Atharva Veda Anuvaka 1
Home›Atharvaveda›Kanda 2›Anuvaka 1
Kanda 210 Suktas56 Mantras

Anuvaka 1

అథర్వణ జ్ఞానం, రక్షణశక్తులు, బంధనాల నుంచి చికిత్సాత్మక విముక్తి ద్వారా సంపూర్ణతను మరియు శుభక్రమాన్ని పునఃస్థాపించడం ప్రధాన భావం. ఉపవిషయాలు: (1) గుప్తమైన ‘పరమ ధామం’ (paramaṃ dhāma) వైపు జ్ఞానోన్నతి, అమృతత్వ-జ్ఞానం; (2) ఆరోగ్యం, యజ్ఞశుద్ధిని కలవరపెట్టే సీమాంత జీవులు (గంధర్వ–అప్సరస) శాంతీకరణ; (3) రోగకర స్రావాలను (āsrāva) ఆపి, శరీరంలోని చీలికలు/రంధ్రాలను ముద్రించడం; (4) విష్కంధం మరియు భక్షక శక్తులపై జాఙ్గిడ మణి తాయితు-రక్షణ; (5) మంత్రబలంతో కర్మాచరణానికి శక్తిసంపాదన.

Kinds of charm

Bhaishajya (healing): 4Paushtika (prosperity): 2Shantika (pacifying): 2Abhicharika (against foes): 1

Suktas in Anuvaka 1

Sukta 1

AVŚ 2.1 ఒక సంక్షిప్తమైన జ్ఞానాత్మక–పౌష్టిక సూక్తం. ఇది గుహలో (గుహా) దాగి ఉన్న “పరమ ధామం” (paramaṃ dhāma) వైపు సూచిస్తుంది; అమృతం (amṛta) అనే అమరత్వపు రహస్య నిర్మాణాన్ని తెలిసికొనడం ద్వారా దానికి చేరువ కావచ్చని చెబుతుంది. దైవ నామాలు, నియమాలు/విధానాలను స్థిరపరచే ఏకైక జ్ఞాతను స్తుతిస్తూ, దీర్ఘాయుష్యం, మరణసీమితి నుండి రక్షణ, పితృపారంపర్య మహిమ—ఇవి సరియైన జ్ఞానం మరియు ఆ గుప్త ధామంతో సమన్వయం ఫలితాలుగా ప్రతిపాదిస్తుంది.

Devata: Gandharva / Amṛta (immortality principle) / the hidden Dhāman (supreme station) as the effective focus. | 5 Mantras

Sukta 2

ఈ సూక్తం గంధర్వుడిని మరియు అప్సరసులను సరిహద్దులపై సంచరించే, వేగంగా కదిలే సత్త్వాలుగా సంబోధిస్తుంది; వారి అకస్మాత్తు ఆగమనం మానవ క్రమం, ఆరోగ్యం, యజ్ఞకర్మల శుద్ధిని కలవరపెట్టగలదు. వారిని పేరుతో పిలిచి, స్తుతించి, వారి స్థానం నిర్ధారించడం ద్వారా—ప్రత్యేకంగా వారి ‘ఆసనం’ను సముద్రం (కోస్మిక జలాలు)లో స్థిరపరచడం ద్వారా—సాధకుడు వారిని ఆహ్వానించడానికి, పంపివేయడానికి లేదా వారి ప్రభావాన్ని నిర్జీవీకరించడానికి ఆధిక్యం పొందుతాడు. దీని శక్తి గుర్తింపు మరియు నియంత్రిత నిర్బంధంలో ఉంది: వారు ఎక్కడికి చెందుతారు, ఎలా కదులుతారు (ఆ చ పరా చ యంతి) అన్నదాన్ని నిర్దిష్టంగా మాపింగ్ చేయడం.

Rishi: Atharvanic tradition | Devata: Apsarases and Gandharva; secondarily Samudra (as their seat/containment) | 5 Mantras

Sukta 3

ఈ చికిత్సా స్తోత్రం āsrāva—రోగకరమైన “ప్రవాహ” స్రావం (ఉదాహరణకు కారే పుండ్లు లేదా రక్తస్రావం)—ను నివారించేందుకు చేసిన భైషజ్య-మంత్రం. ఇది స్రావ ప్రవాహాన్ని ఆపి శరీర సమగ్రతను పునఃస్థాపించమని కోరుతుంది. ఔషధాన్ని పర్వతం, భూమి, సముద్రం వంటి అనేక మూలాల నుంచి వచ్చిన విశ్వవ్యాప్త శక్తిగా చిత్రిస్తుంది; అలాగే ఔషధం ఇప్పటికే రోగాన్ని శాంతింపజేసి తరిమివేసిందని పదేపదే ప్రకటిస్తూ చికిత్సను ముద్రిస్తుంది.

