ్రేష్ఠా.

Verse 40

मधुस्रवं च तत्रैव तीर्थं भरतसत्तम । तत्र स्नात्वा नरो राजन्गोसहस्रफलं लभेत्

అక్కడే ‘మధుస్రవ’ అనే తీర్థం ఉంది, ఓ భరతశ్రేష్ఠా. ఓ రాజా, అక్కడ స్నానం చేసిన నరుడు వెయ్యి గోవుల దానఫలంతో సమానమైన పుణ్యాన్ని పొందుతాడు.

Verse 41

ततो गच्छेन्नरश्रेष्ठ तीर्थं देव्या यथाक्रमम् । सरस्वत्यारुणायाश्च संगमं लोकविश्रुतम्

తర్వాత, ఓ నరశ్రేష్ఠా, క్రమానుసారంగా దేవీ తీర్థానికి వెళ్లాలి—అదే సరస్వతీ మరియు అరుణా నదుల లోకప్రసిద్ధ సంగమం.

Verse 42

त्रिरात्रोपोषितः स्नात्वा मुच्यते ब्रह्महत्यया । अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं चैव समश्नुते

మూడు రాత్రులు ఉపవాసం చేసి స్నానం చేస్తే బ్రహ్మహత్య పాపం నుండి విముక్తి కలుగుతుంది; అలాగే అగ్నిష్టోమ, అతిరాత్ర యాగాల సమాన ఫలమును కూడా అనుభవిస్తాడు.

Verse 43

पुनात्यासप्तमं चैव कुलं नास्त्यत्र संशयः । अवकीर्णं च तत्रैव तीर्थं कुरुकुलोद्वह

ఇది ఏడవ తరము వరకు వంశాన్ని పవిత్రం చేస్తుంది—ఇందులో సందేహం లేదు. అలాగే ఆ స్థలమే పవిత్ర తీర్థంగా ప్రసిద్ధి చెందుతుంది, ఓ కురుకులోద్వహా.

Verse 44

विप्राणामनुकंपार्थं दर्भिणा निर्मितं पुरा । व्रतोपनयनाभ्यां चाप्युपवासेन वा द्विजः

బ్రాహ్మణులపై కరుణతో ఇది పూర్వం దర్భకుశతో నిర్మించబడింది. ద్విజుడు వ్రతం ద్వారా, ఉపనయన సంస్కారం ద్వారా లేదా ఉపవాసం ద్వారా కూడా దానిని సాధించగలడు.

Verse 45

क्रियामंत्रैश्च संयुक्तो ब्राह्मणः स्यान्न संशयः । क्रियामंत्रविहीनोऽपि तत्र स्नात्वा नरर्षभ

క్రియా మంత్రాలతో యుక్తుడైనవాడే నిస్సందేహంగా బ్రాహ్మణుడు. అయినా, ఓ నరశ్రేష్ఠా, క్రియా మంత్రాలు లేనివాడైనా అక్కడ స్నానం చేస్తే శుద్ధి పొందుతాడు.

Verse 46

चीर्णव्रतो भवेद्विप्रो दृष्टमेतत्पुरातनम् । समुद्राश्चापि चत्वारः समानीताश्च दर्भिणा

విప్రుడు వ్రతాన్ని యథావిధిగా ఆచరించి ‘చీర్ణవ్రతుడు’ అవుతాడు—ఇది ప్రాచీన సత్యం. దర్భధారి ఒకడు నాలుగు సముద్రాలనూ కూడగట్టాడని కూడా చెప్పబడుతుంది.

Verse 47

तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र न दुर्गतिमवाप्नुयात् । फलानि गोसहस्राणां चतुर्णां विंदते च सः

ఓ నరవ్యాఘ్రా, అక్కడ స్నానం చేసినవాడు దుర్గతిని పొందడు. అతడు నాలుగు వేల గోవుల దానంతో సమానమైన పుణ్యఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 48

ततो गच्छेत राजेन्द्र तीर्थं शतसहस्रकम् । साहस्रकं च तत्रैव द्वे तीर्थे लोकविश्रुते

ఆ తరువాత, ఓ రాజేంద్రా, ‘శతసహస్రక’ అనే తీర్థానికి వెళ్లాలి. అలాగే అక్కడే ‘సాహస్రక’ కూడా ఉంది—ఈ రెండు తీర్థాలు లోకవిఖ్యాతమైనవి.

