Rig Veda 9.97.46: Mandala 9, Sukta 97, Mantra 46
Sukta 9.97
Rishi: Pavamāna Soma seers (Anukramaṇī attribution within RV 9 corpus; exact individual uncertain here)
Devata: Soma Pavamāna (with explicit offering ‘for Indra’)
Chandas: Jagatī (probable; confirm by metrical scan)
Samhita Patha (Devanagari)
एष स्य ते पवत इन्द्र सोमश्चमूषु धीर उशते तवस्वान् । स्वर्चक्षा रथिरः सत्यशुष्मः कामो न यो देवयतामसर्जि ॥
Transliteration
eṣá syá te pavate indra sómaś camū́ṣu dhī́ra uśaté távasvān | svàr-cakṣā rathiráḥ satyá-śuṣmaḥ kā́mo ná yó devayatā́m asarji ||
Translation
एष स्य ते पवत इन्द्र सोमश्चमूषु धीर उशते तवस्वान्। स्वर्चक्षाः रथिरः सत्यशुष्मः कामो न यो देवयतामसर्जि॥
Word by Word
एषःthis (one)
एषः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्यःindeed, just
स्यः:
—
TypeIndeclinable
Rootस्य (निपात/प्रागृह्य-प्रयोगः; देइक्तिक-एन्क्लिटिक)
तेto/for you; of you
ते:
सम्प्रदान/सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पवतेis purified; flows (as purified)
पवते:
क्रिया
TypeVerb
Root√पू (पवते) / √पु (to purify)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
चमूषुin the ladles/cups
चमूषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootचमू (प्रातिपदिक)
धीः(as) inspired thought; wise (one)
धीः:
कर्तृ (विशेषण-भावेन) / भावः
TypeNoun
Rootधी (प्रातिपदिक)
उशतेdesires; longs
उशते:
क्रिया
TypeVerb
Root√वश्/√उश् (उशते) ‘to desire, long for’
तवस्वान्mighty; possessing strength
तवस्वान्:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootतवस् (प्रातिपदिक) + वत् (मतुप्-प्रत्ययार्थः ‘possessing’)
स्वर्चक्षाःbright-eyed; having radiant sight
स्वर्चक्षाः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootस्वर् (स्वः/स्वर् ‘light, heaven’) + चक्षस् (प्रातिपदिक) / चक्ष्-सम्बद्धम्
रथिरःchariot-borne; charioteering
रथिरः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootरथि-र (प्रातिपदिक; ‘charioteer-like/going by chariot’)
सत्यशुष्मःof true vigor; truly powerful
सत्यशुष्मः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक) + शुष्म (प्रातिपदिक ‘might, vigor’) (समासः)
कामःdesire; longing
कामः:
उपमान (उपमेय-सम्बन्धः) / कर्तृ-विशेषणम्
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-निपात)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवयताम्of the god-seeking (worshippers)
देवयताम्:
सम्बन्ध
TypeAdjective (substantivized)
Rootदेवयत् (प्रातिपदिक; ‘god-seeking, pious’)
असर्जिwas released; was sent forth
असर्जि:
क्रिया
TypeVerb
Root√सृज् (to let go, send forth)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
