Rig Veda 8.51.2: Mandala 8, Sukta 51, Mantra 2
Sukta 8.51
Rishi: Kanva tradition (Kāṇva); narrative recalls seer figures (Praskaṇva etc.)
Devata: Indra (implied by tvāūtaḥ and Dasyu-conquest frame)
Chandas: Tr̥ṣṭubh probable; requires scan
Samhita Patha (Devanagari)
पार्षद्वाणः प्रस्कण्वं समसादयच्छयानं जिव्रिमुद्धितम् । सहस्राण्यसिषासद्गवामृषिस्त्वोतो दस्यवे वृकः ॥
Transliteration
pārṣadvā́ṇaḥ práskaṇvaṃ sám asādayac cháyānaṃ jívrim úd-dhitam | sahásrāṇy asiṣāsad gávām ṛ́ṣis tvā́ūto dásyave vṛ́kaḥ ||
Translation
पार्षद्वाणः प्रस्कण्वं सम्यग् लक्ष्ये समसादयत्; शयानं जिव्रिमुद्धितम् अकरोत्। गवां सहस्राण्यसिषासत्; त्वदुतो ऋषिर्दस्यवे वृक इवाभवत्—शत्रुतमसो भक्षकः।
Word by Word
पार्षत्he carried across; he saved
पार्षत्:
(क्रिया) मुख्य क्रियापद
TypeVerb
Rootपॄ (पारयति) / √पॄ
वाणःVāṇa (a person/epithet; the agent)
वाणः:
कर्तृ
TypeNoun (proper/epithet)
Rootवाण (प्रातिपदिक) / वान
प्रस्कण्वम्Praskaṇva (the seer)
प्रस्कण्वम्:
कर्म
TypeNoun (proper)
Rootप्र-स्कण्व (प्रातिपदिक; ऋषिनाम)
सम्together; completely
सम्:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootसम्
असादयत्he caused to sit/lie down; he brought (to a state)
असादयत्:
(क्रिया) सहायक क्रियापद
TypeVerb
Root√सद् (सीदति) with causative √सादय
शयानम्lying (down)
शयानम्:
कर्म (विशेष्य-प्रस्कण्वम्)
TypeParticiple
Root√शी (शेते) → शयान (present participle)
जिव्रिम्Jivri (a foe/being, name)
जिव्रिम्:
कर्म (द्वितीय कर्म/उपपद-सम्बन्ध)
TypeNoun (proper)
Rootजिव्रि (प्रातिपदिक; दैत्य/नाम)
उद्धितम्raised up; lifted
उद्धितम्:
कर्म (विशेष्य-जिव्रिम्)
TypePast participle
Rootउद्-√धा (उद्धित) / √धा
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
कर्म
TypeNoun/Adjective (numeral)
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
असिषासत्he wished to win/obtain; he sought
असिषासत्:
(क्रिया) मुख्य क्रियापद
TypeVerb
Root√सस्/शास् (शासति) with desiderative सिषास
गवाम्of cows
गवाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
ऋषिःthe seer
ऋषिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
त्वोतःhelped by you; aided by thee
त्वोतः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective (possessive/ablatival compound)
Rootत्वत् (युष्मद्) + ऊत (√अव्/√ऊ) ‘help’
दस्यवेto/for the Dasyu (enemy)
दस्यवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदस्यु (प्रातिपदिक)
वृकःa wolf (as an epithet/figure)
वृकः:
कर्तृ (उपमेय/उपाधि)
TypeNoun
Rootवृक (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