Rishi: Atharvanic tradition (commonly indexed to Atharvan/Angiras lineages for healing hymns). | Devata: Bheṣaja (the Remedy) / the mountain-born healing power (implicit). | 6 Mantras

Sukta 4

ఈ చిన్న అథర్వణ మంత్ర-సూక్తం జాఙ్గిడాన్ని దేవదత్తమైన మణి (తాయితు/ఔషధం)గా శక్తివంతం చేస్తుంది. అది ధరించినవారిని విష్కంధ-రకమైన బాధలు, రాక్షస శక్తులు, అలాగే “మింగివేసేవారు” (అత్రిన్లు) నుండి కాపాడుతుంది. ఈ ఔషధాన్ని విశ్వభేషజం (సర్వరోగ నివారిణి)గా చిత్రించి, శత్రుత్వ శక్తులు మరియు కృత్యా (మంత్రప్రయోగ/మాయాజాలం)ను త్రోసివేయడమే కాక, ప్రమాదాన్ని దాటి వ్యక్తి ఆయుష్షును ముందుకు మోసుకుపోతుందని చెబుతుంది.

Rishi: Atharvanic tradition (often transmitted under Atharvan/Angiras lineages for maṇi and bheṣaja hymns; specific r̥ṣi attribution depends on Anukramaṇī tradition for this sukta). | Devata: Jāṅgiḍa (as personified remedy/amulet) and the apotropaic power opposed to Viṣkandha and Attrins. | 6 Mantras

Sukta 5

ఈ ఏడు మంత్రాల స్తోత్రం సోమపానార్థం ఇంద్రుని పీడనకర్మకు ఆహ్వానిస్తుంది. యజ్ఞంలో ప్రవేశించి తాజాగా పిండిన సోమరసాన్ని పానంచేయమని, సుస్పష్టంగా పలికిన స్తుతివాక్యాల వల్ల ఉల్లాసంతో నిండమని ప్రేరేపిస్తుంది. అనంతరం ఇంద్రుని సోమబలం సర్పరూప అడ్డంకిదారునిపై అతని ఆదర్శ విజయంతో అనుసంధానించబడుతుంది; ఆ దేవుని పరిపూర్ణత, విజేతృశక్తి యజమానునికి బదిలీ అయి బలం, విజయము, అభ్యుదయము కలిగించి, అడ్డంకులను ఛేదించునట్లు కోరుతుంది.

Rishi: Atharvanic tradition (Indra-Soma invitation type; specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī lists). | Devata: Indra (as Soma-drinker and bestower of vigor). | 7 Mantras

Sukta 6

ఈ చిన్న అథర్వవేద సూక్తం అగ్నిని ‘సపత్నహా’—ప్రతిద్వంద్వులను సంహరించువాడిగా—స్థాపిస్తుంది; అతని తేజస్సు నాలుగు దిక్కులలో వ్యాపించి రక్షిత పరిధిని స్థిరపరుస్తుంది. అగ్నியின் వృద్ధిని కాలచక్రంతో (సంవత్సరాలు, ఋతువులు, పరిభ్రమణాలు) అనుసంధానించి, అతనిని జాగ్రత్తగల గృహరక్షకుడిగా నిలిపి, గృహాగ్నిని శత్రుత్వ సంకల్పాన్ని ఓడించి సామాజిక–రాజకీయ క్రమాన్ని స్థిరపరచే అపోత్రోపాయిక శక్తిగా ఈ సూక్తం మారుస్తుంది.

