Rig Veda 8.10.2: Mandala 8, Sukta 10, Mantra 2
Sukta 8.10
Rishi: Kāṇva (explicit: kāṇvasya)
Devata: Aśvinau (with a broad invocation including Bṛhaspati, Viśve Devāḥ, Indra-Viṣṇu)
Chandas: Likely Triṣṭubh (requires verification)
Samhita Patha (Devanagari)
यद्वा यज्ञं मनवे सम्मिमिक्षथुरेवेत्काण्वस्य बोधतम् । बृहस्पतिं विश्वान्देवाँ अहं हुव इन्द्राविष्णू अश्विनावाशुहेषसा ॥
Transliteration
yád vā yajñáṃ mánave sam-mimikṣáthurevá ít kāṇvásya bodhatam | bṛ́haspátiṃ víśvān devā́n aháṃ huve indrā́viṣṇū aśvínāv āśu-heṣasā ||
Translation
यद्वा मनवे यज्ञं सम्मिमिक्षथुः स्थापयथश्च—तर्हि काण्वस्य बोधतम्। अहं बृहस्पतिं विश्वान् देवान् इन्द्राविष्णू च, तथा युवामपि—आशुहेषसौ हे अश्विनौ—हुवे।
Word by Word
यद्when/if; that which
यद्:
सम्बन्ध/अव्यक्त (correlative)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द
वाor
वा:
—
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
यज्ञम्sacrifice; ritual
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
मनवेfor Manu
मनवे:
सम्प्रदान
TypeNoun (proper/ancestor)
Rootमनु (प्रातिपदिक)
सम्मिमिक्षथुःyou two have mixed/combined; have duly arranged
सम्मिमिक्षथुः:
क्रिया
TypeVerb
Root√मिक्ष्/मिक्ष (मिश्रणे/संयोगे) with सम्-; reduplicated perfect stem मि-मिक्ष
एवjust; indeed
एव:
—
TypeIndeclinable
Rootएव (निपात)
इत्indeed; precisely
इत्:
—
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात; emphatic)
काण्वस्यof Kāṇva (the seer’s lineage)
काण्वस्य:
सम्बन्ध
TypeAdjective/Noun (patronymic)
Rootकाण्व (प्रातिपदिक; ‘of the Kāṇva’)
बोधतम्you two perceive/understand; take notice
बोधतम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√बुध् (अवबोधने)
बृहस्पतिम्Bṛhaspati
बृहस्पतिम्:
कर्म
TypeNoun (deity)
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
विश्वान्all
विश्वान्:
विशेषण (देवान्) / कर्म
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम)
हुवेI invoke/call
हुवे:
क्रिया
TypeVerb
Root√हू (आह्वाने)
इन्द्राविष्णूIndra and Viṣṇu
इन्द्राविष्णू:
कर्म
TypeNoun (dual deities)
Rootइन्द्र + विष्णु (द्वन्द्व-समास प्रातिपदिक)
अश्विनौthe Aśvins
अश्विनौ:
कर्म
TypeNoun (deities)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक; dual deities)
आशुहेषसाwith swift neighing; swift-sounding (epithet, esp. of the Aśvins/steeds)
आशुहेषसा:
करण/विशेषण (आह्वान-प्रकारः)
TypeAdjective (epithet)
Rootआशु-हेषस् (प्रातिपदिक; bahuvrīhi/compound epithet)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.