Anuvaka 2
మంత్ర-దుర్గం, దిక్పాలకులు, అభయము ద్వారా సమస్తదిశలలో రక్షణను మరియు శుభస్థిరత్వాన్ని స్థాపించుటే ప్రధాన భావం. శాంతి–పౌష్టికంగా దేవశక్తుల సమ్మతిని పొందించి కర్మను సురక్షితం చేయడం; దిశానుసార అపోత్రోపాయిక రక్షణ-పటాన్ని ఏర్పాటు చేసి శత్రు దాడి/అభిదాసాన్ని తిప్పికొట్టడం; పూర్ (కోట/ఆవరణ) మరియు కవచం/వర్మన్ (కవచ-ఆయుధం) ప్రతిష్ఠించడం; ఇంద్రశక్తితో విజయం, ధైర్యం, ప్రత్యర్థిలేని భద్రత (అసపత్న) పొందడం; ఉషస్సు (ప్రభాత) అంధకారాన్ని మరియు అమంగళాన్ని తొలగించునని ప్రతిపాదించడం వంటి ఉపవిషయాలు ఉన్నాయి.
Suktas in Anuvaka 2
Sukta 11
AV 19.11 ఆలస్య అథర్వణిక శాంతి–పౌష్టిక ఆశీర్వాద సూక్తం. ఇది కొనసాగుతున్న యజ్ఞక్రియను సర్వవ్యాప్త మంగళత (శమ్)లో స్థాపించి, అనేక వర్గాల శక్తుల సమ్మతిని ఆహ్వానించడం ద్వారా సూక్ష్మ అడ్డంకులను తొలగిస్తుంది. ‘సత్యాధిపతులు’ వంటి నైతిక–విశ్వ రక్షకుల నుండి సంపద సూచకాలు (గుర్రాలు, ఆవులు), పితృసహాయం, అలాగే సముద్రం, పాతాళ సర్పం వంటి గాఢ/సీమాంత శక్తుల వరకు విస్తరిస్తుంది. చివరికి ఆదిత్యులు–రుద్రులు–వసువులు మరియు దైవిక, భౌమ సాక్షులందరూ తాజాగా నిర్వహించిన బ్రహ్మన్ను వినీ, ఆమోదించాలని ప్రార్థిస్తుంది.
Sukta 12
ఉషస్సు (ప్రభాతదేవి)కు అంకితమైన ఈ ఏకైక త్రిష్టుభ్ ఆశీర్వాదగీతం శాంతి-ప్రార్థనగా, తమస్సును—రాత్రి అనే చీకటినీ, అలాగే అమంగళకర అడ్డంకినీ—దూరం చేసి, జీవనమార్గాన్ని శుభప్రదమైన గమనంలో నిలుపుతుంది. దైవనియమితమైన బహుమతి (వాజ)ను గెలుచుకోవాలని కోరుతూ, ఆనందం, దీర్ఘాయుష్షు ("వంద శీతాకాలాలు"), మరియు కులీన సంతానం రూపంలో సమృద్ధి అనే ఆశీర్వాదాన్ని స్థిరపరుస్తుంది.
Sukta 13
ఈ యుద్ధాత్మక అథర్వవేద సూక్తం ఇంద్రుని “రెండు భుజాలను” జీవశక్తులుగా యోకించి, ఒంటరి వీరుడిలోను అతని యుద్ధబృందంలోను ప్రతిష్ఠిస్తుంది; దాంతో యుద్ధంలో దాడి, ఆయుధాలు, ధ్వజాలు (పతాకాలు) పైచేయి సాధిస్తాయి. విజయం ఇంద్రుని ప్రాచీన జయాన్ని మళ్లీ ఆచరణలోకి తెచ్చినట్లుగా చిత్రిస్తుంది—అపాయాన్ని సురక్షితంగా దాటి, ఓజస్సు (బలం) చేత ప్రత్యర్థులను నలిపి, గోవులు మరియు నివాసస్థానాలు వంటి లాభాలను స్థిరపరచడం. ఈ సూక్తబలం ‘తాదాత్మ్యం’లో ఉంది: యోధుడు “క్రియాశీల ఇంద్రుడు”గా మారుతాడు; సేన అతని చుట్టూ, తన ధ్వజం చుట్టూ ఏకమై ఉత్సాహంతో కదులుతుంది.