Verse 49

उभयोर्हि नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् । दानं वाप्युपवासो वा सहस्रगुणितो भवेत्

ఆ రెండు తీర్థాలలో స్నానం చేసినవాడు సహస్ర గోదాన ఫలంతో సమానమైన పుణ్యాన్ని పొందుతాడు. అక్కడ చేసిన దానం గానీ ఉపవాసం గానీ సహస్రగుణంగా ఫలిస్తుంది.

Verse 50

ततो गच्छेत राजेंद्र रेणुकातीर्थमुत्तमम् । तत्राभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतः

అనంతరం, ఓ రాజేంద్రా, ఉత్తమమైన రేణుకా-తీర్థానికి వెళ్లాలి. అక్కడ పితృదేవార్చనలో నిమగ్నుడై అభిషేకస్నానం చేయాలి.

Verse 51

सर्वपापविशुद्धात्मा अग्निष्टोमफलं लभेत् । विमोचन उपस्पृश्य जितमन्युर्जितेंद्रियः

సర్వపాపాల నుండి అంతఃకరణం శుద్ధి పొందినవాడు అగ్నిష్టోమ యాగఫలాన్ని పొందుతాడు. విమోచనంలో ఉపస్పర్శం చేసి క్రోధాన్ని జయించి ఇంద్రియాలను నియంత్రించినవాడవుతాడు.

Verse 52

प्रतिग्रहकृतैः पापैः सर्वैः संपरिमुच्यते । ततः पंचवटं गत्वा ब्रह्मचारी जितेंद्रियः

దానాన్ని స్వీకరించడం వల్ల కలిగిన సమస్త పాపాల నుండి అతడు పూర్తిగా విముక్తుడవుతాడు. తరువాత పంచవటానికి వెళ్లి బ్రహ్మచారిగా, ఇంద్రియనిగ్రహంతో (ముందుకు సాగాలి).

Verse 53

पुण्येन महता युक्तः स्वर्गलोके महीयते । यत्र योगीश्वरः स्थाणुः स्वयमेव वृषध्वजः

మహా పుణ్యంతో యుక్తుడై అతడు స్వర్గలోకంలో గౌరవింపబడతాడు—అక్కడ యోగీశ్వరుడైన స్థాణువు, స్వయంగా వృషధ్వజుడైన శివుడు నివసిస్తాడు.

Verse 54

तमर्चयित्वा देवेशं गमनादेव सिध्यति । तैजसं वारुणं तीर्थं दीप्यते स्वेन तेजसा

దేవేశ్వరుని యథావిధిగా ఆరాధించి అక్కడికి కేవలం వెళ్లిన మాత్రాననే సిద్ధి కలుగుతుంది. వారుణసంబంధమైన తైజస తీర్థం తన స్వతేజస్సుతోనే ప్రకాశిస్తుంది.

Verse 55

यत्र ब्रह्मादिभिर्देवैरृषिभिश्च तपोधनैः । सैनापत्ये च देवानामभिषिक्तो गुहस्तदा

బ్రహ్మాది దేవులు మరియు తపోధనులైన ఋషులు ఉన్న ఆ స్థలంలోనే, ఆ సమయంలో గుహుడు దేవసేనాధిపతిగా అభిషిక్తుడయ్యాడు.

Verse 56

तैजसस्य तु पूर्वेण कुरुतीर्थं कुरूद्वह । कुरुतीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्मचारी जितेंद्रियः

ఓ కురువంశశ్రేష్ఠా! తైజసానికి తూర్పున కురు తీర్థం ఉంది. కురు తీర్థంలో స్నానం చేసినవాడు బ్రహ్మచారిగా, జితేంద్రియుడిగా అవుతాడు.

Verse 57

सर्वपापविशुद्धात्मा रुद्रलोकं प्रपद्यते । स्वर्गद्वारं ततो गच्छेन्नियतो नियताशनः

సర్వపాపాల నుండి అంతఃకరణం శుద్ధమై అతడు రుద్రలోకాన్ని పొందుతాడు. ఆపై నియమశీలుడై, నియతాహారుడై స్వర్గద్వారానికి సాగుతాడు.

Verse 58

अग्निष्टोममवाप्नोति ब्रह्मलोकं च गच्छति । ततो गच्छेदनरकं तीर्थसेवी नराधिप

అతడు అగ్నిష్టోమ యాగఫలాన్ని పొందుతూ బ్రహ్మలోకానికి వెళ్తాడు. ఓ నరాధిపా! అనంతరం తీర్థసేవకుడు నరకరహిత స్థితిని పొందుతాడు.