Rishi: Atharvanic tradition (specific ṛṣi attribution varies by anukramaṇī; commonly treated as an Agni-focused Atharvanic utterance) | Devata: Agni (as Sapatnahan, rival-slayer; radiant pervader of the quarters) | 4 Mantras

Sukta 7

AVŚ 2.7 ఒక సంక్షిప్త శాప-మోచన సూక్తం. ఇందులో పలికిన శపథం/శాపాన్ని స్పృశ్యమైన బాధగా భావించి, దానిని నీళ్లతో కడిగి తొలగించగలిగేదిగా, నొక్కి అణచగలిగేదిగా, చివరికి దాన్ని పంపినవాడికే తిరిగి మళ్లించగలిగేదిగా వర్ణిస్తుంది. శుద్ధి చేసే ఆపః (జలాలు)ను, అలాగే మంత్రానికి సహజమైన “చక్షుః” (దృష్టి/కంటి శక్తి)ను ఆహ్వానించి, ప్రత్యర్థుల నుండీ బంధువుల నుండీ పుట్టిన శాపాలను కరిగించి, బాధితుని యజ్ఞకర్మలూ సామాజిక భద్రతా మళ్లీ స్థాపిస్తుంది.

Rishi: Atharvanic tradition (often anonymous/Angirasic in AV expiatory hymns; specific attribution depends on Anukramaṇī tradition). | Devata: Āpaḥ (the Waters) as purifiers and curse-removers | 5 Mantras

Sukta 8

అథర్వవేదం 2.8 ఒక సంక్షిప్తమైన చికిత్సా–నిర్బహణ మంత్రం. పైకీ కిందకీ బిగించబడిన బంధన-పాశంలా ఊహించబడిన క్షేత్రియ వ్యాధిని సడలించి తరిమివేయడమే దీని లక్ష్యం. ‘విమోచకులు’గా జంటగా పిలువబడే విచృతా మరియు తారకా దేవతలను ‘విప్పి విడిపించు’ అని ఆహ్వానిస్తుంది. క్షేత్రియ-నాశక ఔషధంగా విరుత్ లతను ప్రేరేపించి, దున్నే పనిముట్లు కూడా ఆచారపరంగా వ్యాధిని ‘కత్తిరించి’ తొలగించేలా ఈ కర్మశక్తిని విస్తరిస్తుంది.

Rishi: Atharvanic tradition | Devata: Vicṛtā and Tārakā (personified deliverers/unbinders); secondarily the expulsion of kṣetriya-disease | 5 Mantras

Sukta 9

ఈ ఐదు మంత్రాల అథర్వవేద సూక్తం భగస్వరూపమైన ‘శుభవిభాగం’—సమృద్ధిని మోసుకొచ్చే మంగళసన్నిధిని—రావాలని, పైకి లేచి, జీవుల మధ్య దృఢంగా స్థిరపడాలని ఆహ్వానిస్తుంది; తద్వారా సామాజిక నిరంతరత, సంతానవృద్ధి వికసించుగాక. చికిత్సాత్మక స్వరంలో ఇదే మంగళశక్తి మహమ్మారులను అధిగమించే ఔషధబలంగా చిత్రితమై, ‘జీవనదుర్గాలను’ రక్షిస్తుంది; అనేకమంది వైద్యులు, లెక్కలేనన్ని ఔషధవనస్పతులు దానికి ఆధారంగా నిలుస్తాయి. అందువల్ల ఈ సూక్తం పౌష్టిక స్థిరీకరణను భైషజ్య భరోసాతో ఏకీకరిస్తుంది: శుభభాగ్యం రక్షణగా, ప్రాణశక్తిగా, ఫలప్రదమైన ఔషధంగా అవతరిస్తుంది.

Rishi: Atharvanic/Aṅgirasa tradition (hymn-level attribution varies by anukramaṇī; to be normalized against the project’s chosen index). | Devata: Bhaga / auspicious prosperity-personification (with overlap into a generalized ‘beneficent presence’). | 5 Mantras

Sukta 10

AVŚ 2.10 ఒక పాశమోచన (బంధవిమోచన) వైద్య సూక్తం. ఇది క్షేత్రియ (పొలాల్లో పుట్టిన/వ్యాపించిన) దీర్ఘవ్యాధి, క్షయకర రోగం, అలాగే నిరృతి యొక్క మరణాకర్షణ నుండి బాధితుణ్ణి కర్మకాండాత్మకంగా “విడదీయడం/విప్పడం” చేస్తుంది; ఈ స్థితిని శారీరకమైనదిగా మాత్రమే కాక నైతిక–యాజ్ఞిక బంధనంగా కూడా చిత్రిస్తుంది. పాశాధిపతి వరుణుని ఆశ్రయించి, బ్రహ్మన్ (మంత్రశక్తి) ద్వారా రోగిని అనాగస్ (“దోషరహితుడు”)గా ప్రకటించడం వల్ల, అతడు ఋతంతో శుభసమన్వయానికి తిరిగి స్థాపితుడవుతాడు; దీనికి ద్యావా–పృథివీ సాక్షులుగా ముద్ర వేస్తాయి.

