
Sukta 8.13
Indra
अयं सूक्तः इन्द्राय सोमाह्वानस्य विस्तीर्णं स्तोत्रम्। अस्मिन् स वज्री महाबलः इति स्तूयते—यः पिष्टं सोमं प्रति आगच्छति, यजमानस्य क्रतुम् (इच्छाशक्तिं, संकल्पं, प्रेरितां बुद्धिं) च स्तुत्यर्थं प्रस्फुटं समर्थं च करोति। पुनःपुनः अस्य ‘चित्राः ऊतयः’ इति बहुवर्णाः सहायाः वृद्ध्या सह संबध्यन्ते—अन्तःस्थाः पृथिवीसदृशाः शक्तीः दृढयन्ति, सामर्थ्यं विस्तारयन्ति, स्तुतिं च प्रत्युत्तररूपेण वर्धयन्ति।
Mantra 1
इन्द्रः सुतेषु सोमेषु क्रतुं पुनीत उक्थ्यम् । विदे वृधस्य दक्षसो महान्हि षः ॥
इन्द्रः सुतेषु सोमेषु उक्थ्यं क्रतुं पुनीते; स हि वृद्धस्य दक्षसो विदे, महान्।
Mantra 2
स प्रथमे व्योमनि देवानां सदने वृधः । सुपारः सुश्रवस्तमः समप्सुजित् ॥
स प्रथमे व्योमनि देवानां सदने वृषः; सुपारः सुश्रवस्तमः समप्सुजित्।
Mantra 3
तमह्वे वाजसातय इन्द्रं भराय शुष्मिणम् । भवा नः सुम्ने अन्तमः सखा वृधे ॥
तमह्वे वाजसातये इन्द्रं भराय शुष्मिणम्। भवा नः सुम्ने अन्तमः सखा वृधे॥
Mantra 4
इयं त इन्द्र गिर्वणो रातिः क्षरति सुन्वतः । मन्दानो अस्य बर्हिषो वि राजसि ॥
इयं त इन्द्र गिर्वणो रातिः क्षरति सुन्वतः। मन्दानो अस्य बर्हिषो वि राजसि॥
Mantra 5
नूनं तदिन्द्र दद्धि नो यत्त्वा सुन्वन्त ईमहे । रयिं नश्चित्रमा भरा स्वर्विदम् ॥
नूनं तदिन्द्र दद्धि नो यत्त्वा सून्वन्त ईमहे। रयिं नश्चित्रमाभर स्वर्विदम्॥
Mantra 6
स्तोता यत्ते विचर्षणिरतिप्रशर्धयद्गिरः । वया इवानु रोहते जुषन्त यत् ॥
स्तोता यत्ते विचर्षणिरतिप्रशर्धयद्गिरः। वया इवानु रोहते जुषन्त यत्॥
Mantra 7
प्रत्नवज्जनया गिरः शृणुधी जरितुर्हवम् । मदेमदे ववक्षिथा सुकृत्वने ॥
प्रत्नवज्जनया गिरः शृणुधी जरितुर्हवम्। मदेमदे ववक्षिथा सुकृत्वने॥
Mantra 8
क्रीळन्त्यस्य सूनृता आपो न प्रवता यतीः । अया धिया य उच्यते पतिर्दिवः ॥
अस्य सू॒नृताः क्रीळन्ति, आपो न प्रवता यतीः प्रवहन्ति। अया धिया स जाग्रतया स उच्यते—दिवः पतिः।
Mantra 9
उतो पतिर्य उच्यते कृष्टीनामेक इद्वशी । नमोवृधैरवस्युभिः सुते रण ॥
उतो स पतिर्य उच्यते कृष्टीनामेक इद्वशी—नमोवृधैरवस्युभिः—सुते रण।
Mantra 10
स्तुहि श्रुतं विपश्चितं हरी यस्य प्रसक्षिणा । गन्तारा दाशुषो गृहं नमस्विनः ॥
स्तुहि श्रुतं विपश्चितं, हरी यस्य प्रसक्षिणा। गन्तारा दाशुषो गृहं नमस्विनः।
Mantra 11
तूतुजानो महेमतेऽश्वेभिः प्रुषितप्सुभिः । आ याहि यज्ञमाशुभिः शमिद्धि ते ॥