Verse 59

तत्र स्नात्वा नरो राजन्न दुर्गतिमवाप्नुयात् । तत्र ब्रह्मा स्वयं नित्यं देवैस्सह महीयते

హే రాజా, అక్కడ స్నానం చేసిన మనిషి దుర్గతిని పొందడు. అక్కడ బ్రహ్మ స్వయంగా దేవతలతో కలిసి నిత్యం పూజింపబడుతాడు.

Verse 60

अध्यास्ते पुरुषव्याघ्र नारायणपरागमैः । सान्निध्यं चैव राजेंद्र रुद्रवेद्यां कुरुद्वह

హే పురుషవ్యాఘ్రా, ఆయన నారాయణపరాయణులైన భక్తులతో కలిసి నివసిస్తాడు. హే రాజేంద్రా, హే కురుశ్రేష్ఠా, రుద్రవేద్య వద్ద ఆయన సాన్నిధ్యాన్ని పొందుము.

Verse 61

अभिगम्य तु तां देवीं न दुर्गतिमवाप्नुयात् । तत्रैव च महाराज विश्वेश्वरमुमापतिम्

ఆ దేవిని సమీపించినవాడు దుర్గతిని పొందడు. అలాగే అక్కడే, హే మహారాజా, ఉమాపతి విశ్వేశ్వరుడు ఉన్నాడు.

Verse 62

अभिगम्य महादेवं मुच्यते सर्वकिल्बिषैः । नारायणं चाभिगम्य पद्मनाभमरिंदम

మహాదేవుని దర్శించితే సమస్త పాపాల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది; హే అరిం దమా, పద్మనాభ నారాయణుని దర్శించితే పరమ శ్రేయస్సు లభిస్తుంది.

Verse 63

शोभमानो महाराज विष्णुलोकं प्रपद्यते । तीर्थेषु सर्वदेवानां स्नातमात्रो नराधिप

హే మహారాజా, అతడు తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ విష్ణులోకాన్ని పొందుతాడు. హే నరాధిపా, సమస్త దేవతలకు సంబంధించిన తీర్థాలలో కేవలం స్నానం మాత్రముచేతనే ఈ ఫలం లభిస్తుంది.

Verse 64

सर्वदुःखपरित्यक्तो द्योतते शिववत्सदा । ततस्त्वस्थिपुरं गच्छेत्तीर्थसेवी नराधिप

సర్వదుఃఖాలను విడిచినవాడు శివునివలె సదా శుభకాంతితో ప్రకాశిస్తాడు। అనంతరం, ఓ నరాధిపా, తీర్థసేవలో నిమగ్నుడైన యాత్రికుడు అస్థిపురానికి వెళ్లవలెను।

Verse 65

पावनं तीर्थमासाद्य तर्पयेत्पितृदेवताः । अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलमाप्नोति भारत

ఓ భారతా, పవిత్రమైన తీర్థాన్ని చేరి పితృదేవతలకు తర్పణం చేయవలెను; అలా చేయుటవలన అగ్నిష్టోమ యజ్ఞఫలం లభిస్తుంది।

Verse 66

गंगाह्रदश्च तत्रैव कूपश्च भरतर्षभ । तिस्रः कोट्यस्तु तीर्थानां तस्मिन्कूपे महीयते

ఓ భరతశ్రేష్ఠా, అక్కడే గంగాహ్రదము మరియు ఒక బావి కూడా ఉన్నాయి। ఆ బావిలో మూడు కోట్లు తీర్థాలు నివసిస్తున్నట్లు గౌరవింపబడుతుంది।

Verse 67

तत्र स्नात्वा नरो राजन्ब्रह्मलोके प्रपद्यते । आपगायां नरः स्नात्वा अर्चयित्वा महेश्वरम्

ఓ రాజా, అక్కడ స్నానం చేసినవాడు బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతాడు। అలాగే నదిలో స్నానం చేసి మహేశ్వరుని విధివిధానంగా ఆరాధించాలి।

Verse 68

गतिं परामवाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत् । ततः स्थाणुवटं गछेत्त्रिषुलोकेषु विश्रुतम्

అతడు పరమగతిని పొందుతాడు మరియు తన కులాన్ని కూడా उद्धరిస్తాడు। అనంతరం, మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధమైన స్థాణువటానికి వెళ్లవలెను।

Verse 69

तत्र स्नात्वा स्थितो रात्रिं रुद्रलोकमवाप्नुयात् । बदरीणां वनं गच्छेद्वसिष्ठस्याश्रमं ततः

అక్కడ స్నానం చేసి రాత్రి అక్కడే నిలిచినవాడు రుద్రలోకాన్ని పొందును. అనంతరం బదరీ వనానికి వెళ్లి, తరువాత వశిష్ఠ మహర్షి ఆశ్రమానికి గమించవలెను.