Sukta 14
AV 19.14 ఒక సంక్షిప్త శాంతి-ప్రార్థన. ఇది “అభయ” (భయరహితత్వం) అనే సమగ్ర రక్షా-వలయాన్ని స్థాపించి, మన స్థితిని “ఉన్నత మంగళం”తోను శుభప్రదమైన, శాంతియుత ముగింపుతోను సమన్వయం చేస్తుంది. ద్యావా-పృథివీ అనుకూలంగా మారునట్లు చేసి, దిక్కులను (ప్రదిశలను) పోటీ/వైరభావం లేనివిగా చేస్తుంది; తద్వారా శత్రుత్వ శక్తులు మరియు సామాజిక వైరం శమింపజేయబడి, చివరికి ద్వేషరాహిత్యం మరియు రక్షణ అనే ముద్రతో ప్రార్థన ముగుస్తుంది.
Sukta 15
AV 19.15 ఒక సంక్షిప్త ఇంద్ర-సూక్తం. ద్వేషించే వారినీ, దాడులనూ, అన్ని దిక్కుల నుంచీ వచ్చే ప్రమాదాలనూ ఎదుర్కొనే ఇంద్రుని రక్షక పరాక్రమాన్ని ఆహ్వానించి, భయాన్ని అభయం (నిర్భయత్వం)గా మారుస్తుంది. మమ్మల్ని విశాలమైన, ప్రకాశమయమైన, సురక్షితమైన లోకంలోకి నడిపించమని, ఇంద్రుని “మహా ఆశ్రయాల” (అచలమైన ఆయన భుజాల) కింద నివసించనివ్వమని ప్రార్థిస్తుంది; అప్పుడు పగలు-రాత్రి, మిత్రుడైనా శత్రువైనా, ఎవ్వరూ భయంకరంగా ఉండరు.
Sukta 16
AV 19.16 ఒక సంక్షిప్త రక్షా-మంత్రరూప సుక్తం. దిక్కులలో దివ్య రక్షకులను స్థాపించడం ద్వారా ఇది “అభయ” (నిర్భయత్వం) మరియు “అసపత్న” (ప్రతిద్వంద్వి-రహిత భద్రత)ను కలిగిస్తుంది. మొదట సవితృదేవుడు మరియు ఇంద్రుడు (శచీపతి) ద్వారా సాధకుని పరిధిని ముద్రించి, ఆపై దివ్య, భౌమ మరియు పార్శ్వ శక్తులు సమష్టిగా అన్ని దిక్కుల నుండీ కాపాడే సంపూర్ణ కవచంగా విస్తరిస్తుంది.
Sukta 17
AV 19.17 దిశా-రక్షణ (కవచ) సూక్తం. ఇది మంత్ర-దుర్గం (పుర్)ను నిర్మించి, దిక్కులలో స్థితమైన దేవతల సంరక్షణలో సాధకుణ్ని నిలుపుతుంది. “తస్మిన్ క్రమే… తాం పురం ప్రైమి” అనే పునరుక్తి ద్వారా ఆచారపూర్వకంగా రక్షిత ఆవరణంలో ‘ప్రవేశం’ చేయబడుతుంది; “తస్మై ఆత్మానం పరి దదే స్వాహా” ద్వారా కాపాడే శక్తికి సంపూర్ణ ఆత్మ-సమర్పణ ముద్రించబడుతుంది. పఠకుని చుట్టూ ఉన్న స్థలంపై విశ్వక్రమాన్ని ప్రతిష్ఠించి, శత్రుత్వ ప్రభావాలు (రక్షస్సులు, భయం, అపశకునాలు) దిశా-సీమల వద్దనే తిరస్కరింపబడేలా చేయడమే దీని బలం.