हे तूतुजान, महेमते प्रुषितप्सुभिरश्वैः सह आशुभिर्यज्ञम् आ याहि; शमिद्धि ते—तव शान्त्यै सिद्ध्यै च।
Mantra 12
इन्द्र शविष्ठ सत्पते रयिं गृणत्सु धारय । श्रवः सूरिभ्यो अमृतं वसुत्वनम् ॥
इन्द्र शविष्ठ सत्पते, गृणत्सु रयिं धारय; सूरिभ्यः श्रवोऽमृतं वसुत्वनं च देहि।
Mantra 13
हवे त्वा सूर उदिते हवे मध्यंदिने दिवः । जुषाण इन्द्र सप्तिभिर्न आ गहि ॥
सूर उदिते त्वा हवे; दिवो मध्यंदिनेऽपि हवे। इन्द्र, सप्तिभिर्जुषाणो नः आ गहि।
Mantra 14
आ तू गहि प्र तु द्रव मत्स्वा सुतस्य गोमतः । तन्तुं तनुष्व पूर्व्यं यथा विदे ॥
आ त्वा गच्छ; प्र तु द्रव—गोमतः सुतस्य सोमस्य रसे मत्स्व। अस्मासु पूर्व्यं तन्तुं तनुष्व, यथा वयं सम्यग् विदेम।
Mantra 15
यच्छक्रासि परावति यदर्वावति वृत्रहन् । यद्वा समुद्रे अन्धसोऽवितेदसि ॥
हे वृत्रहन्, यद्यपि त्वं परावति वा अर्वावति; अथवा समुद्रे अन्धसः—तथापि त्वमेव अविता, सहायकः।
Mantra 16
इन्द्रं वर्धन्तु नो गिर इन्द्रं सुतास इन्दवः । इन्द्रे हविष्मतीर्विशो अराणिषुः ॥
नो गिरः प्रेरिताः इन्द्रं वर्धयन्तु; सुतास इन्दवोऽपि इन्द्रं वर्धयन्तु। इन्द्रे हविष्मतीर्विशो दृढं सम्यग् अराणिषुः।
Mantra 17
तमिद्विप्रा अवस्यवः प्रवत्वतीभिरूतिभिः । इन्द्रं क्षोणीरवर्धयन्वया इव ॥
तमिदिन्द्रम्—अवस्यवो विप्राः—प्रवत्त्वतीभिरूतिभिः अन्तः क्षोणीः (पृथिवीशक्तीः) अवर्धयन्, यथा पतनाय पक्षाः वर्धन्ते।
Mantra 18
त्रिकद्रुकेषु चेतनं देवासो यज्ञमत्नत । तमिद्वर्धन्तु नो गिरः सदावृधम् ॥
त्रिकद्रुकेषु देवासो यज्ञम् अत्नत चेतनं प्रबोधयितुम्; तमिदं सदावृधं नो गिरः अन्तः वर्धयन्तु।
Mantra 19
स्तोता यत्ते अनुव्रत उक्थान्यृतुथा दधे । शुचिः पावक उच्यते सो अद्भुतः ॥
यदा स्तोता ते अनु-व्रतः ऋतुथा उक्थानि दधे, तदा स शुचिः पावक इत्युच्यते; स एव अद्भुतः (कर्मणि) भवति।
Mantra 20
तदिद्रुद्रस्य चेतति यह्वं प्रत्नेषु धामसु । मनो यत्रा वि तद्दधुर्विचेतसः ॥
तदेव रुद्रस्य यह्वं प्रचेतति प्राचीनधामसु; यत्र विचेतसः तस्मिन् मनो विस्तरेण न्यधुः।
Mantra 21
यदि मे सख्यमावर इमस्य पाह्यन्धसः । येन विश्वा अति द्विषो अतारिम ॥
यदि मे सख्यं प्रविष्टोऽसि, तर्हि इममन्धसः पेषितस्य रक्ष; येनाहं विश्वान् द्विषोऽतितरेयम्।
Mantra 22
कदा त इन्द्र गिर्वणः स्तोता भवाति शंतमः । कदा नो गव्ये अश्व्ये वसौ दधः ॥
कदा ते इन्द्र गिर्वणः स्तोता शन्तमः स्यात्? कदा नो गव्येऽश्व्ये वसौ ज्योतिः-वेगसमृद्धिं दधासि?