Verse 70

बदरी भक्ष्यते यत्र त्रिरात्रोपोषितो नरः । सम्यग्द्वादशवर्षाणि बदरीं भक्षयेत्तु यः

ఎక్కడ మనిషి మూడు రాత్రులు ఉపవాసముండి బదరీఫలాన్ని భక్షిస్తాడో—మరియు ఎవడు విధిగా పన్నెండు సంవత్సరాలు బదరీని భక్షించునో—అతడు చెప్పబడిన పుణ్యఫలాన్ని పొందును.

Verse 71

त्रिरात्रोपोषितश्चैव भवेत्तुल्यो नराधिप । इंद्रमार्गं समासाद्य तीर्थसेवी नराधिप

హే నరాధిపా! మూడు రాత్రులు ఉపవాసముండినవాడు (పుణ్యంలో) సమానుడగును. హే రాజా! తీర్థసేవకుడు ఇంద్రమార్గాన్ని పొందించి (ఆ గతిని) చేరును.

Verse 72

अहोरात्रोपवासेन स्वर्गलोके महीयते । एकरात्रं समासाद्य एकरात्रोषितो नरः

అహోరాత్ర ఉపవాసంతో మనిషి స్వర్గలోకంలో గౌరవింపబడును. ఒక రాత్రి వ్రతాన్ని స్వీకరించినవాడు (పుణ్యంలో) ఒక రాత్రి నివసించినవాడిగా భావింపబడును.

Verse 73

नियतः सत्यवादी च ब्रह्मलोके महीयते । तथा गछेच्च राजेंद्र तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम्

నియమశీలుడై సత్యవాది అయినవాడు బ్రహ్మలోకంలో మహిమ పొందును. అందువల్ల, హే రాజేంద్రా! త్రిలోకమంతట ప్రసిద్ధమైన ఆ తీర్థానికి వెళ్లవలెను.

Verse 74

आदित्यस्याश्रमो यत्र तेजोराशेर्महात्मनः । तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा पूजयित्वा विभावसुम्

మహాత్ముడైన తేజోరాశి ఆదిత్యుని ఆశ్రమం ఎక్కడ ఉందో, ఆ తీర్థంలో స్నానం చేసి మనిషి విభావసు (ప్రకాశవంతుడు)ను పూజిస్తాడు…

Verse 75

आदित्यलोकं व्रजति कुलं चैव समुद्धरेत् । सोमतीर्थे नरः स्नात्वा तीर्थसेवी कुरूद्वह

హే కురువీరశ్రేష్ఠా! సోమతీర్థంలో స్నానం చేసి తీర్థసేవ చేసినవాడు ఆదిత్యలోకాన్ని పొందుతాడు; తన వంశాన్నీ ఉద్ధరిస్తాడు।

Verse 76

सोमलोकमवाप्नोति नरो नास्त्यत्र संशयः । ततो गच्छेत धर्मज्ञ दधीचस्य नराधिप

మనిషి సోమలోకాన్ని పొందుతాడు—ఇందులో సందేహం లేదు. ఆపై, హే ధర్మజ్ఞ రాజా, దధీచి (తీర్థం) వైపు వెళ్లాలి।

Verse 77

तीर्थं पुण्यतमं राजन्पावनं लोकविश्रुतम् । यत्र सारस्वतो यातः सिद्धिं स तपसोनिधिः

హే రాజా! ఈ తీర్థం అత్యంత పుణ్యమైనది, పవిత్రమైనది, లోకప్రసిద్ధమైనది; ఇక్కడే తపోనిధి సారస్వతుడు సిద్ధిని పొందాడు।

Verse 78

तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा वाजपेयफलं लभेत् । सारस्वतीं मतिं चैव लभते नात्र संशयः