Rishi: Atharvanic tradition (often transmitted under Atharvan/Angiras lineages; specific r̥ṣi attribution depends on Anukramaṇī for AVŚ 2.10). | Devata: Varuṇa (as lord of the pāśa) with ancillary powers: Nirṛti; Dyāvā-Pṛthivī as benedictive witnesses. | 8 Mantras

Deities of Anuvaka 1

  • Indra

    Protector/empowerer (Soma-strength, victory-support)

    In 1 hymn

  • Agni

    Protector/destroyer of rivals (sapatnahā), boundary-radiance

    In 1 hymn

  • Gandharva

    Liminal disturber to be named/contained and ritually pacified

    In 1 hymn

  • Apsarases

    Liminal disturbers to be located/appeased for purity and well-being

    In 1 hymn

  • NirritiNirṛti

    Deathly pull/personified misfortune to be repelled

    In 1 hymn

  • Bhagagood allotment

    Bestower of prosperity, stable social continuity

    In 1 hymn

  • JangidaJāṅgiḍa (as maṇi)

    Healer-protector as divine remedy/amulet

    In 1 hymn

  • Twin delivererspaired rescuers invoked in kṣetriya expulsion

    Healers/releasers from binding affliction

    In 1 hymn

Inside Anuvaka 1

The theme

Restoring wholeness and auspicious order through Atharvanic knowledge, protective powers, and curative release from bindings

Threads through it

  • Gnostic ascent to the hidden ‘highest station’ (paramaṃ dhāma) and immortality-knowledge
  • Pacifying liminal beings (Gandharva–Apsaras) that disturb health and ritual purity
  • Arresting pathological flows (āsrāva) and sealing bodily breaches
  • Amulet-protection (Jāṅgiḍa maṇi) against viṣkandha and devouring forces
  • Ritual empowerment via Soma-Indra and directional protection via Agni
  • Reversal/removal of curses and loosening of bonds (pāśa) from kṣetriya and Nirṛti

Who it serves

For households and practitioners dealing with sickness (discharge, wasting, chronic ‘field-born’ affliction), curse/evil-eye dynamics, rival pressure, and the need for prosperity, purity, and secure boundaries.

What it heals

  • Hidden existential distress; need for higher protection through ‘immortality-knowledge’Sukta 2.1
  • Ritual impurity, sudden disturbance, or illness attributed to Gandharva–Apsaras influenceSukta 2.2
  • Āsrāva (pathological running discharge: oozing sores/bleeding)Sukta 2.3
  • Viṣkandha-type afflictions; rākṣasa-forces; ‘devourers’ (attrins)Sukta 2.4
  • Rival pressure, hostile competition, insecure domainSukta 2.6
  • Curse/imprecation (śāpa/śapatha) experienced as a tangible affliction; need for reversalSukta 2.7
  • Kṣetriya (chronic, binding ‘field-bred’ affliction)Sukta 2.8, 2.10
  • Wasting sickness and binding toward misfortune/death (Nirṛti)Sukta 2.10
  • Need for prosperity, good allotment, social continuity and flourishingSukta 2.9

Frequently Asked Questions

They converge on restoring auspicious order: gaining higher protection (2.1), pacifying disruptive liminal forces (2.2), curing and sealing bodily harm (2.3), guarding with a maṇi (2.4), strengthening ritual power (2.5), securing space against rivals (2.6), undoing curses (2.7), and loosening binding disease and misfortune (2.8–2.10).

AVŚ 2.3 treats āsrāva (pathological discharge), AVŚ 2.8 and 2.10 expel/loosen kṣetriya and related wasting bonds, and AVŚ 2.4 provides a Jāṅgiḍa maṇi for protection from viṣkandha-like afflictions and devouring forces.

AVŚ 2.7 treats the śāpa as removable and reversible, pressing it down and sending it back; AVŚ 2.6 installs Agni as rival-slayer to secure the quarters; AVŚ 2.4 uses the Jāṅgiḍa amulet as a standing shield against rākṣasa and ‘devourers.’

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play