Sukta 18
ఈ ఆలస్య అథర్వణిక సూక్తం దిశల ఆధారిత అపోత్రోపాయిక (అపశకున నివారణ/రక్షణ) మంత్రంగా, శత్రుత్వ దాడి (అభిదాస)ను దిక్కులపై ప్రతిష్ఠించి, లాభాపేక్షతో కుట్రపన్నే దాడిదారులను (మాఘాయవః) రక్షిత వ్యక్తి/స్థలం నుండి దూరంగా మళ్లిస్తుంది. ప్రతి దిశను శక్తిమంతమైన రక్షకునికి అప్పగించడం ద్వారా (ఉదా., తూర్పున అగ్ని, మధ్యాకాశం/వాతావరణంలో వాయు, ఉత్తరంలో సప్త ఋషులతో కూడిన విశ్వకర్మ), ఇది ఒక కర్మకాండీయ పరిమితిని నిర్మిస్తుంది; అందులో దౌర్జన్యం మళ్లించబడుతుంది, నిర్వీర్యమవుతుంది, లేదా ఉన్నత బ్రహ్మాండ నియంత్రకులకు “అప్పగించబడుతుంది”.
Sukta 19
ఈ ఆలస్య అథర్వవేదీయ రక్షా సూక్తం దివ్యాధిష్ఠితమైన “పుర్” (కోట/ఆవరణ)ను స్థాపించి, సమాజాన్ని ఆ ఆవరణలోకి క్రమబద్ధంగా నడిపిస్తుంది; సురక్షిత ప్రవేశాన్ని పునఃపునః ఆజ్ఞాపిస్తూ ‘ప్రవేశించు, సంపూర్ణంగా ప్రవేశించు’ అని ఉద్ఘాటిస్తుంది. ప్రతి మంత్రంలో ‘ముందుకు అడుగుపెట్టిన/ప్రసరించిన’ ఒక విశ్వశక్తి పేరును పేర్కొంటూ, చివరికి ఆ పుర్ శర్మ (క్షేమం, ఆశ్రయం) మరియు వర్మ (కవచం, అజేయత్వం) రెండింటినీ ప్రసాదించుగాక అనే పునరుక్తితో ముగుస్తుంది. మంత్రబలంతో రక్షణను నిర్మితమైన, నివసించదగిన స్థలంగా భావించి, ఆ స్థలాన్ని మంత్రంతోనే భద్రపరచే కార్యసాధక ఆజ్ఞారూపాలే ఈ సూక్తపు ప్రధాన శక్తి.
Sukta 20
ఈ సంక్షిప్త రక్షా-సూక్తం పఠించే వ్యక్తి చుట్టూ దివ్యమైన “కవచం” (వర్మన్)ను స్థాపించి, మనుష్యుల వల్ల కలిగే హింసను—ముఖ్యంగా అకాలమరణం సమీపించడాన్ని—దూరం చేస్తుంది. అనేక దేవతలను రక్షణ వలయంగా సమీకరిస్తూ, మృత్యువుకు ఎదురుగా వ్యక్తిని చుట్టుముట్టి కాపాడే అప్రమత్త రక్షకుడిగా పూషన్ను ప్రత్యేకంగా పేర్కొంటుంది. ద్యావా–పృథివీ, దినం, సూర్యుడు, సర్వదేవతలు వంటి విశ్వవ్యాప్త రక్షణలను పొరలుగా నిలిపి, శత్రు శక్తులు—‘ప్రతీచికా’ (ఎదురుగా తిరిగి వచ్చే/ప్రతిగా వచ్చే దుష్టం) సహా—లబ్ధిదారుని చేరలేకుండా చేయడమే ఈ సూక్త శక్తి.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.