ఆ తీర్థంలో స్నానం చేసినవాడు వాజపేయ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు; అలాగే సరస్వతీ సమానమైన మతిని కూడా పొందుతాడు—సందేహం లేదు।

Verse 79

ततः कन्याश्रमं गत्वा नियतो ब्रह्मचर्यया । त्रिरात्रमुषितो राजन्नुपवासपरायणः

అనంతరం అతడు కన్యాశ్రమానికి వెళ్లి బ్రహ్మచర్యవ్రతంలో నియమంతో నిలిచెను. ఓ రాజా, అక్కడ మూడు రాత్రులు నివసించి ఉపవాసపరాయణుడై యుండెను।

Verse 80

लभेत्कन्याशतं दिव्यं बह्मलोकं च गच्छति । ततो गच्छेत धर्मज्ञ तीर्थं संनिहितीमपि

అతడు వంద దివ్య కన్యలను పొందుతూ బ్రహ్మలోకానికి గమించును. అనంతరం, ఓ ధర్మజ్ఞా, ‘సన్నిహితీ’ అనే తీర్థానికి కూడా వెళ్లవలెను।

Verse 81

यत्र ब्रह्मादयो देवा ऋषयश्च तपोधनाः । मासि मासि समेष्यंति पुण्येन महतान्विताः

ఎక్కడ బ్రహ్మాది దేవతలు మరియు తపోధనులైన ఋషులు, మహా పుణ్యసంపన్నులై, నెలనెలా సమవేతమగుదురు।

Verse 82

सन्निहित्यामुपस्पृश्य राहुग्रस्ते दिवाकरे । अश्वमेधशतं तेन इष्टं भवति शाश्वतम्

రాహుగ్రస్త సూర్యుడు (గ్రహణం) ఉన్న వేళ సన్నిహితీలో స్నానశుద్ధి చేయుటవలన, శాశ్వతంగా వంద అశ్వమేధ యజ్ఞఫలం లభించును।

Verse 83

पृथिव्यां यानि तीर्थानि अंतरिक्षचराणि च । उदपानाश्च विप्राश्च पुण्यान्यायतनानि च

భూమిపై ఉన్న సమస్త తీర్థములు, అంతరిక్షంలో సంచరించునవి కూడా; అలాగే బావులు, బ్రాహ్మణులు, పుణ్యస్థానములైన పవిత్ర ఆలయాదులు—ఇవన్నీ పుణ్యప్రద ఆశ్రయములు.

Verse 84

निःसंशयममावास्यां समेष्यंति नराधिप । मासिमासि नरव्याघ्र सन्निहित्यां जनेश्वर

నిస్సందేహంగా, ఓ నరాధిపా! అమావాస్య నాడు వారు సమవేతమవుతారు. ఓ నరవ్యాఘ్రా, ఓ జనేశ్వరా! నెలనెలా సన్నిహితీ వద్ద వారు సన్నిధానంగా ఉంటారు.

Verse 85

तीर्थसन्नयनादेव सन्निहिती भुवि विश्रुता । तत्र स्नात्वा च पीत्वा च स्वर्गलोके महीयते

తీర్థాల సంనయనం (ఏకీకరణం) వలననే సన్నిహితీ భూలోకంలో ప్రసిద్ధి పొందింది. అక్కడ స్నానం చేసి, ఆ జలాన్ని పానంచేసి, స్వర్గలోకంలో గౌరవింపబడతాడు.

Verse 86

अमावास्यां तथा चैव राहुग्रस्ते दिवाकरे । यः श्राद्धं कुरुते मर्त्यस्तस्य पुण्यफलं शृणु

అమావాస్య నాడు, అలాగే రాహుగ్రస్త సూర్యుడు (గ్రహణం) ఉన్నప్పుడు, ఏ మానవుడు శ్రాద్ధం చేస్తాడో—ఆ పుణ్యఫలాన్ని వినుము.

Verse 87

अश्वमेधसहस्रस्य सम्यगिष्टस्य यत्फलम् । स्नात एव तदाप्नोति श्राद्धं कृत्वा च मानवः

సమ్యకంగా నిర్వహించిన వెయ్యి అశ్వమేధ యజ్ఞాల ఫలం ఏదో, అదే ఫలాన్ని మనిషి కేవలం స్నానం చేసి శ్రాద్ధం చేయడం ద్వారా పొందుతాడు.