Mantra 23
उत ते सुष्टुता हरी वृषणा वहतो रथम् । अजुर्यस्य मदिन्तमं यमीमहे ॥
उत ते सुष्टुतौ हरी वृषणा अजुर्यस्य प्रभोः रथं वहतः; तं मदिन्तमं परम-आनन्ददं यमीमहे—निकटं नयामः।
Mantra 24
तमीमहे पुरुष्टुतं यह्वं प्रत्नाभिरूतिभिः । नि बर्हिषि प्रिये सददध द्विता ॥
तमीमहे पुरुष्टुतं यह्वं प्रत्नाभिरूतिभिः; स प्रियॆ बर्हिषि नि सदत्, द्विता च अन्तः अधध—पुनः प्रतिष्ठताम्।
Mantra 25
वर्धस्वा सु पुरुष्टुत ऋषिष्टुताभिरूतिभिः । धुक्षस्व पिप्युषीमिषमवा च नः ॥
वर्धस्व सु पुरुष्टुत ऋषिष्टुताभिरूतिभिः; धुक्षस्व नः पिप्युषीमिषम्, अव च नः।
Mantra 26
इन्द्र त्वमवितेदसीत्था स्तुवतो अद्रिवः । ऋतादियर्मि ते धियं मनोयुजम् ॥
हे इन्द्र, त्वं खल्वविता—एवं स्तुवते, हे अद्रिवः। ऋतात् ते मनोयुजां धियं प्रवर्तयामि।
Mantra 27
इह त्या सधमाद्या युजानः सोमपीतये । हरी इन्द्र प्रतद्वसू अभि स्वर ॥
इह सोमपीतये त्या सधमाद्या युजानः—हे इन्द्र—तव हरी वसूभिः प्रतद्वत् अभि स्वः स्वरन्तु।
Mantra 28
अभि स्वरन्तु ये तव रुद्रासः सक्षत श्रियम् । उतो मरुत्वतीर्विशो अभि प्रयः ॥
ये तव रुद्रासः ते अभि स्वः स्वरन्तु; श्रियं सक्षन्तु। उतो मरुत्वतीर्विशोऽभि प्रयः।
Mantra 29
इमा अस्य प्रतूर्तयः पदं जुषन्त यद्दिवि । नाभा यज्ञस्य सं दधुर्यथा विदे ॥
इमाः अस्य प्रतूर्तयः यत् दिवि पदं जुषन्ते। नाभां यज्ञस्य सं दधुः, यथा विदे (विदुषे) प्रतिष्ठा स्यात्।
Mantra 30
अयं दीर्घाय चक्षसे प्राचि प्रयत्यध्वरे । मिमीते यज्ञमानुषग्विचक्ष्य ॥
अयं दीर्घाय चक्षसे अध्वरे प्राचि प्रयत्यति। विचक्ष्य, यज्ञम् मानुषग्-अनुषक् मिमीते।
Mantra 31
वृषायमिन्द्र ते रथ उतो ते वृषणा हरी । वृषा त्वं शतक्रतो वृषा हवः ॥
वृषा इन्द्र ते रथः, उतो ते वृषणा हरी। वृषा त्वं शतक्रतो, वृषा हवः (आह्वानम्)।
Mantra 32
वृषा ग्रावा वृषा मदो वृषा सोमो अयं सुतः । वृषा यज्ञो यमिन्वसि वृषा हवः ॥
वृषा ग्रावा वृषा मदो वृषा सोमोऽयं सुतः। वृषा यज्ञो यमिन्वसि वृषा हवः॥
Mantra 33
वृषा त्वा वृषणं हुवे वज्रिञ्चित्राभिरूतिभिः । वावन्थ हि प्रतिष्टुतिं वृषा हवः ॥
वृषा त्वा वृषणं हुवे वज्रिञ्चित्राभिरूतिभिः। वावन्थ हि प्रतिष्टुतिं वृषा हवः॥
Indra is invoked in the pressed Somes as the purifier of kratu fit for the hymn—he makes intention luminous and effective (RV 8.13.1).
The hymn expands Indra’s aids as dynamic forces that increase inner and outer powers; the seers’ aspiration (avasyavaḥ) and Indra’s forward-driving help are portrayed as growth like wings for flight (RV 8.13.17).
Indra is celebrated as the potent Bull with manifold helps, the one who actively responds to and amplifies the stuti—praise becomes power when met by Indra’s presence.
The hymn closes with a strong, repeated call to the mighty Vajrin, affirming that the invocation itself is potent and that Indra increases the answering praise (RV 8.13.33).
kratuṃ punīte ukthyam
तमिद्विप्रा अवस्यवः प्रवत्वतीभिरूतिभिः । इन्द्रं क्षोणीरवर्धयन्वया इव ॥vṛṣā tvā vṛṣaṇaṃ huve
It is a Soma-hymn to Indra, asking him to come to the pressed Soma, purify the worshiper’s will (kratu), and grant strengthening help that makes praise and power grow.
Because Indra is invoked as the foremost drinker of Soma; Soma symbolizes the energizing, clarifying force that supports inspired speech and victorious action.
It means the hymn presents worship as reciprocal: when the sacrificer praises sincerely, Indra responds by intensifying inspiration, confidence, and the effectiveness of the prayer itself.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.