Verse 88

यत्किंचिद्दुष्कृतं कर्म्म स्त्रिया वा पुरुषस्य वा । स्नातमात्रस्य तत्सर्वं नश्यते नात्र संशयः

స్త్రీ అయినా పురుషుడైనా—ఏ దుష్కృత కర్మ చేసినా, కేవలం స్నానం మాత్రంతో అది అంతా నశిస్తుంది; ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 89

पद्मवर्णेन यानेन ब्रह्मलोकं स गच्छति । अभिवाद्य ततो नाम्ना द्वारपालं मचक्रुकम्

అతడు పద్మవర్ణమైన దివ్యవిమానంలో బ్రహ్మలోకానికి వెళ్తాడు. అనంతరం ‘మచక్రుకం’ అనే ద్వారపాలుని పేరుతో పిలిచి సాదరంగా నమస్కరిస్తాడు.

Verse 90

गंगाह्रदश्च तत्रैव तीर्थं भरतसत्तम । तत्र स्नायीत धर्मज्ञ ब्रह्मचारी समाहितः

ఓ భరతశ్రేష్ఠా! అక్కడే ‘గంగాహ్రద’ అనే తీర్థం ఉంది. అక్కడ ధర్మజ్ఞుడైన బ్రహ్మచారి, సంయమంతో, ఏకాగ్రచిత్తంతో స్నానం చేయాలి.

Verse 91

राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं विंदति मानवः । पृथिव्यां नैमिषं पुण्यमंतरिक्षे च पुष्करम्

మనిషి రాజసూయ, అశ్వమేధ యజ్ఞాల ఫలాన్ని పొందుతాడు—భూమిలో పుణ్యమైన నైమిషం ద్వారా, అంతరిక్షంలో పుష్కరం ద్వారా.

Verse 92

त्रयाणामपि लोकानां कुरुक्षेत्रं विशिष्यते । पांसवोऽपि कुरुक्षेत्रे वायुनाति समीरिताः

మూడు లోకాలలో కురుక్షేత్రమే విశిష్టమైనది; కురుక్షేత్ర ధూళికణాలు కూడా గాలితో ఎగిరితే అత్యంత పవిత్రతను కలిగిస్తాయి.

Verse 93

अपि दुष्कृतकर्म्माणं नयंति परमां गतिम् । दक्षिणेन सरस्वत्यामुत्तरेण सरस्वतीम्

దుష్కర్మాలు చేసినవారైనా పరమగతికి నడిపింపబడతారు—సరస్వతీ నదికి దక్షిణ భాగంలోని పుణ్యప్రదేశం ద్వారా, అలాగే ఉత్తర భాగంలోని పుణ్యప్రదేశం ద్వారా కూడా.

Verse 94

ये वसंति कुरुक्षेत्रे ते वसंति त्रिविष्टपे । कुरुक्षेत्रं गमिष्यामि कुरुक्षेत्रे वसाम्यहम्

కురుక్షేత్రంలో నివసించువారు త్రివిష్టపం (స్వర్గం) లో నివసించువారే. నేను కురుక్షేత్రానికి వెళ్తాను; నేనూ కురుక్షేత్రంలోనే నివసిస్తాను.

Verse 95

अप्येकां वाचमुत्मृज्य स्वर्गलोके महीयते । ब्रह्मवेद्यां कुरुक्षेत्रं पुण्यं ब्रह्मर्षिसेवितम्

దీనిని గురించి ఒక్క మాట ఉచ్చరించినా స్వర్గలోకంలో గౌరవింపబడతాడు. కురుక్షేత్రం బ్రహ్మకు తెలిసిన, పరమ పుణ్యక్షేత్రం; బ్రహ్మర్షులు సేవించే ధామం.

Verse 96

तस्मिन्वसंति ये राजन्न ते शोच्याः कथंचन । तरंडकारंडकयोर्यदंतरं रामह्रदानां च मचक्रुकस्य च । एतत्कुरुक्षेत्र समंतपंचकं पितामहस्योत्तर वेदिरुच्यते

ఓ రాజా, అక్కడ నివసించువారు ఏ విధంగానూ శోకించదగినవారు కారు. తరండ–కారండక మధ్య, అలాగే రామహ్రదాలు–మచక్రుక మధ్య ఉన్న ప్రాంతమే కురుక్షేత్రం, సమంతపంచకం; దీనిని పితామహుడు (బ్రహ్మ) యొక్క ఉత్తరవేది అని అంటారు.